Exo-Planeten Topic #2

15-08-2013

Ruimtetelescoop Kepler valt niet meer te redden


© ap.

De Amerikaanse ruimtetelescoop Kepler is niet meer te redden. NASA heeft na maanden proberen de pogingen opgegeven de telescoop weer helemaal aan de praat te krijgen, zo meldt de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie.

Twee gyroscopische wielen zijn kapotgegaan, waardoor de sonde zich niet meer kan richten op de sterren. Pogingen om tenminste één van de wielen weer aan het werk te krijgen, zijn mislukt.

De Kepler is in maart 2009 gelanceerd. De sonde zocht in het heelal naar planeten zoals de aarde, die om een ster als onze zon draaien. De kans op leven zoals op aarde is daar namelijk het grootst.

(HLN)

quote:

Op vrijdag 16 augustus 2013 11:07 schreef 4_in_a_row het volgende:

[..]

op zich erg jammer... maar er zijn toch wel meer "planetenjagers" ... maar was dit de beste of?

Zover ik weet zijn er geen planetenjagers (lees telescopen en satellieten die specifiek zijn gebouwd om planeten op te sporen) op het moment, ze zijn wel een nieuwe aan t bouwen: Transiting Exoplanet Survey Satellite (TESS)
Je had ook nog de planetenjager Corot, maar die heeft ook al de geest gegeven
Verder kun je bijvoorbeeld telescopen zoals de Hubble, Spitzer Space Telescope, Herschel Space Observatory of radiotelescopen zoals LOFAR gebruiken,
Maar Kepler was denk ik toch het neusje van de zalm die geregeld de kranten haalde en bijzondere ontdekkingen heeft gedaan..

19-08-2013

Ziedend hete exoplaneet ontdekt


Artist's impression van planeet Kepler-78b. (Cristina Sanchis Ojeda)

Astronomen hebben een exoplaneet ontdekt met een omlooptijd van slechts 8,5 uur. In de tijd dat onze aarde één keer om haar as is gedraaid, volbrengt deze planeet, die Kepler-78b heet, dus bijna drie rondjes om zijn ster. De planeet is een zogeheten superaarde – een slag groter dan de aarde dus.

Uit de korte omlooptijd volgt dat de afstand tussen de planeet en zijn jonge moederster heel klein moet zijn: slechts anderhalf miljoen kilometer. Door die geringe afstand loopt de temperatuur aan het planeetoppervlak op tot ongeveer 3000 kelvin – hoog genoeg om gesteente te laten smelten.

Je zou zeggen dat een kortere omlooptijd bijna niet mogelijk is. Toch is eerder al een exoplaneet ontdekt die maar ruim vier uur over één omloop doet: KOI 1843.03. Berekeningen laten zien dat deze planeet een kolossale dichtheid moet hebben om niet door de getijkrachten van zijn moederster uit elkaar getrokken te worden. Mogelijk bestaat hij vrijwel geheel uit ijzer.

De twee bijzondere planeten zijn ontdekt met de NASA-satelliet Kepler. Ze verraden hun bestaan doordat ze, vanaf de aarde gezien, met korte tussenpozen voor hun ster langs schuiven, waardoor deze eventjes wat in helderheid afneemt. (EE)

(HLN)

quote:

Op woensdag 21 augustus 2013 13:51 schreef aloa het volgende:
Tijd vliegt op nieuwe exoplaneet: een jaar duurt er 8,5 uur

[ afbeelding ]

Een werkdag kan soms voelen als een jaar. Maar op de nieuwe exoplaneet Kepler 78b duurt een jaar echt ongeveer net zo lang als een werkdag, namelijk 8,5 uur! De gloeiend hete exoplaneet staat zo dicht bij zijn ster dat een rondje eromheen maar 8,5 uur duurt.

Dat maken wetenschappers van het Massachusetts Institute of Technology bekend. Zij ontdekten de planeet, die zo’n 700 lichtjaar van de aarde verwijderd is.

Warmpjes

De planeet staat uitzonderlijk dicht bij zijn ster: ongeveer veertig keer dichterbij dan Mercurius bij onze zon staat. Door de geringe afstand tussen de planeet en de ster, is het bijzonder warm op de planeet. Zo’n 3000 graden Kelvin, oftewel meer dan 2700 graden Celsius. Dat schrijven de onderzoekers in het blad The Astrophysical Journal.

Leven

Leven hoeven we op deze planeet dan ook waarschijnlijk niet te verwachten, zo stelt onderzoeker Josh Winn. “Wij zouden daar in ieder geval niet kunnen overleven.” Maar dat wil niet zeggen dat leven op planeten die heel dicht bij hun ster staan, altijd uitgesloten is. De onderzoekers zijn van plan om op zoek te gaan naar planeten die relatief dicht bij bruine dwergen – koude sterren – staan. Wellicht is op die planeten – ondanks dat ze dicht bij de ster staan – wel leven mogelijk.

De onderzoekers ontdekten de planeet Kepler 78b door de gegevens van duizenden sterren door te spitten. Ze waren op zoek naar periodieke dipjes in de helderheid van sterren. Die kunnen er namelijk op wijzen dat er rond de ster een planeet cirkelt die zo af en toe tussen de ster en ons in staat. Ze waren met name geïnteresseerd in planeten die heel dicht bij hun ster stonden. “We zijn gewend geraakt aan planeten met omloopbanen die enkele dagen in beslag nemen,” stelt Winn. “Maar we vroegen ons af: hoe zit dat met omloopbanen van enkele uren? Bestaan die? En inderdaad: er zijn enkele planeten met zulke omloopbanen.” Kepler 78b heeft een bijzonder korte omloopbaan. Toch zijn er planeten waarop een jaar nog korter duurt. KOI 1843.03 bijvoorbeeld. Deze planeet heeft maar 4,5 uur nodig om een rondje rond zijn ster te voltooien. Planeten die zo dicht bij hun ster staan, moeten wel een extreem grote dichtheid hebben, anders zou de zwaartekracht van de nabijgelegen ster deze al aan stukken hebben gescheurd. “Het feit dat de planeet in staat is om daar te overleven, suggereert dat deze een enorme dichtheid heeft,” bevestigt Winn. “Of de natuur planeten produceert met een dichtheid die groot genoeg is om nog dichter bij een ster te komen en te overleven, dat is de vraag.”

scientias.nl

Kijk eens 1 post boven jouw post

03-09-2013

Superaarde GJ1214b heeft waterrijke dampkring


Illustratie van de planeetovergang van GJ1214b, waargenomen in baluw licht. (NAOJ)

De dampkring van de superaarde GJ1214b, op ca. 40 lichtjaar afstand in het sterrenbeeld Slangendrager, bevat veel waterdamp. Dat blijkt uit nieuwe waarnemingen die verricht zijn met de Japanse 8,2-meter Subaru-telescoop op Mauna Kea, Hawaii.

Tot nu toe konden astronomen weinig met zekerheid zeggen over de samenstelling van de superaarde - een exoplaneet die een paar keer zo groot en een paar keer zo zwaar is als onze eigen thuisplaneet. Het zou kunnen gaan om een mini-versie van de gasrijke planeten Uranus en Neptunus in ons eigen zonnestelsel; in dat geval zou er sprake zijn van een zeer dikke, waterstofrijke atmosfeer. Het alternatief: een planeet die wat meer op de aarde lijkt, met een dampkring die rijk is aan watermoleculen.

Met twee gevoelige optische camera's in het brandpunt van de Subaru-telescoop zijn nu waarnemingen verricht aan de periodieke overgangen van de planeet voor zijn moederster. Daarbij maakten de astronomen gebruik van een blauwfilter. Op die manier kon bepaald worden of er in de planeetdampkring sprake was van een sterke mate van (voorwaartse) lichtverstrooiing, zoals je die met name zou verwachten in den waterstofatmosfeer.

In een artikel in The Astrophysical Journal concluderen de astronomen dat die zogeheten Rayleigh-verstrooiing zeer zwak is, Dat doet vermoeden dat GJ1214b geen dikke dampkring van (voornamelijk) waterstof heeft, maar vermoedelijk een veel minder uitgestrekte atmosfeer waarin veel waterdamp voorkomt. (GS)

(allesoversterrenkunde)

04-09-2013

Afgeschreven Kepler-telescoop zou zomaar eerste planeet rond witte dwerg kunnen ontdekken



NASA had de moed al opgegeven: de kapotte Kepler zal geen aardachtige planeten meer ontdekken. Maar een nieuw onderzoek suggereert dat NASA de handdoek te snel in de ring heeft gegooid. Kepler kan – ondanks zijn beperking – nog steeds zoeken naar aardachtige planten in de leefbare zone. En wel rondom witte dwergen.

Dat schrijven onderzoekers in dit paper. Ze stellen voor om Kepler in te zetten in de zoektocht naar planeten die zich in de leefbare zone rondom witte dwergen bevinden. “Dankzij het grote gezichtsveld van Kepler kunnen we voor het eerst in de geschiedenis een groot aantal witte dwergen tegelijkertijd bestuderen,” zo schrijven de onderzoekers. Ze willen Kepler zo’n 200 dagen naar planeten laten zoeken en verwachten dat de ruimtetelescoop er gemiddeld elke twee dagen wel eentje zal ontdekken. “Het zal een compleet, nieuw ontdekkingsveld openen.”

Kapot
Het is verrassend. Half augustus verklaarde NASA namelijk nog dat Kepler geen aardachtige exoplaneten meer kan ontdekken. Waarom niet? De ruimtetelescoop moet het zonder twee gyroscoop-achtige wielen stellen en kan zich daardoor niet meer langdurig op heldere sterren richten. En dat laatste is wel nodig wil de planeet een afname in helderheid van de ster (die erop wijst dat een planeet om de ster cirkelt) waarnemen. Einde verhaal dus, zo stelde NASA.

De levenscyclus van een ster
Sterren zijn net organismen: ze hebben een heuse levenscyclus. Ze starten als protosterren in stof- en gaswolken en worden steeds helderder. Totdat hun brandstof op begint te raken en ze veranderen in rode reuzen. Enige tijd later stopt de kernfusie in de ster en stoot deze al zijn materie af. Als de nevel die daarbij rond de ster ontstaat, is opgetrokken, zien we duidelijk wat er van de ster is overgebleven: een kern, oftewel een witte dwerg. Deze kern koelt vervolgens verder af. Misschien vraagt u zich af hoe planeten gedurende al die fasen van de levenscyclus in leven kunnen blijven. Een terechte vraag. Dat kunnen ze niet, tenminste niet als ze zich dichtbij de ster (in de leefbare zone) staan. De planeten die we in de toekomst wellicht in de leefbare zone rondom een witte dwerg aan gaan treffen, zijn daar dan ook nadat de ster een rode reus was, beland.

Witte dwergen
Welnee, zo schrijven de onderzoekers van de universiteit van Oklahoma nu. Rondom grote, heldere sterren kan Kepler inderdaad geen planeten meer ontdekken, maar rondom witte dwergen, die veel kleiner en minder helder zijn, wel. Wanneer een exoplaneet voor deze sterren langs beweegt, is dat gemakkelijker te zien. Zo gemakkelijk dat zelfs een kapotte Kepler deze waar kan nemen.

Planeten
Als het aan de onderzoekers ligt, gaat Kepler in de toekomst dan ook op zoek naar aardachtige planeten rondom witte dwergen. Als Kepler deze daadwerkelijk vindt, zou dat een primeur zijn.

Manen
Maar Kepler zou niet alleen aardachtige planeten rondom witte dwergen kunnen aantreffen. Zelfs kleinere objecten – zo klein als onze maan – zouden door Kepler kunnen worden ontdekt. Dus wie weet, ontdekt Kepler zo aan het eind van zijn Latijn nog wel de eerste exomaan!

Maar..dan moet NASA eerst nog wel overtuigd worden. Later dit jaar maakt NASA bekend wat de kapotte planetenjager precies gaat doen. Het pleidooi voor een zoektocht naar planeten rondom witte dwergen is in ieder geval overtuigend. “Als de historie van de wetenschap omtrent exoplaneten ons iets geleerd heeft, dan is het wel dat planeten overvloedig voorkomen en dat ze op de meest ongebruikelijke plekken te vinden zijn, waaronder heel dicht bij hun sterren en zelfs rond pulsars. Op dit moment zijn er geen planeten rondom witte dwergen bekend, maar we hebben nooit naar een voldoende groot aantal witte dwergen gekeken om ze te kunnen vinden (…) Als bewoonbare planeten rondom witte dwergen bestaan, dan zal de voorgestelde Kepler-missie ze vinden.”

(scientias.nl)

30-09-2013

Astronomen ontdekten al bijna 1.000 exoplaneten


© thinkstock.

Sterrenkundigen namen begin de jaren negentig de eerste exoplaneet waar. Ruim twee decennia later staat de teller op bijna 1.000, schrijft Huffington Post.

Exoplaneten zijn planeten die om andere sterren dan onze zon draaien. In 1992 ontdekten astronomen voor het eerst twee zo'n planeten, op ongeveer 1.000 lichtjaren van onze aarde. De ruimtevaarttechniek stond sindsdien niet stil, en het lijstje met exoplaneten werd steeds langer.

Volgens de Amerikaanse nieuwssite zal binnenkort het bestaan van de duizendste exoplaneet worden aangekondigd.

De hemellichamen worden opgesomd in vijf databases. Vier van die vijf gegevensbestanden melden dat er minstens 900 exoplaneten bestaan. Twee ervan breidden hun lijst onlangs uit met exoplaneet nummer 986. Huffington Post gelooft dat in een van de komende weken de kaap van 1.000 zal worden gerond.

3.588 potentiële exoplaneten
Het Kepler Space Observatory, een onbemand ruimtevaartuig ontwikkeld door de NASA, kon de beste resultaten voorleggen. De telescoop ontdekte tot op heden maar liefst 3.588 potentiële planeten rond andere sterren. Ontnuchterend is anderzijds dat 'slechts' 151 daarvan echte exoplaneten bleken.

Hoe indrukwekkend die cijfers ook mogen zijn, het totale aantal exoplaneten kunnen we onmogelijk bevatten, schrijft de nieuwssite, want Kepler onderzocht nog maar een minuscuul stukje van de ruimte. Het heelal telt vermoedelijk miljarden exoplaneten. Volgens een raming van wetenschappers vorig jaar bestaan er ongeveer 160 miljard.

Het doel van de sterrenkundigen is niet om er zo veel mogelijk te tellen. Ze zijn vooral nieuwsgierig naar de samenstelling en de diversiteit ervan. En die variatie is aanzienlijk. Zo werden al erg uiteenlopende types ontdekt, van exoplaneten met een erg zware massa tot uiterst lichte hemellichamen.

En één die lijkt op onze aarde?
Een exoplaneet met dezelfde kenmerken als onze aarde werd nog niet ontdekt, al sluiten astronomen het bestaan ervan niet uit. Kepler werd immers ontworpen om gelijkaardige planeten te kunnen opsporen. Al zal die ontdekking hoogstwaarschijnlijk nog een tijd op zich laten wachten. Eerder dit jaar raakte de ruimtetelescoop immers defect. Een poging om de ruimtekijker te herstellen, mislukte in augustus.

Meer info over de vijf databases met exoplaneten vindt u op deze website.

(HLN)

30-09-2013

Exoplaneet Kepler-7b: bewolking in het westen


Kepler-7b (links), op dezelfde schaal als de planeet Jupiter. (NASA)

Het westelijk halfrond van exoplaneet Kepler-7b gaat schuil onder een dik wolkendek. Aan de oostzijde is de gasvormige reuzenplaneet relatief onbewolkt, en veel variatie zit er niet in dat patroon. Dat blijkt uit onderzoek van de planeet door de infrarode ruimtetelescoop Spitzer.

Kepler-7b werd enkele jaren geleden al ontdekt door de Amerikaanse ruimtetelescoop Kepler, die de minieme periodieke lichtdipjes registreert die ontstaan wanneer een exoplaneet - gezien vanaf de aarde - voor zijn moederster langs beweegt. Kepler-7b is een slag groter dan Jupiter, en draait op een afstand van slechts 9 miljoen kilometer rond zijn moederster.

Uit Kepler-metingen blijkt dat het westelijk halfrond van de planeet relatief helder is. Er was echter niet duidelijk of het hier ging om gereflecteerd sterlicht, of om het gloeien van de planeet zelf. De Spitzer-metingen wijzen nu echter uit dat Kepler-7b vrij koel is, met een 'oppervlakte'-temperatuur van nog geen 1000 graden Celsius. Dat betekent dat het heldere westelijke halfrond alleen te verklaren is door aan te nemen dat het schuilgaat onder een dikke wolkenlaag die het sterlicht weerkaatst.

Het is voor het eerst dat de wolkenverdeling van een planeet bij een andere ster 'in kaart' is gebracht. De resultaten worden binnenkort gepubliceerd in The Astrophysical Journal Letters. (GS)

(allesoversterrenkunde)

27-09-2013

Buitenaardse aardes


Bron: NewScientist.com

Geregeld doen astronomen ontdekkingen over exoplaneten, planeten die om andere sterren dan onze zon draaien. Zo af en toe duikt er een op die vanaf een afstand van meerdere lichtjaren niet van onze aarde te onderscheiden is. Hoe weten we dat deze planeten op de aarde lijken? Hoeveel tweede aardes zijn in het heelal te vinden? En hoe groot is de kans dat een van deze bewoonbare planeten daadwerkelijk wordt bewoond door levende wezens?

In een interactieve webpagina heeft onze Engelse grote broer deze intrigerende vragen beantwoord. In de webpagina kun je naar beneden scrollen en stukje bij beetje ontdekken waarom het helemaal geen gek idee is dat we niet alleen zijn in het heelal.

Benieuwd? Bekijk hier deze interactieve infographic van de Engelse New Scientist.

(newscientist.nl)

07-10-2013

Zuurstof in planeetdampkring wijst niet automatisch op leven


Illustratie van aarde-achtige exoplaneten bij een rode dwerg. (ESO)

De aanwezigheid van zuurstof in de dampkring van een verre exoplaneet wijst niet noodzakelijkerwijs op het bestaan van leven op die planeet, zelfs niet wanneer de dampkring ook waterdamp en koolzuur bevat. Die conclusie trekken Chinese en Argentijnse onderzoekers op basis van berekeningen aan de effecten van ultraviolette straling van rode dwergsterren. De resultaten zijn vandaag gepresenteerd op de 45ste bijeenkomst van de Division for Planetary Sciences (DPS) van de American Astronomical Society in Denver, Colorado.

Bij de speurtocht naar bewoonde exoplaneten richten astronomen zich in eerste instantie op planeten rond rode dwergsterren. Daarvan zijn er verreweg het meest, en hun planetenstelsels zijn gemakkelijker in detail te bestuderen, inclusief - in de nabije toekomst - de precieze samenstelling van de planeetatmosferen. Algemeen werd altijd aangenomen dat een combinatie van zuurstof (O2), waterdamp (H2O) en koolzuur (CO2) in de dampkring van een exoplaneet alleen verklaard zou kunnen worden door biologische activiteit aan het oppervlak.

Feng Tian van de Tsinghua-universiteit in Beijing heeft nu de ultraviolette straling van de rode dwergsterren GJ876 en GJ667C bestudeerd, en berekend wat voor effect die heeft op scheikundige reacties in de dampkring van rondcirkelende exoplaneten. Uit de nieuwe modelberekeningen blijkt dat er toch significante hoeveelheden zuurstof kunnen ontstaan, ook zonder biologische activiteit. Zuurstof in combinatie met waterdamp en koolzuur kan dus niet langer beschouwd worden als een betrouwbare 'biomarker'.

Eerder werd door Duitse onderzoekers al aangetoond dat de hoeveelheid ultraviolette straling van een (dwerg-)ster zeer bepalend is voor het gemak waarmee eventuele biomarkers in de dampkring van een planeet aangetoond kunnen worden. (GS)

(allesoversterrenkunde)

11-10-2013

Ronddolende planeet zonder ster ontdekt


© afp.

Een internationaal team van astronomen heeft een planeet ontdekt die in de ruimte ronddoolt zonder rond een ster te circelen. Dat blijkt uit een publicatie die gisteren verscheen in het Amerikaanse Astrophysical Journal Letters.


© afp.

De exoplaneet, PSO J318.5-22 gedoopt, bevindt zich op 80 lichtjaren van de aarde en heeft een massa die zes keer groter is dan die van Jupiter, aldus de astronomen. Volgens hen is de planeet zo'n 12 miljoen jaar oud, wat erg jong is.

"We hebben nooit eerder een object zoals dit vrij zien rondzweven in de ruimte, met alle karakteristieken van jonge planeten die in een baan rond sterren cirkelen", aldus Michael Lu van de Universiteit van Hawaii. "Ik heb me vaak afgevraagd of dergelijke eenzame objecten zouden bestaan en nu weten we dat dit het geval is."

(HLN)

17-10-2013

Eerste planetenstelsel met ‘niet-uitgelijnde’ planeten ontdekt


Het ‘gekantelde’ planetenstelsel van de ster Kepler-56 (niet op schaal). (NASA/GSFC)

Een internationale groep astronomen, onder wie Saskia Hekker (UvA/Max-Planck-Institute für Sonnensystemforschung, Duitsland), heeft het eerste meervoudige planetenstelsel ontdekt waarbij het baanvlak van de planeten heel schuin staat ten opzichte van de evenaar van hun moederster. De ontdekking, die op 18 oktober in Science wordt gepubliceerd, werpt nieuw licht op het vraagstuk van de vorming van de zogeheten ‘hete Jupiters’ – zware planeten die in een zeer nauwe omloopbaan om hun ster draaien.

Theoretisch gezien kunnen hete Jupiters nooit op hun huidige plek zijn ontstaan. Een mogelijk scenario is dat ze op grote afstand van hun moederster zijn gevormd en door de interactie met het stof en gas rond de ster naar binnen zijn gemigreerd.

Deze theorie kwam ter discussie toen hete Jupiters werden ontdekt die helemaal niet uitgelijnd zijn met hun moederster en soms zelfs in tegengestelde richting draaien. Dit als gevolg van interacties met andere hemellichamen, zo werd gesuggereerd. Het eenvoudige migratiescenario kan deze afwijkende baanoriëntaties namelijk niet verklaren.

Als de verstoring van het baanvlak van sommige hete Jupiters inderdaad wordt veroorzaakt door hun vormingsproces, zouden meervoudige systeem zónder hete Jupiters wél netjes uitgelijnd moeten zijn. De astronomen hebben nu echter vastgesteld dat dit niet altijd het geval is: in gegevens van de NASA-satelliet Kepler hebben ze een niet-uitgelijnd planetenstelsel ontdekt dat géén hete Jupiter bevat.

Dat planetenstelsel behoort toe aan Kepler-56, een rode reuzenster, vier keer zo groot als onze zon, op 3000 lichtjaar van de aarde. Bij deze ster ontdekte de Kepler-satelliet twee planeten, waarvan uit nader onderzoek is gebleken dat hun baanvlak een forse hoek maakt met het evenaarsvlak van de moederster.

Vervolgonderzoek met de Keck-telescoop op Hawaï heeft de oorzaak daarvan aan het licht gebracht: in een wijde baan om de ster draait nog een derde planeet. Berekeningen laten zien dat deze zware planeet de stand van de baanvlakken van zijn beide soortgenoten laat variëren. Of dit kantelscenario ook de verklaring is voor het bestaan van niet-uitgelijnde hete Jupiters zal uit verder onderzoek moeten blijken. (EE)

(allesoversterrenkunde)

22-10-2013

Teller exoplaneten passeert de 1000


Illustratie van een exoplaneet. (NASA)

Met de aankondiging van elf nieuwe exoplaneten die gevonden zijn door het WASP-project, is het aantal bekende planeten bij andere sterren de 1000 gepasseerd. WASP (Wide-Angle Search for Planets) maakt gebruik van geautomatiseerde groothoekcamera's op verschillende sterrenwachten die planeetovergangen registreren.

Tot nu toe heeft WASP ruim honderd exoplaneten ontdekt - iets meer dan tien procent van het totaal. De teller van de exoplaneten-catalogus van de Franse astronoom Jean Schneider klom vandaag van 999 naar 1010. NASA hanteert een iets andere telmethode, en komt nog op een wat lager aantal uit.

De ontdekking van de eerste exoplaneet bij een zonachtige ster werd achttien jaar geleden bekendgemaakt, in oktober 1995. (GS)

(allesoversterrenkunde)

25-10-1013

Nieuw stelsel met zeven planeten ontdekt


Archiefbeeld © Creative Commons - ESO/M. Kornmesser.

Twee onderzoeksteams hebben onafhankelijk van elkaar rond dwergster KIC 11442793 een systeem met zeven planeten gevonden. De ontdekking kan een record betekenen, meldt de BBC.

Het planetair stelsel heeft een aantal gelijkenissen met het onze. Zo draaien de kleinere planeten het dichtst en de grotere het verst rond hun ster. Wel wentelen alle zeven gevonden planeten veel dichter rond de dwergster die zich op 2.500 lichtjaar van ons bevindt.

Het systeem rond de dwergster telt twee werelden die ongeveer even groot zijn als onze Aarde, drie 'super-Aardes' en twee grotere hemellichamen

(HLN)

30-10-2013

Kleine, hete exoplaneet heeft ‘aardse’ dichtheid


Artist’s impression van de helse planeet Kepler-78b. Op de achtergrond zijn nabije moederster. (Jasiek Krzysztofiak/Nature)

De exoplaneet Kepler-78b, waarvan al bekend was dat hij niet veel groter is dan de aarde, heeft vrijwel dezelfde dichtheid als onze planeet. Dat blijkt uit massabepalingen die twee teams van astronomen – onafhankelijk van elkaar – hebben gedaan (Nature, 31 oktober).

Kepler-78b schuift vanaf de aarde gezien eens in de 8,5 uur voor zijn ster langs. Vandaar dat de NASA-satelliet Kepler, waarmee naar sterren werd gezocht die kleine regelmatige helderheidsdipjes vertonen, in staat was om deze planeet op te sporen.

Uit de mate waarin de helderheid van de ster tijdens deze planeetovergangen afnam, volgde direct al dat Kepler-78b slechts ongeveer twintig procent groter is dan de aarde. Maar zijn massa was tot nu toe onbekend.

Door met instrumenten van de 3,6-meter telescoop van de ESO-sterrenwacht op La Silla en de Keck-telescoop op Hawaï heel nauwkeurig naar het spectrum van de moederster te kijken, hebben astronomen nu gemeten in hoeverre de ster door de om hem heen cirkelende planeet aan het schommelen wordt gebracht. Uit de grootte van die schommelbeweging kan de massa van Kepler-78b worden afgeleid.

De resultaten van de beide massabepalingen liggen dicht bij elkaar. Het Keck-team (o.l.v. Andrew Howard) komt uit op 1,69 aardmassa, het ESO-team (o.l.v. Francesco Pepe) op 1,86 aardmassa. Daaruit volgt dat de gemiddelde dichtheid van Kepler-78b ergens tussen 5,3 en 5,6 gram per kubieke centimeter ligt. Ter vergelijking: de gemiddelde dichtheid van de aarde bedraagt 5,5 gram per kubieke centimeter.

Dat betekent dat de globale samenstelling van Kepler-78b waarschijnlijk op die van de aarde lijkt: veel gesteente en ijzer. Maar daar houden de overeenkomsten ook wel zo’n beetje op. Doordat hij op een afstand van slechts anderhalf miljoen kilometer om zijn ster wentelt, stijgt de temperatuur aan de dagzijde van Kepler-78b tot ongeveer 3000 kelvin – hoog genoeg om gesteente te laten smelten. (EE)

(allesoversterrenkunde)

05-11-2013

Een op vijf sterren heeft planeet zoals de aarde


© thinkstock.

Waarschijnlijk heeft een op de vijf sterren zoals de zon een planeet zo groot als de aarde, waar heel misschien leven mogelijk is. Dat hebben Amerikaanse wetenschappers uitgerekend. Hun conclusies zijn gisteren verschenen in het wetenschapsblad Proceedings of the National Academy of Sciences.

"Als je 's nachts naar de duizenden sterren in de lucht kijkt, is de dichtstbijzijnde zonachtige ster met een planeet als de aarde waarschijnlijk maar twaalf lichtjaar van ons verwijderd. De ster is met het blote oog te zien", zegt onderzoeksleider Erik Petigura.

(HLN)

25-11-2013

Kepler kan straks weer op exoplaneten jagen


Artist's impression van de Kepler-satelliet. (NASA/Ames/JPL-Caltech)

De Amerikaanse ruimtetelescoop Kepler, die sinds het voorjaar van 2013 buiten bedrijf is als gevolg van een probleem met de standregeling, kan binnenkort misschien weer jacht gaan maken op exoplaneten. Een voorstel voor een aangepaste missie, K2 genoemd, is voorgelegd aan het hoofdkwartier van NASA. Vermoedelijk zal nog dit jaar besloten worden of de K2-missie daadwerkelijk wordt uitgevoerd.

Kepler maakt jacht opexoplaneten door te speuren naar minieme periodieke helderheidsdipjes in het licht van sterren, veroorzaakt door de zogeheten 'overgangen' van planeten. Voor dat soort metingen is een extreen nauwkeurige standregeling nodig. Door het uitvallen van twee van de vier reactiewielen van de ruimtetelescoop kan de vereiste nauwkeurigheid niet langer worden behaald: de variërende druk van onder andere de zonnewind (een stroom van elektrisch geladen deeltjes van de zon) duwt de ruimtetelescoop een klein beetje heen en weer.

Technici hebben nu een methode ontwikkeld om dat probleem te omzeilen. Door de ruimtetelescoop voortdurend zodanig te oriënteren dat de zonnewind een volledig symmetrische druk uitoefent, wordt de invloed van de zonnewind geminimaliseerd. Een testopname heeft uitgewezen dat op die manier 95% van de oorspronkelijke richtnauwkeurigheid kan worden teruggewonnen.

Tijdens de voorgestelde K2-missie zal Kepler niet langer op één gebied aan de hemel worden gericht, maar verschillende gebieden in het oog houden in de Dierenriem. Daarnaast kunnen ook metingen verricht worden aan o.a. sterrenhopen en supernova's. (GS)

(HLN)

05-12-2013

Eenzame planeet ontdekt


Impressie van een jonge planeet in een ver verwijderde baan rond zijn ster.
Rond de ster bevindt zich, binnen de baan van de planeet, nog steeds een stofschijf met overgebleven materiaal van het vormingsproces. (NASA/JPL-Caltech/SSI/Hampton University)

Een internationaal team van astronomen, onder wie Tiffany Meshkat en Matthew Kenworthy van de Universiteit Leiden, heeft een reusachtige exoplaneet ontdekt op enorme afstand van de zonachtige ster HD 106906. De planeet is elf keer zo zwaar als Jupiter en draait op meer dan 650 maal de afstand zon-aarde rond zijn ster, wat hem tot recordhouder maakt. Ter vergelijking: de afstand tussen de zon en de buitenste planeet van ons zonnestelsel (Neptunus) is twintig keer zo klein.

Planeten ontstaan in een protoplanetaire schijf rond een jonge ster door de samensmelting van planetoïde-achtige objecten. Dit proces verloopt op grote afstand van de ster echter te langzaam om de vorming van een reuzenplaneet mogelijk te maken. Ook het alternatieve mechanisme – de snelle samentrekking van materie – werkt daar niet: het buitengebied van een protoplanetaire schijf bevat zelden genoeg materie om een planeet ter grootte van HD 106906 b te kunnen vormen.

De vraag is dus hoe de reuzenplaneet zo ver van zijn ster is geraakt. Een boeiende mogelijkheid is dat hij oorspronkelijk wellicht op veel kleinere afstand om zijn ster cirkelde en door een tweede, nog onbekende planeet dichter bij de ster uit zijn baan is geslingerd.

Het stelsel van HD 106906 is nog maar 13 miljoen jaar oud en daardoor gloeit planeet HD 106906 b nog na van zijn geboorte. Hij heeft een temperatuur van ongeveer 1500 graden Celsius en is een sterke bron van infraroodstraling. (EE)

(allesoversterrenkunde)

03-12-2013

Hubble vindt waterdamp in atmosferen van vijf exoplaneten


Artist's impression van een 'hete Jupiter'. (NASA, ESA, and G. Bacon (STScI))

Met de Hubble Space Telescope is bij vijf 'hete Jupiters' - gasvormige reuzenplaneten op kleine afstand van hun moederster - waterdamp aangetroffen in de atmosfeer. De resultaten voor drie van de vijf exoplaneten worden vandaag gepubliceerd in Astrophysical Journal; van de twee andere planeten zijn de metingen eerder dit najaar al gepubliceerd.

Het gaat om de exoplaneten WASP-17b, HD209458b, WASP-12b, WASP-19b en XO-1b. De metingen zijn verricht op infrarode golflengten tijdens zogeheten planeetovergangen. Een klein deel van het sterlicht bereikt ons dan via de dampkring van de planeet, en atomen en moleculen in de atmosfeer kunnen hun spectrale vingerafdruk achterlaten in het waargenomen sterlicht.

In veel gevallen is het watersignaal minder sterk dan werd verwacht, mogelijk als gevolg van de absorberende werking van een heiïge laag in de dampkring. De astronomen denken dat zulke smog-lagen vrij veel voorkomen bij hete Jupiters. (GS)

(allesoversterrenkunde)

06-12-2013

Afstandsrecord voor nieuwe planeet

De nieuw gevonden reusachtige exoplaneet HD 106906 b is een recordhouder. En wel van de langste afstand. De planeet die werd ontdekt door een internationaal team van astronomen, onder wie Tiffany Meshkat en Matthew Kenworthy van de Universiteit Leiden, draait op meer dan 650 maal de afstand aarde-zon rond zijn moederster HD 106906.


Bron: Wikimedia Commons / NASA/JPL-Caltech

Nooit eerder is een planeet ontdekt die in zo’n wijde baan rond een ster draait. Daardoor past hij ook in geen enkele ontstaanstheorie van planeten of sterren. Planeten vormen zich normaal gesproken in een protoplanetaire schijf rond een jonge ster door de samensmelting van planetoïde-achtige objecten. Dit proces verloopt echter te langzaam voor het ontstaan van reuzenplaneten op grote afstand van hun ster. Een andere mogelijkheid voor het ontstaan van de planeet is door een snelle ineenstorting van materie in de schijf. Dergelijke schijven bevatten echter zelden genoeg materie op afstanden van honderden AE (Astronomische Eenheden), waaruit zo’n reuzenplaneet zou kunnen zijn ontstaan.

Meerdere alternatieve scenario’s zijn geopperd. Van het ontstaan van de ster en de planeet als dubbelstersysteem tot de vorming van de planeet dicht bij de ster, waarna een heftige gebeurtenis hem naar de buitenste regionen heeft geslingerd. De overgebleven materie lijkt een ring te vormen, ver binnen de baan van de planeet. ‘We denken dat dit in het nadeel is van het scenario waarbij de planeet is weggeworpen, omdat zo’n heftige gebeurtenis ook de gas- en stofschijf zou verstoren’, zegt astronoom en hoofdonderzoeker Vanessa Bailey van de universiteit van Arizona in een persverklaring.

Het stelsel rond de ster HD 106906 is 13 miljoen jaar oud en daardoor gloeit planeet HD 106906 b nog na van zijn geboorte. Doordat de planeet ongeveer 1500 graden Celsius is (ongeveer 4500 graden kouder dan zijn ster), straalt hij vooral in infrarood, in plaats van in zichtbaar licht. Volgens Meshkat begrijpen we bij elke nieuwe planeet steeds meer van hoe en waar planeten worden gevormd. ‘Deze ontdekking is extra opwindend, omdat de planeet zo ver van zijn ster staat. Dit leidt tot vele intrigerende vragen over zijn ontstaan en samenstelling. Ontdekkingen zoals HD 106906 b leiden tot een beter begrip van de variëteit aan planetaire systemen.’

De resultaten worden binnenkort gepubliceerd in de Astrophysical Journal Letters.

(newscientist)

10-12-2013

Drie piepjonge exoplaneten direct gefotografeerd



De laatste jaren slagen steeds meer telescopen erin om direct op de gevoelige plaat te worden vastgelegd. Een pittige opdracht, want exoplaneten zijn lastig te fotograferen. Maak kennis met de planeten FW Tau b, ROXs 42B b en Roxs 12 b.

Vaak is het licht van een moederster te helder om een planeet te waarnemen. Kijk ‘s avonds maar eens naar een volle maan. Lukt het u dan om kleine sterren rondom de maan te spotten? Waarschijnlijk niet. En dan is de verhouding in lichtsterkte nog niet zo groot als die van een moederster en een exoplaneet.

In sommige gevallen is een ster niet lichtsterk genoeg om de exoplaneten om zich heen te verbergen. Of is de exoplaneet erg ver verwijderd van zijn moederster. Een krachtige telescoop kan de exoplaneten dan direct observeren. Zo is de Keck II-telescoop gebruikt om de drie exoplaneten in de onderstaande foto’s te kieken.



FW Tau b
FW Tau b maakt deel uit van een bijzonder systeem. FW Tau bestaat namelijk uit twee rode dwergsterren die om elkaar heen draaien. De afstand tussen de twee sterren is vergelijkbaar met de afstand tussen Saturnus en de zon. Beide sterren zijn minder dan twee miljoen jaar oud en bevinden zich op een afstand van 470 lichtjaar van de aarde vandaan. De exoplaneet – FW Tau b – draait om beide sterren heen op een afstand van 50 miljard kilometer. Dat is tien keer verder dan de afstand Neptunus – zon. Indrukwekkend! FW Tau b is tien keer zwaarder dan Jupiter en heeft een temperatuur van 1.700 graden Celsius.

ROX 42B b
Dan is er nog de binaire ster ROXs 42B. Twee kleine sterren draaien om elkaar heen. Daaromheen draait de exoplaneet ROX 42B b, namelijk 22 miljard kilometer bij beide sterren vandaan. Dat is nog steeds verder dan een planeet van onze zon is verwijderd, maar het valt in het niet bij FW Tau B.

ROXs 12 b
Dan blijft er nog één planeet over, namelijk ROXs 12 b. Deze grote planeet is ongeveer 16 keer zwaarder dan Jupiter. De exoplaneet draait om een koele, rode dwergster. Deze dwergster is 390 lichtjaar verwijderd van de aarde. De afstand tussen de dwergster en de exoplaneet is flink: 31 miljard kilometer.

ROXs 12b en FW Tau b hebben een schijf met materie om zich heen. Dit laat zien dat ze nog steeds aan het vormen zijn. Mogelijk worden de exopaneten dus nog massiever en waarschijnlijk zullen ze de komende tijd verder afkoelen.

Toekomst
In de toekomst hopen astronomen meer exoplaneten direct te fotograferen. En dan hopelijk exoplaneten die dichter bij hun moederster staan en meer op de aarde lijken. Maar dan zullen we grotere telescopen moeten bouwen met nog betere apparatuur.

(scientias.nl)

16-12-2013

Nieuw instrument kan binnenkort exoplaneten fotograferen


De 3-meter Shane-telescoop van Lick Observatory. (Lick Observatory)

Amerikaanse astronomen hebben een nieuw instrument ontwikkeld waarmee over niet al te lange tijd planeten bij andere sterren in beeld gebracht kunnen worden. De eerste veelbelovende waarnemingen met het nieuwe instrument, van de ster Capella, zijn deze maand gepubliceerd.

FIRST (Fibered Imager foR Single Telescope) combineert twee astronomische afbeeldingstechnieken: adaptieve optiek (om trillingen in de aardse dampkring te compenseren) en interferometrie (om de beeldscherpte enorm te verhogen). Prototypes van het nieuwe instrument zijn uitgetest op de 3-meter Shane-telescoop van de Lick-sterrenwacht in Californië en op de Japanse 8-meter Subaru-telescoop op Mauna Kea, Hawaii.

In Astronomy and Astrophysics van december 2013 publiceren de astronomen waarnemingvsresultaten van de dubbelster Capella, op 43 lichtjaar afstand van de aarde. Dat Capella een dubbelster is, blijkt uit spectroscopische metingen aan het licht van de ster, maar de twee componenten van de dubbelster staan zo dicht bij elkaar (ca. 100 miljoen kilometer) dat ze vanaf de aarde nooit afzonderlijk gezien zijn. Dat is nu wél gelukt.

In de toekomst zal het FIRST-instrument verder ontwikkeld worden, waardoor ook veel zwakkere begeleiders op kleine afstand van een ster in beeld gebracht kunnen worden. Dan moet het mogelijk zijn om exoplaneten - planeten bij andere sterren dan de zon - te fotograferen. (GS)

(allesoversterrenkunde)

19-12-2013

Nieuwe techniek meet massa van exoplaneten


Artist’s impression van exoplaneet HD189733b. (NASA, ESA, M. Kornmesser)

Astronomen hebben inmiddels al meer dan duizend exoplaneten ontdekt – planeten buiten ons zonnestelsel. Van veel van deze werelden is de massa onbekend, en daardoor is ook onduidelijk of ze voornamelijk uit gassen of uit gesteenten bestaan. Een nieuwe methode, ontwikkeld door onderzoekers van het Massachusetts Institute of Technology (MIT), biedt mogelijk uitkomst (Science, 20 december).

Tot nu toe kunnen astronomen de massa van een exoplaneet eigenlijk maar op één manier meten: door te kijken naar de schommelbeweging die de planeet bij zijn moederster veroorzaakt. Deze methode is echter lang niet altijd bruikbaar, vooral niet bij lichte planeten in relatief wijde omloopbanen.

De MIT-wetenschappers gooien het over een heel andere boeg: zij maken gebruik van het feit dat als een exoplaneet, vanaf de aarde gezien, vóór zijn moederster langs schuift, een klein deel van het sterlicht door de atmosfeer van die planeet heen gaat. En daarbij worden bepaalde golflengten van dat licht geabsorbeerd en andere doorgelaten: de planeetatmosfeer laat als het ware een vingerafdruk achter in het spectrum van de ster.

Uit het MIT-onderzoek blijkt dat uit de kenmerken van die vingerafdruk de temperatuur, de gemiddelde dichtheid en het verticale drukprofiel (de mate waarin de luchtdruk naar boven toe verandert) van de planeetatmosfeer kunnen worden afgeleid. Er bestaat bovendien een standaardvergelijking die het verband beschrijft tussen deze drie atmosferische kengetallen en de zwaartekracht aan het planeetoppervlak. Anders gezegd: als je temperatuur, dichtheid en drukprofiel kent, ken je ook de grootte van de aantrekkingskracht van de planeet. En daaruit kan eenvoudig zijn massa worden afgeleid.

Bij de in 2005 ontdekte exoplaneet HD189733b, waarvan de massa al redelijk goed bekend was, blijkt de nieuwe methode goed te werken. Maar hij zal zijn waarde pas echt kunnen bewijzen als toekomstige ruimtetelescopen, zoals de James Webb Space Telescope, straks nauwkeurige waarnemingen van de atmosferen van grote aantallen exoplaneten gaan afleveren. (EE)

(allesoversterrenkunde)

31-12-2013

Exoplaneet GJ 1214b is een bewolkte wereld


Artist’s impression van exoplaneet GJ 1214b. (NASA, ESA, STScI)

Twee teams van astronomen zijn, met behulp van de Hubble-ruimtetelescoop, meer te weten gekomen over de atmosferen van twee exoplaneten (Nature, 2 januari 2014). Het betreft de warme planeet GJ 436b, die ongeveer zo zwaar is als de planeet Neptunus, en zijn lichtere soortgenoot GJ 1214b.

Vanaf de aarde gezien bewegen de twee planeten tijdens elke omloop gedurende korte tijd vóór hun beider sterren langs. Dat biedt de mogelijkheid om, aan de hand van het sterlicht dat door hun atmosfeer heen gaat, meer te weten te komen over de atmosferische eigenschappen van deze planeten.

Uit het onderzoek van GJ 436b blijkt dat deze planeet geen duidelijke chemische ‘vingerafdrukken’ achterlaat in het spectrum van zijn ster. Dat betekent ofwel dat deze planeet een hoge wolkenlaag heeft die zijn atmosfeer ondoorzichtig maakt, ofwel dat zijn atmosfeer – in tegenstelling tot de atmosfeer van Neptunus – weinig waterstof bevat. In plaats daarvan zou de atmosfeer van GJ 436b uit grote hoeveelheden zwaardere moleculen kunnen bestaan, zoals waterdamp of koolstofdioxide. De chemische signatuur van een dichte atmosfeer van die samenstelling laat zich veel moeilijker detecteren.

Over de atmosfeer van GJ 1214b bestaat nu meer duidelijkheid. De eerste spectra van deze planeet lieten ook geen details zien, wat dezelfde mogelijkheden openliet als bij GJ 436b: een atmosfeer van voornamelijk waterdamp of een waterstofrijke atmosfeer met hoge bewolking. Nieuwe Hubble-waarnemingen hebben nu echter laten zien dat de atmosfeer van GJ 1214b weinig of geen waterdamp, methaan, stikstof of koolstofdioxide bevat.

Dat maakt het waarschijnlijk dat in dit geval sprake is van een hoge, dichte wolkenlaag. Modelberekeningen laten zien dat deze, gezien de hoge temperaturen, heel anders van aard moet zijn dan de wolken op onze eigen planeet. Mogelijk bestaat hij uit een mist van kaliumchloride of zinksulfide. (EE)

(allesoversterrenkunde)

06-01-2014

Kleine, gasrijke exoplaneet ontdekt


Artist’s impression van de lichte, gasachtige exoplaneet KOI-314c. De planeet is ongeveer net zo zwaar als de aarde, maar ruim anderhalf keer zo groot.

Een internationaal team van astronomen heeft voor het eerst een planeet van ongeveer dezelfde massa als de aarde opgespoord die tijdens elke omloop voor zijn moederster langs schuift. De planeet, die de aanduiding KOI-314c draagt, is de lichtste waarvan zowel massa als afmetingen bekend zijn. Gezien zijn omvang – 60 procent groter dan onze eigen planeet – is KOI-314c verrassend licht. Dat betekent dat de planeet voor een belangrijk deel uit gassen moet bestaan.

KOI-314c draait om een zwakke rode dwergster op ongeveer tweehonderd lichtjaar van de aarde. Hij volgt een krappe baan om de ster met een omlooptijd van 23 dagen. De afstand tot zijn relatief koele moederster is dermate klein, dat de planeet toch nog ongezond heet is: zijn temperatuur bedraagt ongeveer 100 graden Celsius.

De gemiddelde dichtheid van KOI-314c is slechts 30 procent groter dan die van water. Dat wijst erop dat hij is gehuld in een honderden kilometers dikke atmosfeer van waterstof- en heliumgas.

Volgens de astronomen, die hun ontdekking vandaag tijdens de 223ste bijeenkomst van de American Astronomical Society in Washington DC presenteren, kan KOI-314c oorspronkelijk groter en zwaarder zijn geweest. Mogelijk is hij zijn bestaan begonnen als een kleinere versie van de gasplaneet Neptunus en door de intense straling van zijn moederster een deel van zijn atmosferische gassen kwijtgeraakt. (EE)

(allesoversterrenkunde)

06-01-2014

Planeten ontdekt met soortelijk gewicht van lood


Illustratie van een exoplaneet. (NASA)

Twee exoplaneten die ontdekt zijn met de Amerikaanse ruimtetelescoop Kepler blijken een soortelijke dichtheid te hebben gelijk aan die van lood. Het gaat om de planeten Kepler-99b en Kepler-406b, die allebei zo'n veertig procent groter zijn dan de aarde. Ook drie andere Kepler-planeten (tussen de 10 en 80 procent groter dan de aarde) blijken uit zware elementen te bestaan. De resultaten zijn vandaag bekendgemaakt op de 223ste bijeenkomst van de American Astronomical Society in Washington, D.C., en gepubliceerd in The Astrophysical Journal.

Kepler kan alleen de middellijn van een planeet vaststellen, door te meten hoeveel licht hij onderschept wanneer hij eens per omloop voor zijn moederster langs beweegt. Om iets over de samenstelling te kunnen zeggen, moet echter ook de massa bekend zijn.

Met de 10-meter Keck-telescoop op Hawaii is nu voor 16 exoplaneten de massa afgeleid uit de periodieke schommelingen van de moederster, veroorzaakt door de zwaartekracht van de planeet. Voor 30 andere planeten is de massa bepaald op basis van onderlinge baanverstoringen die twee planeten in één stelsel op elkaar uitoefenen.

Inmiddels is duidelijk dat driekwart van alle exoplaneten die door Kepler zijn ontdekt minder dan vier keer zo groot is als de aarde. Maar de meeste van deze planeten vertonen toch weinig overeenkomsten met onze thuisplaneet: in veel gevallen gaat het om relatief kleine 'kernen', die omgeven worden door dikke mantels van lichte gassen, zoals waterstof en helium. Over hun ontstaan is nog weinig bekend.

Op basis van de massabepalingen hopen sterrenkundigen te achterhalen welke fractie van de kleine planeten (in middellijn vergelijkbaar met de aarde) ook daadwerkelijk een aardeachtige samenstelling heeft. (GS)

(allesoversterrenkunde)

07-01-2014

Vijf gesteenteplaneten buiten ons zonnestelsel ontdekt

Wetenschappers hebben met de Kepler-telescoop van de NASA weer eens vijf exoplaneten van gesteente gevonden, zo heeft de gezaghebbende website space.com dinsdag van op de jaarlijkse bijeenkomst van de Amerikaanse Sterrenkundige Vereniging in Washington gemeld.

De omvang van de vijf door de planetenjager gevonden planeten buiten ons zonnestelsel is tien tot tachtig procent groter dan die van de Aarde. Twee ervan, Kepler-99b en Kepler-406b, zijn beide veertig procent groter dan onze planeet. Gezien beide hemellichamen in minder dan vijf dagen rond hun ster wentelen, zal het er wellicht te heet zijn om leven mogelijk te maken, denken de onderzoekers.

Astronomen hebben nu al meer dan 800 planeten buiten ons zonnestelsel gevonden, weet space.com.

(HLN)

07-01-2014

Wetenschappers ontdekken "tweelingplaneet" van Aarde


De aarde. © afp.

Wetenschappers zijn op zowat 200 lichtjaar van ons op een planeet gestoten die als een "tweelingbroer" van de aarde kan gelden, zo heeft SkyNews vandaag gemeld van op de jaarlijkse bijeenkomst van de Amerikaanse Sterrenkundige Vereniging in Washington. Een kopie van onze wereld is het echter niet.

Het gaat om planeet KOI-314c, die zowat dezelfde massa als onze aarde heeft. Maar de diameter is ongeveer zestig procent groter. De dichtheid is slechts dertig procent groter dan de dichtheid van water, wat suggereert dat een honderden kilometers dikke atmosfeer, bestaande uit waterstof en helium, het hemelllichaam omringt.

Mini-Neptunus
Wellicht begon de planeet haar leven als een mini-Neptunus en verloor ze doorheen de tijd door verdamping een groot deel van de gassen in haar atmosfeer.

Met oppervlaktetemperaturen rond 104 graden is het er ook veel heter dan bij ons en kunnen de meeste levensvormen zoals wij die kennen er niet gedijen.

"Niet aardachtig"
"Deze planeet mag dan wel dezelfde massa hebben als de aarde, de planeet is zeker niet aardachtig", aldus David Kipping van het Harvard-Smithsonian Centrum voor Astrofysica. "Het bewijst dat er geen duidelijke scheidslijn is tussen rotsachtige werelden zoals de aarde en waterwerelden of gasgiganten."

KOI-314c cirkelt in 23 dagen rond een rode dwerg waarrond nog een planeet draait. Die is ongeveer net zo groot als KOI-314c, maar heeft een veel grotere dichtheid en weegt vier keer meer dan onze aarde. Deze planeet heeft dertien dagen nodig voor een omloop.

(HLN)

07-01-2014

Eerste foto's van exoplanetencamera Gemini-telescoop


Opnamen van de stofring rond de ster HR 4796A, gemaakt door de Gemini Planet Imager (rechts). (LLNL/Gemini Observatory)

Sterrenkundigen hebben vandaag op de 223ste bijeenkomst van de American Astronomical Society in Washington, D.C., de eerste foto's vrijgegeven die gemaakt zijn met de nieuwe Gemini Planet Imager - een camera die ontworpen is om planeten bij andere sterren te fotograferen. De camera is eind oktober geïnstalleerd op de 8,2-meter Gemini South-telescoop op Cerro Pachón in Chili. Hij maakt gebruik van geavanceerde adaptieve optiek (ontwikkeld door het Lawrence Livermore National Laboratory) om storende atmosferische trillingen te compenseren. Een speciale 'coronagraaf' blokkeert het licht van de waargenomen ster, zodat kleine, zwakke objecten vlak bij die ster in beeld gebracht kunnen worden.

Tijdens de testfase van de camera zijn opnamen gemaakt van bekende exoplaneten, zoals Beta Pictoris b. De camera blijkt boven verwachting te functioneren. Bij één ster, HR 4796A, zijn scherpe afbeeldingen verkregen van een smalle stofring rond de ster. In de komende jaren zullen tientallen jonge sterren op afstanden van enkele tientallen tot enkele honderden lichtjaren bestudeerd worden. De verwachting is dat met de Gemini Planet Imager zeker dertig tot vijftig nieuwe exoplaneten ontdekt zullen worden. (GS)

(allesoversterrnekunde)

15-01-2014

Drie exoplaneten ontdekt in sterrenhoop M67


Artist’s impression van een planeet die om een ster van de sterrenhoop M67 cirkelt. (ESO/L. Calçada)

Astronomen hebben drie planeten ontdekt die rond sterren van de sterrenhoop Messier 67 (M67) draaien. Opvallend detail is dat de moederster van een van de nieuwe exoplaneten in bijna alle opzichten identiek is aan onze zon.

Hoewel buiten ons zonnestelsel inmiddels al meer dan duizend planeten zijn ontdekt, bevindt slechts een handjevol daarvan zich in een sterrenhoop. Ergens is dat vreemd, omdat bekend is dat de meeste sterren in zulke groepen worden geboren. Daarom begonnen astronomen zich al af te vragen of deze vreemde schaarste ontstaat doordat planeetvorming in sterrenhopen anders verloopt dan elders in de Melkweg.

Dankzij een zes jaar durende zoektocht met HARPS, een instrument voor het opsporen van exoplaneten op de 3,6-meter telescoop van de ESO-sterrenwacht op La Silla, is dit probleem nu uit de wereld geholpen. Met dat instrument is naar 88 van de ongeveer vijfhonderd sterren in M67 gekeken, en bij drie ervan is een planeet ontdekt.

Dat lijkt weinig, maar de sterrenhoop staat relatief ver weg (2500 lichtjaar), waardoor de afzonderlijke sterren niet erg helder zijn en hun eventuele schommelbewegingen ten gevolge van de aanwezigheid van planeten zich niet gemakkelijk laten meten. In feite is met het nieuwe onderzoek juist aangetoond dat planeten in M67 net zo talrijk zijn dan elders.

Twee van de planeten in M67 draaien rond zonachtige sterren, de derde rond een rode reuzenster. De eerste twee hebben ongeveer een derde van de massa van Jupiter en cirkelen in respectievelijk zeven en vijf dagen om hun moederster. Daarmee behoren ze tot de klasse van hete Jupiters. De derde planeet heeft een omlooptijd van 122 dagen en is zwaarder dan Jupiter. (EE)

(allesoversterrenkunde)

quote:

Op vrijdag 17 januari 2014 21:44 schreef HEvaRe het volgende:

[..]

nu ook een filmpje:

Unlikely Planetary Treasure Trove

22-01-2014

[img]Door Leuvens onderzoeker geleid team ontdekt nieuwe exoplaneet[/img]

Een internationaal team van sterrenkundigen onder leiding van doctoraatsstudent Vincent Van Eylen aan de Deense Aarhus University die ook verbonden is met de KU Leuven, heeft met de Kepler-ruimtetelescoop van de NASA exoplaneet Kepler-410A b ontdekt. Er zijn reeds meer dan duizend planeten gevonden die rond een andere ster dan onze Zon draaien.


Onderzoeker Vincent Van Eylen. © Aarhus University.

Deze combinatie ster-planeet is bijzonder omdat ze omwille van haar helderheid goed bestudeerbaar is. De planeet is iets groter dan de Aarde (2,8 keer de aardstraal) en draait in 17,8 dagen volledig rond de ster. Die is iets groter dan de Zon en is vermoedelijk een dubbelster.

Leven op deze planeet is onwaarschijnlijk aangezien de afstand tot de ster veel kleiner is dan de afstand Aarde-Zon met een hoge temperatuur als gevolg. Een bezoek zit er niet in aangezien het stelsel ongeveer 425 lichtjaar van ons staat.

De exoplanetenjager Kepler mat de afgelopen vier jaar de helderheid van deze ster en planeet elke minuut op. De telescoop doet dit met meer dan 150.000 sterren tegelijk.

Het is de derde helderste ster met een planeet die door de Kepler is verschalkt.

De ster lijkt te roteren in dezelfde richting als de baan van de planeet, wat interessant is voor de theorievorming omtrent het ontstaan van dergelijke systemen. Uit de observaties blijkt onder meer dat er een kleine variatie zit in de tijdstippen wanneer de planeet voor de ster schuift, wat wijst op de aanwezigheid van nog een andere planeet, die dan de baan beïnvloedt.

(HLN)

22-01-2014

Nieuwe exoplaneet ontdekt bij heldere ster


Artist's impression van de Kepler-satelliet. (NASA/Ames/JPL-Caltech)

Een internationaal team van astronomen, onder wie de Belgen Vincent Van Eyen en Connie Aerts, heeft een planeet opgespoord bij Kepler-410A, een relatief heldere ster die samen met een zwakkere soortgenoot een dubbelster vormt. De planeet is ongeveer drie keer zo groot als onze aarde en draait in een krappe baan met een omlooptijd van ruwweg achttien dagen rond zijn moederster.

Het reilen en zeilen van de exoplaneet, die de aanduiding ‘Kepler-410A b’ heeft gekregen, is vier jaar lang gevolgd met de NASA-satelliet Kepler. Deze satelliet hield de helderheden van meer dan 150.000 sterren in de gaten, om de kleine, regelmatige ‘helderheidsdipjes’ te kunnen registreren die erop wijzen dat er een planeet rond de ster cirkelt.

Uit kleine verstoringen van de omloopbaan van de planeet kan worden afgeleid dat er waarschijnlijk nog een tweede planeet om Kepler-410A draait. De momenten waarop Kepler-410A b, vanaf de aarde gezien, voor zijn ster langs trekt volgen elkaar namelijk niet met vaste tussenpozen op. Soms begint de planeetovergang tot wel een kwartier te vroeg of te laat. (EE)

(allesoversterrenkunde)

23-01-2014

ESA ontdekt water op Ceres

Astronomen hebben waterdamp ontdekt rondom Ceres, een dwergplaneet die zich in de planetoïdengordel‎ tussen Mars en Jupiter bevindt. De wetenschappers deden de vondst met ruimtetelescoop Herschel.

‘Het is de eerste keer dat we water detecteren in de planetoïdengordel. De meting bewijst dat Ceres een ijzig oppervlak en een atmosfeer heeft’, zegt ESA-astronoom Michael Küppers in een persverklaring. Zijn publicatie verschijnt deze week in Nature.

6 kilo per seconde
In hun zoektocht naar water bekeken de astronomen het licht dat van de dwergplaneet weerkaatst. Uit de golflengte van dat gereflecteerde licht kunnen de wetenschappers achterhalen of er water aanwezig is. Telescoop Herschel deed metingen met periodes van negen uur, de tijd die Ceres nodig heeft om een volledige rotatie te maken. De wetenschappers zagen pieken en dalen in het ‘watersignaal’. Daarmee konden ze de waterverdeling op het oppervlak in kaart brengen.

Al het water lijkt geconcentreerd op twee plekken op Ceres. Deze plekken zijn zo’n 5% donkerder dan de rest van de dwergplaneet. Omdat de gebieden donker zijn, absorberen ze veel zonlicht. Daardoor kan het ijs van het oppervlak direct verdampen, zonder eerst de gebruikelijke ‘tussenstap’ te maken waarbij ijs smelt. Het lijkt erop dat op deze manier gemiddeld zes kilo waterdamp per seconde ontstaat.


Artistieke impressie van Ceres.
Bron: ESA/ATG

Ontstaan van het zonnestelsel
De vondst is een belangrijke aanwijzing voor de vraag hoe het zonnestelsel is ontstaan. Volgens de huidige theorie ontstond het stelsel zo’n 4,6 miljard jaar geleden. In het centrum van het zonnestelsel, waar planeten als Mercurius, Venus en de Aarde zich bevinden, was het toen te warm voor het bestaan van water. In de buitenste randen van het zonnestelsel kon water wel condenseren. Waarschijnlijk is water pas later (zo’n 3,8 miljard jaar geleden) op de aarde terecht gekomen, dankzij planetoïden die op het planeetoppervlak neerstorten. Het feit dat Ceres (een object dat zich in een planetoïde-rijke buurt bevindt) water bevat, lijkt deze theorie te ondersteunen. De ontdekking onderstreept immers dat planetoïde-achtige objecten inderdaad water kunnen bevatten.

Over ongeveer een jaar zal de ruimtesonde Dawn, die momenteel onderweg is naar Ceres, de dwergplaneet bereiken. De sonde zal het oppervlak van de planeet bestuderen zodat astronomen het water veel nauwkeuriger in beeld kunnen brengen.

(newscientist.nl)

04-02-2014

Kepler ontdekt extreem wiebelende planeet


De baanvariaties van Kepler-413b. (NASA/ESA/A. Field)

Misschien is het wel de planeet met de meest extreme seizoenen. De oriëntatie van de draaiingsas van exoplaneet Kepler-413b varieert in elf jaar tijd over een hoek van dertig graden. Kepler-413b is een gasvormige reuzenplaneet die in 66 dagen tijd een kleine omloopbaan beschrijft rond een dubbele dwergster op 2300 lichtjaar afstand van de aarde. De baan van de planeet valt echter niet samen met de baan die de twee sterren om elkaar heen beschrijven. Door zwaartekrachtseffecten verandert het baanvlak van de planeet daardoor continu, met als resultaat dat ook de stand van de planeet in de ruimte aan grote, snelle variaties onderhevig is.

Kepler ontdekt planeten doordat ze minieme helderheidsdipjes veroorzaken in het licht van hun moederster wanneer ze daar voor langs bewegen. Kepler-413b vertoonde aanvankelijk wel zulke overgangen, maar daarna ruim twee jaar niet: door de wiebelingen in de baan bewoog de planeet (gezien vanaf de aarde) lange tijd niet exact voor de ster langs. Naar verwachting zullen er pas vanaf het jaar 2020 weer overgangen te zien zijn.

De nieuwe ontdekking wordt beschreven in een artikel in The Astrophysical Journal. (GS)

(allesoversterrenkunde)

19-02-2014

ESA gaat op planetenjacht


De missie PLAnetary Transits and Oscillations of stars (PLATO) moet duizenden exoplanetenstelsels opsporen. (ESA–C. Carreau)

Het Europese ruimteagentschap zal in 2024 een nieuwe ruimtetelescoop lanceren die naar planeten buiten ons zonnestelsel gaat speuren. De nieuwe missie heeft de naam PLATO gekregen, de afkorting van ‘Planetary Transits and Oscillations of stars’.

Net als de NASA-satelliet Kepler zal PLATO op exoplaneten jagen door te speuren naar regelmatige helderheidsdipjes in het licht van sterren, die door zogeheten planeetovergangen of ‘transits’ worden veroorzaakt. Daartoe zullen een slordige miljoen sterren in de gaten worden gehouden – niet met één telescoop, maar met 34 afzonderlijke telescoopjes en camera’s. Daarnaast zal de ruimtetelescoop ook de seismische activiteit van de sterren onderzoeken. Dat laatste levert informatie op over hun massa, grootte en leeftijd.

Naar verwachting zal PLATO duizenden exoplaneten ontdekken. Maar de nadruk zal liggen op het opsporen van planeten die niet veel groter zijn dan de aarde, waar leefbare omstandigheden heersen. (EE)

(allesoversterrenkunde)

25-02-2014

Water gevonden in atmosfeer van "nabije" exoplaneet


Archiefbeeld. © belga.

Wetenschappers hebben water(damp) gevonden in de atmosfeer van één van de eerste ontdekte exoplaneten, zo heeft de gezaghebbende website space.com gemeld. Het gaat om een "nabije" planeet buiten ons zonnestelsel.

Al in 1996, toen de jacht op exoplaneten op gang kwam, stootten wetenschappers op 'Tau Boötis b' op zowat 51 lichtjaar van ons. Het gaat wellicht om een "hete Jupiter" of een enorme gigant die kort rondom zijn moederster wentelt.

Uit spectrale data van het zwakke licht van de exoplaneet leerden vorsers rondom Alexandra Lockwood van Caltech dat er in de atmosfeer niet alleen het eerder gevonden koolwaterstof zit, maar ook waterdamp. Door de ontdekking hopen wetenschappers dat ze nu gemakkelijker op zoek kunnen gaan naar andere planeten met water.

(HLN)

26-02-2014

NASA presenteert 715 nieuwe exoplaneten


Artist’s impression van talrijke meervoudige planetenstelsels, waarbij de planeten – vanaf de aarde gezien – tijdens elke omloop voor hun moederster langs schuiven. (NASA)

Het aantal bekende exoplaneten – planeten buiten ons zonnestelsel – is in één klap flink toegenomen. Een zorgvuldige analyse van gegevens die de NASA-satelliet Kepler tussen mei 2009 en maart 2011 heeft verzameld, heeft maar liefst 715 nieuwe werelden opgeleverd. En daarmee is de teller op ongeveer 1700 komen te staan.

De ruim zevenhonderd ontdekte planeten zijn bijna allemaal kleiner dan Neptunus, die bijna vier keer zo groot is als de aarde. Ze cirkelen om 305 verschillende sterren – het gaat in alle gevallen om stelsels met meer dan één planeet, waarvan sommige enige overeenkomst vertonen met ons eigen zonnestelsel.

Slechts vier van de nieuwe planeten zijn minder dan 2,5 keer zo groot als de aarde en cirkelen binnen de zogeheten leefbare zone om hun moederster. Dat hoeft overigens niet per se te betekenen dat de omstandigheden op deze planeten leefbaar zijn: daar komen meer factoren bij kijken. Zo zou de planeet Kepler-296f, die om een zwakke rode dwergster cirkelt, een waterwereld met diepe oceanen kunnen zijn, maar ook een gasplaneet met een verstikkend dichte atmosfeer van waterstof en helium.

Sinds zijn lancering in maart 2009 heeft de Kepler-satelliet 3600 kandidaatplaneten opgespoord. Die kandidaten werden tot nu toe één voor één nader bekeken met andere instrumenten, om te kunnen bevestigen dat het inderdaad om planeten ging. Dat was een tijdrovend proces, dat nog maar enkele honderden treffers had opgeleverd. Dankzij een statistische truc is de Kepler-oogst nu opgelopen tot 961. Dat wil zeggen dat meer dan de helft van alle nu bekende exoplaneten door deze satelliet is opgespoord.

De truc maakt gebruik van een eenvoudig statistisch gegeven. Kepler hield 150.000 sterren in de gaten en ontdekte dat enkele duizenden daarvan de kleine, regelmatige helderheidsvariaties vertonen die op de aanwezigheid van planeten wijzen. Als deze kandidaten willekeurig over de Kepler-sterren verdeeld waren, zou slechts een handjevol sterren meer dan één kandidaatplaneet mogen hebben. Maar Kepler ontdekte honderden sterren met meerdere kandidaatplaneten. Door deze subgroep met voorrang te behandelen, kon het aantal ontdekte planeten in relatief korte tijd flink worden opgevoerd.

(allesoversterrenkunde)

28-02-2014

Europeanen gaan in 2024 op zoek naar een tweede aarde



De grote vraag die iedere exoplanetenjager bezig houdt: waar is toch die tweede aarde? Het is een kwestie van tijd voordat er een tweede leefbare planeet wordt gespot. Of is deze leefbare planeet al gevonden? Desalniettemin, in 2024 gaat de Europese ruimtevaartorganisatie definitief de knoop doorhakken. Dan gaat de PLATO-satelliet op zoek naar exoplaneten rond één miljoen sterren.

STERRENMOTOR
Wat als we een tweede aarde ontdekken? Hoe reizen we er dan naar toe? Wetenschappers denken dat we ooit een sterrenmotor gaan ontwikkelen. Dit betekent dat we onze ster gaan gebruiken om door het heelal te cruisen. Klinkt interessant, nietwaar?

De PLATO-satelliet wordt uitgerust met 34 telescopen. Tot 2030 onderzoekt de satelliet een miljoen sterren in de hoop een tweede aarde te spotten. Van deze miljoen sterren zullen er 85.000 nog beter in kaart worden gebracht.

“PLATO zal planeten zoals de onze gaan ontdekken”, durft directeur Laurent Gizon van het Max Planck Instituut te beweren. “Dit zijn exoplaneten die in staat zijn om leven te huisvesten.” Ambitieus!

Meer exoplaneten dan sterren
Op dit moment zijn er 1800 explaneten gevonden, maar dat is slechts het topje van de ijsberg. Dankzij de Kepler-missie is het aantal ontdekte exoplaneten (en kandidaat-exoplaneten) explosief gestegen. Gisteren kondigden astronomen de vondst van 715 nieuwe exoplaneten aan. Alleen al in onze Melkweg zijn hoogstwaarschijnlijk veel meer exoplaneten dan sterren. Er zijn dus nog genoeg werelden om te ontdekken.



Gedimd licht
Benieuwd hoe PLATO exoplaneten gaat opsporen? Met een trucje dat al regelmatig wordt gebruikt. Wanneer een exoplaneet voor een moederster beweegt, wordt het sterrenlicht iets gedimd. Dit verschil in lichtsterkte is heel klein, maar toch zijn gevoelige instrumenten in staat om dit dipje te detecteren. Wetenschappers verwachten dat PLATO met deze methode duizenden aardachtige exoplaneten gaat vinden, en wellicht nog meer gasplaneten zoals Jupiter en Saturnus.

Concept
Benieuwd hoe PLATO eruit gaat zien? Rechts een conceptfoto van de satelliet. Wat wij ons afvragen is waarom er meer dan 34 telescopen te zien zijn. Of is deze artistieke impressie een vervroegde 1-april-grap van de Europese ruimtevaartorganisatie?

(scientias.nl)

04-02-2014

Alle rode dwergen hebben planeten


Illustratie van aarde-achtige exoplaneten bij een rode dwerg. (ESO)

Elke rode dwergster in het Melkwegstelsel wordt waarschijnlijk vergezeld door minstens één planeet. Die conclusie trekken astronomen van de Universiteit van Hertfordshire uit een analyse van spectroscopische metingen, verricht met Europese telescopen in Chili. De resultaten worden gepubliceerd in Monthly Notices of the Royal Astronomical Society.

Rode dwergsterren zijn kleiner, lichter en koeler dan de zon. Eerder zijn al enkele tientallen 'superaardes' ontdekt bij rode dwergen: planeten die twee tot vier keer zo groot zijn als de aarde. De Britse astronomen, die samenwerkten met sterrenkundigen uit Chili, voegen daar nu acht nieuwe exemplaren aan toe. Ze zijn gevonden bij rode dwergen op kleine afstanden van de zon: tussen 15 en 80 lichtjaar. Drie van de acht nieuwe planeten bevinden zich in de zogeheten bewoonbare zone van hun moederster, waar de temperatuur het bestaan van vloeibaar water aan het oppervlak mogelijk maakt.

Het bestaan van de acht planeten blijkt uit een zeer zorgvuldige analyse van meetgegevens van twee Europese spectrografen: UVES, op de Very Large Telescope van de Europese Zuidelijke Sterrenwacht (ESO) op de Paranal-sterrenwacht, en HARPS, op de 3,6-meter telescoop van ESO op de La Silla-sterrenwacht. Met de spectrografen zijn de kleine, periodieke schommelingen van de ster gemeten die veroorzaakt worden door de zwaartekracht van de rondcirkelende planeet. De omlooptijden van de nieuw ontdekte planeten varieert tussen twee weken en negen jaar.

Naar schatting driekwart van alle sterren in het Melkwegstelsel zijn rode dwergen. Op basis van de nieuwe resultaten concluderen de sterrenkundigen dat het zo goed als zeker is dat elke rode dwerg door minstens één planeet wordt vergezeld. De hoop is dat in de toekomst ook kleinere en lichtere planeten ontdekt zullen worden, die meer overeenkomsten vertonen met de aarde. (GS)

(allesoversterrenkunde)

05-03-2014

Acht nieuwe planeten ontdekt rond rode dwergsterren



Vrijwel elke rode dwergster bezit planeten. Die conclusie trekken onderzoekers nadat ze acht nieuwe planeten ontdekt hebben. Onder de planeten bevinden zich onder meer twee superaardes in de leefbare zone. Alle acht planeten cirkelen bovendien om een rode dwerg.

De onderzoekers ontdekten de planeten toen ze de krachten van twee instrumenten bundelden: HARPS (High Accuracy Radial Velocity Planet Searcher) en UVES (Ultraviolet and Visual Echelle Spectograph). “We keken naar de gegevens van UVES alleen en merkten enkele variaties op die niet verklaard konden worden door ruis,” vertelt onderzoeker Mikko Tuomi. “Door die gegevens te combineren met data van HARPS waren we in staat om deze kandidaat-planeten te ontdekken.”

Zeventien stuks
Met deze nieuwe acht planeten komt het totale aantal planeten dat tot op heden rond rode dwergen is aangetroffen op zeventien. Het onderzoek suggereert dat het heel gewoon is dat rode dwergen – sterren met een relatie kleine massa (0,08 tot 0,5 keer de massa van de zon) – planeten bezitten. Vrijwel rond elke rode dwergster zouden planeten te vinden zijn. Een belangrijke ontdekking: ongeveer 75 procent van de sterren in het universum wordt tot de rode dwergen gerekend. “Dit resultaat viel te verwachten,” stelt onderzoeker Hugh Jones. “In die zin dat onderzoeken naar verre rode dwergen met de Kepler-telescoop ook al wezen op een significante populatie kleine planeten. Dus het is prettig om dat resultaat te kunnen bevestigen met een aantal sterren die tot de helderste sterren binnen hun klasse worden gerekend.”

Lichtjaren
De nieuwe planeten bevinden zich op tussen de 15 en 80 miljoen lichtjaar van de aarde. Ze doen er twee weken tot negen jaar over om een rondje rond hun ster te voltooien. Sommige planeten staan daarmee heel dicht bij hun ster. Anderen tot wel vier keer verder dan de aarde van de zon verwijderd is.

Superaardes
Onder de acht planeten bevinden zich ook twee superaardes die zich in de leefbare zone (een denkbeeldige zone rondom een ster waarin in theorie vloeibaar water kan bestaan) bevinden. De onderzoekers vermoeden dat ook die planeten veelvuldig rond rode dwergen te vinden zijn. Zeker een kwart van de rode dwergen in de buurt van de zon zou een superaarde in de leefbare zone bezitten.

Naast de acht planeten troffen de onderzoekers nog tien signalen aan die wijzen op de aanwezigheid van planeten. Die signalen waren echter zwakker en moeten eerst aan nader onderzoek onderworpen worden. “Wij richten ons op een duidelijk overvloedige populatie planeten en mogen verwachten er in de nabije toekomst nog veel meer te ontdekken, zelfs rond de sterren die het dichtst bij de zon staan,” concludeert Tuomi.

(scientias.nl)