NWS Nieuws & Achtergronden
Discussieer hier diepgaander over de actualiteiten.
https://www.trouw.nl/binn(...)rens-over~b178dd50b/quote:Ondermaatse Nederlandse supercomputers jagen wetenschappers de grens over
Nienke Schipper | 9 december 2025
Wetenschappelijk onderzoek raakt achterop door gebrek aan rekenkracht op de Nederlandse supercomputers. ‘Vooral promovendi zijn de dupe.’
Nederlandse wetenschappers wijken regelmatig uit naar bijvoorbeeld Finland als ze grote berekeningen op computers moeten doen. Door verouderde digitale infrastructuur dreigt Nederland zijn Europese koppositie voor wetenschappelijk onderzoek te verliezen, waarschuwen de Nederlandse ICT-coöperatie van onderwijs- en onderzoeksinstellingen Surf en de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) in een woensdag gepubliceerd onderzoek.
De afgelopen tien jaar zakte Nederland van de zevende naar de twintigste plek op de ranglijst van rekenkracht in supercomputers. Snellius, de bekendste Nederlandse wetenschappelijke supercomputer, staat mondiaal gezien op de 78ste plek. Met een rekenkracht van bijna 25 petaflops – wat staat voor het aantal biljarden berekeningen per seconde – is Snellius een kleintje vergeleken met de Duitse Jupiter, die met maar liefst 1000 petaflops de vierde snelste computer ter wereld is.
Extreem veel rekenkracht Wetenschappers gebruiken dit soort computers voor onderzoek, zoals naar de efficiëntie van windparken op zee. Zulke onderzoeken vereisen extreem veel rekenkracht en wetenschappers kunnen daarvoor niet hun eigen laptops gebruiken. Ze zijn aangewezen op supercomputers zoals Snellius, maar die is overbelast. Voor grote aanvragen moeten ze soms wel drie maanden wachten en voor de relatief simpele verzoeken ging de wachttijd van een paar minuten naar enkele dagen, en soms zelfs weken.
Vooral promovendi zijn de dupe, zegt Luuk Visscher. Volgens de theoretisch chemicus bij de Vrije Universiteit in Amsterdam lopen zij achterstand op ten opzichte van onderzoekers in landen met meer computerrekenkracht. “In Frankrijk of Finland krijgen ze de resultaten al binnen vijf minuten, maar hier moet je soms vijf dagen wachten. Daardoor kun je niet grensverleggend bezig zijn.”
Meer druk door AI Mede door de komst van kunstmatige intelligentie (AI) nam het aantal aanvragen en daarmee de druk op de digitale infrastructuur toe, zegt Tom Hoven, woordvoerder van Surf. “Het Nederlandse AI-taalmodel GPT-NL, dat we met TNO bouwen, wordt ook getraind op Snellius.”
Wetenschappers kunnen uitwijken naar andere landen, zoals Finland waar wel voldoende capaciteit beschikbaar is, maar daar hebben Nederlandse wetenschappers minder in de melk te brokkelen, zegt Hoven. “Het is belangrijk dat we eigen systemen hebben waar we zelf kunnen bepalen welke projecten en berekeningen prioriteit krijgen.”
Visscher draaide weleens een project in het buitenland. “We kregen een veelvoud van de rekentijd die je in Nederland krijgt. Maar toen het project was afgelopen, stopte de toegang tot die computer ook.”
AI-fabriek in Groningen Als Nederland niet achterop wil raken, moet er structureel 165 miljoen euro per jaar extra worden geïnvesteerd, is de boodschap van de onderzoeksorganisaties aan het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en het komende kabinet. Om te voorkomen dat bepaalde componenten van de infrastructuur – zoals supercomputers, netwerkhubs en datafaciliteiten – uit Nederland verdwijnen. Sinds 2019 staan de investeringen zo goed als stil, terwijl andere landen juist wel fors investeren. ‘Nederland is achteropgeraakt’, schrijven de onderzoekers.
De investeringen die wel worden gedaan zijn onvoldoende om aan de gestegen vraag te voldoen, zegt Hoven. “De supercomputer die in de AI-fabriek in Groningen komt is bijvoorbeeld ook voor bedrijven en overheden en dus niet volledig voor de wetenschap. En die computer is gemaakt voor AI-toepassingen en de vraag vanuit de wetenschap groeit ook voor niet-AI-gerelateerd rekenwerk.”
rekenkracht is alles in de wereld van vandaag. kijk dus goed naar japan's fugakunext supercomputer die in 2030 operationeel moet zijn. meer rekenkracht dan alle supercomputers van heel de VS bij elkaar.
het verbaast me wel me elke dag weer hoe weinig nederland investeert in wetenschap en technologie en energie-infra. het is nog altijd niet genoeg en als er ineens wel geld vrijkomt is het altijd te laat.
Je hoeft toch niet in hetzelfde land te wonen als waar dat ding staat om er gebruik van kunnen te maken?
Welkom in het Nederland waar vele miljarden naar defensie moeten gaan ipv naar gezondheidszorg, onderwijs, cultuur en wetenschap.quote:Op woensdag 10 december 2025 13:16 schreef gwn_een_user het volgende:
het verbaast me wel me elke dag weer hoe weinig nederland investeert in wetenschap en technologie en energie-infra. het is nog altijd niet genoeg en als er ineens wel geld vrijkomt is het altijd te laat.
Met de huidige ontwikkelingen qua budget gaat het dus alleen maar slechter worden.
maar er moet ook geld naar defensie gaan. al 30 jaar is daar in ondergeïnvesteerdquote:
[..]
Welkom in het Nederland waar vele miljarden naar defensie moeten gaan ipv naar gezondheidszorg, onderwijs, cultuur en wetenschap.
Met de huidige ontwikkelingen qua budget gaat het dus alleen maar slechter worden.
de grootste kostenposten zijn doorgaans zorg en sociale zekerheid. en onderwijs, maar om de een of andere reden holt de kwaliteit daar ook al achteruit
Gewoon de gerichte kennis die de wetenschappers hebben als prompt laten opereren in een AI omgeving en je kunt ze vervangen
Google is your friend, abuse your friends
Niet zo raar met een PVV in de regering toch?quote:
[..]
het verbaast me wel me elke dag weer hoe weinig nederland investeert in wetenschap en technologie en energie-infra. het is nog altijd niet genoeg en als er ineens wel geld vrijkomt is het altijd te laat.
Die hebben onderschat hoe moeilijk het is om de gender pay gap and de reparations te berekenen.quote:
[..]
Niet zo raar met een PVV in de regering toch?
Wees gehoorzaam. Alleen samen krijgen we de vrijheid eronder.
Dat is nog Rutteriaans beleid, alles wat minder kon werd minder.quote:
[..]
https://www.trouw.nl/binn(...)rens-over~b178dd50b/
rekenkracht is alles in de wereld van vandaag. kijk dus goed naar japan's fugakunext supercomputer die in 2030 operationeel moet zijn. meer rekenkracht dan alle supercomputers van heel de VS bij elkaar.
het verbaast me wel me elke dag weer hoe weinig nederland investeert in wetenschap en technologie en energie-infra. het is nog altijd niet genoeg en als er ineens wel geld vrijkomt is het altijd te laat.
Je hoort bij de betere, maar nog lang niet bij de beste
Snellius, hebben ze de naam van die supercomputer uit de donald duck gehaald?
Hoe dan ook, als ai de supercomputers overneemt en de mensheid wil aanvallen duurt dat bij deze supercomputer nog een tijdje.
QUE 132: attack mankind - waiting estimation 6435 minutes
Hoe dan ook, als ai de supercomputers overneemt en de mensheid wil aanvallen duurt dat bij deze supercomputer nog een tijdje.
QUE 132: attack mankind - waiting estimation 6435 minutes
Vroeger, lang geleden, net na de tijd van de mainframes, had de Rabobank een supercomputer die ergens bovenin de top-10 stond. Maar, wat moet je er mee, zeker tegenwoordig? Je telefoon is waarschijnlijk al krachtiger dan zo'n oude supercomputer. Clusters PS3 spelcomputers zijn een hele tijd populair geweest.
Maar voor een AI heb je er niets aan. Proteïnen vouwen is ook uitbesteed. De belangrijkste toepassingen zijn het uitrekenen van het weer, klimaatmodellen (vooral wolken zijn spannend) en andere eindige elementenmethodes, waar je dus het probleem reduceert tot een aantal uniforme elementen. Ook wel de "bolvormige koeien" methode genoemd.
Voor de rijke bedrijven dus handig om bijvoorbeeld de stress en luchtstroming om nieuwe vliegtuigontwerpen uit te rekenen. Maar dat is waarschijnlijk al overkill.
Verder is het voornamelijk prestige. "Wij hebben de grootste!"
Maar voor een AI heb je er niets aan. Proteïnen vouwen is ook uitbesteed. De belangrijkste toepassingen zijn het uitrekenen van het weer, klimaatmodellen (vooral wolken zijn spannend) en andere eindige elementenmethodes, waar je dus het probleem reduceert tot een aantal uniforme elementen. Ook wel de "bolvormige koeien" methode genoemd.
Voor de rijke bedrijven dus handig om bijvoorbeeld de stress en luchtstroming om nieuwe vliegtuigontwerpen uit te rekenen. Maar dat is waarschijnlijk al overkill.
Verder is het voornamelijk prestige. "Wij hebben de grootste!"
Jij geilt wel enorm op heftige, hoogtechnologische dingen waar je verder niets aan hebt, nietwaar? Ik kan me niet herinneren dat je ooit dat geld aan iets nuttigs uit wilde geven.quote:
[..]
https://www.trouw.nl/binn(...)rens-over~b178dd50b/
rekenkracht is alles in de wereld van vandaag. kijk dus goed naar japan's fugakunext supercomputer die in 2030 operationeel moet zijn. meer rekenkracht dan alle supercomputers van heel de VS bij elkaar.
het verbaast me wel me elke dag weer hoe weinig nederland investeert in wetenschap en technologie en energie-infra. het is nog altijd niet genoeg en als er ineens wel geld vrijkomt is het altijd te laat.
Dat inderdaad. Ik denk ook wel te weten dat de software orders of magnitude minder snel is dan vroeger. Vandaar dat ze tegenwoordig minstens 4096 cores nodig hebben en 256 TB geheugen voor wat voorheen gewoon op 1 core op 1 MHz ging met 38911 basic bytes free geheugen.quote:Op woensdag 10 december 2025 20:37 schreef Cockwhale het volgende:
Geen problemen met mijn Commodore 64.
vrijdag 9 december 2016 15:58 schreef Ringo het volgende:
Welke discussie? Ik zie alleen maar harige kerels die elkaar de rug inzepen.
Welke discussie? Ik zie alleen maar harige kerels die elkaar de rug inzepen.
Als we Amerikaanse tech langzamerhand dumpen en het internet niet meer vertrouwen, dan kunnen we altijd nog bootjes met floppydisks en cassettebandjes laten varen.quote:
[..]
Dat inderdaad. Ik denk ook wel te weten dat de software orders of magnitude minder snel is dan vroeger. Vandaar dat ze tegenwoordig minstens 4096 cores nodig hebben en 256 TB geheugen voor wat voorheen gewoon op 1 core op 1 MHz ging met 38911 basic bytes free geheugen.
Wat vooral kansloos is in deze zijn de moderne programmeertalen die van iedere byte die voorbij komt een "object" maken met een aanhangende array met "eigenschappen" van die byte. Wat dat betreft hebben we ontzettend de greep en regie verloren.
vrijdag 9 december 2016 15:58 schreef Ringo het volgende:
Welke discussie? Ik zie alleen maar harige kerels die elkaar de rug inzepen.
Welke discussie? Ik zie alleen maar harige kerels die elkaar de rug inzepen.
Ja want dit gebeurt alleen in nederland, niet in de rest van Europa.quote:
[..]
Welkom in het Nederland waar vele miljarden naar defensie moeten gaan ipv naar gezondheidszorg, onderwijs, cultuur en wetenschap.
Met de huidige ontwikkelingen qua budget gaat het dus alleen maar slechter worden.
quote:
[..]
Jij geilt wel enorm op heftige, hoogtechnologische dingen
Software bestaat uit heel veel lagen die vaak allemaal ongeveer hetzelfde doen en waarvan bijna niemand meer weet hoe het nu eigenlijk werkt. Er zijn duizenden dingen waarvan het wonderbaarlijk is dat het toch werkt in plaats van de hele tijd om te vallen. En minimaal 95% van al die software heeft geen toegevoegde waarde.quote:
[..]
Als we Amerikaanse tech langzamerhand dumpen en het internet niet meer vertrouwen, dan kunnen we altijd nog bootjes met floppydisks en cassettebandjes laten varen.
Het is meer, dat je tegenwoordig als programmeur niet weet hoe dat allemaal werkt behalve het hele kleine stukje dat je op school hebt geleerd. Ik vraag zelf altijd aan webdevelopers of ze weten hoe het HTTP protocol werkt. Dat is waar al hun software gebruik van maakt. En dat is echt heel eenvoudig, dat heb je in een paar minuten uitgelegd. Maar het aantal website ontwikkelaars die dat ook weten is hoogstens een paar procent.
Als ik iets met "web" moet doen, maak ik meestal mijn eigen server software. Dat is heel eenvoudig, als je weet hoe dat moet. Bijna alle andere programmeurs gebruiken daar een enorme hoeveelheid software voor, geschreven door vele duizenden mensen. Gewoon omdat ze geen idee hebben hoe dat moet ...
Vroeger, lang geleden, toen ik nog een klein jongetje was, las ik continu science fiction boeken. Maar hoe ouder ik werd, hoe meer ik er achter kwam, dat al die dingen nooit gaan werken.quote:
de cray-1 uit '76 had de rekenkracht van een digitale thermometer van vandaag. maar we bouwen geen supercomputers om sneller te zijn dan computers van vroeger. we bouwen ze om problemen op te lossen die de computers van nu niet aankunnen.quote:
[..]
Vroeger, lang geleden, toen ik nog een klein jongetje was, las ik continu science fiction boeken. Maar hoe ouder ik werd, hoe meer ik er achter kwam, dat al die dingen nooit gaan werken.
je zei "voor een AI heb je er niets aan". maar AI wordt getraind op supercomputers...moderne deep learning vereist brute rekenkracht en gigantische geheugenbandbreedte. je telefoon kan een AI draaien maar niet trainen.
je zegt, proteïnen vouwen is uitbesteed. aan wie? aan alphafold, getraind op google tpu pods (dus, supercomputers)
en ik zou het simuleren van vliegtuigontwerpen geen overkill noemen. vliegtuigbouwers willen naar 100% virtuele certificering, dat bespaart miljarden want doen hoeven ze minder (het liefst geen) fysieke tests uit te voeren. maar daar heb je extreme precisie voor nodig, geen bolvormige koe.
jij noemt het een prestige-kwestie, maar waarom hebben we dit verhaal dan? omdat wetenschappers in nederland niet genoeg rekenkracht ter beschikking hebben om fatsoenlijk onderzoek te kunnen verrichten, blijkbaar. het is minder "mijn FLOPS zijn groter dan de jouwe" en meer het feit dat als jij de snelste computer hebt, dan ontdek jij het nieuwe batterij-materiaal als eerste, maak jij het beste AI-model, en zijn jouw dijken het best bestand tegen de zeespiegelstijging, etc
krachtigere supercomputers moeten de onzekerheid uit simulaties halen en de overstap naar puur digitaal bewijs mogelijk maken
vroeger gebruikte de rabobank hun supercomputer om, weet ik veel, databases sneller te sorteren?
nu willen we supercomputers gebruiken om een volledig menselijk brein te simuleren of een nieuw materiaal te verzinnen dat CO2 uit de lucht zuigt
Ik ben verre van een programmeur, maar heb weleens wat met basic, html , sql en php gedaan.quote:
[..]
Software bestaat uit heel veel lagen die vaak allemaal ongeveer hetzelfde doen en waarvan bijna niemand meer weet hoe het nu eigenlijk werkt. Er zijn duizenden dingen waarvan het wonderbaarlijk is dat het toch werkt in plaats van de hele tijd om te vallen. En minimaal 95% van al die software heeft geen toegevoegde waarde.
Het is meer, dat je tegenwoordig als programmeur niet weet hoe dat allemaal werkt behalve het hele kleine stukje dat je op school hebt geleerd. Ik vraag zelf altijd aan webdevelopers of ze weten hoe het HTTP protocol werkt. Dat is waar al hun software gebruik van maakt. En dat is echt heel eenvoudig, dat heb je in een paar minuten uitgelegd. Maar het aantal website ontwikkelaars die dat ook weten is hoogstens een paar procent.
Als ik iets met "web" moet doen, maak ik meestal mijn eigen server software. Dat is heel eenvoudig, als je weet hoe dat moet. Bijna alle andere programmeurs gebruiken daar een enorme hoeveelheid software voor, geschreven door vele duizenden mensen. Gewoon omdat ze geen idee hebben hoe dat moet ...
Vanaf het moment dat de eerste webdesigners aanklopten bij marketingbureaus met geschoolde grafische ontwerpers is het eigenlijk langzamerhand richting meer focus op de voorgrond en minder op de achtergrond gegaan.
De grafische ontwerpers zagen geen grenzen en de traditionele webdesigners wel degelijk. Dus was er met de jaren mee bergen aan extra code nodig om vooral die laatste groep steeds meer vrijheid te geven.
NWS / Pendelbus tussen AZC en station Emmen wordt gratis
NWS / 78% eensgezinswoningen voor starters naar statushouders
In NL vinden we het belangrijker dat buitenlanders het hier naar hun zin hebben dan dit soort rariteiten.
Snap dat nu een keer.
NWS / 78% eensgezinswoningen voor starters naar statushouders
In NL vinden we het belangrijker dat buitenlanders het hier naar hun zin hebben dan dit soort rariteiten.
Snap dat nu een keer.
'Je gaat het pas zien als je het doorhebt'
'Ieder nadeel heb zijn voordeel'
We zullen je nooit, nooit vergeten
1947-2016
'Ieder nadeel heb zijn voordeel'
We zullen je nooit, nooit vergeten
1947-2016
Nee, om het betalingsverkeer te doen en wat economische simulaties te draaien. Vind je het niet opvallend, dat als er een stukje verschijnt van een Nederlandse econoom, het bijna altijd iemand van de Rabobank of de ING is? Die vinden dat spannend.quote:
vroeger gebruikte de rabobank hun supercomputer om, weet ik veel, databases sneller te sorteren?
Het eerste idee is, dat als we nu je brein vervangen door een computer, dan maak jij geen domme fouten meer en kunnen we het in de Cloud stoppen als je doodgaat. Maar wat heb jij daaraan? We vervangen je hersenen door chips, waardoor je een geprogrammeerde robot wordt, en je bent nog steeds dood.quote:nu willen we supercomputers gebruiken om een volledig menselijk brein te simuleren of een nieuw materiaal te verzinnen dat CO2 uit de lucht zuigt
Het tweede is, dat we bergen kerncentrales en grote fabrieken moeten bouwen om iets te doen dat planten beter kunnen. We zouden ook wat minder bossen om kunnen hakken en wat meer de natuur haar gang kunnen laten gaan. Maar de hedendaagse mensen hebben blijkbaar een hekel aan planten.
Verder begrijp je niet wat ik bedoel. Ja, computers zijn tot een paar jaar geleden steeds sneller geworden, maar het plateau is bereikt. Daarom zijn we ook enkele decennia geleden overgestapt op multiprocessing, in plaats van gewoon alles sneller blijven maken. Wat eigenlijk heel ingewikkeld en inefficiënt is, vooral omdat verreweg de meeste programmeurs niet weten wat ze daar mee aan moeten.
Toen Intel de Pentium 6 wilde maken, en Microsoft de X-Box, kwamen ze er achter dat ze geen processor konden maken die op 10 GHz draait. Wat wel in de specificaties stond. Dus moesten ze wat anders bedenken.
Tel daar die ontelbare lagen software bij, waar alles gebruik van moet maken, en het is de laatste decennia alleen langzamer geworden. Ja, je kunt dingen tegenwoordig beter en sneller, maar alleen als je iemand hebt die ook weet hoe dat moet en die zijn heel zeldzaam geworden.
Maar aan de andere kant was het maken van chips steeds goedkoper geworden. Dus wat maakt het uit? Stop er gewoon tien keer zoveel chipjes in!
Maar ook dat is omgevallen. Hoogwaardige chips worden in een snel tempo steeds duurder en we proberen tegenwoordig Megawatts aan stroom te verstoken in een serverrek. Dingen zoals Bitcoin komen daar nog eens bovenop, die echt puur en alleen die chips gebruiken om die bakken elektriciteit te verstoken.
En nee, kwantumcomputers of kernfusie gaan hierin geen oplossing bieden. Allebei dingen die leuk klinken, maar die wij niet meer mee gaan maken. Of wel de dingen die zo genoemd worden, maar niet de dingen die dan ook doen wat die naam belooft.
Kortom, voor grote innovaties moet je een eeuw terug in de tijd gaan. Toen hebben ze al die dingen bedacht waar we nu nog steeds gebruik van maken. De enige uitzondering die ik ken is genetica. Je kunt nu gewoon machines kopen die je vertellen hoe een streng DNA in elkaar zit, of er 1 voor je printen. Dat is wel heel revolutionair.
Maar dan moet je ook denken aan het uitbannen van genetische ziektes, of op zijn best een betere regeneratie van je lijf. En natuurlijk een heel scala aan genetisch gemodificeerde dieren en planten, ook weer met de bijbehorende voordelen en problemen. Denk bijvoorbeeld aan de GM gewassen die gemaakt worden om Roundup te kunnen verkopen. Maar niet vandaag of morgen!
Daar hebben we die topics voor, om de lezers daarvan te overtuigen? Naast alle andere redenen waarom dat zou kunnen gebeuren? Want laten we wel wezen: er is hier in Nederland maar 1 probleem: die buitenlanders, die alles kapot maken.quote:
NWS / Pendelbus tussen AZC en station Emmen wordt gratis
NWS / 78% eensgezinswoningen voor starters naar statushouders
In NL vinden we het belangrijker dat buitenlanders het hier naar hun zin hebben dan dit soort rariteiten.
Snap dat nu een keer.
Want zo hoef je je nooit af te vragen of het misschien je eigen schuld is.
|
|
