Onrust in Wit-Rusland na gemanipuleerde verkiezingen #5

Ik heb het idee dat ik een beetje de economische kant van het verhaal te veel onderbelicht heb gelaten in mijn berichtgeving. De afgelopen tijd heb ik verschillende meningen gehoord van de diverse economisten, er een tijdje over nagedacht en nu probeer ik uit de opinie zaken te extraheren waar consensus over lijkt te bestaan. Met natuurlijk een stukje eigen opinie, ik pretendeer in deze post uitdrukkelijk niet de waarheid in pacht te hebben!

Er bestaat consensus onder iedereen dat op de lange termijn de positie van Lukashenko onhoudbaar is, ook in het geval als het Kremlin het volk buiten spel zet en Lukashenko nog even laat zitten totdat ze over zijn opvolging hebben besloten. De meest pesimistissche voorspellingen gaan uit van nog 2 jaar Lukashenko. Maar economisch gezien is dat zonder economische steun van buitenaf niet haalbaar, ook al zou het in een bepaald scenario politiek houdbaar zijn. De belangrijkste reden van dit alles: de markten hebben geen enkel vertrouwen in een Belarus onder Lukashenko, die onherroepelijk zijn leigitimiteit onder het volk heeft verloren. Geen vertrouwen van het volk betekent ook geen vertrouwen van de markten.

Waar kan Lukashenko dan nog geld vandaan halen?

De meest voor de hand liggende kandidaten zijn Rusland en China. Bijna alle economisten lijken het eens te zijn dat China afvalt: de historie leert dat die zeer pragmatisch zijn en liever geen geld uitlenen als ze de economische risico's niet kunnen onderbouwen. Rusland daarentegen heeft in het verleden laten zien dat ze om politieke redenen geld hebben uitgeleend met een hoog risico dat nooit terug te zien, denk aan de 3 miljard dollar die ze aan Oekraine hebben geleend voor Maidan. De meningen over de bereidheid van Rusland om geld te lenen aan Lukashenko zijn verdeelder. Waar wel consensus over bestaat, dat de eventuele condities slechter zijn als voor de verkiezingen. Belarus valt nu voor de Russen onder dezelfde categorie, waar ze ook Venezuela en Cuba onder plaatsen wat betreft leningen van Rusland aan derde staten.

Verdeling van de economische problemen
Ik denk dat je de problemen in twee categorie kunt indelen:
- de reele economie;
- het monetair beleid en de financiele sector.

Wat betreft de reele economie: sommige staatsbedrijven zijn rendabel, andere zijn eerder een soort van werkverschaffing cq verkapte werkeloosheid. Wat betreft die laatste categorie: het zou Lukashenko geld schelen als werknemers van die bedrijven onbetaald (of met geld vanuit een extern gefinancieerde wildstakingskas) zouden gaan staken. De thesis dat stakingen bij willekeurige bedrijven een effectief pressiemiddel zouden zijn gaat dan ook niet op. Het zou eigenlijk veel effectiever zijn de stakingen te concentreren bij de rendabele bedrijven. Het decentrale karakter van de stakingscommitee's op dit moment draagt dus niet bij aan de efficientie van de stakingen.

Wat betreft het monetair beleid en de financiele sector: Een ding is zeker de Belarussiche Roebel is dalende en de economie zit in een met de dag dieper wordende recessie. En daarna houdt een groot deel van de consensus op. Sommige economisten refereren aan de hyperinflatie van 2011. Hoewel een dergelijk grote inflatie in het geheel niet onwaarschijnlijk is en wellicht overtroffen gaat worden, heeft het bankensysteem en het monetaire beleid de nodige ontwikkelingen door gemaakt sindsdien o.a. door een politiek van dedollarisatie en het creeeren van een wettelijke basis voor depositos die burgers voor het einde van de looptijd niet kunnen opnemen. De meest pessimistische scenario's wijzen op een totaal default van zowel de nationale munt als het gehele bankensysteem. Oproepen voor een bankrun op diverse telegram kanalen kunnen aan dat laatste bijdragen, maar zullen niet alleen Lukashenko maar ook het volk hard raken. Zoals gezegd kan finnaciele hulp van buitenaf enkele processen vertragen. Geld bijdrukken in de Belarussische economie bestaat eigenlijk uit leningen verstrekken aan onrendabele staatsbedrijven zonder dat die ze ooit kunnen terug betalen.

Veel mensen zijn het er over eens dat naast de mensen die nu actie voeren uit politieke motieven er in de toekomst (waarschijnlijk al volgende maand of eerder) ook mensen de straat uitgaan uit economische motieven, ongeacht eventueel succes van de stakingen, die nog niet een kritische massa hebben bereikt. Voor het volk zou het natuurlijk het beste zijn dat de stakers zich beter organiseren, laten zien dat ze over een effectief pressiemiddel beschikken om de autoriteiten richting de onderhandelingstafel te dwingen. Veel mensen (vooral lageropgeleiden) zien de economische krach die om de hoek ligt nog niet en proberen hun arbeidsplek te behouden in een economisch systeem dat niet lang meer houdbaar is in de huidige vorm. De pogingen iets op korte termijn te bewaren leveren veel schade op de lange termijn op.

Vandaag vond voor alweer de derde keer na de verkiezingen de inmiddels traditionele zondagse massale protestactie plaats.

Ondanks dat een groot deel van de journalisten (behalve Russia Today natuurlijk) hun acreditatie kwijt raakte en de buitenlandse journalisten grotendeels gedeporteerd zijn, is er voor uren aan beeld materiaal. Omdat ik niet verwacht dat mensen uren naar beelden van protesten gaan kijken, heb ik gezocht naar een goede sfeerimpressie van de protesten in de hoofdstad Minsk. Ik denk dat het volgende filmpje van Radio Liberty in 11 minuten en 46 seconde een goede impressie geeft:


Via de diverse telegram kanalen was de protestactie betitelt als "Mars van de Vrede en de Onafhankelijkheid".
Daarnaast, als we de fellicitaties van de Russische president Putin mogen geloven, was het vandaag de verjaardag van Lukashenko en het volk wilde hem maar wat graag feliciteren.

Trivia:
In 2009 heeft Aleksandr Lukashenko gezegd dat hij niet op 30 augustus is geboren, maar op 31 augustus net zoals jongste zoon Nikolai (de 15 jarige die vorige week nog met een machinegeweer achter zijn vader stond) is geboren. Het volk gelooft ook hieromtrent de president niet en kwam hem vandaag feliciteren.

De protesten van vandaag hadden een nationaal karakter en vonden op kleinere schaal in alle andere groten steden en enkele kleinere steden plaats. Het Poolse Belsat, dat geruime ervaring heeft met het werken in Belarus zonder journalistieke accreditatie, zond beelden uit diverse steden uit.

De afgelopen dagen steeg de druk op de demonstranten en ook vandaag was geen uitzondering. 's-ochtends vroeg uren voor het begin van de demonstratie publiceerde tut.by al een video van het onafhankelijkheidsplein in Minsk dat was afgezet, terwijl er in de straat daarachter al een lange rij met wagens voor gevangenentransport klaar stond. Dat gaf vooraf niet het vertrouwen dat de demonstraties even vredig zouden gaan verlopen als de afgelopen twee zondagen.

Gelukkig lieten de demonstranten zich door dergelijk nieuws niet intimideren en kwamen ze massaal op het protest af. Ik ben terughoudend om op dit moment al over concrete cijfers wat betreft de opkomst en hun verhouding tot de vorige twee zondagen te spreken. Voor mij is echter wel duidelijk (op basis van de beelden die ik heb gezien) dat ook deze demonstratie de 100 000 duizend demonstranten ruimschoots heeft overscheden.

Tijdens de protesten van vandaag was er meer militair materieel aanwezig (ook tanks) dan bij de eerder protesten, ook waren er enkele pogingen om het protest op te breken, er waren meer straatafzettingen en ook enkele pogingen tot provocatie. Het volk liet zich niet provoceren en heeft zich vreedzaam gedragen.

De jarige job was niet bereid om uit (een van) zijn paleis(en) te komen om de felicitaties van het volk in ontvangst te nemen. Hij stuurde wel een foto van zichzelf met een machinegeweer voor het presidentieele paleis. Onafhankelijke media hebben hem zelf niet rond het paleis kunnen waarnemen en dus niet kunnen bevestigen dat hij daadwerkelijk in het paleis aanwezig was.

Degene die zich wel kort liet zien was de hulp van de president voor algemene zaken Nikolaj Latyshionok. Tut.by publiceerde daar een video van, waar wel duidelijk was dat de positie van de president (en zijn hulp) haaks op die van het volk staat. Verhalen over de onafhankelijkheid die op het spel stond door buitenlandse vijanden, werden door het volk niet beschouwd als bevredigend antwoord op vragen over het geweld, de verkiezingsfraude en de totale wetteloosheid die uitbrak na de presidentsverkiezingen.

In Minsk werden minimaal 140 mensen gearresteerd. Persoonlijk, en dat is speculatie van mijn kant, denk ik dat de wethandhavers nu vooraf een plan hebben om minimaal x aantal mensen op te pakken. Om dat plan te halen, lijkt het er op dat ze naast de enkele daadwerkelijke onruststoker, willekeurige mensen uit massa pakken en in een van de gevangenwagens zetten. Waarschijnlijk hopen ze hiermee een deel van de bevolking af te schrikken. Een kleine kans om 10 dagen het gevang in te gaan, wat voor sommige mensen gelijk staat aan een kans om hun baan te verliezen, zal de groei van het protest waarschijnlijk ietwat remmen. Maar de mensen zijn het zat en steeds meer bereid dergelijke risico's te nemen. Ook onder werkgevers in de private sector lijkt het begrip voor werknemers die deelnemen, en dus mogelijk voor 10 dagen verdwijnen, te stijgen omdat ze zich realiseren dat hun bedrijf geen toekomst heeft in een wetteloos Belarus onder Lukashenko. En de mensen zelf zijn bereid het risico om 10 dagen vast te zitten te nemen, omdat ze het risico om de komende 26 jaar vast te zitten niet willen nemen.

Komende week, terwijl een groot deel van de wereld ondertussen op ander nieuws gericht is, word spannend:

- begin van het schooljaar;
- bezoek van Lukashenko aan Moskou;
- geopolitieke factoren.

Wat betreft dat laatste de EU is eigenlijk wel grotendeels uitgespeeld. Afgelopen donderdag heeft Putin, die eerst even de EU hard heeft laten schreeuwen, voor het eerst zijn kaarten laten zien en zaterdag al een eerste kaart gespeeld. De verwachting is dat Putin zich in deze week pas echt actief gaat roeren (tot dit weekeinde bestond de inmenging vooral uit mensen van het nepnieuwsapparaat). Daarnaast zijn de VS ook terughoudend geweest (ter vergelijking met de EU plus Oekraine en Servie die grotendeels solidair met de EU zijn), dus het is nog maar de vraag in welke mate die zich gaan roeren.

Anders dan Poetin, stuurt de EU inderdaad geen troepen naar Wit-Rusland. In dat opzicht staat het Kremlin sterker

Ik ben nog lang niet klaar met het analyseren van het nieuws van vandaag en was eigenlijk niet van plan hier iets te posten voordat ik daarmee klaar was. Maar ik heb:

ZEER BELANGRIJK NIEUWS:

Zojuist maakte de staf van Viktor Babariko (niet geregistreerde kandidaat die in de gevangenis zit, door vele gezien als de belangrijkste opponent van Lukashenko) bekend een nieuwe politieke partij "Vmeste", wat in het russisch samen betekent, te starten.

De boodschap bestond uit een vooraf (maanden geleden) opgenomen boodschap van Babariko over het starten van een politieke partij, gevolgd door een vervolgboodschap van Kolesnikova (die vooralsnog op vrije voeten is).

Ik wil niet te lang stil blijven staan bij het nieuws van gisteren.

quote:

Op maandag 31 augustus 2020 10:11 schreef luxerobots het volgende:

[..]

De EU was hard aan het schreeuwen?

Dat denk ik wel. Als jij een andere positie hebt, zou je die met nieuwsfeiten kunnen onderbouwen.

Vandaag is weer een dag met heel erg veel kleiner nieuws. Voordat bekend werd dat de staf van Babariko een partij ging starten vond ik de spanningen die zich nu vormen tussen de president (en de zijne) en de Katholieke kerk een van de, of zelfs de, meest nieuwswaarige gebeurtenis van vandaag.

Vanmiddag maakte de Rooms-Katholieke kerk bekend dat de aardsbischop-metropoliet van Minsk en Mogiljov Tadeusz Kondrusiewicz zonder toelichting de toegang tot Belarus werd ontzegt na een bezoek aan Polen.

Dit is om twee redenen opmerkelijk:

- De katholieke kerk had zichzelf tot dusverre vrij neutraal opgesteld, met uitzondering rond de situatie van het sluiten van de deuren van de Rode Kerk door de ME;
- Kondrusiewicz is (uitsluitend) een Belarussisch staatsburger (van een eerder Russisch staatsburgerschap heeft hij afstand gedaan). De wet voorziet wel in een mogelijkheid om het uitreisen van staatsburgers te beperken, maar niet het inreisen van staatsburgers.

Vooral de laatste reden creeert een interessant juridisch precedent. En voert de speculaties over het mogelijk weigeren van andere Belarussische staatsburgers, zoal bijvoorbeeld Tichanovskaja.

Ook werd vandaag bekend dat "onbekenden" de sloten van de Rode Kerk in Minsk hebben vervangen en een van de nieuwe sleutels bij de kerk hebben achtergelaten.

Deze incidenten dwingen de Katholieke Kerk nu een hardere positie in te nemen.

quote:

Op maandag 31 augustus 2020 23:18 schreef luxerobots het volgende:

[..]

Belarus is niet zo'n mooie rechtsstaat waar 10 dagen (als je al 10 dagen krijgt) ook echt altijd 10 dagen is.

Tot dusver heb ik nog geen berichten gezien dat 10 dagen veroordeling, meer als 10 dagen oplsuiting hebben opgeleverd.

quote:

Op maandag 31 augustus 2020 23:19 schreef luxerobots het volgende:

[..]

Zo werkt dat niet, jij stelt, dus jij bewijst.

Ik heb genoeg bronnen aangedragen.

quote:

Sowieso is het nogal lastig om te bewijzen dat iets niet zo is. Moet ik dan werkelijk alle EU-reacties hier laten zien?

Nee, maar je zal alvast kunnen beginnen met een EU-reactie die het volk daadwerkelijk iets heeft opgeleverd.

Veroordelen van het geweld en het niet erkennen van de verkiezingen zijn nodig en mooi, maar niet iets om de oorlog mee te winnen. Net zoals het reseveren van 53 miljoen euro (waarvan 50 miljoen tegen corona), terwijl je geen mechanismes hebt om dat geld bij het volk terecht laten komen.

Even een selectie kort nieuws van vandaag (voordat het ingehaald wordt door het nieuws van morgen of voordat ik in slaap donder);

- Een van de oprichters van het stakingscommitee van de Belarussische Staats Universiteit Svetlana Volchek is samen met haar man tot 15 dagen arrest veroordeeld;

- Een van de oprichters van het stakingscommitee van Belaruskalij Anatolij Bokun is eveneens tot 15 dagen arrest veroordeeld. Er wordt algemeen aangenomen dat de mijnwerkers van Belaruskalij een belangrijke economische klap in het gezicht van Lukashenko kunnen maken;

- het lid van het presidium van de Nationale coordinatie raad Lilija Vlasova is vandaag aangehouden door de fiscale inlichtingen dienst, op verdenking van feiten niet gerelateerd aan de raad. Ook is er een huiszoeking bij haar gedaan. Deze aanhouding wordt door de onafhankelijke pers als politiek gemotiveerd betiteld. Eerder was de fiscale inlichtingen dienst al verantwoordelijk voor de aanhouding van Babariko en de top van de belgazprombank;

- de recherche heeft vandaag de pers-secretaris van de nationale coordinatie raad Anton Rodnenkov ondervraagd in verband met de oprichting van de raad. Eerder bleven de ondervragingen beperkt tot de leden van het presidium van de raad;

- Pavel Pustovoj, tot dusver de ambassadeur van Belarus in Spanje, is ontslagen. Op 19 augustus maakte de inmiddels voormalige ambassadeur bekend, dat voor een vredige oplossing van de politieke crisis een hertelling van de stemmen nodig is. Eerder werd Igor Leschenja, de ambassadeur van Belarus in Slowakije al ontslagen. Leschenja ging veel verder in zijn kritiek dan Pustovoj, die nu werd ontslagen;

- Dmitrij Peskov, de pers-secretaris van Putin maakte bekend dat de aanstaande ontmoeting tussen Lukashenko en Putin in Moskou in de eerste helft van september gaat plaatsvinden. Een preciese datum is nog onbekend. Eerder meldde ik in dit topic dat de ontmoeting al deze week gaat plaatsvinden, maar dat is dus nog onzeker;

- Latushko noemde de positie van Rusland "onbegrijpelijk";

- Uit een vandaag gepubliceerd financieel verslag van Gazprom is bekend geworden dat het Russische energiebedrijf de gelden die zij gestald had bij haar dochter de belgazprombank grotendeels weg heeft gehaald. 31 december had het bedrijf nog voor 15,6 miljard russische roebel (in equivalent) gestald bij haar dochter. Nu zijn er daan nog maar 77 miljoen van overgebleven. Een daling van meer dan 99%. De fiscale inlichtingendienst arresteerde tijdens de verkiezingscampagne de top van de belgazprombank, waar de niet geregistreerde presidentskandidaat en eveneens gearresteerde Viktor Babariko 20 jaar het scepter zwaaide.

Het presidium van de nationale coordinatie raad werd vandaag op haar persconferentie door slechts 3 van haar leden vertegenwoordigd (Kolesnikova,Latushko,Znak), 1 lid (Aleksievich) was afwezig wegens gezondheidsredenen, de andere 3 (Dylevskij,Kovalkova,Vlasova) leden waren buiten hun eigen wil om afwezig.


Vanaf 21 minuten en 20 seconden geeft Maksim Znak in het Engels antwoord op enkele vragen van de BBC.

Tijdens het informatie vergaren door kwam ik nog een interessante video van afgelopen zondag tegen. Zondag lijkt ondertussen met de ontwikkelingen van maandag al weer een eeuwigheid geleden, maar de video geeft de sfeer in het land goed aan.

Het betreft een video van de Engelstalige redactie van Deutsche Welle, waar behalve Minsk ook Belaruskalij in Soligorsk uitgebreid aan bod komt:

Nog een video van maandag dit keer uit Oekraine.

Wat heeft dat met Belarus van doen?

Onbekenden hebben geprobeerd een transport van 64 wagons met vloeibare fossiele brandstoffen uit Belarus tegen te houden door een explosief onder de spoorwegen te leggen.

Met deze video van de Oekrainse veiligheisdienst als resultaat:


Blijkbaar vind er iemand in Oekraine dat het staken in Belarus niet snel genoeg gaat!

Op deze eerste dag van het academische jaar meldt Nasha Niva dat de Muziekacademie de toegangspassen van studenten in de latere leerjaren zou hebben geblokkeerd. De academie zou willen voorkomen dat bij een bijeenkomst van eerstejaars studenten, de studenten uit latere leerjaren in plaats van het volkslied het lied "Mahutny Bozha" gaan zingen.

Het lied "Mahutny Bozha" is een omstreden lied dat in 1943 werd geschreven als een gedicht door Natallia Arsiennieva, die onder de nazi bezetting samenwerkte met facistische organisaties. Het gedicht is later in 1947 van muziek voorzien.

TASS publiceerde zojuist een artikel waar Lavrov zijn eerdere positie weer herhaalt:

quote:

Lavrov sprak uit, dat er geen noodzaak is voor het opdringen van bemiddelingsdiensten

Het hoofd van het Russische Ministerie van Buitenlandse zaken onderstreepte ook, dat Rusland betreffende de staat van zaken in Belarus zich zal laten leiden door internationaal recht en de verplichtingen die tussen de landen bestaan.

Moskou, 1 september. /TASS/. De noodzaak voor het opdringen van bemiddelingsdiensten voor het reguleren van de situatie in Belarus ontbreekt vandaag de dag. Dat sprak de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov dinsdag uit, terwijl hij studenten en docenten van het Staatsinstituut voor Internationale Betrekkingen van Moskou toesprak.

De minister merkte op, dat hedentendage een aantal westerse landen, waaronder zowel buurlanden van Belarus, als ook landen die zich ver van de ocean bevinden, zoals in de eerste plaats de VS en Canada, er naar streven om "een zekere benadering voor het overbruggen van de huidige situatie in de Republiek Belarus op te dringen". "Wij zijn van mening, dat er geen noodzaak is voor enige opgedrongen bemiddelingsdiensten", - onderstreepte Lavrov.

Lavrov onderstreepte ook, dat Rusland betreffende de gang van zaken in Belarus zich zal laten leiden door internationaal recht en de verplichtingen die tussen Moskou en Minsk bestaan.

Volgens zijn woorden, ondergaat Belarus op dit moment een moeilijke periode. "Wij hebben onze positie erg duidelijk uiteengezet. Wij zullen ons laten leiden door internationaal recht en de verplichtingen, die bestaan tussen ons en de Republiek Belarus", onderstreepte hij. "En, natuurlijk, willen wij, dat de Belarussen zelf de mogeijkheid wordt geboden om hun problemen op te lossen, zonder enige inmenging van buitenaf".

Lavrov merkte op, dat de buurlanden van Belarus aan het proberen zijn de oude EU-landen op hun "anti-Lukashenko platform" te trekken.

https://tass.ru/politika/9338367

Dit terwijl er onder het Belarussische volk geen enkel vertrouwen is in constitutionele hervormingen onder Lukashenko.

Mijn commentaar in de vorige post had eigenlijk betrekking tot een ander artikel op TASS over de uitspraken van Lavrov:

quote:

Lavrov: De door Lukashenko voorgestelde constitutionele hervorming baant de weg voor de dialoog in het land.

Moskou, 1 september. /TASS/. Rusland is van mening, dat de door de Belarussische president Aleksandr Lukashenko voorgestelde constitutionele hervorming de weg baant voor de dialoog met de burgermaatschappij. Daarover sprak deze dinsdag de Russische minister van Buitenlandse Zaken, terwijl hij studenten en docenten van het Staatsinstituut voor Internationale Betrekkingen van Moskou toesprak.

"De president van Belarus Aleksandr Lukashenko stelde een constitutionele hervorming voor", herrinderde de minister. "Volgens onze beoordeling, is dat de vorm, waarin een dialoog met de burgermaatschappij kan worden georganiseerd en de vorm, die de mogelijkheid moet bieden om alle vragen, waar een of een ander deel van de Belarussische burgers zich zorgen over maken, te bespreken".

https://tass.ru/politika/9338577

Latushko heeft vandaag in een interview met tut.by commentaar gegeven op de nieuwe politieke partij "Vmeste", die de staf van de niet geregistreerde presidentskandidaat Viktor Babariko gisteren avond heeft voorgesteld (waar ik over sprak in post #157 van dit topic).

Het lid van het presidium van de nationale coordinatie raad, zei niet op de hoogte te zijn geweest over de plannen van mede leden van het presidium.

Hij zei ook zelf niet van plan te zijn lid te worden van de politieke partij.

Verder had hij de volgende kritiek op de aankondiging van de nieuwe partij:

"Hedentendage kennen wij het programma van de te stichten partij niet. De thesis inzake een constitutionele hervorming is ter sprake gekomen, maar de inhoud daarvan is niet ten gehore gebracht. Overigens houden de autoritheiten ook een thesis over dezelfde hervorming voor zonder de inhoud ten gehore te brengen."