Langdurig zitten: hoger risico op overlijden door kanker

quote:

Urenlang achter elkaar zitten. Nederlands doen het massaal. Nu blijkt uit een groot Brits onderzoek dat lang achter elkaar zitten samenhangt met het risico om kanker te krijgen en aan kanker te overlijden. Maar door al lichte activiteiten kunnen mensen deze gezondheidsrisico's ook verkleinen.

Dat zitten ongezond is, was al wel duidelijk. Zo wordt het in verband gebracht met een hoger risico op hart- en vaatziekten en bepaalde vormen van kanker. Maar over de vraag of de manier waarop de zittijd zich opbouwt ook invloed heeft op de gezondheid was minder bekend. Maakt het bijvoorbeeld uit of je tussendoor even opstaat en na hoeveel tijd?

Stilzitten of liggen

Onderzoekers van de universiteit van Glasgow volgden tien jaar lang meer dan 90.000 mensen. Ze zagen dat mensen die langer achter elkaar zaten vaker kanker kregen en er ook vaker aan overleden. Als je, buiten slapen om, langer dan dertig minuten achter elkaar zit of ligt, heb je een grotere kans om kanker te krijgen en eraan te overlijden. Het risico neemt toe met elk extra uur dat je achter elkaar niet beweegt. De resultaten zijn nu gepubliceerd in Plos Medicine.

De onderzoekers hielden bij wie er kanker kreeg en wie daaraan overleed. Ook wisten ze precies hoe gezond de mensen leefden en hoeveel ze bewogen. Door al die gegevens met elkaar te vergelijken, zagen ze de duidelijke link tussen veel stilzitten en kanker.

Het gaat om een zogenoemd observationeel onderzoek. Daardoor kunnen de onderzoekers een samenhang tussen lang zitten en het overlijden aan kanker onderzoeken, maar causaliteit niet definitief bewijzen. Mogelijk spelen ook andere factoren een rol.

Europees kampioen stilzitten
"Dit sluit aan bij wat wij al langer adviseren: we moeten simpelweg inactiviteit vermijden en meer bewegen", zegt Anne May, hoogleraar klinische epidemiologie van het leven met en na kanker en onderzoeksleider in het Antoni van Leeuwenhoek en UMC Utrecht. Nederlandse werknemers zijn zelfs Europees kampioen stilzitten. Dagelijks zitten ze 8,8 uur per werkdag, blijkt uit cijfers van het CBS.

Er is ook goed nieuws: bewegen kan het risico verlagen. Volgens de onderzoekers kan het daarom verstandig zijn om lange zitperiodes regelmatig te onderbreken, het liefst elk half uur. Zelfs lichte activiteiten, zoals huishoudelijk werk doen of een stukje lopen, hingen samen met een lager risico op kanker en op overlijden eraan.

Hert onderzoek heeft mogelijk ook effect op de huidige gezondheidsrichtlijnen. Die richten zich nu nog vooral op matige of intensieve lichaamsbeweging. "Maar het effect van lichte beweging mag je niet negeren", zegt Frederick Ho, hoofdauteur van de studie tegen The Guardian.

Strijken of koffie halen

Hoogleraar May raadt daarom aan om goed te kijken naar je eigen zitgedrag. "Wat kan je doen om dit te onderbreken?"

Ze adviseert om vaker te kiezen voor lichte inspanning. "Ga ondertussen strijken tijdens het tv-kijken, of haal op je werk zelf koffie en neem daarvoor de trap. Ga op kantoor een vergadering wandelend doen. Even stofzuigen als je thuis bent, telt ook als een lichte inspanning. Kortom: kom meer in beweging."

quote:

Op dinsdag 7 juli 2026 12:04 schreef nostra het volgende:
Ja, een vergadering wandelend doen, that'll work.