DUO wil einde aan achterstelling mbo'ers bij studiefinanciering
Mbo-studenten krijgen structureel minder studiefinanciering dan studenten op hbo of universiteit, terwijl hun kosten vergelijkbaar zijn. Dat schrijft uitvoeringsorganisatie DUO in de
Knelpuntenbrief (PDF)2025, die vrijdag is gepubliceerd. DUO roept de politiek op tot vereenvoudiging van regelgeving rond studiefinanciering, onderwijsbekostiging en inburgering.
Studiefinanciering mbo lager dan bij hbo en wo
Het grootste knelpunt zit in de studiefinanciering. Mbo-studenten ontvangen volgens DUO doorgaans een lager bedrag aan basisbeurs, aanvullende beurs en lening dan studenten in het hoger onderwijs, terwijl hun gemiddelde kosten ongeveer gelijk zijn. DUO noemt dit verschil historisch gegroeid en zonder beleidsmatige onderbouwing.
Ook bij voortijdig stoppen met een opleiding pakt het systeem ongelijk uit. Stopt een hbo- of wo-student tussentijds, dan krijgt die automatisch een deel van het collegegeld terug. Mbo- en vavo-studenten moeten dat zelf aanvragen bij DUO. Wie zich bijvoorbeeld in oktober uitschrijft, kan tot 1.093,50 euro terugkrijgen, maar loopt dat bedrag mis als de aanvraag niet wordt ingediend.
Om de normbedragen voor mbo- en hbo/wo-studenten gelijk te trekken en de teruggave van lesgeld voor mbo-studenten automatisch te maken, is een wetswijziging nodig. DUO schat de kosten daarvan op ongeveer 400 miljoen euro per jaar.
Terugbetalen studieschuld kent vier verschillende regelingen
Ook het terugbetalen van studieschulden is volgens DUO onnodig ingewikkeld. Door jarenlange beleidswijzigingen gelden er nu vier verschillende sets terugbetaalregels naast elkaar, met aflosperiodes tussen de 15 en 35 jaar. Oud-studenten die onder de oudste regeling vallen, betalen soms honderden euro's per maand meer dan studenten met een vergelijkbaar inkomen onder nieuwere regels.
DUO noemt dit knelpunt niet voor het eerst: het stond al in eerdere rapportages uit 2021, 2022 en 2023. Een oplossing vraagt opnieuw om een wetswijziging en extra geld, schrijft de uitvoeringsorganisatie.
Inburgeraars kunnen te weinig lenen voor cursus
Een ander knelpunt betreft inburgeraars. Zij kunnen bij DUO een lening van maximaal 10.000 euro aanvragen voor cursussen en examens, een bedrag dat sinds de invoering van de Wet inburgering in 2013 niet is geïndexeerd. Door gestegen onderwijskosten is dat bedrag voor veel inburgeraars niet meer toereikend, met name voor wie de zogeheten Z-route volgt en 800 cursusuren moet financieren. DUO pleit voor indexering van het leenbedrag.
Ook scholen lopen tegen complexe regels aan
Naast studiefinanciering signaleert DUO knelpunten bij onderwijsinstellingen. Zo verschilt de definitie van 'nieuwkomer' tussen het primair en voortgezet onderwijs, wat tot ongelijke bekostiging leidt. Ook de toelaatbaarheidsverklaring voor het speciaal onderwijs is foutgevoelig: in 2023 ging ongeveer 15 procent van alle bezwaren in het primair onderwijs over fouten in die registratie.
DUO wijst verder op aanhoudende diplomafraude, vooral in de zorg en kinderopvang. De organisatie ontwikkelde vorig jaar een онline tool waarmee werkgevers diploma's kunnen controleren en deed het afgelopen jaar meer dan honderd keer aangifte van fraude of misbruik.
Pleidooi voor eenvoudiger beleid
DUO doet de oproep mede namens het Netwerk van Publieke Dienstverleners (NPD), dat ook waarschuwt voor bezuinigingen op digitalisering en gegevensdeling. Volgens DUO ontstaat veel complexiteit doordat wetten in de loop der tijd met elkaar verstrengeld zijn geraakt, waardoor aanpassingen in het ene domein onbedoelde gevolgen hebben in het andere. De organisatie pleit ervoor dat publieke dienstverleners als DUO als volwaardige partner worden betrokken bij het opstellen van nieuw beleid.
Bron
[ Bericht 0% gewijzigd door Jippie op 21-06-2026 15:21:55 ]