In het jaar waarin Roozeeta afstudeerde als basisarts, kwam in Afghanistan de Taliban aan de macht. Haar droom om arts te worden leek kapot. Ze vluchtte naar Nederland voor een nieuwe kans, maar door vastgelopen bureaucratie kan ze voorlopig niet verder.
"Ik was vooral verdrietig", zegt Roozeeta Murtaza (31) als ze terugdenkt aan het moment waarop de Taliban aan de macht kwam in Afghanistan. In Nederland zullen veel mensen die periode uit 2021 herinneren aan de chaotische terugtrekking van de Amerikanen uit het land. Beelden van wanhopige mensen die zich probeerden vast te klampen aan vertrekkende vliegtuigen gingen de wereld over.
Weg uit Afghanistan
Het was duidelijk: Afghanistan zou snel veranderen en dat had voor veel mensen gevolgen. "Ik kan niet verder als arts", dacht Roozeeta terwijl dit alles zich ontvouwde. Het voelde voor haar 'alsof ze werd opgesloten in een gevangenis'. Daarnaast was er de angst dat de Taliban haar zouden komen opzoeken omdat ze in een ziekenhuis met buitenlanders had gewerkt.
Ze besloot het land waar ze was geboren en getogen te verlaten. Het land waar ze 8 jaar had gewerkt als doktersassistent in een militair ziekenhuis van de NAVO en was afgestudeerd als basisarts.
Stage bij huisarts
In het NAVO-ziekenhuis waar ze had gewerkt, werkten veel Nederlanders dus besloot Roozeeta om hier naartoe te komen. Inmiddels woont ze met haar man en dochter in Nunspeet, maar is ze nog altijd niet aan de slag als arts. Ze loopt vrijwillig stage bij een huisarts, om bezig te blijven en ervaring op te doen met werken in de zorg in Nederland.
In Nederland is het voor artsen van buiten de Europese Unie niet makkelijk om als dokter aan de slag te gaan. Medische beroepen zijn beschermde beroepen, wat betekent dat je het alleen mag uitvoeren als je voldoet aan strenge wettelijke eisen.
Strenge eisen
Voordat je kunt beginnen als arts heb je een zogeheten BIG-registratie nodig, in dat register is vastgelegd wie medische zorg mag verlenen. Om als buitenlander deze registratie te krijgen moet je eerst Nederlands leren, daarna moet je diploma officieel erkend worden en als laatste moet je een kennis- en praktijktoets halen. Ook krijgen mensen vaak het advies om 3 maanden tot 3 jaar aan extra stages en cursussen te volgen.
En bij die praktijktoetsen zit het probleem. Want op dit moment is er een flinke wachttijd, van minimaal 1,5 jaar, voor de Beroepsinhoudelijke Toets die nodig is om een BIG-registratie te krijgen. Onlangs bleek nog dat inschrijven pas mogelijk is na 2027, want elk jaar kunnen maximaal maar 72 mensen deze toets doen.
Moeilijk traject
"Je wil als volwassen mens gewoon graag werken", zegt ze. "Voor mij is het heel belangrijk om een baan te hebben en contact met mensen te hebben." Daarnaast is het financieel in Nederland niet makkelijk om op één salaris rond te komen. "Mijn doel is dan ook financieel onafhankelijk zijn."
Ook al is het een moeilijk traject, een andere carrière is voor Roozeeta geen optie. "Ik wil niet anders, ik wil graag arts worden. Dat is altijd mijn droom geweest en ik wil bij mijn droom blijven", zegt ze. "Het maakt niet uit hoe lang het duurt, ik ga gewoon door in mijn eigen veld."
Verschil Nederland en Afghanistan
De Nederlandse taal heeft Roozeeta met lesboeken en YouTube-filmpjes geleerd toen ze naar Nederland kwam, maar de Nederlandse cultuur moest ze vooral in de praktijk meemaken. Tijdens haar stage merkte ze duidelijke verschillen in hoe Nederlanders en Afghanen dokters zien.
"Het is hier heel anders", lacht Roozeeta. "Ik kan hier aan patiënten vragen: 'Wat denk je zelf?' Als ik dezelfde vraag in Afghanistan stel dan zeggen ze: 'Jij bent de dokter, jij moet het weten.' De dokter moet alles bepalen en alles weten."
Levensstijladvies of medicatie
Ook het advies van een klacht 'even uitzieken', is in Afghanistan een stuk minder normaal, zegt ze. "In Afghanistan willen patiënten altijd medicatie hebben. Maar in Nederland begrijpen ze dat medicatie niet altijd nodig is. Soms komen hier patiënten en zeg ik dat medicatie niet hoeft. Dan geef ik levensstijladvies en zeg ik dat ze moeten wachten tot de ziekte vanzelf overgaat. Dat begrijpen ze heel goed."
Terwijl Roozeeta wacht op haar praktijktoetsen, blijft ze ook hard oefenen op haar Nederlands. Een taal waar ze 5 jaar geleden pas haar eerste woorden in leerde. "Ik wil graag kunnen communiceren met mensen, want ik ben een sociaal mens. Ik wil graag in contact komen met mensen."
Moeilijke taal
Maar ook in haar werk weet ze dat het nodig is om de taal goed te beheersen. "Mijn droom is om arts te worden en voordat je arts wordt, moet je echt goed Nederlands spreken", zegt ze. "Niet slordig, maar heel goed Nederlands spreken." Ze heeft haar taaltoets wel al gehaald, maar ze vindt dat het beter kan.
"Als ik eerlijk ben, is dat niet altijd makkelijk", zegt ze. "Sommige mensen komen met een accent of dialect. Of met allerlei spreekwoorden. Ik ben gewoon niet bekend met alle spreekwoorden."
'Ik ga door'
Maar over een paar jaar hoopt ze alle patiënten te kunnen helpen als huisarts, ook al is het een moeilijk traject. "Ik geef niet zo snel op", lacht ze. "Als mensen zeggen dat iets moeilijk is, of niet gaat lukken, zeg ik: 'Nee, ik ga door.'" En op moeilijke momenten kan ze zich altijd vasthouden aan haar geloof en anders aan de steun van haar moeder. "God gaat me helpen en ik ga door."
Dat is ook een boodschap die ze graag wil meegeven aan andere mensen die, net als zij, uit het buitenland naar Nederland zijn gekomen met een droom. "Geef niet te snel op. Er zullen mensen tegen je zeggen: 'Het gaat je niet lukken, het is moeilijk.' Raak niet gedemotiveerd, maar ga door voor jouw eigen droom. Je kunt dit echt."
https://eenvandaag.avrotr(...)jn-droom-gaan-163867