Hoe komen we tot een betere samenleving?

Reactie op post #75 van Mathemaat

quote:

Dus mensen zijn onvrij in verhouding met zichzelf om dezelfde redenen als de externe en dat zorgt voor gedwongen verantwoordelijkheid richting de wereld en in het bijzonder mensen.

Dus in ethische zin levert je filosofie een ethiekspel op, zoals Wittgensteins talenspel.

En de (uiteindelijke) definitie van de mens is dat hij een ethicus is. En de ethicus hoort dan de ambiguiteiten van ethiek oplossen.

Aangezien we allemaal ethicussen zijn in verhouding met elkaar, moeten we samen die problemen oplossen.

Dus in politiek zin is de ideale samenleving een soort van een sociocratie.

Ja, daar kan ik me goed in vinden.

Het is bijna een soort meta-talenspel, gegeven het feit dat veel ervan onder verschillende taalspelen lijkt te vallen.

Mensen zijn inderdaad allemaal ethici.

quote:

En dan denk ik dat je van mening bent, dat de grootste consistente ethiek de ideaal is waar we naar toe zullen werken met dit ethiekspel.

Ja en nee. Maar toch vooral: JA

- Eerst: ja

De rationele ethiek zoekt een houvast in consistentie. Ethiek moet voldoen aan de rolwisselingstest. Als je een standpunt hebt, en je draai in je verbeelding de rollen om, vind je dat dan nog steeds. Maar daarin wordt de causaliteit van de wereld er altijd buiten gehouden. Want, als alles causaal is, dan valt er niet echt iets te kiezen.

Ik zou de causaliteit van de wereld onderdeel willen maken van deze consistentie eis. Dat is wat ik probeer in post #50. Alleen van buitenaf gezien, sluit de alles omvattende causaliteit ethiek uit. Maar wij staan niet buiten de wereld, maar zitten erin. Dat is het punt.

- Dan nog: nee

Het kan nooit een zuiver objectieve verhaal worden (en dus ook niet zuiver logisch). Het volledig herleiden van het deelnemersperspectief tot een objectief waarheidsperspectief is de hond in de pot. Want dan verdwijnt de basis voor ethische keuzes. Vandaar dat onvermijdelijke switchen tussen beide perspectieven.

En dan nog het switchen tussen de verschillende deelnemersperspectieven (wat de rolwisselingstest ook doet). Al dat switchen vergroot de bewustwording, en kunnen we leren om beter met situaties om te gaan.

En dan nog een klacht (true, die horen in KLB thuis)

De link in post #50 is een topic van 7 jaar oud. Na een arbeidsconflict zat ik thuis en toen heb ik hierover een boek geschreven. Niemand wilde dat publiceren. Toen ben ik erover begonnen op FOK!. Maar in F%L struikelde iedereen over het begrip 'waarheidsperspectief'. Ze lezen dan alleen 'waarheid' en in de heersende anti-religie woede ben je dan ineens kansloos. In mijn directe omgeving heeft iedereen zoiets van 'wat lul jij toch gek uit je bek'.

Daarom is de vereiste communicatie voor dit alles, voor mij in ieder geval een 'daunting probleem' gebleken. Ook dat vind ik typisch voor deze neoliberale tijd.

quote:

Heb je dat boek nog (in pdf vorm)?

Het boek bestaat alleen in een oude versie van Word. Het schrijven is blijven steken in de tweede versie (ik dacht voorlopig goed genoeg). Het staat nog vol met taalfouten. Een beetje dyslectisch ben ik altijd al geweest, maar in die jaren was ik depressief. Zelfs de afwas deed ik in stapjes, iedere lepel en vork tellend. De moed om het nog een keer te herschrijven heb ik niet. Wat is de zin?

Daarom is het niet beschikbaar. Sommige delen zijn wel aardig. Zoals het waarheidsperspectief opzetten, door de kringloopgedachte uit de klassieke oudheid (de kringloop van stoffen), door trekken naar de de kringloop van beweging of impuls (biljarten), en naar de kringloop van energie (een slinger). Newton's craddle is een mooie samenvatting van de hele kringloop van beweging. Dan heb je de bewegingswetten van Newton (die tevens de behoudswet van energie en impuls is). Wat je door kunt trekken naar de speciale relativiteitstheorie, door tijd op te nemen in het meetkundige perspectievenspel (waarmee impuls en energie ook nog samengevoegd worden tot een viervector).

Andere delen zijn niet af. Zoals het proberen, om het probleem met het begrip 'in', ook te bekijken in de natuurkunde (quantummechanica) of de beperking van het axiomatisch denken (onvolledigheidstellingen van Godel). Het werd een beetje te ambitieus, zeg maar.

Het deel over de markteconomie (als opstapje naar de ethiek) is inmiddels oude koek. Toen ik daarvoor de economie bestudeerde (dat was nog voor de kredietcrisis), werd mij duidelijk dat al onze economische modellen speelgoedmodellen zijn (niet zo vreemd, wel vreemd is de neoliberale verwijzing daarnaar met de claim dat de waarheid bekent is). Daar komt ook veel van mijn kritiek op de marktideologie vandaan.

Als ik het nu zou herschrijven, zou ik het simpeler en korter houden. Maar als ik dat doe, schrijf ik het alleen nog voor mijzelf nog een keer uit.

--------------

Het constructieve verhaal in dat boek, zoals ook in dit topic, over een goede ethische basis, is dan ook maar een half verhaal. Het tweede verhaal is dat de wereld mijzelf geen klote meer kan schelen.

Daar zit een persoonlijke geschiedenis achter (een deelnemersperspectief), die mij al vanaf mijn jeugd ongeschikt maakte (te serieus) voor het enige juiste motief (klauwen naar het geld, om spullen te kunnen kopen).

Daar zit vervolgens een decennia lang durend gevecht met de wereld in (zoek gespeeld in een wereld vol tegenstrijdige boodschappen), die bestaat uit veel klappen en geen tijd voor herstel.

Zo heb ik geleerd, waarom je voor iemand, die geil uit bek bralt, op je knieen moet gaan zitten (het alternatief is erger). Maar dat heb ik nooit gedaan. Tegenwoordig voeg ik volautomatisch de negatietekens toe, om hun claims in het tegendeel om te draaien, en ze daarna terug te kaatsen. Nog altijd.

Opportunisme lijkt mij tegenwoordig nog de enige werkbare levenshouding, maar dat is voor mij niet geschikt.

PietVerdriet vroeg mij gisteren:

Hoe kan de middenklasse gered worden?

Mijn antwoord vandaag:

Vergeet redding. Volgens mij gaat deze samenleving aan haar zelf gecreëerde chaos ten onder.

Identiteit

Een deelnemer in de wereld.

Tussen de twee interessante begrippen ‘een deelnemer’ en ‘de wereld’ valt het eenvoudige woordje ‘in’ nauwelijks op. Samenhangend met het begrip ‘in’ is er het begrip ‘identiteit’. Dat wat je bent, of denkt te zijn, of een ander vindt dat je bent. Zonder dat, wat je bent, ben je er niet.

Om je identiteit te beschrijven, gebruik je onvermijdelijk algemene begrippen. En zodoende word je, al even onvermijdelijk, het snijpunt van het intersectionalisme. Je identiteit wordt een identiteitskaart, dat ook mooi in een informatica model past. Een goede identiteit is statisch. Alleen vaste eigenschappen voldoen in het identiteitsspel.

Een unieke identificatie zegt niet veel. Het hoeft alleen maar 7 miljard mensen te onderscheiden. Je bent nog veel unieker dan dat. Je vingerafdruk is al uniek. Of neem je DNA, een onveranderlijke unieke identificatie. Omdat je DNA niet verandert en jij wel, zegt ook dat minder dan het lijkt. En dat je verandert, is al even essentieel. Dat, wat je bent, of denkt te zijn, of een ander vindt dat je bent, verandert.

quote:

Je posts verdienen meer reacties.

Mijn ideaal zou zijn, om een filosofisch boek te schrijven dat
- voldoende inhoud heeft
- het bewijs vooral put uit ons alledaagse weten (en de meest solide wetenschappelijke inzichten)
- iemand, die het uitleest, denkt: Ja, zo denk ik ook.
Zodat blijkt, dat er een breed coherent denkraam bestaat, waarover wij het eigenlijk allemaal al eens zijn. Het hoeft niet iets nieuws te bevatten (dat zou een verrassing zijn, en hopen mag altijd).

Je hebt twee soorten visionairen. Echte en andere.
Als een echte visionair zijn gedachten uiteenzet, en je kijkt naar het publiek, dan zie je ongeloof en je hoort ze denken: dit kan niet waar zijn. En toch is het waar. Bijvoorbeeld Einstein die de tweelingparadox voor het eerst uitlegt.

Als een andere visionair zijn gedachten uiteenzet, en je kijkt naar het publiek, dan zie je iedereen instemmend knikken en je hoort ze denken: Ja, dat denk ik ook. Zoals de mensen die kwamen vertellen dat het internet heel groot wordt.

Ik ben een visionair van het tweede soort, en doe aan huis-tuin-en-keuken filosofie. Zoiets als de bewering: Als je een steen laat vallen, dan valt hij naar de aarde toe, en niet de andere kant op. Mensen reageren niet op het vanzelfsprekende. Geen reactie, is juist een goed teken.

quote:

Maar, hoe begin je aan zo een werk; wat is het begin en -eindpunt?

Het begin al altijd zoek. Denk aan:
1. het atoom (de atomisten)
2. het elementaire feit (Wittgenstein's Tractatus)
3. het individu (libertarisme)
Het is nooit gelukt om een overtuigend beginpunt te identificeren.

Hoe je begint, is een moeilijke kwestie. Als een docent een college wilt voorbereiden of een leerboek wilt schrijven, dan is beginnen het moeilijkst. Heb je de basis eenmaal neergezet / uitgelegd, zo dat je aansluiting hebt bij een schare aan standaard tekstboeken, dan kun je gemakkelijk de leer uitrollen. Hoe verder je komt, hoe meer je alles kun gebruiken dat je gewend bent om te gebruiken, want dat is al behandeld.

Maar het begin is vaag / onduidelijk en wordt daarom afgeraffeld. In ieder boek ontbreekt hoofdstuk 0. Eenmaal in hoofdstuk 10 heb je daar geen last meer van, want alles dat je nodig hebt staat al in hoofdstuk 1 t/m 9. Niemand hoeft het ooit nog te hebben over het ontbrekende hoofdstuk 0. Filosofie gaat over hoofdstuk 0.

Pogingen om hoofdstuk 0 te schrijven zijn er genoeg (de Bijbelboeken Genesis, Prediker, de Tao te King, etc ..). Filosofen die dit hoofdstuk proberen te schrijven, hebben de grootste moeite er een samenhangend betoog van te maken. Voorbeelden:
Blaise Pascal: Pensées
Nietzsche (al zijn boeken)
Wittgenstein (beide boeken)
Simone Weil (Wachten op God)
etc ...

Als je het begin zoekt, is de feitelijk historische ontwikkeling van onze meest geslaagde inzichten de beste ingang. De oude kringloopgedachte (denk aan de watercyclus) is volgens mij het beste begin voor het opzetten van een waarheidsperspectief.

Oké, hierboven had moeten staan: Het begin is altijd zoek.

Het beoogde boek in een notendop.

De kringloop gedachte is het idee om het begin en het eindpunt aan elkaar te knopen. Dan wordt het een lus, en ben je van het begin-en-eindpunt probleem af.

- Eerst deed men dat alleen met stoffen (de kringloop van stoffen).
- Toen met beweging zelf (Newton's craddle).
- Geherformuleerd tot behoud van massa en behoud van impuls.
- Massa, energie, en impuls samengebundeld met de speciale relativeitstheorie tot één behouden viervector. Ook beweging en stoffen gaan in elkaar over (E = mc2).
- Herverdelingen van de behoudgrootheden zijn de interactie punten.

Dit is de basis van de natuurkunde. De natuurkunde is de basis van de natuurwetenschappen. De hele natuurwetenschap rust op de kringloop van behouden grootheden (de kringloopgedachte).

De kringloopgedachte en zijn ontwikkeling tot zijn moderne vorm, is simpel. Je kunt het zo helder uitleggen, gewoon aan de hand van ons alledaagse weten, dat je geen de behoefte voelt aan meer bewijs. Het is logisch, en de tekenen aan de wand, het empirisch bewijs, valt deels onder ons alledaagse weten.

Je weet al heel veel, maar mensen nemen niet de moeite om het op een rijtje te krijgen. Als je het wel probeert, zul je het allemaal met elkaar moeten laten rijmen. Daarbij stuit je op contradicties, bij het samenvoegen van verschillende taalspelen.

De belangrijkste is die tussen het 'agency model' (het deelnemersperspectief) en het causale model (het waarheidsperspectief). Voor een korte schets, zie post #50.

Er is er nog één tussen syntactische logica en deductieve logica. Als je symbolen samenvoegt tot betekenis volle stellingen, dan is er een oneindige verzameling aan stellingen mogelijk. Deze verzameling wordt bepaald door syntactische spelregels. Als je een aantal axioma's kiest en alle mogelijke stellingen daaruit afleidt, ontstaat ook een oneindige verzameling aan mogelijke stellingen, maar die is kleiner. Het verschil tussen deze twee verzamelingen leidt tot onbeslisbaarheid, en dat is de basis van Godels onvolledigheids stellingen.

De natuurkunde is axiomatisch. In je gedachten, kun je van alles associatief (syntactisch) samenvoegen, ook combinaties die deductief niet mogelijk zijn (denk aan een tekenfilm).

Een doelstelling is het idee, dat er aan de feitelijk situatie iets ontbreekt. Dat is dus niet aantoonbaar aan de hand van de feiten. Waar komt die doelstelling dan vandaan? Hoe kun je weten dat iets ontbreekt? De ontbrekende elementen moeten wel uit het geheugen komen. Weer een lus. Maar ook een mogelijkheid om associatief te werk te gaan, nieuwe combinaties maken (syntactisch dus, niet deductief). Zo kom je op van alles dat helemaal niet mogelijk is.

Om ergens over na te kunnen denken, moet je conceptuele onderscheidingen introduceren. Daarmee splits je de wereld conceptueel op in delen (categorieën) en pas dan kun je over de relaties tussen deze delen nadenken. Maar deze delen bestaan niet los van elkaar, want ze vormen samen het geheel waarmee je begon (altijd hetzelfde geheel overigens). Na afloop van zo'n exercitie blijft alleen inzicht over. Er zijn verschillende manieren van splitsen mogelijk. Iedere fundamentele manier creeert zo zijn hoofdcategorieën. Dit spel met concepten heeft een lange traditie, en dat is de voedingsbodem van alle theorievorming.

Een boek moet je natuurlijk ook in zichzelf laten sluiten. Ik ben zelfs van mening dat alleen cirkelredeneringen geldig zijn. De korte cirkelredeneringen lijken vooral zinloos, maar ook die zijn geldig. De langste, de redenering die alles verklaart, moet wel in zichzelf sluiten.

quote:

Misschien heeft de wereld juist even geen boeken meer nodig, maar empirisch bewijs van waar iedereen de waarde van begrijpt.

Logica en rationele conclusies hebben toch geen zin als de mens er niets mee kan en geen voeling heeft met de materie.

Laat staan er interesse in te kweken.

Veel mensen denken dat theorie iets zweverigs is. Maar de materiele kant van theorie kun je direct waarnemen. Het zijn patronen. Het zintuig daarvoor zijn je herzenen, die deze patronen waarnemen. Gooi maar een een steen in een vijver. Wat zie je: patronen.

De aarde is een bol .Dat weten mensen al heel lang. Toch is het geen direct ervaringsfeit. Er zijn wel tekenen aan de wand, maar je hebt ook minimaal een kleine redenering nodig.

Vliegtuigen, telefoons, computers. Als je dat soort dingen beter wilt begrijpen, kom je onherroepelijk diep in de natuurkunde terecht. De kringloopgedachte is daar een vereenvoudigde versie van. Het is dus geen luchtfietserij of onzin, maar het gaat om zaken die wij volop gebruiken (en ook niet uit de lucht zijn komen vallen). Als je wilt weten, hoe het zo gekomen is, dan begint dat met dit conceptuele spel, aan de hand van onze logische intuïties. En dat is nog altijd zo.

Maar misschien is het Taoisme iets voor jou. De wereld werkt vanzelf. Je hoeft er alleen maar in te gaan hangen, en dan blijkt dat alles als het ware vanzelf gaat. Volg het natuurlijke pad.

Je heb in iedere geval gelijk dat er weinig belangstelling voor is. In een marktsamenleving kan het niet bestaan.

Het is ook waar, dat de mensen die hoofdstuk 0 proberen te schrijven zelden toekomen aan hoofdstuk 1, laat staan de rest.

Waarheidsperspectief (Victor Lamme: reductie, reductie)
Deelnemersperspectief (Sander van de Pavert: een wisselvallig heden)

Het ethisch perspectief ontbreekt.

‘Ik wantrouw goede mensen.’ ‘Mee eens, die deugen niet’



[ Bericht 14% gewijzigd door deelnemer op 08-07-2017 19:49:50 ]