je weet hoe inflatie werkt of moet ik je dat ook uitleggenquote:
Nee.quote:Op zondag 6 juli 2025 13:24 schreef klaasweetalles het volgende:
[..]
je weet hoe inflatie werkt of moet ik je dat ook uitleggen
Ik denk dat jij de vergelijkingen niet goed snaptquote:Op zondag 6 juli 2025 13:26 schreef EttovanBelgie het volgende:
[..]
Nee.
Maar ik kan je wel een niet-AI, daadwerkelijk wetenschappelijk onderzoek geven over economische toestanden in Nederland t.t.v. de Gouden Eeuw:
Mensen en economie in de Gouden Eeuw (Luiten van Zanden, Jan; De Moor, Tine). Gratis te downloaden via google.
quote:💰 Schatting inkomen van slavenbezitters (17e–18e eeuw):
Plantage-eigenaar in Suriname: vaak tussen de 5.000 en 20.000 gulden per jaar (of meer).
Hoge VOC/WIC-functionaris: jaarinkomens van 2.000 tot 10.000 gulden, soms meer met bonussen of privéhandel.
Amsterdamse koopman/handelaar: afhankelijk van handelsnetwerk, kon dit oplopen tot tientallen duizenden guldens.
In Suriname kostte een volwassen slaaf gemiddeld tussen de 300 en 1.000 gulden, afhankelijk van leeftijd, geslacht, gezondheid en vaardigheden.
Voor rijke eigenaren was dit dus te vergelijken met het kopen van een luxe gebruiksvoorwerp – een grote investering, maar goed betaalbaar.
🔎 Conclusie:
Slavenbezitters waren superrijken van hun tijd. Hun koopkracht was tientallen tot honderden keren groter dan die van de gewone burger. Hun rijkdom was vaak gebaseerd op uitbuiting, grootschalige handel en koloniale privileges.
Het heeft gewoon een economische tegenwaarde voor beide partijen, als je het dan zonodig monetair wil maken dan moet je dat ook meenemen. De moraliteit is een andere invalshoek, als het om de knaken gaat dan gaat het om alle knaken.quote:Op zondag 6 juli 2025 13:07 schreef Boca_Raton het volgende:
[..]
Misbruikt worden en dan dit in rekening brengen. Meen je dit nou?
Ik vind het nog erger dan misdadig. Moeten ze ook voor hun ketenen betalen?quote:Op zondag 6 juli 2025 13:37 schreef Weltschmerz het volgende:
[..]
Het heeft gewoon een economische tegenwaarde voor beide partijen, als je het dan zonodig monetair wil maken dan moet je dat ook meenemen. De moraliteit is een andere invalshoek, als het om de knaken gaat dan gaat het om alle knaken.
Dan moet je niet in dit topic komenquote:Op zondag 6 juli 2025 13:31 schreef WheeledWarrior het volgende:
Wat boeit mij het nou wat mensen 320 jaar geleden verdienden.
Je snapt het blijkbaar allemaal niet zo goed....quote:Op zondag 6 juli 2025 13:37 schreef Weltschmerz het volgende:
[..]
Het heeft gewoon een economische tegenwaarde voor beide partijen, als je het dan zonodig monetair wil maken dan moet je dat ook meenemen. De moraliteit is een andere invalshoek, als het om de knaken gaat dan gaat het om alle knaken.
Ik vind het onzin om de economische schade te "berekenen", maar als je dat per se wil doen dan moet je gewoon netjes je sommetjes maken.quote:Op zondag 6 juli 2025 13:39 schreef Boca_Raton het volgende:
[..]
Ik vind het nog erger dan misdadig. Moeten ze ook voor hun ketenen betalen?
Inderdaad. Er zijn ongetwijfeld families geweest die zwaar hebben verdiend aan de slavernij. Maar de welvaart van Nederland is nagenoeg uitsluitend te verklaren aan de wederopbouw (Marshallplan) en het Groningse gas.quote:Op zondag 6 juli 2025 14:50 schreef Havermout2 het volgende:
Het probleem met het monetariseren van het leed veroorzaakt door slavernij is dat het kolonialisme vooral een uitdrukking was van nationaal prestige en weinig economisch onderbouwd. Aan de slaven is enorm leed aangedaan, en dat mag niet vergeten worden, maar het was bovenal zinloos en verspild.
Ik zie vooral een behoefte om het belang van het slavernijverleden te koppelen aan de ontwikkeling van het Westen en om de achterstanden van met name Afrika en Latijns-Amerika te verklaren, met als doel het vragen van een zo hoog mogelijke economische compensatie.
Leuk bedacht, maar jij begon met het monetariseren van slavernij. Dan houdt het niet op bij de bruto opbrengsten.quote:
Waar baseer je dat op, en straat arm vergeleken met wie? Feit is dat tijdens de goede eeuw er een enorme instroom was van mensen uit heel Europa, Migratie leidde tot spectaculaire stedelijke groei: Amsterdam groeide van 30.000 inwoners in 1570 naar 200.000 in 1672, en ook steden als Leiden, Haarlem en Rotterdam verdubbelden of verdrievoudigden in omvang. De nieuwkomers waren essentieel voor de opkomst van de Republiek als handels- en cultuurmacht: zij brachten innovaties in de kunsten, wetenschap, techniek en nijverheid, en speelden een sleutelrol in het succes van ondernemingen als de VOC en de West-Indische Compagnie. Al die lui kwamen omdat ze in de Republiek het duidelijk beter hadden dan elders.quote:Op zondag 6 juli 2025 13:18 schreef EttovanBelgie het volgende:
[..]
Ja, ofwel, het gros van de Nederlanders in die zogenaamde 'Gouden Eeuw' was straatarm.
Er bestaat ook nog iets als ordinair fatsoen. FATSOEN.quote:Op zondag 6 juli 2025 16:49 schreef HiZ het volgende:
[..]
Leuk bedacht, maar jij begon met het monetariseren van slavernij. Dan houdt het niet op bij de bruto opbrengsten.
Op de aangehaalde bron, o.a.quote:Op zondag 6 juli 2025 17:00 schreef Jan_Onderwater het volgende:
[..]
Waar baseer je dat op, en straat arm vergeleken met wie? Feit is dat tijdens de goede eeuw er een enorme instroom was van mensen uit heel Europa, Migratie leidde tot spectaculaire stedelijke groei: Amsterdam groeide van 30.000 inwoners in 1570 naar 200.000 in 1672, en ook steden als Leiden, Haarlem en Rotterdam verdubbelden of verdrievoudigden in omvang. De nieuwkomers waren essentieel voor de opkomst van de Republiek als handels- en cultuurmacht: zij brachten innovaties in de kunsten, wetenschap, techniek en nijverheid, en speelden een sleutelrol in het succes van ondernemingen als de VOC en de West-Indische Compagnie. Al die lui kwamen omdat ze in de Republiek het duidelijk beter hadden dan elders.
Etto, je kunt toch niet straffeloos hele volkeren in de ellende storten?quote:Op zondag 6 juli 2025 18:02 schreef EttovanBelgie het volgende:
[..]
Op de aangehaalde bron, o.a.
Dat er hier een paar mensen steenrijk zijn geworden, zal best. De meeste Nederlanders waren gewoon aan het ploeteren in fabrieken, boerderijen en als dagloner. En dat veranderde pas met de komst van de Sociale Kwestie eind 19e eeuw. Het is niet voor niets dat je hier tot die tijd je kinderen nog de werkplaats op moest schoppen om uberhaupt rond te kunnen komen. Oh, en de vrouwen ploeterden doorgaans mee.
Dus nee, dat hele simplistische verhaal dat 'wij' rijk zijn geworden door de slavernij en er nu iets terugbetaald moet worden gaat er bij mij niet in.
Dat heb ik dan ook niet gedaan. Mijn voorouders ook niet.quote:Op zondag 6 juli 2025 18:07 schreef Boca_Raton het volgende:
[..]
Etto, je kunt toch niet straffeloos hele volkeren in de ellende storten?
En onze Nederlandse voorouders? Die hebben bestaan.quote:Op zondag 6 juli 2025 18:08 schreef EttovanBelgie het volgende:
[..]
Dat heb ik dan ook niet gedaan. Mijn voorouders ook niet.
Geen idee waarom ik gestraft moet worden voor de daden van een ander.
Ja, en zoals ik zeg, het gros daarvan heeft niets met slavernij te maken gehad. Al was het maar omdat een groot deel van 'Nederlanders' in die tijd zelf in wingewesten woonden.quote:Op zondag 6 juli 2025 18:10 schreef Boca_Raton het volgende:
[..]
En onze Nederlandse voorouders? Die hebben bestaan.
Ja… maar ik toch wel… we verschillen van mening.quote:Op zondag 6 juli 2025 18:12 schreef EttovanBelgie het volgende:
[..]
Ja, en zoals ik zeg, het gros daarvan heeft niets met slavernij te maken gehad. Al was het maar omdat een groot deel van 'Nederlanders' in die tijd zelf in wingewesten woonden.
Ik geloof niet zo in collectieve erfschuld.
Dat klopt.quote:Op zondag 6 juli 2025 18:16 schreef Boca_Raton het volgende:
[..]
Ja… maar ik toch wel… we verschillen van mening.
quote:De Nederlandse welvaart heeft haar oorsprong in een combinatie van geografische, economische, koloniale, handels- en politieke factoren, met als kernmoment de Gouden Eeuw (17e eeuw). Hieronder leg ik uit waarom en hoe Nederland zo welvarend werd en wat de onderliggende bronnen van die rijkdom zijn — inclusief de rol van kolonialisme en slavernij.
🌍 OORSPRONG VAN DE NEDERLANDSE WELVAART
1. 📍 Geografisch voordeel
Nederland ligt aan de Noordzee, met goede toegang tot rivieren (Rijn, Maas, Schelde).
Ideale ligging als handelsknooppunt tussen Engeland, Duitsland, Frankrijk en de Oostzee.
De haven van Amsterdam groeide snel uit tot een van de belangrijkste ter wereld.
2. 🚢 Handel & scheepvaart (VOC en WIC)
De oprichting van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) in 1602 maakte Nederland tot pionier in wereldhandel.
Handelsroutes naar Indonesië, Japan, India.
De West-Indische Compagnie (WIC) regelde handel op de Atlantische Oceaan, inclusief slavenhandel.
Vooral met West-Afrika, Suriname, het Caribisch gebied en Brazilië.
De VOC en WIC waren gewapende handelsimperiums die ook oorlog voerden en grondstoffen roofden.
3. 🏦 Financiële innovatie
Amsterdam ontwikkelde een geavanceerd bankensysteem, aandelenbeurzen, verzekeringen en wisselmarkten.
Eerste echte aandelenbedrijf ter wereld (VOC) – en dus de eerste kapitaalmarkten.
Belastingen en begrotingssystemen werden professioneel ingericht.
4. 🧑🏾🤝🧑🏿 Kolonialisme & slavernij
Nederlandse welvaart werd mede mogelijk gemaakt door uitbuiting van overzeese gebieden en mensen, met name:
Suriname en de Antillen (suiker, katoen, koffie).
Indonesië (specerijen, olie, rubber).
Tot slaaf gemaakten uit Afrika: honderdduizenden mensen vervoerd en verhandeld.
Deze systemen zorgden voor lage kosten, hoge winsten – ten koste van miljoenen levens en gemeenschappen.
5. 🧠 Kennis, techniek en innovatie
De Republiek had veel wetenschappers, cartografen, ingenieurs.
Innovaties in scheepsbouw, watermanagement en boekdrukkunst.
Een relatief tolerante samenleving trok migranten, denkers en kapitaal aan (bv. uit Spanje, Frankrijk, Duitsland).
6. ⚖️ Politiek en bestuur
De Republiek was geen absolute monarchie maar een decentraliseerde statenbond, waardoor handelaren en steden veel macht hadden.
Grote steden zoals Amsterdam, Rotterdam en Leiden werden economische en culturele motoren.
🧾 Samenvattend: Bronnen van Nederlandse welvaart
Factor Rol in welvaart
Geografie Handelsknooppunt
Handel (VOC/WIC) Wereldwijde export, import
Slavernij & kolonialisme Arbeid en grondstoffen
Financiële innovatie Banken, aandelen, beleggingen
Kennis & techniek Productiviteit en innovatie
Bestuur & stabiliteit Bevorderde ondernemerschap
📘 Slotgedachte
Nederland staat vandaag bekend als een rijk, ontwikkeld land. Maar die welvaart is niet alleen ontstaan door “hard werken” of innovatie, maar ook door:
Koloniale uitbuiting
Slavernij en mensenhandel
Militaire overmacht en monopoliepositie
Dat is niet zo erg solidair vind ik.quote:Op zondag 6 juli 2025 18:16 schreef EttovanBelgie het volgende:
[..]
Dat klopt.
Ik ben namelijk alleen verantwoordelijk voor mijn eigen acties, niet die van anderen.
Wat ik niet solidair vind is mensen opzadelen met schuld die niet de hunne is.quote:Op zondag 6 juli 2025 18:18 schreef Boca_Raton het volgende:
[..]
Dat is niet zo erg solidair vind ik.
Dus al die andere landen die slaven verhandelden en lieten werken treffen ook geen blaam?quote:Op zondag 6 juli 2025 18:19 schreef EttovanBelgie het volgende:
[..]
Wat ik niet solidair vind is mensen opzadelen met schuld die niet de hunne is.
Maar het staat iedereen vrij een potje opzij te zetten en geld naar Suriname te zenden.
Landen treffen sowieso geen blaam aangezien dat geen bewuste entiteiten zijn.quote:Op zondag 6 juli 2025 18:21 schreef Boca_Raton het volgende:
[..]
Dus al die andere landen die slaven verhandelden en lieten werken treffen ook geen blaam?
Je weet dat je bron gekleurd is als de VOC als "bron van de welvaart" wordt neergezet en er met geen woord over de moedernegotie wordt gerept.quote:
Het is bij elkaar geplakte AI...quote:Op zondag 6 juli 2025 18:24 schreef tjoptjop het volgende:
[..]
Je weet dat je bron gekleurd is als de VOC als "bron van de welvaart" wordt neergezet en er met geen woord over de moedernegotie wordt gerept.
Dus ik moet bij de nazaten van o.a. de slavenhandelaars zijn?quote:Op zondag 6 juli 2025 18:23 schreef EttovanBelgie het volgende:
[..]
Landen treffen sowieso geen blaam aangezien dat geen bewuste entiteiten zijn.
De mensen die blaam treft zijn de slavenhandelaars (waaronder ook de inheemse Afrikanen die hun mede-Afrikanen gevangennamen en verkochten), slavendrijvers en degenen die willens en wetens kapitaal hebben vergaard over de rug daarvan.
Overigens bestaat slavernij op dit moment nog in delen van Afrika, het Midden-Oosten en Azië. Vind ik op dit moment wat prangender.
Lijkt me al iets logischer dan bij mij als nazaat van Brabantse boeren en schoenlappers.quote:Op zondag 6 juli 2025 18:25 schreef Boca_Raton het volgende:
[..]
Dus ik moet bij de nazaten van o.a. de slavenhandelaars zijn?
Wat zou er gebeuren als je verplicht zou moeten meebetalen..?quote:Op zondag 6 juli 2025 18:26 schreef EttovanBelgie het volgende:
[..]
Lijkt me al iets logischer dan bij mij als nazaat van Brabantse boeren en schoenlappers.
quote:De Rijksten uit het VOC-tijdperk (17e – 18e eeuw)
Naam / Familie Vermogen en invloed Bron van rijkdom Bijzonderheden
Dirck Bas Zeer vermogend koopman en bestuurder VOC-aandeelhouder, specerijenhandel Werd burgemeester van Amsterdam
Jan Pieterszoon Coen Niet persoonlijk schatrijk, maar invloedrijk Gouverneur-Generaal VOC, Batavia Grondlegger van VOC-heerschappij in Indonesië
Familie De Graeff Eén van de rijkste regentenfamilies VOC, handel, Amsterdamse politiek Meerdere burgemeesters en bewindhebbers
Familie Bicker Vermogen in miljoenen guldens Scheepvaart, handel, VOC, WIC Machtigste koopmansfamilie in 17e-eeuws Amsterdam
Cornelis de Houtman Pionier, eerste VOC-reis Specerijenhandel (met risico) Opende de zeeweg naar Oost-Indië
Isaac le Maire Enorm rijk, mede-oprichter VOC Reeder, financier Werd later VOC-criticus, richtte concurrentie op
Familie Trip Wapenhandelaren, scheepsbouwers VOC-leverancier, metaal en wapens Lieten o.a. het Trippenhuis in Amsterdam bouwen
Pieter de Carpentier Rijk via bestuursfunctie VOC Gouverneur-Generaal, private handel Carpentarië (Australië) naar hem vernoemd
📦 Hoe verdienden ze hun geld?
VOC-aandelen
Bij oprichting (1602) kon men aandelen kopen. Eerste beleggers werden vaak extreem rijk.
Specerijenhandel
Winstmarges op nootmuskaat, peper, kaneel uit Oost-Indië waren gigantisch.
Scheepsbouw en transport
Families als Trip en De Geer leverden wapens, schepen en materieel.
Koloniaal bestuur en corruptie
Gouverneurs, zoals Coen en Van Diemen, verdienden ook via nevenhandel.
Politieke macht
Families als De Graeff en Bicker controleerden zowel de stad als de compagnie.
🏛️ Waar zie je hun rijkdom nu nog?
Grachtenpanden: De Herengracht, Keizersgracht, Prinsengracht in Amsterdam werden gebouwd door deze families.
Musea: Het Trippenhuis en het Museum Van Loon zijn monumenten van deze rijkdom.
Stadsarchieven: Vol met testamenten en rekeningen van deze elitefamilies.
VOC-kaarten en schepen: Verwijzen naar hun handelsroutes en forten.
🎯 Belangrijk om te weten
Deze rijkdom kwam grotendeels voort uit koloniale uitbuiting, waaronder:
Geweld tegen lokale bevolkingen
Monopolies op handel (met geweld afgedwongen)
Slavernij, dwangarbeid, en onderdrukking
quote:Het kapitaal van de VOC (Verenigde Oost-Indische Compagnie) heeft een diepe, blijvende invloed gehad op het Nederland van nu — economisch, cultureel, politiek en mentaal. Hieronder leg ik dat overzichtelijk uit:
💰 1. Economische erfenis
📈 a. Begin van Nederland als handelsnatie
De VOC legde de basis voor Nederland als wereldhandelaar. De infrastructuur (havens, scheepsbouw, handelsposten) groeide explosief.
Amsterdam werd het financiële centrum van Europa, deels dankzij de winst van VOC-handel.
💼 b. Oorsprong van grote vermogens
Families die rijk werden via de VOC investeerden hun geld in:
Banken en verzekeringen (voorlopers van ABN AMRO, ING)
Vastgoed in Amsterdam en Den Haag
Industrie in de 19e eeuw
Deze vermogens en netwerken leven soms nog voort in de huidige elite.
🏛️ 2. Politieke en bestuurlijke invloed
De VOC bracht een model van privaat-koloniale macht: winst boven mensenrechten.
Bestuursstructuren van de VOC (bewindhebbers, raden) lijken op die van moderne bedrijven en beïnvloedden later het kapitalistische denken.
De VOC werkte samen met lokale elites, een patroon dat Nederland ook later toepaste in Nederlands-Indië.
🌐 3. Internationale positie van Nederland
De VOC was de eerste multinational met een eigen leger en diplomatie.
Door deze onderneming werd Nederland een koloniale wereldmacht, met bezittingen van Zuid-Afrika tot Indonesië.
Dit versterkte eeuwenlang de internationale invloed van Nederland.
🧠 4. Mentale en culturele erfenis
🏴☠️ a. Het "VOC-mentaliteit"-begrip
In 2006 gebruikte premier Balkenende het woord "VOC-mentaliteit" als symbool voor lef en ondernemerschap.
Dat leidde tot felle kritiek, omdat het VOC-verleden ook slavernij, geweld en uitbuiting inhoudt.
🎨 b. Kunst en wetenschap
De VOC financierde schilders, cartografen en uitvinders.
Collecties uit de VOC-tijd liggen nu in musea als het Rijksmuseum, met objecten uit koloniën.
🤝 5. Ongelijkheid en koloniale sporen
De rijkdom die de VOC bracht, kwam vooral bij een kleine elite terecht — dat patroon zie je nog in moderne vermogensongelijkheid.
In gebieden als Indonesië en Suriname liet de VOC diepe sociale en economische schade na, waarvan de gevolgen tot vandaag merkbaar zijn.
📌 Samenvattend
Het VOC-kapitaal was een katalysator voor Nederlands economisch succes, maar het is gebouwd op koloniale uitbuiting. De erfenis zie je terug in welvaart, instellingen én maatschappelijke ongelijkheid.
Rechtszaak.quote:Op zondag 6 juli 2025 18:28 schreef Boca_Raton het volgende:
[..]
Wat zou er gebeuren als je verplicht zou moeten meebetalen..?
Deze vermogens en netwerken leven soms nog voort in de huidige elite.quote:Op zondag 6 juli 2025 18:31 schreef klaasweetalles het volgende:
Deze vermogens en netwerken leven soms nog voort in de huidige elite.
Je zegt dus niet snel ‘wij als Nederlanders’ maar eerder ‘ik als Etto’.quote:Op zondag 6 juli 2025 18:31 schreef EttovanBelgie het volgende:
[..]
Rechtszaak.
Of ik ga geld eisen van de nazaten van de Romeinen, de Spanjaarden, de Calvinisten en de Duitsers.
Ligt aan de context.quote:Op zondag 6 juli 2025 18:34 schreef Boca_Raton het volgende:
[..]
Je zegt dus niet snel ‘wij als Nederlanders’ maar eerder ‘ik als Etto’.
quote:🧠 Wat betekent dit?
De waarde van het VOC-goud (ca. ¤1 miljard) is minder dan 0,25% van de huidige jaarlijkse staatsuitgaven.
Maar voor de 17e eeuw was dat bedrag gigantisch:
De VOC was toen het rijkste bedrijf ter wereld.
De koopkracht van dat goud of die winst was veel groter dan nu.
Nederland gebruikte dat kapitaal om:
Amsterdam te bouwen (grachten, pakhuizen)
Politieke macht te financieren
Militaire invloed in Azië en Afrika uit te breiden
🔎 Conclusie
Het VOC-kapitaal was in z’n tijd ongekend rijk — een vermogen van honderden miljoenen guldens, vergelijkbaar met miljarden euro’s vandaag. Maar Nederland anno 2025 draait op een veel grotere schaal. Toch is de structurele rijkdom die het VOC-tijdperk bracht (handel, banken, kolonies, infrastructuur) nog altijd terug te zien in de economische positie van Nederland.
Alle Nederlanders. En waarom een selectie? Die snap ik niet.quote:Op zondag 6 juli 2025 18:36 schreef EttovanBelgie het volgende:
[..]
Ligt aan de context.
Nog wel een interessante vraag: die betalingen, gaat elke Nederlander daaronder vallen of wordt er geselecteerd op huidskleur en etniciteit aleer we rekeningen gaan sturen?
Aha, dus Turkse immigranten en Oekraïners gaan ook meebetalen?quote:Op zondag 6 juli 2025 18:37 schreef Boca_Raton het volgende:
[..]
Alle Nederlanders. En waarom een selectie? Die snap ik niet.
|
|
| Forum Opties | |
|---|---|
| Forumhop: | |
| Hop naar: | |