Lynx in Nederland

quote:

Op donderdag 29 januari 2009 17:17 schreef Pacmaniac het volgende:

[..]

Lijkt me verstandig aangezien je er duidelijk geen reet van begrepen hebt faalhaas!
Hier in Almere Filmwijk lopen al regelmatig vossen. Tijdens de bouw aan Almere Poort heeft de hele zaak tot 4 x stilgelegen omdat er "mogelijk" jonge vossen zouden rondlopen! Maja voor jou als geitenwollesokke groenlinks pauper is dat natuurlijk slechts bijzaak he.

Ga dan niet zeggen reageer ik maar niet . Alles wat er staat is beargumenteerd . Als je wat te zeiken heb mag je met inhoudelijke dingen komen en anders oprotten !

Ben zelf geen boomknuffelaar ofzo, maar wie zaten daar nou eerder, de mensen of de beesten.

quote:

Op donderdag 29 januari 2009 17:17 schreef Pacmaniac het volgende:

[..]

Lijkt me verstandig aangezien je er duidelijk geen reet van begrepen hebt faalhaas!
Hier in Almere Filmwijk lopen al regelmatig vossen. Tijdens de bouw aan Almere Poort heeft de hele zaak tot 4 x stilgelegen omdat er "mogelijk" jonge vossen zouden rondlopen! Maja voor jou als geitenwollesokke groenlinks pauper is dat natuurlijk slechts bijzaak he.

Ga dan niet zeggen reageer ik maar niet . Alles wat er staat is beargumenteerd . Als je wat te zeiken heb mag je met inhoudelijke dingen komen en anders oprotten !

Ja, ja

Ik ga in de regel niet in discussie met, zich op een onbeschofte manier uitdrukkende arbeiders.

[ Bericht 0% gewijzigd door Pony-Lover op 29-01-2009 20:00:41 ]

quote:

Op donderdag 29 januari 2009 17:18 schreef Netsplitter het volgende:

[..]

Ben zelf geen boomknuffelaar ofzo, maar wie zaten daar nou eerder, de mensen of de beesten.

Weet je wat al die schattige beestjes kosten? Tuurlijk moeten ze beschermd worden maar laten ze dat dan doen in het buiteland en niet hier . We hebben al meer dan genoeg natuur (biesbosch , veluwe , utr heuvelrug , waddengebied etc)

quote:

Op donderdag 29 januari 2009 17:20 schreef Pony-Lover het volgende:

[..]

Ja, ja

Ik ga in de regel niet in discussie met, zich op een onbeschofte manier uitdrukkende, arbeiders.

Bijzonder verstandig

quote:

Op donderdag 29 januari 2009 17:21 schreef Pacmaniac het volgende:

[..]

Weet je wat al die schattige beestjes kosten? Tuurlijk moeten ze beschermd worden maar laten ze dat dan doen in het buiteland en niet hier . We hebben al meer dan genoeg natuur (biesbosch , veluwe , utr heuvelrug , waddengebied etc)

Stel je niet zo aan man.
Hoeveel last heb jij van de herten die op de veluwe rond hupsen?
Hoeveel last heb jij van de arenden die weer rond vliegen hier?

quote:

Op donderdag 29 januari 2009 17:24 schreef Netsplitter het volgende:

[..]

Stel je niet zo aan man.
Hoeveel last heb jij van de herten die op de veluwe rond hupsen?
Hoeveel last heb jij van de arenden die weer rond vliegen hier?

Niet van die diertjes an sig . Wel aan het gezeik en regeltjes die onze overheid verzint als die "schatjes" een nestje gebouwd hebben

quote:

Op donderdag 29 januari 2009 17:34 schreef Pacmaniac het volgende:

[..]

Niet van die diertjes an sig . Wel aan het gezeik en regeltjes die onze overheid verzint als die "schatjes" een nestje gebouwd hebben

ja, laten we van heel nederland eenn grote stad maken. zolang we maar geen "regeltjes" hebben. natuur, dat doen ze maar ergens anders.

- knip -

[ Bericht 98% gewijzigd door sp3c op 29-01-2009 19:50:01 (flamebait) ]

quote:

Op donderdag 29 januari 2009 17:40 schreef attila_de_hun het volgende:

[..]

ja, laten we van heel nederland eenn grote stad maken. zolang we maar geen "regeltjes" hebben. natuur, dat doen ze maar ergens anders.

Precies!

quote:

Op donderdag 29 januari 2009 17:50 schreef Pacmaniac het volgende:

[..]

Precies!

Laten we het er dan maar ophouden dat we duidelijk van mening verschillen.

quote:

Op donderdag 29 januari 2009 18:02 schreef attila_de_hun het volgende:

[..]

Laten we het er dan maar ophouden dat we duidelijk van mening verschillen.

Je ziet het in Spanje toch wat daar gebeurt? Vervolgens worden ze met uitsterven bedreigd Zet ze dan uit op plekken waar wel meer dan voldoende ruimte is .

quote:

Op donderdag 29 januari 2009 18:05 schreef Pacmaniac het volgende:

[..]

Je ziet het in Spanje toch wat daar gebeurt? Vervolgens worden ze met uitsterven bedreigd Zet ze dan uit op plekken waar wel meer dan voldoende ruimte is .

Dus omdat het ergens anders gebeurd, gaat het hier ook gegarandeerd gebeuren.

quote:

Op donderdag 29 januari 2009 18:06 schreef Netsplitter het volgende:

[..]

Dus omdat het ergens anders gebeurd, gaat het hier ook gegarandeerd gebeuren.

Nee je moet hem anders stellen. Als het in Spanje (een land met veel minder bebouwing en inwoners per km2) al gebeurt , waarom zou het hier dan opeens wel goed gaan

quote:

Op donderdag 29 januari 2009 18:11 schreef Pacmaniac het volgende:

[..]

Nee je moet hem anders stellen. Als het in Spanje (een land met veel minder bebouwing en inwoners per km2 al gebeurt ), waarom zou het hier dan opeens wel goed gaan

De pardellynx heeft een voorkeur voor struwelen van heide, braam, brem en gaspeldoorn, waar ze een groot deel van de dag doorbrengen.

Door de opkomst van landbouw is het Mediterrane bos versnipperd geraakt, evenals de lynxpopulaties die daarin leefden. In de bergen zijn nog enkele geschikte terreinen aanwezig. Hier leek de pardellynx veilig, totdat er virusziekten als myxomatose uitbraken, waardoor de konijnenpopulatie in elkaar stortte. Met het wegvallen van zijn belangrijkste prooi kreeg ook de lynxpopulatie een klap. De IUCN Rode Lijst beschouwt de soort als kritiek bedreigd. De populaties zijn klein en versnipperd, en er zijn maar twee of drie levensvatbare populaties. Naar schatting zijn er nog maar 84 volwassen pardellynxen over

Is het nu duidelijk?????

Daarbij komt de Pardellynx niet hier heen, maar een andere variant, die het dus van de beschutting moet hebben, als in bos enzo.
En verdomd, wat hebben we hier in Nl enzo, juistum, bos.

quote:

Op donderdag 29 januari 2009 18:05 schreef Pacmaniac het volgende:

[..]

Je ziet het in Spanje toch wat daar gebeurt? Vervolgens worden ze met uitsterven bedreigd Zet ze dan uit op plekken waar wel meer dan voldoende ruimte is .

dat is appelen met peren vergelijken(los van hetfeit dat er in Spanje sprakeis van een andere soort). In Spanje zijn meer jagers actief bijv.en wordt er heel wat afgeschoten. Verder is het klimaat en het hele leefmilie anders. Per opp.eenheid is, iin grote delen van Spanje, minder voedsel beschikbaar voor planteters. Dat houdt dna automatisch in dat er sowieso minder predatoren zijn. etc etc etc.
Op de Veluwe kunnen best lynxen leven plus dat die beesten ongetwijfeld naar Duitsland kunnen uitwijken.

quote:

Op donderdag 29 januari 2009 18:16 schreef Netsplitter het volgende:

[..]

De pardellynx heeft een voorkeur voor struwelen van heide, braam, brem en gaspeldoorn, waar ze een groot deel van de dag doorbrengen.

Door de opkomst van landbouw is het Mediterrane bos versnipperd geraakt, evenals de lynxpopulaties die daarin leefden. In de bergen zijn nog enkele geschikte terreinen aanwezig. Hier leek de pardellynx veilig, totdat er virusziekten als myxomatose uitbraken, waardoor de konijnenpopulatie in elkaar stortte. Met het wegvallen van zijn belangrijkste prooi kreeg ook de lynxpopulatie een klap. De IUCN Rode Lijst beschouwt de soort als kritiek bedreigd. De populaties zijn klein en versnipperd, en er zijn maar twee of drie levensvatbare populaties. Naar schatting zijn er nog maar 84 volwassen pardellynxen over

Is het nu duidelijk?????

Daarbij komt de Pardellynx niet hier heen, maar een andere variant, die het dus van de beschutting moet hebben, als in bos enzo.
En verdomd, wat hebben we hier in Nl enzo, juistum, bos.

Gast er is jaren geleden al onderzoek gedaan door deskundigen naar het wel/niet uitzetten en in stand houden van een populatie Lynxen op de Veluwe.
En nogmaals in de oorsproonkelijke OT gaat hem om een aantal waarnemingen van waarschijnlijk verdwaalde dieren uit Duitsland/ Belgie .

Voor je weer met je persoonlijke problemen aankomt kakken zal ik e.e.a. citeren uit het rapport! (moet je dus niet bij mij over uithuilen als je het er niet mee eens bent maar die gasten een mailtje sturen )


"Het aantal door lynxen gedode schapen in de loop der jaren in de noordelijke alpen,
het gebied dat nu het langst bezet is door de lynx in Zwitserland. Na een duidelijk piek van rond de 50
schapen per jaar in 1981/82, zo'n negen jaar na het uitzetten van de eerste lynxen, schommelt de schade
de laatste jaren rond de 18 gedode schapen. Dit verschijnsel deed zich ook in andere streken voor; in
Oostenrijk kwamen de eerste echte problemen elf jaar na de eerste introductie (1987: 27 schapen;
1988: 4 schapen; 1989 (tot eind september): 52 schapen, een geit en een kalf). In de franse Jura is de
predatie op schapen (en geiten) de laatste jaren een erg groot probleem: van 1984 tot 1989 nam het
aantal schadegevallen als volgt toe: 4, 4, 6, 29, 158, 429 ! De aanvallen gebeurden in clusters, waarbij
37 % van alle gevallen plaatsvonden op drie locaties van ieder minder dan 50 km². Er zijn hier ernstige
conflicten ontstaan, waarbij zelfs mensen bedreigd werden door getroffen schapenhouders"

"Op de Veluwe zelf is sprake van een reëel gevaar voor een jonge (of kleine) lynxenpopulatie in de
vorm van het verkeer. De verschillende typen rasters, die de terreinen doorkruisen en die langs de
snelwegen staan, zullen geen belemmering vormen voor de mobiliteit van de lynx, die gaat er
eenvoudig overheen. Dat betekent dat de zeer drukke autosnelwegen die over de Veluwe lopen, de A1,
A12, A28 en A50, veel slachtoffers zouden kunnen gaan maken. Maar ook het nachtelijke verkeer op
de kleinere wegen vormt een gevaar. Lynxen leggen elke nacht flinke afstanden af, tot twintig
kilometer, en moeten daarbij dus zelfs op de dunbevolkte Veluwe minstens één drukke weg per nacht
oversteken. In het Zwitserse onderzoek bleek dat met name de jonge dieren nogal eens slachtoffer
worden van het verkeer . Als er toevallig in de beginfase enkele van de uitgezette
dieren op die manier zouden wegvallen, kan dat direct het einde van het project betekenen; maar ook in
een latere fase is het gevaar niet denkbeeldig dat de altijd kleine Veluwse lynxenpopulatie, door een
toevallige opeenstapeling van ongelukken in één seizoen, uitsterft.
Het leefgebied van de hoefdieren op de Veluwe is versnipperd."

Aldus de onderzoekers. Maar jij hebt er vast meer zicht op RIGHTTT

quote:

Op donderdag 29 januari 2009 18:47 schreef Pacmaniac het volgende:

[..]

Gast er is jaren geleden al onderzoek gedaan door deskundigen naar het wel/niet uitzetten en in stand houden van een populatie Lynxen op de Veluwe.
En nogmaals in de oorsproonkelijke OT gaat hem om een aantal waarnemingen van waarschijnlijk verdwaalde dieren uit Duitsland/ Belgie .

Voor je weer met je persoonlijke problemen aankomt kakken zal ik e.e.a. citeren uit het rapport! (moet je dus niet bij mij over uithuilen als je het er niet mee eens bent maar die gasten een mailtje sturen )


"Het aantal door lynxen gedode schapen in de loop der jaren in de noordelijke alpen,
het gebied dat nu het langst bezet is door de lynx in Zwitserland. Na een duidelijk piek van rond de 50
schapen per jaar in 1981/82, zo'n negen jaar na het uitzetten van de eerste lynxen, schommelt de schade
de laatste jaren rond de 18 gedode schapen. Dit verschijnsel deed zich ook in andere streken voor; in
Oostenrijk kwamen de eerste echte problemen elf jaar na de eerste introductie (1987: 27 schapen;
1988: 4 schapen; 1989 (tot eind september): 52 schapen, een geit en een kalf). In de franse Jura is de
predatie op schapen (en geiten) de laatste jaren een erg groot probleem: van 1984 tot 1989 nam het
aantal schadegevallen als volgt toe: 4, 4, 6, 29, 158, 429 ! De aanvallen gebeurden in clusters, waarbij
37 % van alle gevallen plaatsvonden op drie locaties van ieder minder dan 50 km². Er zijn hier ernstige
conflicten ontstaan, waarbij zelfs mensen bedreigd werden door getroffen schapenhouders"

"Op de Veluwe zelf is sprake van een reëel gevaar voor een jonge (of kleine) lynxenpopulatie in de
vorm van het verkeer. De verschillende typen rasters, die de terreinen doorkruisen en die langs de
snelwegen staan, zullen geen belemmering vormen voor de mobiliteit van de lynx, die gaat er
eenvoudig overheen. Dat betekent dat de zeer drukke autosnelwegen die over de Veluwe lopen, de A1,
A12, A28 en A50, veel slachtoffers zouden kunnen gaan maken. Maar ook het nachtelijke verkeer op
de kleinere wegen vormt een gevaar. Lynxen leggen elke nacht flinke afstanden af, tot twintig
kilometer, en moeten daarbij dus zelfs op de dunbevolkte Veluwe minstens één drukke weg per nacht
oversteken. In het Zwitserse onderzoek bleek dat met name de jonge dieren nogal eens slachtoffer
worden van het verkeer . Als er toevallig in de beginfase enkele van de uitgezette
dieren op die manier zouden wegvallen, kan dat direct het einde van het project betekenen; maar ook in
een latere fase is het gevaar niet denkbeeldig dat de altijd kleine Veluwse lynxenpopulatie, door een
toevallige opeenstapeling van ongelukken in één seizoen, uitsterft.
Het leefgebied van de hoefdieren op de Veluwe is versnipperd."

Aldus de onderzoekers. Maar jij hebt er vast meer zicht op RIGHTTT

En wanneer was dat onderzoek?

quote:

Op donderdag 29 januari 2009 18:50 schreef Netsplitter het volgende:

[..]

En wanneer was dat onderzoek?

1991. bron: http://www.mulder-natuurlijk.nl/pdfs/NM_def.pdf

Nu ga jij vast stellen dat in de huidige situatie de diverse natuurgebieden tegenwoordig min of meer elkaar overlappen en dat het dus een andere situatie is.

Feit blijft dat in die gebieden een aantal grote snelwegen liggen die de Lynx zal moeten overbruggen.
Daarnaast blijkt uit deel 1 dat van mijn post dat als de oppervlakte van het leefgebied kleiner is er meer sprake zal zijn van aanvallen op vee waardoor de weerstand zal toenemen.

quote:

Op donderdag 29 januari 2009 19:11 schreef LeeHarveyOswald het volgende:

[..]

- knip -

De pardellynx werd vroeger gezien als een ondersoort van de Euraziatische lynx, maar wordt tegenwoordig als een aparte soort beschouwd. Tijdens het Pleistoceen ontwikkelden beide soorten zich in Centraal-Europa uit Lynx issiodorensis.

oftwel.......Wat er met de soort in Spanje gebeurt is hier natuurlijk totaal niet actueel! Daarom staat het ook aangegeven in dat onderzoek.

- knip -

[ Bericht 11% gewijzigd door sp3c op 29-01-2009 19:47:04 ]

quote:

Op donderdag 29 januari 2009 19:00 schreef Pacmaniac het volgende:

[..]

1991. bron: http://www.mulder-natuurlijk.nl/pdfs/NM_def.pdf

Nu ga jij vast stellen dat in de huidige situatie de diverse natuurgebieden tegenwoordig min of meer elkaar overlappen en dat het dus een andere situatie is.

Feit blijft dat in die gebieden een aantal grote snelwegen liggen die de Lynx zal moeten overbruggen.
Daarnaast blijkt uit deel 1 dat van mijn post dat als de oppervlakte van het leefgebied kleiner is er meer sprake zal zijn van aanvallen op vee waardoor de weerstand zal toenemen.

Dat er snelwegen door het gebied lopen hoor je mij niet over.
Daar zijn ecoducts enzo voor aangelegd.
Hoe meer hoe beter.
Dat er een paar helaas zullen sneuvelen is zeer jammer.
Ik ga er vanuit, misschien onterecht misschien niet, dat wanneer de lynxen idd vee aanvallen dat de eigenaren gecompenseerd zullen worden.
Feit blijft ook dat de Utrechtse Heuvelrug doorloopt richting Duitsland, dus een aardig groot gebied.
Feit blijft ook dat dit NL is, en geen Spanje.

Godverdomme, waarom zijn er allemaal reacties "weggeknipt" hoe kan ik me nou mengen in de discussie ?
Wat een achterlijke moderaties weer.

Ik hoop op bruine beren in Nederland.

quote:

Op donderdag 29 januari 2009 21:34 schreef LeeHarveyOswald het volgende:

[..]

En weer een note er bij. Als je nu blijft trollen .. Huiskatten werden ongetwijfeld ook ooit tot de zelfde soort berekend. Als je op die manier door gaat, kan ik dus jou een bacil vinden. Bij deze, je bent een bacil. Want 5.000.000 BC was je een ondersoort van de bacillen.

Die soort die in spanje met uitsterven is bedreigt is niet de gene die er nog volop voorkomt. En ga nu gewoon ergens anders trollen.

Krijg jij betaald om dergelijk slap gelul hier te verkondigen?

Mén wat een gelul. "De pardellynx (Lynx pardinus) wordt soms als een ondersoort van de Euraziatische lynx beschouwd, evenals de Canadese lynx (Lynx canadensis)."oftewel beide behorend tot de LYNX famillie! Nee kom jij met je bullshit theorie over bacillen wat een ei

Niemand neemt je serieus maar toch heb je je eigen topic aardig naar de tering geholpen .


Hulde

quote:

Op donderdag 29 januari 2009 17:18 schreef Netsplitter het volgende:

[..]

Ben zelf geen boomknuffelaar ofzo, maar wie zaten daar nou eerder, de mensen of de beesten.

quote:

Op donderdag 29 januari 2009 14:03 schreef Pacmaniac het volgende:
[ afbeelding ]

Technologie is rap gegaan de afgelopen, wat is het, 12 jaar?

Klax overigens een goed spel

Lynxen zijn Lief...

en maken lieve geluidjes...heel schel en hoog.

Prachtige beesten. Goed nieuws als ze weer in de Nederlandse bossen gezien zijn.

quote:

Op donderdag 29 januari 2009 13:59 schreef Netsplitter het volgende:
Dit is toch een verschrikkelijk mooi beest.

[ afbeelding ]

.

quote:

Op donderdag 29 januari 2009 22:03 schreef Pacmaniac het volgende:

[..]

Krijg jij betaald om dergelijk slap gelul hier te verkondigen?

Mén wat een gelul. "De pardellynx (Lynx pardinus) wordt soms als een ondersoort van de Euraziatische lynx beschouwd, evenals de Canadese lynx (Lynx canadensis)."oftewel beide behorend tot de LYNX famillie! Nee kom jij met je bullshit theorie over bacillen wat een ei

Niemand neemt je serieus maar toch heb je je eigen topic aardig naar de tering geholpen .


Hulde

Blijkbaar heeft de Lynx zich in de loop der jaren zo aangepast aan de bedrijvige mens dat het dier weer voorkomt in gebieden waar het eerst was verdwenen.
Bij sommige dieren duurt het lang voor ze zich zo aanpassen, kraaien en eksters zag je vroeger bijna niet in stedelijke gebieden, maar het wemelde van de mussen.
Die mussen hebben plaats moeten maken voor de kraaien en eksters die nu hondsbrutaal in het rond springen en niet eens meer bang zijn van de mens.
Als de Lynx weer voorkomt in Nederland dan heeft het dier zich dus aangepast, en daar moeten we blij om zijn.

Prachtige dieren, ik hoop echt dat er zich een kleine populatie kan vestigen
Dieren als de bruine beer, wolf en lynx zijn langzaamaan minder schuw geworden voor menselijke activiteiten. Daarnaast ontvolkt het platteland, vooral in Duitsland zie je dat sterk. Dat verklaart ook het 'oprukken' van deze grote roofdieren.
Mij lijkt het heel gezond voor het ecosysteem als er op de Veluwe en in de Osstvaardersplassen enkele tientallen wolven en een paar lynxen rondscharrelen.

quote:

Op vrijdag 30 januari 2009 11:36 schreef Black-Elk het volgende:
Prachtige dieren, ik hoop echt dat er zich een kleine populatie kan vestigen
Dieren als de bruine beer, wolf en lynx zijn langzaamaan minder schuw geworden voor menselijke activiteiten. Daarnaast ontvolkt het platteland, vooral in Duitsland zie je dat sterk. Dat verklaart ook het 'oprukken' van deze grote roofdieren.
Mij lijkt het heel gezond voor het ecosysteem als er op de Veluwe en in de Osstvaardersplassen enkele tientallen wolven en een paar lynxen rondscharrelen.

mij ook , maar ik vrees nu al voor de paniekverhalen die ongetwijfeld zullen opsteken .

Lynxen zijn vet

quote:

Op vrijdag 30 januari 2009 11:43 schreef attila_de_hun het volgende:

[..]

mij ook , maar ik vrees nu al voor de paniekverhalen die ongetwijfeld zullen opsteken .

Mensen die meteen beginnen het janken moeten ze deporteren.

quote:

Op vrijdag 30 januari 2009 11:53 schreef Netsplitter het volgende:

[..]

Mensen die meteen beginnen het janken moeten ze deporteren.

Mooie lynxen erin, lelijke klagende Tokkies eruit!

Een goede reden om dit topic omhoog te halen.

Vandaag is er weer een lynx gezien in Limburg en dit keer is er een (zeer) overtuigende foto!

[ Bericht 13% gewijzigd door dralion13 op 19-02-2012 18:18:37 ]

Is onze Lynx uit Libië trouwens al terug?

quote:

Op zondag 19 februari 2012 17:49 schreef StateOfMind het volgende:
Is onze Lynx uit Libië trouwens al terug?

Daar moest ik ook aan denken

OT : Ik vind het prachtig dat dat dier hier terug komt!

Linksen
Lynxen

Het lijkt me echt schitterend als die beesten terugkomen, net als wolven

quote:

Op zondag 19 februari 2012 17:47 schreef Specularium het volgende:
[ afbeelding ]

Cool, je ziet het -mede- aan de oren dat het een Lynx is.

quote:

Op zondag 19 februari 2012 20:19 schreef SeLang het volgende:
Linksen
Lynxen

Het lijkt me echt schitterend als die beesten terugkomen, net als wolven

Ze zijn anders terug dankzij het linkse natuurbeleid , EHS enzo, jeweetwel datgene wat jouw rechtse vriendjes kapot willen.

quote:

Op zondag 19 februari 2012 20:19 schreef SeLang het volgende:
Linksen
Lynxen

Het lijkt me echt schitterend als die beesten terugkomen, net als wolven

Moet je vooral rechts blijven stemmen

quote:

Op donderdag 29 januari 2009 13:54 schreef Pacmaniac het volgende:

[..]

Nederland is te klein voor deze dieren . Liggen ze straks weer naast andere schitterende dieren dood langs een snelweg

Weg afsluiten.

quote:

Op zondag 19 februari 2012 23:19 schreef dralion13 het volgende:

[..]

Moet je vooral rechts blijven stemmen

in korea?

Mooi toch, roofdieren terug in Nederland. Waarom dat gezeik over snelwegen? Die beesten komen hier zelf heen, als ze dan een auto koppen is dat jammer. Je gaat ze toch niet tegenhouden? Als je denkt dat dat mogelijk is ben je echt de weg kwijt.