Oekraïns verzet tegen dienstplicht steeds geweldadiger, rijken ontzien

quote:

Oekraïens verzet tegen dienstplicht steeds gewelddadiger

Het verzet tegen de gedwongen Oekraïense dienstplicht wordt steeds gewelddadiger, schrijft Responsible Statecraft. Want ondanks alle hosannaverhalen over het groeiende Oekraïense zelfvertrouwen, immense Russische verliezen op het slagveld en een op handen zijnde overwinning voor Kyiv, bevindt het land zich in een heuse 'rekruteringscrisis'.

De Oekraïense dienstplicht is al jaren zeer controversieel met als dieptepunt video's van gemaskerde mannen die Oekraïense burgers met geweld in gereedstaande busjes sleuren en afvoeren naar een aanmeldcentrum van het leger, een praktijk die zelfs een eigen naam heeft: 'busificatie'. En legio zijn de omkoopschandalen, verhalen van deserties en jongens die naar het buitenland vluchten en gedwongen dienstplicht voor mannen met mentale of fysieke beperkingen.



Gewelddadig burgerlijk verzet
De afkeer van de gedwongen dienstplicht wordt niet alleen breed gedeeld binnen de Oekraïense samenleving, het burgerlijke verzet ertegen neemt toe en wordt almaar gewelddadiger. Zo werden vorig jaar verschillende dienstplichtambtenaren aangevallen door burgers. Twee ambtenaren vonden zelfs de dood bij het gewelddadige verzet. Dit jaar zag een verdere escalatie: eind januari doodde een man een dienstplichtambtenaar en vluchtte met een van de dienstplichtigen die hij begeleidde, de maand erop vonden ten minste twee afzonderlijke aanvallen plaats op officieren in Charkiv en in Lviv. In maart reed een groep een minibusje met daarin rekruteerders van de weg om de dienstplichtige die zij vervoerden te bevrijden.

Ook april was een slechte maand voor rekruteringsambtenaren: drie steekpartijen in vier dagen, tieners die agenten aanvallen om een aangehouden dienstplichtige te beschermen, een 48-jarige deserteur die een auto met agenten beschiet en een dienstweigeraar die twee recruiters het ziekenhuis in steekt na een identiteitscontrole.

Fractie
Volgens cijfers van de regering zijn deze incidenten slechts een fractie van de meer dan 600 aanvallen op rekruteringsfunctionarissen sinds het begin van de oorlog. Het aantal geweldsdelicten is tussen 2024 en 2025 bijna verdrievoudigd, toen er 341 werden geregistreerd. Alleen al in de eerste vier maanden van 2026 vonden minstens 117 aanvallen plaats, meer dan twintig keer zoveel als de vijf die in het hele eerste oorlogsjaar werden geregistreerd.



Vechten aan het front is onverminderd impopulair. De Oekraïense minister van Defensie maakte dit jaar bekend dat Oekraïne twee miljoen dienstweigeraars telt en dat er 200.000 gevallen van desertie waren. Waren de vrijwilligers in de eerste oorlogsmaanden van 2022 niet aan te slepen, daar is de dienstplicht nu verantwoordelijk voor 70 procent van de rekrutering.

Onrechtvaardig
Het verzet tegen de dienstplicht is begrijpelijk, het wordt door veel Oekraïense burgers immers als een inherent onrechtvaardig systeem ervaren: de meer welvarende Oekraïners kopen zich met smeergeld vrij van de dienstplicht, terwijl de commandant van de Oekraïense Nationale Garde degenen met geldproblemen aanspoort om in het leger te gaan. Een analyse van de Oekraïense slachtofferaantallen toont aan dat de overgrote meerderheid van de gesneuvelden onevenredig vaak uit kleine steden afkomstig is, waar de armoedecijfers doorgaans hoger liggen. Wat dat betreft lijkt Oekraïne op de Russische vijand die de legergelederen vooral vult met inwoners uit de armere perifere regio's waar de werkloosheid hoog is.

Hervormingen
Werd de dienstplichtige leeftijd vorig jaar al verlaagd van 27 naar 25 jaar, binnen het leger gaan er steeds meer stemmen op om de leeftijd naar 18 jaar te verlagen om het schreeuwende tekort aan manschappen te ondervangen. Tegelijkertijd maakte Kyiv op 1 mei bekend dat het deze zomer ingrijpende legerhervormingen wil doorvoeren. De Oekraiense president Zelensky beloofde niet alleen de salarissen te verhogen voor infanteriesoldaten (de minst gewilde en gevaarlijkste functie in het leger), zijn minister van Defensie Fedorov stelde soldaten 'een model voor eerlijke beloning, een nieuw contractsysteem met duidelijke dienstvoorwaarden en een transparant roulatiebeleid' in het vooruitzicht.

Onder het nieuwe regime zouden de maandsalarissen voor niet-gevechtsfuncties naar minstens 30.000 hryvnia (omgerekend 742 euro) opgetrokken moeten worden, een verhoging van een derde ten opzichte van de huidige remuneratie. Voor gevechtsfuncties zal het salaris nog verder opgetrokken worden. Volgens Zelensky zullen de speciale contracten voor de infanterie variëren van 250.000 tot 400.000 hryvnia (omgerekend een bedrag tussen de 4.858 en 7.774 euro).

De beoogde hervormingen zullen ook betrekking hebben op de tijdige aflossing van frontdienst. Het komt vaak voor dat soldaten jaren onafgebroken dienst doen aan het front, Kyiv wil nu vaste diensttermijnen alsook een gefaseerde ontslag uit dienst voor degenen die eerder zijn gemobiliseerd.

quote:

Op zondag 17 mei 2026 16:25 schreef SebbeSwensje het volgende:
Hoe is dit anders in Rusland dan? Ik kan me deze houding van Oekraïne beter voorstellen dan dezelfde houding maar dan van Rusland.

quote:

Op zondag 17 mei 2026 16:43 schreef RockToTheBeat het volgende:

[..]
want rusland en oekraine zijn zo heel verschillend wil je zeggen

quote:

Op zondag 17 mei 2026 16:44 schreef HowardRoark het volgende:
maar het heet natuurlijk niet voor niets dienstplicht