Geen uitzondering meer voor geloof bij thuisonderwijs

quote:

Meerdere gemeenten wijzen nieuwe aanvragen voor thuisonderwijs af

Meerdere gemeenten hebben besloten het aantal kinderen dat thuisonderwijs krijgt vanwege de levensovertuiging van hun ouders te beperken. Onder meer Amersfoort, Utrecht, Rotterdam en Groningen wijzen voorlopig alle nieuwe verzoeken af.

Dat doen ze vanwege een recent oordeel van de Hoge Raad dat vrijstelling van de leerplicht alleen nog in uitzonderlijke gevallen(opent in nieuw venster) mogelijk is.

Afgelopen vrijdag meldde het Openbaar Ministerie dat het ouders van wie de kinderen vanwege hun geloof of levensovertuiging niet naar school gaan strafrechtelijk gaat vervolgen. Over de toekomst van die kinderen worden nu gesprekken gevoerd tussen onder meer het ministerie, gemeenten en het OM.

Stijging thuiszitters
De gemeente Den Haag besloot vorige week dat de kinderen die daar thuisonderwijs volgen vanwege een levensbeschouwelijke vrijstelling na de zomer weer naar school moeten. Het gaat om ruim honderd kinderen, vier keer zoveel als vijf jaar geleden. In totaal zitten zo'n 2500 kinderen in Nederland thuis vanwege de vrijstelling, zei het Nederlands Jeugdinstituut eerder tegen NU.nl(opent in nieuw venster).

De Rotterdamse wethouder Said Kasmi zegt dat hij het besluit van Den Haag "heel goed" begrijpt en "heel blij" is met de uitspraak van de Hoge Raad. "In Rotterdam vragen we hier al jaren aandacht voor, omdat we ons zorgen maken over kinderen die thuisonderwijs krijgen zonder dat er echt zicht is op hun ontwikkeling, welzijn en veiligheid."

De afgelopen jaren zag Rotterdam een stijging in de hoeveelheid thuiszitters: waar twee jaar geleden nog 68 kinderen thuisonderwijs kregen, zijn dat er in het huidige schooljaar 102. Een woordvoerder van de gemeente zegt dat momenteel vijftig nieuwe aanvragen gepauzeerd zijn zolang er landelijke gesprekken worden gevoerd.

Verschillen tussen gemeenten
Op basis van die gesprekken kijkt de gemeente wat het voor Rotterdam betekent en of er nieuw beleid nodig is. "We zien namelijk dat verschillen tussen gemeenten ervoor kunnen zorgen dat ouders uitwijken naar een gemeente waar soepeler met vrijstellingen wordt omgegaan."

Ook de gemeente Utrecht wacht het landelijk beleid af en behandelt in de tussentijd geen nieuwe aanvragen. In Utrecht volgen 26 kinderen thuisonderwijs. "Voor deze groep zien we komend schooljaar als een overgangsjaar", zegt een woordvoerder. Voor de kinderen die al lange tijd vrijgesteld zijn kan de overgang naar onderwijs ingrijpend zijn, aldus de woordvoerder.

De gemeente Groningen wijst alle nieuwe verzoeken af en zegt de jaarlijkse herhaalverzoeken "per geval" te gaan bekijken. Die moeten ouders elk jaar vóór 1 juli indienen bij de leerplichtambtenaar.

Toezicht of afschaffen
Staatssecretaris Tielen van Onderwijs zei eerder deze maand in een aflevering van het onderzoeksprogramma Boos van BNNVARA dat ze de levensbeschouwelijke vrijstelling van de leerplicht wil afschaffen. Een woordvoerder van Tielen zegt dat er "voor de zomer" een brief komt. Ze noemt twee scenario's: thuisonderwijs wordt als een formele sector bestempeld zodat er toezicht gehouden kan worden of de vrijstelling wordt helemaal afgeschaft.

Wanneer hierover een besluit wordt genomen is "lastig te zeggen". Volgens Tielen moeten de plannen eerst besproken worden met de Tweede Kamer: voor beide scenario's zou namelijk een verandering van de wet nodig zijn.

De Nederlandse Vereniging voor Thuisonderwijs (NVvTO) laat in een reactie weten het niet eens te zijn met de beslissing van de gemeente Den Haag. De NVVTO zegt dat wethouders geen bevoegdheid hebben om zelfstandig over de vrijstelling op basis van levensbeschouwing een besluit te nemen. "Een gemeente kan immers niet besluiten dat een bepaalde landelijke wet plaatselijk niet geldt."

quote:

DEN HAAG - Pascale geeft haar kinderen thuisonderwijs. Zo'n 22 jaar geleden startte zij hier als een van de allereerste gezinnen in Den Haag mee. Momenteel zijn er in totaal 102 kinderen in de Hofstad die wegens hun geloof of levensbeschouwing thuisonderwijs krijgen. Maar de Hoge Raad deed in april uitspraak om de vrijstelling van de leerplicht om deze reden niet meer toe te kennen. Gevolg: na de zomervakantie moeten al deze kinderen verplicht naar school. Wat vindt Pascale (52) hiervan? Gaat zij zich hierbij neerleggen?

Bij binnenkomst zitten de twee jongste kinderen van Pascale huiswerk te maken aan de keukentafel. De een is bezig met een schrijfopdracht, de ander met Nederlands. Een typische thuisonderwijsdag, af en toe een leuke excursie en veel vrije tijd voor clubjes en vrienden.

De geloofsovertuiging van Pascale is katholiek apostolisch, onderdeel van het christelijke geloof. Dit geloof komt tot uiting in heel haar leven, dus uiteraard ook in de manier van onderwijs: thuisonderwijs welteverstaan.
'Meegeven wat wij belangrijk vinden'

Pascale: 'Wij willen dit doorgeven in alles, dus ook in de manier van leren en wat je precies leert. Maar ook breder: hoe wij kijken naar cultuur, je mensbeeld, omgangsvormen, elkaar vergeven. Als je eenmaal bezig bent, ontdek je zoveel voordelen aan thuisonderwijs.'

Maar leer je dit ook niet allemaal op de basisschool? 'Ongetwijfeld, wel als het goed gaat', lacht Pascale.

'Maar zelfs op een openbare school heb je andere levensbeschouwingen. Ook een juf neemt dat mee en dat heeft invloed op je kinderen. Ik vind belangrijk dat wij meegeven wat wij belangrijk vinden.'

Tot welke leeftijd geldt dit voor Pascale? 'Nou, mijn oudste drie kinderen hebben tot hun achttiende thuisonderwijs gehad. De een is na zijn VWO loodgieter geworden. Een van haar dochters is nu juf op een heel diverse basisschool. En de ander deed in Berlijn high school en gaat nu naar de Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht.'

Weduwe met vijf kinderen
De moeder, sinds zes jaar weduwe, heeft zelf Nederlands gestudeerd en is freelance tekstschrijver en werkt thuis. 'In de avonduren, soms 's nachts, werk ik. Overdag geef ik Jakob (10 jaar) en Victoria zelf les. Maar voor vakken als natuurkunde niveau 5 vraag ik hulp van anderen.'

Pascale geeft het thuisonderwijs niet zomaar op. 'Ik heb al 22 jaar uitstekend contact met de afdeling leerplicht. Er speelt van alles in de politiek rond het onderwerp thuisonderwijs en om de wetten en regels hier omtrent duidelijker te maken.'

Blij met uitspraak Hoge Raad
De gemeente handelt volgens de uitspraak van de Hoge Raad, zegt wethouder Hilbert Bredemeijer. 'Wij kunnen nu zeggen tegen deze ouders: de vrijstelling wegens geloof of levensbeschouwing ontstaat niet meer, de leerplicht is weer van toepassing en uw kind moet gewoon weer naar school.'
Den Haag is de eerste gemeente die de vrijstelling gaat schrappen. Maar wat als ouders straks toch weigeren hun kind naar school te brengen? Bredemeijer: 'Dan is daar de leerplichtwet, die is van toepassing op iedereen in Nederland. Het OM kan dan optreden. Er zal een leerplichtambtenaar voor de deur staan en boetes zullen volgen.'

Stoppen niet meteen met thuisonderwijs
Pascale vindt dat de wethouder op de stoel zit van de wetgever. 'De uitspraak van de Hoge Raad is wel bijzonder, maar wij wachten het gewoon af. Als het moet, moet het. Maar tot die tijd maak ik zolang mogelijk gebruik van de vrijheid voor thuisonderwijs.'

Wat gaat ze doen met haar vrije tijd als haar kinderen straks wel echt op school zitten? Pascale lacht heel hard. 'Dan is er veel te doen, ik werk en we gaan gewoon door met alle mooie aanvulling voor de kinderen, we blijven lezen en excursies doen.'

quote:

Op vrijdag 5 juni 2026 15:43 schreef raptorix het volgende:
De grote vraag is natuurlijk: Krijgen deze kinderen wel echt schoolmelk!

quote:

Op vrijdag 5 juni 2026 16:03 schreef Momo het volgende:

[..]
Helemaal eens dat kinderen ook mensen en andere kinderen moeten tegenkomen die anders in het leven staan dan hunzelf. Het is echt niet gezond om jezelf en kinderen te isoleren. Ik denk dat er ook zoveel problemen zijn met Marokkaanse jeugd omdat die zoveel in hun eigen cirkel blijven hangen.