Etappe 12: Sestri Levante – Riomaggiore (60.6km)De Giro is er in haar jubileumeditie weer in geslaagd om iets unieks te doen, een tijdrit van zestig kilometer op zich is al bijzonder de laatste jaren, maar een tijdrit als deze is waarschijnlijk nog nooit vertoond. Twee serieuze klimmetjes met vooral twee zeer technische afdalingen kenmerken deze rit waarvan veel renners al hebben aangegeven het op een normale wegfiets af te gaan rijden, het technische parcours op een minder wendbare tijdritfiets afleggen zou te gevaarlijk zijn.
Sestri Levante is een stad met bijna 19.000 inwoners in de provincie Genova en de regio Liguria, waar de rit gisteren ook al aankwam. De stad ligt bijna 50km ten oosten van Genova aan de Golf van Tigullio, waar de Gromolo rivier in de zee uitmondt. De bijnaam van de stad is "la città dei due mari", de stad van de twee zeeën, deze wordt door een kaap in Sestri Levante namelijk verdeeld in twee baaien met in het oosten de Baia del Silenzio (Baai van de Stilte) en in het westen de Baia delle Favole (Baai van de Fabels).
Uitzicht over de Baia delle Silenzio en de kaapDe stad is in de Romeinse tijd ontstaan met de naam Segesta Tigullorum, of kortweg Segesta, op een gelijknamig eiland. Het begon te groeien in de elfde eeuw nadat het met het vaste land verbonden werd en 1133 werd de stad aangevallen door Lavagna, een stad tussen Sestri Levante en Genova, het machtige Genova bood Sestri Levante bescherming aan en versloeg Lavagna vrij simpel waardoor beide steden onderdeel van de Republiek werden. Genova begon onmiddellijk met de bouw van een groot kasteel, deze is helaas tussen 1925 en 1928 afgebroken om een nieuw hotel te bouwen. Het oudste bouwwerk in de stad dat nog wel overeind staat is hierdoor de Chiesa di San Nicolò (1151) op het schiereiland dat de Sestrini gewoon Isola noemen.
Chiesa di San Nicolò dell'IsolaSegeste zou in de middeleeuwen en vroege Renaissance bekend worden onder de naam Siestri, onder die naam wordt het ook genoemd in "La Divina Commedia" van de grote Florentijn Dante Aleghieri. De toevoeging Levante komt van de kust die ten oosten van Genova ook wel de "Riviera di Levante" genoemd naar de Levant, de historische naam voor de Middellandse zeekust van het middenoosten (Israël, Libanon, Syrië en een stukje Turkije). De stad werd verschillende keren aangevallen door Pisa (1170), Lucca (1327), Milano (1365), Venezia (1432), Ottomanen (1542) en Saraceense piraten (1607), de stad ging soms korte tijd verloren en werd zwaar beschadigd maar zou toch altijd weer terugkeren in de Republiek. In 1797 werd de republiek opgegeven en creëerde Napoleon zijn vazalstaat de Ligurische republiek, welke in 1805 volledig geannexeerd werd door Frankrijk. In 1815 werd Liguria toegevoegd aan het koninkrijk Sardegna om in 1861 onderdeel te worden van het moderne Italië. De stad was aanvankelijk de zetel van de bisschoppen van Brugnato, zij lieten in 1616 de Santa Maria di Nazareth kathedraal bouwen. In 1959 werd het bisdom echter opgeheven, sindsdien is de kerk nog "slechts" een basiliek.
Basilica di Santa Maria di Nazareth, de voormalige kathedraalDe stad stond in vroegere tijden bekend om de bouw van de leudi (grote zeilboten) waarvan een exemplaar als monument op één van de stranden staat, nog altijd is er een groot scheepswerf even buiten de stad waar vooral marineschepen gebouwd worden. De belangrijkste economische peiler is echter het toerisme geworden, de stranden en de jachthaven in de Baia delle Favole en ruige kliffen en fraaie natuur in de Baia del Silenzio trekken veel mensen uit binnen- en buitenland aan. Veel (buitenlandse) schrijvers hebben ook in deze stad gewoond, waaronder de Engelse schrijfster Mary Shelley (Frankentein) en haar Deense collega Hans Christian Andersen (diverse beroemde sprookjes). De Baia delle Favole heeft haar naam ook aan de Deen te danken. De bekendste autochtone Sestrini zijn de bokser Mino Bozzano (brons Olympische Spelen 1956) en de actieve voetbalscheidsrechter Andrea De Marco.
In de 100-jarige geschiedenis van de Giro d'Italia was drie keer een finishlijn in Sestri Levante getrokken: in 1960 won Gastone Nencini en twee jaar later mocht Graziano Battistini het zegegebaar maken. In 2006 won de Spanjaard Joan Horrach met een kleine voorsprong op een groepje vluchters, een dag waar onze landgenoot Addy Engels nogal eens aan zal terugdenken: hij won de sprint om de tweede plaats.
Riomaggiore ligt in de provincie La Spezia (220.000 inw), de meest oostelijke van de vier Ligurische provincies. Er wonen amper 1800 Riomaggioresi in het plaatsje, dat vooral bekend is als meest oostelijke van de "Cinque Terre" ("vijf landen"), vijf dorpen die samen een UNESCO werelderfgoed vormen. De Cinque Terre zijn samen met Portofino de belangrijkste toeristische attracties van de Riviera di Levante.
De kust van le Cinque TerreDe vijf "landen", van oost naar west Monterosso al Mare, Vernazza, Corniglia, Manarola en Riomaggiore, tussen de Ligurische Zee en de steile Ligurische Apennijnen waardoor ze moeilijk bereikbaar zijn voor de buitenwereld. Het gebied wordt begrensd door Punta Mesco in het westen en Punta Monesteroli (ook wel Punta Monte Nero genoemd) in het oosten. Er zijn nauwelijks autowegen, wel zijn er veel toeristische wandelpaden. De meest gelopen route wordt de sentiero azzurro (blauwe route) genoemd, waarvan het eerste deel de Via dell'Amore (Weg van de Liefde) heet, tussen Riomaggiore en Manarolo.
De haven van VernazzaDe spoorlijn La Spezia - Genova loopt ook door het gebied, maar grotendeels door tunnels. De dorpjes leven behalve van het toerisme vooral van de wijnbouw en olijf- en citroen- boomgaarden die verbouwd worden op terrassen die tegen de heuvels zijn opgebouwd, hiernaast is ook de visserij belangrijk. De Cinque Terre werden in 1997 een UNESCO werelderfgoed.
Terrassen boven ManarolaIn Riomaggiore komen de renners dus aan, het dorp is in de 13e eeuw ontstaan en ligt in de vallei van de Maggiore rivier waar het ook de naam aan te denken heeft. De uit 1340 stammende Chiesa di San Giovanni Battista is de belangrijkste kerk, al komt het toerisme hier natuurlijk vooral om de natuur, de terrassen in de heuvels en de schilderachtige uitzichten. Het is het meest oostelijke dorp van de vijf en ligt amper vijf kilometer ten westen van de provinciehoofdstad stad La Spezia (95.000 inw), al liggen hier wel een paar 600m hoge heuvels tussen. Het is samen met Monterosso (dat het enige strand heeft) het meest op de toeristen ingestelde plaatsje van de Cinque Terre, met o.a. een aquarium en dierentuin waarin lokale flora en fauna te bezichtigen zijn en diverse restaurants en hotelletjes.
RiomaggioreEr kwam nog nooit een rit aan in één van de Cinque Terre, waar ook geen bekende wielrenners vandaan komen. De nabij gelegen stad La Spezia is de thuishaven van topsprinter Alessandro Petacchi die al twee ritten won deze Giro, ook de oude Pantani-knecht Massimo Podenzana (Italiaans kampioen 1994, 7e Giro 1994, winnaar etappe Giro 1988 en Tour 1996) komt hier vandaan.
![]()
![]()
De langste tijdrit in de Giro sinds 1996 is bijzonder zwaar met twee klimmetjes en vooral twee zeer technische afdalingen.
Het parcours begint met de twee enige vlakke kilometers, waarna de provincie La Spezia wordt binnengereden via de Passo di Bracco (613m hoog, 15.8km aan 3.8% gem. en 8% max.). Het steilste stuk ligt helemaal onderaan met twee kilometers van gemiddeld meer dan 7%, hierna vlakt de klim iets uit tot percentages rond de 5% en halverwege de klim is het zelfs eventjes zo goed als vlak. Hierna volgen weer zeven redelijk steile kilometers van 6 tot dik 7%, om richting de top weer wat uit te vlakken.
![]()
Op de top blijven de renners een kilometer of acht op een plateau rijden, alvorens ze de eerste afdaling induiken: 8.4km aan 7.3% en zeer bochtig tot in het dal bij Levanto. Eenmaal beneden begint alweer gelijk de volgende klim, de Passo di Termine (548m hoog, 8.8km aan 6.1% en 10% max.) die de renners in het gebied van de Cinque Terre brengt.
Deze klim begint relatief makkelijk met een kilometer van gemiddeld 2%, maar de rest van de klim is erg steil voor in een tijdrit: eerste 3km van gemiddeld 7.7%, vervolgens een tussen kilometer van 4.5% gevolgd door een zeer steile anderhalve kilometer van 8.4% gemiddeld en een piek van 10%. De laatste anderhalve kilometer is weer iets minder lastig.
![]()
Net als na de eerste klim volgen ook nu weer een aantal kilometers op een plateau en is de afdaling zeer technisch met 9% in de laatste 2.2km. De aankomt in Riomaggiore is weer bergop: 1.4km aan 5.7%.
Kortom, de zwaarste "vlakke" tijdrit zowel qua lengte als parcours in de moderne tijd. Veel (alle?) renners zullen het parcours afleggen op een gewone wegfietst en het zware, technische parcours betekenen ook dat kilometers de grote plaat rond draaien in een aerodynamische houding er niet bij is, behalve misschien op de twee plateaus. Iets totaal nieuws dus, waarvan ook de renners zelf niet weten wat ze kunnen. Het zal heel belangrijk zijn om de tijdrit goed in te delen en in de afdalingen is veel tijd te winnen voor goede stuurders.
Aangezien Paolo Savoldelli is gestopt en Samuel Sanchez niet meedoet is het een groot raadsel wie hier kan gaan winnen. De tijdrijders als Leipheimer, Menchov en Basso zijn geen goede stuurders, di Luca en Pellizotti zijn in principe mindere tijdrijders (al zie ik ze weinig tijd verliezen). Bruseghin en Cancellara lijken niet in vorm, Pinotti heeft nog niks laten zien, Lövkvist is aan het minderen, Rogers valt vaak tegen in tijdritten van grote rondes, diverse andere tijdrijders zoals Wiggins kunnen weer niet klimmen (al deed Wiggins dat niet slecht vorige week) en zo hebben alle "favorieten" wel iets in deze tijdrit wat ze totaal niet ligt.
Ik schrijf daarom heel voorzichtig op: Lance Armstrong.