CPB: Bouw voordelen voor woningbezitters af

quote:

CPB: Bouw voordelen voor woningbezitters af om krappe woningmarkt te helpen

De voordelen voor mensen die al een gunstige positie op de woningmarkt hebben, moeten worden afgebouwd om de krapte te verhelpen. Zonder scherpe keuzes verandert er niets, schrijft het CPB in een nieuw rapport.

Een mogelijke maatregel is dat de hypotheekrenteaftrek wordt afgebouwd. Economen willen al jaren van die regeling af, maar dat ligt politiek gevoelig. Ook het komende kabinet behoudt dit belastingvoordeel voor woningbezitters. Een andere optie is dat huishoudens in de sociale huur die veel verdienen meer gaan betalen.

Steeds meer huishoudens wonen te duur, hebben geen woning of zitten vast in een huis dat bijvoorbeeld qua financiën of gezinssamenstelling niet bij ze past. Het lukt maar niet om deze problemen op te lossen. Het Centraal Planbureau (CPB) laat in een nieuw rapport zien welke invloed de overheid heeft en doet aanbevelingen.

Zo helpen nieuwe steunmaatregelen woningzoekenden vaak niet, waarschuwt het CPB. Extra ondersteuning zorgt juist voor meer vraag naar schaarse woonruimte en verhoogt de druk op de woningmarkt. Als bijvoorbeeld de normen worden verruimd, zodat koopstarters meer kunnen lenen, zorgt dat voor hogere woningprijzen.

"Omdat veel insiders al profiteren van voordelen, ligt het meer voor de hand deze af te bouwen. Dat verbetert de kansen van outsiders en vermindert de krapte." 'Outsiders' zijn juist de mensen die moeilijk een woning kunnen vinden of (te) veel betalen.
Onbedoelde effecten voorkomen

"In de sociale huur kunnen huishoudens met een hoger inkomen meer huur betalen", schrijft het adviesorgaan verder. Dat deze huishoudens minder geld betalen, is eigenlijk een subsidie. "Voor huishoudens met een laag inkomen is dit het doel, voor huishoudens met een hoger inkomen niet."

Om onbedoelde effecten te voorkomen, moet de woningmarkt als geheel worden beschouwd. Koop, vrije huur en sociale huur beïnvloeden elkaar. "Zo leidt de Wet betaalbare huur tot minder huurwoningen en benadeelt daarmee ook huishoudens die geen woning kunnen kopen", schrijft het CPB.

Door de strengere regels van de wet wordt het namelijk moeilijk voor verhuurders om wat te verdienen. Zij verkopen steeds vaker hun onroerend goed. Starters kunnen de woningen opkopen, maar er verdwijnen dan dus huurwoningen. Dit is absoluut geen oplossing voor de krapte op de woningmarkt, legde hoogleraar Piet Eichholtz eerder uit aan NU.nl.
Aantrekkelijke woningen in de stad

Omdat de vraag op de woningmarkt snel verandert, is flexibiliteit cruciaal. Procedures moeten korter worden en beleid moet stabiel zijn, meent het CPB.

"Met overheidssubsidie kunnen er ook op aantrekkelijke, binnenstedelijke locaties betaalbare woningen worden gebouwd", schrijft het CPB. "Maar subsidiëring zal de vraag naar stedelijke woonruimte verder aanwakkeren. Buiten de stad kunnen er makkelijker betaalbare woningen worden gebouwd dan binnen de stad. Lagere inkomens vinden dan wel een woning, maar vaker op een minder gunstige plek."