quote:
Op dinsdag 12 november 2024 11:51 schreef Steven184 het volgende:[..]
Ik vind het inderdaad onzin dat 1 bedrijf zijn scope 3 moet reduceren en de andere bedrijven niet. Dat een bedrijf eigen uitstoot moet terugdringen heb ik geen enkele moeite mee, maar ik zou toch wel graag zien dat dit gewoon fatsoenlijk in de wet geregeld wordt zodat we praten over "gelijke monikken, gelijke kappen".
Om te beginnen moet je beseffen dat dit een Nederlandse zaak is, tegen een Nederlands bedrijf. Een bedrijf dat verantwoordelijk is voor meer dan 1% van de wereldwijde CO2-uitstoot, een bedrijf dat ook hoog genoteerd staat in alle lijstjes van grootste uitstoters op aarde. Een bedrijf dat tevens in 1968 (!) al wist dat het verbranden van fossiele brandstoffen serieuze gezondheidsproblemen kan opleveren, een bedrijf dat in de jaren daarna regelmatig onderzoek liet doen naar de gevolgen van de eigen bedrijfsvoering, waarna men in 1986 al tot de volgende conclusie kwam:
quote:
‘Wetenschappers zijn het er in grote mate over eens dat de toename van broeikasgassen voor opwarming van de aarde zorgt,’ schreven Shells onderzoekers. De modellen wezen op ‘significante veranderingen van de zeespiegel, oceaanstromingen, neerslagpatronen, regionale temperaturen en van het weer.’
‘Zulke relatief snelle en dramatische veranderingen hebben gevolgen voor de leefomgeving van mensen, voor hun toekomstige levensstandaard en voedselvoorraden, met potentieel grote sociale, economische en politieke consequenties van dien.’
Een bedrijf dat daarna de bedrijfsvoering niet heeft aangepast, nee, men heeft klimaatontkenners ingehuurd om verwarring te zaaien en is de productie alleen nog maar verder op gaan voeren. Shell is niet
1 bedrijf, Shell is een van de redenen dat we überhaupt met klimaatverandering te maken hebben. En ja, daar zijn meer bedrijven verantwoordelijk voor, maar dan komen we terug op het eerste punt: we hebben het hier over een Nederlandse zaak tegen een (ooit) Nederlands bedrijf. ExxonMobil aanklagen gaat wat lastiger vanuit Nederland. Ik weet niet of je ooit het stuk van de
Correspondent over Shell hebt gelezen, maar dag mag je anders zonder meer wel even doen. Het opnemen voor dat bedrijf is een beetje als... nouja, verzin maar iets ergs.
Follow the Money heeft er ook nog wel een aardig artikel over geschreven, we moeten niet doen alsof Shell een of ander willoos slachtoffer is, als we om te beginnen dat even kunnen laten varen. ‘Een toename van het CO2-gehalte in de atmosfeer zou kunnen leiden tot het zogenaamde broeikaseffect [..] dat voldoende zou zijn om grote klimaatveranderingen teweeg te brengen.' Dit ‘risico’ is te danken aan ‘de afvalverwerking van fossiele brandstoffen.’ Hun eigen woorden. We noteren het jaar van de heer 1975.
Milieudefensie heeft deze zaak aangespannen omdat Shell het meest vervuilende bedrijf van het land is, en natuurlijk ook gewoon de grootste naam. Met het idee dat deze zaak navolging zou krijgen, in binnen- en buitenland. Het is een beetje dom om te doen alsof Shell zielig is omdat ze als enige worden aangeklaagd, nee, ze worden als
eerste aangeklaagd. Milieudefensie heeft in Nederland al meerdere andere slachtoffers op het oog, waaronder ING. Al is het een beetje de vraag of hun strategie na deze uitspraak gaat veranderen. In het buitenland zijn er ook vergelijkbare zaken gekomen, zo is in Frankrijk Total voor de rechter gedaagd. Die zaak speelt al jaren, het duurt alleen een eeuwigheid voor er een uitspraak komt. In eerste instantie werd de zaak namelijk van tafel geveegd omdat de organisatie die Total wilde aanklagen niet-ontvankelijk zou zijn. Voor je zo'n zaak kunt aanspannen moet je eerst kunnen aantonen dat je direct wordt getroffen door de handelingen van een bedrijf, dat is in Nederland relatief makkelijk aan te tonen, maar in andere landen ligt de lat veel hoger. Je hebt in ieder land ook een andere rechterlijke traditie, in Frankrijk is het bijvoorbeeld heel normaal dat de rechter een strikte interpretatie van het recht naleeft, terwijl we in Nederland juist de traditie hebben dat de rechter er is om de gaten in het recht op te vullen. Als er in Nederland een wet is die ruimte laat voor interpretatie dan mag de rechter die ruimte nemen, als er überhaupt geen wet is dan mag de rechter een eerste aanzet geven tot het scheppen van zo'n wet. In Frankrijk sturen ze je in dat geval meteen terug naar de politiek, de rechter wil daar liever geen uitspraak over doen. Toch is daar in de zaak tegen Total van afgeweken, die zaak is uiteindelijk ontvankelijk verklaard. De status daar is dat de zaak er nu wél mag komen, maar op een uitspraak wachten we nog steeds. Hoe dan ook: Shell is niet de enige in zijn sector die voor de rechter wordt gedaagd. Dat is alvast weer een belangrijk puntje om te noteren. De zaak tegen Shell is geen eindpunt, maar een beginpunt, knoop dat in je oortjes.
Eigenlijk zag je hetzelfde bij Urgenda, de zaak tegen de Nederlandse staat. De Nederlandse staat vond zichzelf ook zo zielig, want zij waren de enige die werden aangeklaagd. Maar alle andere landen dan? Nou, daar maakte de Hoge Raad meteen korte metten mee:
quote:
Mede gelet op de hiervoor in 4.2 genoemde ernstige gevolgen die een gevaarlijke klimaatverandering heeft, kan bij deze deelverantwoordelijkheid niet het verweer worden aanvaard dat een staat geen verantwoordelijkheid behoeft te nemen omdat andere landen zich niet aan hun deelverantwoordelijkheid houden. Ook het verweer dat het eigen aandeel in de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen maar zeer gering is en een vermindering van de uitstoot vanaf het eigen grondgebied weinig verschil op mondiale schaal maakt, kan niet worden aanvaard. Aanvaarding van deze verweren zou immers ertoe leiden dat een land zich eenvoudig aan zijn deelverantwoordelijkheid zou kunnen onttrekken door te wijzen op andere landen of op zijn geringe aandeel. Als daarentegen dit verweer is uitgesloten, kan ieder land effectief worden aangesproken op zijn aandeel in de uitstoot en is de kans het grootst dat alle landen ook daadwerkelijk hun bijdrage leveren, overeenkomstig de beginselen die zijn neergelegd in de hiervoor in 5.7.2 geciteerde preambule van het VN-Klimaatverdrag.
En daar is natuurlijk geen speld tussen te krijgen. Ieder land moet het zijne doen, dat hebben landen ook met elkaar afgesproken tijdens alle klimaatconferenties en het staat ook simpelweg genoteerd in alle klimaatverdragen en akkoorden. Deze redenering zou je uiteraard meteen moeten doortrekken naar alle bedrijven, ook die dragen hun verantwoordelijkheid en kunnen niet wijzen naar andere bedrijven. Over Urgenda gesproken trouwens: wist je dat we helemaal geen bescherming tegen klimaatverandering hadden? Dat mensenrecht bestond helemaal niet. Het is dankzij de Nederlandse rechter dat we dit recht nu wél hebben. Kom je terug op de ruimte voor interpretatie die de Nederlandse rechter volgens onze rechtstraditie heeft. In de zaak Urgenda is de Nederlandse rechter tot de conclusie gekomen dat burgers op basis van artikel 2 en 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens bescherming verdienen tegen de gevolgen van klimaatverandering en dat de staat passende maatregelen dient te nemen tegen de dreiging van een gevaarlijke klimaatverandering. Artikel 2 gaat over het recht op leven en artikel 8 over het recht op respect voor privé- en familieleven. Dat heeft in principe niets met klimaatverandering te maken, zou je denken, maar de rechter heeft deze artikelen als kapstok gekozen om een nieuw recht op bescherming tegen klimaatverandering te creëren. Want, door klimaatverandering zou je recht op leven uiteindelijk wel bedreigd kunnen worden. En als je huis wegspoelt door een door klimaatverandering veroorzaakte storm is je recht op privé- en familieleven ook wel danig geschaad. Deze interpretatie was er alleen nog niet, daar hadden we een rechter voor nodig. Niemand vond het nodig om ons te beschermen tegen klimaatverandering, we hadden een rechter nodig om ons die bescherming te geven. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens heeft dit jaar pas bevestigd dat staten op basis van mensenrechten verplicht zijn om maatregelen te nemen om klimaatverandering tegen te gaan, en om beleid aan te passen aan de gevolgen van klimaatverandering. Hebben we dus rechters voor nodig he, aan de politiek hebben we niets.
Het Europees Hof heeft ons definitief een nieuw mensenrecht gegeven, we verdienen bescherming tegen klimaatverandering, hoera! Het Hof heeft ook bepaald dat we als bezorgde burgers toegang moeten houden tot de rechter in klimaatzaken, een van die dingen waar je in de Nederlandse politiek steeds over hoort dat we dat zo snel mogelijk moeten afschaffen. De burger die zomaar naar de rechter kan stappen? Moeten we niet willen. Aan de ene kant heb je dus een Europese rechter die zegt dat toegang tot het recht belangrijk is (goh), aan de andere kant hebben we politici die het liefst zouden zien dat niemand meer naar de rechter kan stappen. En jullie verwachten iets van de politiek? Haha.
Ook wel leuk trouwens dat de zaak Urgenda in allerlei landen navolging heeft gekregen, met in sommige landen ook een vergelijkbaar resultaat. In België kwam er precies hetzelfde uit, bijvoorbeeld. Ook daar moest de overheid meer gaan doen. In andere landen had je soms andere resultaten, wat dan toch ook vooral te maken heeft met het verschil tussen de verschillende rechtsstelsels en ook rechtstradities. Dat zou een overkoepelende zaak nogal ingewikkeld maken, dat zou alleen via de Europese rechter kunnen maar voor je bij de Europese rechter kunt komen moet je eerst een zaak op nationaal niveau beginnen. Overkoepelend klinkt dus leuk, maar werkt in de praktijk niet. Dan kom je uit bij wetgeving, maar hallo, uit welk ei komen jullie? Dit zijn echt de gevallen waar we een rechter nodig hebben en die laat het in dit geval volledig afweten. Terwijl de eerste uitspraak nog zo mooi was. Mijn hart huilt dat dit zomaar van tafel is geveegd.
quote:
De rechtbank betrekt in de invulling van de ongeschreven zorgvuldigheidsnorm ook de internationaal breed uitgedragen en onderschreven noodzaak dat bedrijven daadwerkelijk verantwoordelijkheid nemen ten aanzien van Scope 3 emissies. Die noodzaak wordt sterker gevoeld ten aanzien van de gevallen waarin deze emissies het leeuwendeel van de CO2-uitstoot van een bedrijf vormen, zoals het geval is bij bedrijven die fossiele brandstoffen produceren en verkopen. Bij de Shell-groep zijn ongeveer 85% van haar emissies Scope 3-emissies (zie 2.5.5.).
quote:
RDS betoogt dat de reductieverplichting geen effect zal hebben of zelfs contraproductief zal zijn, omdat de plaats van de Shell-groep zal worden ingenomen door concurrenten. Ook als dat zou kloppen, kan dat RDS niet baten. Vanwege de zwaarwegende belangen die worden gediend met de reductieverplichting, kan dit argument niet rechtvaardigen dat op voorhand wordt aangenomen dat RDS deze verplichting niet hoeft na te komen. Hier is mede van belang dat iedere reductie van de uitstoot van broeikasgassen een positief effect heeft op het tegengaan van een gevaarlijke klimaatverandering. Iedere reductie betekent immers dat meer ruimte overblijft in het koolstofbudget. De rechtbank onderkent dat RDS dit probleem op wereldschaal niet alleen kan oplossen. Dat ontslaat RDS echter niet van haar individuele deelverantwoordelijkheid om het hare te doen ten aanzien van de emissies van de Shell-groep waar zij controle en invloed over heeft.82
4.4.50.
Verder is het de vraag of dit argument van RDS feitelijk opgaat. Dit argument veronderstelt namelijk perfecte substitutie, waarbij de plaats van de Shell-groep één op één zal worden ingenomen door anderen. Het is echter zeer de vraag of dat verschijnsel zich zal voordoen. Dat kan niet zonder meer worden afgeleid uit het door RDS genoemde voorbeelden en het door haar (als productie RK-35) overgelegde Mulder-rapport. De voorbeelden dateren van vóór het Akkoord van Parijs. Niet kan dus zonder meer worden aangenomen dat het nu en in de toekomst hetzelfde zal gaan. Verder lijkt het Mulder-rapport een momentopname. Het Mulder-rapport lijkt ook alleen uit gaan van een ‘business as usual’ scenario en niet van andere scenario’s, waarin ook andere olie- en gasbedrijven hun investeringen in olie- en gas beperken, vrijwillig, gedwongen of omdat aandeelhouders zich terugtrekken, of vanwege het beschikbaar komen van wereldwijde duurzame methodes van energieopwekking, in het streven om aan de doelstellingen van het Akkoord van Parijs te voldoen. Ook andere bedrijven moeten mensenrechten respecteren. Tot slot houdt het Mulder-rapport geen rekening met de causale relatie tussen productiebeperking en emissieverlaging. Het Production Gap Report (zie 2.4.6.) vermeldt dat uit onderzoek volgt dat er wél een causale relatie bestaat productiebeperking en emissieverlaging:
“..studies using elasticities from the economics literature have shown that for oil, each barrel left undeveloped in one region will lead to 0.2 to 0.6 barrels not consumed globally over the longer term.” 83
[ Bericht 0% gewijzigd door Rellende_Rotscholier op 12-11-2024 17:22:08 ]