abonnement bol.com Unibet Coolblue
pi_74954619
23-11-2009

Rivierenstelsel op Mars was groter dan gedacht



Nieuwe computerkaarten, gemaakt door wetenschappers van Northern Illinois University en het Lunar and Planetary Institute, bevestigen dat de planeet Mars lang geleden een uitgebreid netwerk van rivieren en waarschijnlijk ook een grote oceaan had.

Het idee dat er op Mars rivieren zijn geweest is niet nieuw: de eerste aanwijzingen daarvoor zijn al begin jaren zeventig gevonden. Maar uit het Amerikaanse onderzoek blijkt dat het rivierenstelsel ruim twee keer zo groot is geweest als tot nog toe werd aangenomen.

De al miljarden jaren geleden drooggevallen rivierdalen strekken zich uit over een brede gordel die ruwweg de evenaar van Mars volgt. Ze zijn hoogstwaarschijnlijk op dezelfde manier ontstaan als hun soortgenoten op aarde: ze zijn uitgesleten door regenwater dat naar de laagst gelegen delen van het planeetoppervlak stroomde. Daarbij zou een groot deel van het noordelijk halfrond onder water zijn komen te staan.

© Eddy Echternach (www.astronieuws.nl)

(allesoversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_75077797
26-11-2009

"Eén derde van Mars was ooit oceaan"


De Rover Spirit van de Nasa op Mars.

Amerikaanse wetenschappers beweren dat de planeet Mars ooit voor een derde uit een grote oceaan bestond. Dat zou de kans dat er ooit leven op de rode planeet was sterk verhogen. Mars is vanaf de zon geteld de vierde planeet in ons zonnestelsel. Dat meldt de Britse krant Daily Mail.

Rivieren
Met nieuwe softewaresystemen analyseerden de wetenschappers de oppervlaktebeelden van Mars. Ze vonden tientallen valleien en maakten de -tot nu toe- meest gedetailleerde kaart van de planeet die er bestaat. De valleien werden al voor het eerst gespot in 1971, maar zijn twee keer zo groot dan dat er toen gedacht werd.

Reusachtig
Experts van de Nasa en van de Amerikaanse universiteit van Noord-Illinois ontdekten dat de valleien ooit verbonden waren door rivieren, die van de zuidelijke hooglanden naar het noorden van de planeet stroomden. Daar kwamen ze allemaal samen in een reusachtige oceaan.

Leven
Bovendien is er ook bewijs dat het klimaat op Mars miljarden jaren geleden vergelijkbaar is dat van drogere gebieden op onze aarde. Op de rode planeet zou het regelmatig geregend hebben, waardoor de rivieren aanzwollen en de oceaan groeide. Een dergelijke natte periode vroeg in de geschiedenis van de planeet, vergroot de kans op leven. (adb)

(HLN)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_75077854
26-11-2009

Toch sporen van leven gevonden in Marsmeteoriet?



Dertien jaar geleden baarden Amerikaanse onderzoekers veel opzien met de aankondiging dat zij fossiele restanten van leven hadden ontdekt in een meteoriet die naar alle waarschijnlijkheid afkomstig is van de planeet Mars. Over deze ontdekking ontstonden echter al spoedig twijfels en eigenlijk geloofde uiteindelijk niemand er meer in. Maar daar zou nu wel eens verandering in kunnen komen. Nieuw onderzoek van structuren in dezelfde meteoriet (ALH 84001) heeft opnieuw (indirecte) aanwijzingen voor bacteriële activiteit opgeleverd. En de onderzoekers denken dat hun claim ditmaal wél stand zal houden.

De nieuwe bevindingen zijn gebaseerd op uitvoerig onderzoek met een elektronenmicroscoop die geavanceerder is dan het instrument dat in 1996 werd gebruikt. Speciaal gekeken is naar kleine kristallen van het mineraal magnetiet die in de meteoriet zijn aangetroffen. De kristalletjes vertonen qua vorm sterke overeenkomsten met de magnetietkristallen die magnetische bacteriën op aarde produceren. Ook hun chemische zuiverheid duidt eerder op een biologische dan op een chemische oorsprong. Hoewel dit nog geen spijkerhard bewijs is voor voormalig leven op Mars, menen de onderzoekers dat zij nu veel sterker in hun schoenen staan dan dertien jaar geleden. Hun bevindingen zullen verschijnen in het novembernummer van het tijdschrift Geochimica et Cosmochimica Acta.


© Eddy Echternach (www.astronieuws.nl)

(allesoversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_75234526
01-12-2009

Tweede Marsorbiter valt uit



NASA's oudste ruimtevaartuig dat in een baan om de planeet Mars draait, de Mars Odyssey, heeft zichzelf afgelopen zaterdag in 'veilige modus' geschakeld. Dat wil zeggen dat alle onderzoeksinstrumenten tijdelijk zijn uitgeschakeld, totdat de orbiter nieuwe instructies krijgt.

De storing is ontstaan in het computergeheugen van de Mars Odyssey en lijkt op de panne die in juni 2008 optrad. De vluchtleiding verwacht dat het probleem nu op dezelfde manier kan worden verholpen als destijds.

De computer is inmiddels herstart en lijkt weer goed te functioneren. Dat zou goed nieuws zijn, want ook de communicatie met de Marswagentjes Spirit en Opportunity verloopt normaal gesproken via de Mars Odyssey. Zolang deze belangrijke schakel niet hersteld is, zullen zij rechtstreeks met de aarde moeten communiceren, wat meer dan tien keer zo langzaam gaat.

Overigens staat ook de andere NASA-orbiter, de Mars Reconnaissance Orbiter, al sinds augustus in de 'spaarstand'. De pogingen om deze weer tot leven te wekken verlopen moeizaam.


© Eddy Echternach (www.astronieuws.nl)

(allesoversterrekunde)

[ Bericht 68% gewijzigd door ExperimentalFrentalMental op 03-12-2009 01:15:50 ]
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_75235113
02-12-2009

Nasa vindt 'overtuigend bewijs' van leven op Mars



De Nasa heeft het meest overtuigende bewijs tot nu toe gevonden dat er ooit (bacterieel) leven op Mars bestaan heeft. De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie heeft een meteoriet die 13.000 jaar geleden op Antarctica insloeg opnieuw onderzocht, en vond microscopische, kristalachtige structuren die zo goed als zeker gefossiliseerde bacteriën zijn vergelijkbaar met die op Aarde.

Volgens David McKay, topwetenschapper bij Nasa, is er de laatste tien jaar steeds meer bewijsmateriaal van leven op Mars. "Zo zijn er veel aanwijzingen dat er vroeger rivieren, meren en zelfs hele oceanen op Mars waren. Verder zijn er ook aanwijzingen dat er ook nu nog water aan het Marsoppervlak te vinden is.

In 1996 stelden Mackay en anderen al dat microfossielen in de meteoriet het bewijs leverden van leven, maar volgens sceptici waren de structuren gevormd door een chemisch proces en waren ze dus niet biologisch. Nieuwe, meer geavanceerde tests moeten nu bewijzen dat de meteoriet wel degelijk Mars-leven mee naar de Aarde heeft gebracht. "We voelen ons eindelijk in het gelijk gesteld", zegt McKay. (sps)

(HLN)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_75305952
05-12-2009

Spirit worstelt en doet ontdekkingen



De Mars-rover Spirit zit nog altijd vast in Troy, een kuil vol Mars-zand. Na maanden studie is NASA twee weken geleden begonnen aan een "exit-strategie". Het gaat moeizaam. Sinds het begin van de uitbraakpoging heeft de rover opdracht gekregen om 9,5 meter te rijden en dat heeft een rit van 15 mm opgeleverd en ook een beweging van 5 mm de grond in. Maar bij die wielbewegingen graaft Spirit zoveel grond op, dat men iets bijzonders heeft ontdekt. Tegelijkertijd ontdekte Opportunity een heel belangrijke rots.


Spirit probeert achteruit de kuil genaamd Troy uit te rijden. Spirit's rechter achterwiel gaat niet verder, terwijl het linkerwiel zich door het zand ploegt.

Hoewel de roverbestuurders druk bezig zijn om Spirit uit Troy te krijgen, wordt er altijd ook even gekeken wat voor materiaal Spirit heeft opgegraven. Dat deed men al in 2007, toen een van Spirit's kapotte wielen een geul door de bodem groeven en het materiaal daarin opeens ijzer hydroxide tegen, een stof die gemaakt wordt in aanwezigheid van water. Men onderzoekt het materiaal waaruit het zand bestaat ook, omdat het van belang is te welk soort materiaal men te maken heeft voor de ontsnappingspoging van Spirit.

De bodem die nu door Spirit omgewoeld is, laat sulfaten zien. Sulfaten wijzen op een combinatie van vulkanisme en stoom. Men denkt dat de sulfaten gevormd zijn in stoomkanalen. En wie aan stoom denkt, denkt aan water. Wie aan water denkt, denkt aan de mogelijkheid van (microbiologisch) leven.


Een topografische kaart van Troy. Spirit staat op de rand van deze kuil.

Spirit blijkt precies op een soort grens te staan. Aan de linkerkant is de bodem sulfaatrijk, aan de rechterkant bevat de bodem de voor Mars normale concentrate sulfaat. De bovenkant van de sulfaatrijke bodem bestaat uit een soort korst. Men denkt dat deze korst ontstaan is door klimaatveranderingen. Wetenschappers denken dat wanneer een van de polen van Mars naar de zon gericht zijn, dat waterijs naar de equator gaat. Het kan er namelijk sneeuwen. Men heeft de volgende hypothese: de warme bodem onder de sneeuw zorgt ervoor dat de lagere lagen smelten. Dat water komt langs de sulfaten en neemt het in water oplosbare ijzersulfaat mee naar beneden. Wat overblijft is een korst met calciumsulfaat.

Dus ook al staat Spirit bijna stil, zelfs dan levert het wetenschap op. Maar hopelijk kan men Spirit bevrijden, want elders is nog meer wetenschap.

Ondertussen is Spirit's broer, Opportunity, nog altijd bezig met zijn lange weg naar de krater Endeavour. Onderweg kwam Opportunity drie meteorieten tegen en even leek het of de rover op 10 november nog een vierde gevonden had. Na analyse bleek deze steen, Marquette Island genaamd, toch Martiaans te zijn. Maar er blijkt iets interessants aan Marquette Island te zijn.


De rots genaamd Marquette Island is volgens Steve Squires het interessanste dat de Mars-rovers in de afgelopen 1000 sols tegengekomen is.

"Marquette Island is een van de coolste dingen die we gezien hebben in de laatste 1000 sol (sol = een Mars-dag, 24 uur 37 minuten 23 seconden)", zegt Steve Squyres, hoofdonderzoeker van het MER-project. Het vermoeden is dat Marquette Island uit de diepten van Mars opgeworpen is geweest door een inslag van een meteoriet. Het zou zomaar de steen van Rosetta kunnen zijn die ons een blik geeft in de vroege historie van Mars. "Deze rots is zo interessant en belangrijk, dat we alle tijd nemen die we nodig hebben om dit uit te zoeken", zegt Steve Squyres, "Het moet van een vergelegen krater komen. Het kan niet van Endeavour komen. Het moet recenter zijn dan dat. Het zou wel eens een monster van de Martiaanse korst kunnen zijn. En het verschilt van alles wat we tot nu toe gezien hebben. Het lijkt geochemisch gezien totaal niets te maken te hebben met Meridiani sedimenten".


De Rock Abrasion Tool heeft een gat geboord in de rots Marquette Island.

Opportunity heeft diverse instrumenten tegen Marquette Island aangehouden en het heeft de Rock Abrasion Tool gebruikt om door de buitenste laag van de rots te boren. Het gebruik van dit gereedschap is steeds een afweging, want de RAT wordt steeds botter en kan dus na elke boorpoging minder goed boren. Maar deze rots was het wel waard. Er werd weinig nikkel aangetroffen, hetgeen tot de conclusie leidde dat het in ieder geval geen meteoriet was. Wel vond men olivine en mogelijk plagioklaas en pyroxeen.

Volgende maand staan de Mars-rovers al weer zes jaar op Mars en ze zijn duidelijk nog altijd wetenschappelijk zeer relevant. Wie zal zeggen hoe lang de rovers ons nog nieuwe dingen leren over Mars? Deze auteur durft er geen geld op in te zetten.

Bronnen: Science@NASA, De MER update van de Planerary Society




(Astrostart)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_75467957
08-12-2009

Mars Reconnaissance Orbiter is weer opgestart



De Amerikaanse Marsorbiter MRO is weer uit zijn 'coma'. In augustus zorgde een computerstoring ervoor dat het ruimtevaartuig zichzelf in veilige modus zette.

De vluchtleiding heeft de boordcomputer nu van nieuwe software voorzien die in elk geval moet voorkomen dat de Mars Reconnaissance Orbiter definitief uitvalt. Dat wil overigens niet zeggen dat het wetenschappelijk onderzoek alweer begonnen is. De komende dagen worden eerst alle instrumenten grondig getest.

Pas volgende week worden de normale werkzaamheden hervat.

© Eddy Echternach (www.astronieuws.nl)

(allesoversterrenkund)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_75468056
08-12-2009

Methaan van Mars komt niet van meteorieten



In januari dit jaar ontdekten wetenschappers dat methaan in de atmosfeer van Mars steeds ververst wordt uit onbekende bron. "Leven?", dachten sommigen, maar er waren meer mogelijke bronnen: reacties tussen vulkanisch gesteente en water of meteorieten. Meteorieten zouden met zo'n hitte door de atmosfeer komen dat dit een chemische reactie opleverde met methaan als gevolg. Een nieuw wetenschapppelijk artikel sluit deze laatste factor uit. Dus rest: leven of water?

Methaan heeft een kort leven in de atmosfeer van slechts enkele honderden jaren, omdat de zon het afbreekt in CO2 en water. Op Aarde is leven of vergaan leven veruit de voornaamste leverancier van methaan. Zou methaan dus een teken van leven op Mars kunnen zijn? Om dat te beantwoorden zullen andere factoren uitgesloten moeten worden. Een onderzoek van Imperial College London zegt nu dat dat meteorieten in ieder geval te weinig methaan opleveren. Dat zeggen de onderzoekers op basis van laboratoriumstudies.


Metingen van methaan op Mars van eerder dit jaar.

Het team verhitte meteorieten in een Mars-achtige atmosfeer tot 1000 graden Celsius en mat de hoeveelheid methaan met een methode die Quantitive Pyrolysis-Fourier Transform Infrared Spectroscopy heet. De onderzoekers berekenden op basis van de gevonden hoeveelheid methaan dat meteorieten slechts 10 kilogram aan methaan per jaar produceerden, hetgeen niet in verhouding staat met de 100.000 tot 300.000 ton die nodig was om het methaan aan te vullen.

NASA en ESA wetenschappers willen in 2018 met een missie op zoek gaan naar de bron van methaan. Prettig voor hen om te weten dat ze zich op andere bronnen kunnen richten.

Bron: UniverseToday.com.

(Astrostart)

[ Bericht 69% gewijzigd door ExperimentalFrentalMental op 10-12-2009 00:41:28 ]
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_75539279
11-12-2009

Marsmaantjes samen op één foto



De twee kleine Marsmaantjes Phobos en Deimos zijn voor het eerst samen in beeld gebracht. Dat is te danken aan de Europese Mars Express, die in een baan om onze buurplaneet draait.

Deze Marsorbiter heeft begin november in korte tijd 130 opnamen van het tweetal gemaakt, waardoor een filmpje is ontstaan dat laat zien hoe Phobos voor Deimos langs trekt. Phobos, de grootste van de beide Marsmanen, beweegt in een lagere baan om de planeet dan Deimos en heeft daardoor een grotere snelheid.

De unieke beelden zijn niet alleen gemaakt omdat ze er zo leuk uitzien: ze worden gebruikt om de bestaande baanmodellen van de beide maantjes verder te verfijnen.

© Eddy Echternach (www.astronieuws.nl)

(allesoversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_75754014
16-12-2009

Nieuw leven voor Marslander Phoenix?



Het is niet ondenkbaar dat de vorig jaar uitgeschakelde Marslander Phoenix een tweede leven krijgt. Phoenix maakte in mei 2008 een geslaagde landing in het noordelijke poolgebied van Mars en deed daar vijf maanden onderzoek. De bittere koude van de Marswinter maakte daar uiteindelijk een eind aan. Sindsdien staat de Marslander in slaapstand, maar daaruit kan hij ontwaken.

In januari zullen technici weer gaan luisteren naar mogelijke signalen van Phoenix - vooral uit nieuwsgierigheid naar de houdbaarheid van elektronische systemen onder extreme omstandigheden. De Marslander is getest bij temperaturen van 55 graden onder nul, maar heeft nu temperaturen van ruim 120 graden onder nul meegemaakt. Hoe de zonnepanelen en de overige systemen van Phoenix zich hebben gehouden, is dan ook onzeker. De kans wordt klein geacht dat Phoenix de strenge winter heeft doorstaan, maar niet geschoten is altijd mis. Wetenschappers zijn in elk geval graag bereid om de reddende strohalm te grijpen: de plannen voor verder onderzoek liggen al klaar.

© Eddy Echternach (www.astronieuws.nl)

(allesoversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
  † In Memoriam † maandag 21 december 2009 @ 06:03:08 #111
21290 NorthernStar
Insurgent
pi_75866506
Groen licht voor een het ESA Mars project
quote:
ESA Member States give green light to ExoMars Programme

ESA's Council yesterday gave the go-ahead to proceed with the implementation of the ExoMars Programme. This decision paves the way for two Mars exploration missions in cooperation with NASA in 2016 and 2018.

The ExoMars Programme aims to investigate the martian environment, particularly astrobiological issues and to develop and demonstrate new technologies for planetary exploration with the long-term view of a future Mars sample return mission in the 2020s.

Two missions are foreseen within the ExoMars Programme: one consisting of an Orbiter plus an Entry, Descent and Landing Demonstrator (to be launched in 2016) and the other consisting of two rovers (to be launched in 2018).


Het gaat traag en we moeten nog een paar jaar geduld hebben maar het ruimteprogramma staat gelukkig niet helemaal stil.
pi_75951445
21-12-2009

Defect wiel van Marswagentje draaide weer (even)



Het al sinds maart 2006 defecte rechter voorwiel van het Marswagentje Spirit heeft vorige week weer een paar omwentelingen gemaakt. Door het vastlopen van dit wiel moet Spirit al drie jaar achterstevoren rijden.

NASA-technici besloten om het wiel weer te activeren in een zo langzamerhand vertwijfelde poging om het wagentje, dat sinds mei van dit jaar vastzit in het Marszand, te bevrijden. Tot hun grote verrassing bleek er toch nog wat beweging te zitten in het alland afgeschreven wiel. Het maakte een stuk of tien omwentelingen en hield er toen weer mee op.

Of het wiel ooit weer zal functioneren, is nog onduidelijk. En of Spirit zich uit het zand weet los te worstelen eveneens.

© Eddy Echternach (www.astronieuws.nl)

(allesoversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_76036486
24-12-2009

Een rotstuin op Mars



NRC-columnist, fysicus en KNAW-president koos de mooiste Marsfoto’s.

Vanaf het moment dat in januari 2004 de twee gemotoriseerde robotjes Spirit en Opportunity op Mars landden en al rondrijdend de planeet gingen onderzoeken, volgden miljoenen mensen de missie online. Niet alleen kon men alle beelden bekijken die terug naar aarde werden gestuurd, er was ook de mogelijkheid om commentaar te geven. Tussen alle enthousiaste berichten in, werd ik getroffen door één zure reactie. De schrijver daarvan was teleurgesteld over het in zijn ogen geringe exotische karakter van de gefotografeerde landschappen. Was dit nu al die honderden miljoenen dollars waard? De kiezels en keien op Mars zagen er net zo uit als in zijn achtertuin.

Een kleine opmerking voor een mens, maar een reusachtige denkstap voor de mensheid. Hoe zouden vroegere culturen op deze Marsfoto’s gereageerd hebben? In de meeste kosmografieën uit de wereldgeschiedenis was zo’n alledaagse aanblik van een hemellichaam volstrekt onvoorstelbaar geweest. De sterren en planeten bestonden in die denkwerelden helemaal niet uit dezelfde materialen als waaruit alles op aarde was gemaakt. De Griekse filosofen hadden er zelfs een speciaal vijfde element voor bedacht: de kwintessens. Anders dan in onze wereld, waar de chaos regeert en dingen altijd kapotgaan, heersten in de hemelse sferen absolute orde en regelmaat. In het kristallijnen universum buiten de aarde, uitsluitend bevolkt door zuivere vormen als perfecte cirkels en bollen, was geen ruimte voor verandering of verval. Dit alles in groot contrast met de rotzooi waarmee de mens iedere dag wordt geconfronteerd.

Bekijk een serie met de mooiste Marsfoto’s


Klik hier de foto om een fotoserie te zien (popup)..


Maar hoe anders deze aanblikken van Mars. In dit opzicht had de sikkeneurige commentator groot gelijk. Het landschap op Mars ziet er maar aards uit, heel gewoontjes. De steenhopen en kiezels laten zien dat de natuur ook op verre planeten haar afbrekende werk blijft doen. Er is niets van de vermeende perfecte orde te zien. Maar daarmee zijn de Marsfoto’s niet teleurstellend. Integendeel, ze maken juist treffend hét grote inzicht van de moderne wetenschap zichtbaar: de natuurwetten zijn letterlijk universeel, ze gelden overal in het universum. De rotzooi buiten de dampkring is even groot als daarbinnen, zo niet groter.

Op het handjevol planeten en manen in ons zonnestelsel na, zal het praktisch onmogelijk zijn om andere hemellichamen, zoals andere sterren en sterrenstelsels, te bezoeken en van dichtbij te fotograferen. Maar we weten één ding zeker: al die verre streken worden door dezelfde wetten geregeerd als hier op aarde. De fijne strepenpatronen in de spectra van het verre sterrenlicht – die kosmische barcodes die alleen astronomen kunnen lezen – laten zien dat daar precies dezelfde atomen en moleculen te vinden zijn als we in onze laboratoria bestuderen, met precies dezelfde eigenschappen. Vanuit dit perspectief ziet de gehele kosmos er aards uit.

Het is een fascinerende gedachte dat een paar stukjes grond op die grotendeels onbekende planeet, honderden miljoenen kilometers ver weg, zo uitputtend bestudeerd zijn. Anders dan de foto’s mogelijk suggereren, is het geportretteerde landschap op Mars namelijk bescheiden van omvang en verhoudingen. Als deze landschappen op aarde te vinden waren – en met enige fantasie zijn ze dat ook wel – dan zou er maar weinig aandacht aan worden besteed. U zou er zo achteloos aan voorbijrijden. De kale stenen zouden niet belangrijk genoeg zijn voor een toeristische attractie, een park of zelfs maar een ANWB-bord. Ook dat aspect delen ze met menige achtertuin.

Toch zijn de duizenden foto’s die van deze bescheiden rotsen zijn gemaakt tot in de allerkleinste details bestudeerd. Liefdevol heeft iedere kiezel, barst of greppel een geografische koosnaam gekregen: Sugar Loaf Flats, White Boot, Stone Council, Last Chance, Laguna Hollow, Cape St Mary, Husband Hill, Big Bend, Methusaleh. Kleine groeven, soms door de robotjes zelf gegraven, krijgen het prestige van de Grand Canyon. Sommige kiezels stijgen naar het niveau van de hoge bergen op aarde waarnaar ze zijn vernoemd, zoals Stone Mountain in Georgia of El Capitan in Texas. Maar van deze versie van Stone Mountain kun je rustig afvallen. Hij is slechts enkele centimeters hoog. En op Mars is El Capitan maar tien centimeter. Sommige details in deze woeste vergezichten zijn slechts millimeters groot en met het blote oog nauwelijks te zien. Het is maar helemaal de vraag of er enkele vierkante meters aardoppervlak in natuurlijke staat te vinden zijn die met dezelfde detaillering zijn bestudeerd en benoemd. Zelfs de keien in de achtertuin van de teleurgestelde commentator zullen geen individuele namen dragen.

Miniaturisering is een diep menselijke manier om de wereld te bevatten. Wie heeft als kind niet een schaalmodel van de wereld gemaakt met poppetjes, speelgoedauto’s, elektrische treinen of lego? In hun symbolische waarde kunnen de gefotografeerde landschappen van Mars gezien worden als buitenaardse versies van de rotstuinen die we bij Japanse tempels vinden. Die rotstuinen zijn ook miniatuurwerelden, schaalmodellen van de Japanse archipel. De witte kiezelbedden verbeelden de grote oceanen. De gestileerde cirkels en lijnen, die de monniken er met grote precisie in trekken, suggereren de golven en stromingen. Met mos begroeide keien vormen tropische eilanden, afgeknepen heggen worden wilde oerwouden. De toeschouwer kan in enkele vierkante meters een complete wereld aanschouwen. Een simpele kei krijgt zo een symbolische betekenis.

De miniatuurbergen op Mars en de rotstuinen in Japan doen me denken aan een andere symbolische steen die gewoon in Nederland te vinden is en wel in Haarlem, in de Ovale Zaal van Teylers Museum. Daar ligt namelijk de top van de Mont Blanc. Dit zeer bescheiden stukje rots heeft Horace-Bénédict de Saussure bij de eerste beklimming in 1787 hoogstpersoonlijk van de berg afgehakt. Menigeen fronst even bij het lezen van de beschrijving van deze steen.

Want het is natuurlijk allesbehalve de top van de hoogste berg van de Alpen die daar in de vitrine ligt. Als het goed is zit die per definitie nog op de Mont Blanc. Maar dit neemt niets weg van de zeggingskracht van deze simpele steen. Wat heeft hij allemaal meegemaakt op de tocht, die ook een figuurlijk hoogtepunt van de geologie was? Hoe en wanneer is hij gevormd, en hoe heeft de aarde hem omhooggestuwd? En welke magische betekenissen werden in het jaar 1787 aan dit rotsblokje toegedicht, dat immers toen als de hoogste steen op aarde werd beschouwd? Ook dit bescheiden rotsblokje staat met zijn paar centimeter symbool voor een reuzenberg.

Zo bekeken staan deze foto’s van enkele bescheiden rotsen op Mars in een lange traditie. Ze zijn een monument voor de belangstelling en liefde waarmee het menselijk oog de wereld kan observeren en de betekenis die het menselijk verstand daaraan kan toekennen. Als we nu ook eens zoveel aandacht aan een plekje op aarde zouden besteden.

(nrc)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_76300570
Spirit Faces Uncertain Future as New Year Dawns
quote:
Dec. 31 , 2009: This Sunday, NASA's Mars rover Spirit will mark six years of unprecedented exploration of the Red Planet. However, the upcoming Martian winter could end the roving career of the beloved, scrappy robot.

Spirit landed on Mars at 8:35 p.m. PST on Jan. 3, 2004, and its twin Opportunity arrived at 9:05 p.m. Jan. 24, 2004. The rovers began missions intended to last for just three months but which have instead gone on for six Earth years, or 3.2 Mars years. During this time, Spirit has found evidence of a steamy and violent environment on ancient Mars that was quite different from the wet and acidic past documented by Opportunity, which has been operating successfully halfway around the planet.

A sand trap and balky wheels are challenges to Spirit's mobility that could prevent NASA's rover team from using a key winter-survival strategy. The team might not be able to position the robot's solar panels to tilt toward the sun to collect power for heat to survive the severe Martian winter.

Nine months ago, Spirit was driving across a place called "Troy" when its wheels broke through a crusty surface layer into loose sand. Efforts to escape this sand trap barely have budged the rover. The rover's inability to use all six wheels for driving has worsened the predicament. Spirit's right-front wheel quit working in 2006, and its right-rear wheel stalled a month ago. Surprisingly, the right-front wheel recently resumed working, though intermittently. Drives with four or five operating wheels have produced little progress and the latest attempts have resulted in the rover actually sinking deeper in the soil.

"The highest priority for this mission right now is to stay mobile, if that's possible," says Steve Squyres of Cornell University in Ithaca, N.Y. He is principal investigator for the rovers.

If mobility is not possible, the next priority is to improve the rover's tilt, while Spirit is able to generate enough electricity to turn its wheels. Spirit is in the southern hemisphere of Mars, where it is autumn, and the amount of daily sunshine available for the solar-powered rover is declining. This could result in ceasing extraction activities as early as January, depending on the amount of remaining power. Spirit's tilt, nearly five degrees toward the south, is unfavorable because the winter sun crosses low in the northern sky.

Unless the tilt can be improved or winds lessen the gradual buildup of dust on the solar panels, the amount of sunshine available will continue to decline until May 2010. During May, or perhaps earlier, Spirit may not have enough power to remain in operation.

"At the current rate of dust accumulation, solar arrays at zero tilt would provide barely enough energy to run the survival heaters through the Mars winter solstice," says Jennifer Herman, a rover power engineer at NASA's Jet Propulsion Laboratory in Pasadena, Calif.


Above: The latest attempt to dislodge Spirit, pictured above, was not successful. On Dec. 26th the rover actually sunk 6 mm deeper into the sandtrap. [Details]

The team is evaluating strategies for improving the tilt even if Spirit cannot escape the sand trap, such as trying to dig in deeper with the wheels on the north side. In February, NASA will assess Mars missions, including Spirit, for their potential science versus costs to determine how to distribute limited resources. Meanwhile, the team is planning additional research about what a stationary Spirit could accomplish as power wanes.

"Spirit could continue significant research right where it is," says Ray Arvidson of Washington University in St. Louis, deputy principal investigator for the rovers. "We can study the interior of Mars, monitor the weather and continue examining the interesting deposits uncovered by Spirit's wheels."

A study of the planet's interior would use radio transmissions to measure wobble of the planet's axis of rotation, which is not feasible with a mobile rover. That experiment and others might provide more and different findings from a mission that has already far exceeded expectations.

"Long-term change in the spin direction could tell us about the diameter and density of the planet's core," says William Folkner of JPL. He has been developing plans for conducting this experiment with a future, stationary Mars lander. "Short-period changes could tell us whether the core is liquid or solid."

Spirit may be stuck and in peril, but the rover still has a lot of work to do. Stay tuned for updates from Science@NASA.

Editor: Dr. Tony Phillips | Credit: Science@NASA
<a href="http://www.vwkweb.nl/" rel="nofollow" target="_blank">Vereniging voor weerkunde en klimatologie</a>
<a href="http://www.estofex.org/" rel="nofollow" target="_blank">ESTOFEX</a>
pi_76307973
quote:
31-12-2009

Marswagentje Spirit krijgt het moeilijk



Het nog steeds in het zand verstrikt geraakte Marswagentje Spirit staat een moeilijke tijd te wachten. Op 3 januari is het precies zes jaar geleden dat Spirit een geslaagde landing op Mars maakte. Dat was het begin van een succesvol onderzoeksprogramma, dat pas negen maanden geleden met een eerste grote tegenslag te kampen kreeg. Toen zakte Spirit bijna letterlijk door het ijs, of beter gezegd: door een dunne, harde korst waaronder los zand schuilging.

De afgelopen weken zijn verwoede pogingen ondernomen om het Marswagentje uit zijn benarde situatie te bevrijden - tot nog toe tevergeefs. En de tijd dringt: de winter staat voor de deur en de zon komt steeds lager aan Spirits hemel te staan. Hierdoor neemt de hoeveelheid stroom die zijn zonnepanelen produceren sterk af. Zó sterk zelfs, dat gevreesd wordt dat er straks niet meer genoeg elektriciteit is voor de cruciale verwarming van de mobiele robot.

Als Spirit niet alsnog ontsnapt, zal een manier moeten worden gevonden om hem zodanig te kantelen dat zijn zonnepanelen meer op de zon zijn gericht. Desnoods zal worden geprobeerd om de wielen aan de noordkant dieper in het Marszand te laten wegzakken. Dan kan Spirit de lange Marswinter misschien nog net doorstaan, en vanuit zijn parkeerstand nog wat nuttig onderzoek doen.

© Eddy Echternach (www.astronieuws.nl)

(allesoversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_76367012
quote:
Op vrijdag 1 januari 2010 22:46 schreef ExperimentalFrentalMental het volgende:

[..]

31-12-2009

Marswagentje Spirit krijgt het moeilijk

[ afbeelding ]

Het nog steeds in het zand verstrikt geraakte Marswagentje Spirit staat een moeilijke tijd te wachten. Op 3 januari is het precies zes jaar geleden dat Spirit een geslaagde landing op Mars maakte. Dat was het begin van een succesvol onderzoeksprogramma, dat pas negen maanden geleden met een eerste grote tegenslag te kampen kreeg. Toen zakte Spirit bijna letterlijk door het ijs, of beter gezegd: door een dunne, harde korst waaronder los zand schuilging.

De afgelopen weken zijn verwoede pogingen ondernomen om het Marswagentje uit zijn benarde situatie te bevrijden - tot nog toe tevergeefs. En de tijd dringt: de winter staat voor de deur en de zon komt steeds lager aan Spirits hemel te staan. Hierdoor neemt de hoeveelheid stroom die zijn zonnepanelen produceren sterk af. Zó sterk zelfs, dat gevreesd wordt dat er straks niet meer genoeg elektriciteit is voor de cruciale verwarming van de mobiele robot.

Als Spirit niet alsnog ontsnapt, zal een manier moeten worden gevonden om hem zodanig te kantelen dat zijn zonnepanelen meer op de zon zijn gericht. Desnoods zal worden geprobeerd om de wielen aan de noordkant dieper in het Marszand te laten wegzakken. Dan kan Spirit de lange Marswinter misschien nog net doorstaan, en vanuit zijn parkeerstand nog wat nuttig onderzoek doen.

© Eddy Echternach (www.astronieuws.nl)

(allesoversterrenkunde)
Wat een slecht einde voor zo'n geweldge rover zeg!
сухой
Я з
pi_76368606
quote:
Op zondag 3 januari 2010 18:26 schreef osso_secco het volgende:

[..]

Wat een slecht einde voor zo'n geweldge rover zeg!
Wat was dan een goed einde geweest?
pi_76370358
Niet kapot gaan maar uitgezet worden omdat er geen resultaten meer behaald kunnen worden terwijl de rover nog rijdt
сухой
Я з
  † In Memoriam † zondag 3 januari 2010 @ 21:42:48 #119
21290 NorthernStar
Insurgent
pi_76376815
quote:
Op vrijdag 1 januari 2010 22:46 schreef ExperimentalFrentalMental het volgende:

[..]

Marswagentje Spirit krijgt het moeilijk

Arme Spirit.

En het is zo'n volhoudertje. Hij rijdt al drie en een half jaar met een mank wieltje rond.
pi_76462138
04-01-2010

Mars was langer 'nat' dan gedacht



Volgens Britse onderzoekers zijn er op de planeet Mars nog veel later met water gevulde meren geweest dan tot nog toe werd aangenomen. Dat blijkt uit spectaculaire opnamen die door de Mars Reconnaissance Orbiter zijn gemaakt.

Aan de warme, natte periode van Mars zou ongeveer 3,8 miljard jaar geleden een einde zijn gekomen, toen de planeet vrijwel zijn gehele atmosfeer kwijtraakte. Uit recente opnamen van het Marsoppervlak blijkt echter dat er ook later nog warmere perioden zijn geweest. Tellingen van de aantallen inslagkraters in het 'merengebied' rond de evenaar van de planeet duiden er namelijk op dat de opgedroogde meren daar ongeveer drie miljard jaar geleden zijn gevormd.

Volgens de onderzoekers zouden de latere opwarmingen het resultaat kunnen zijn van vulkanische activiteit, meteorietinslagen of kleine veranderingen in de baanbeweging van Mars. Hierdoor zou de atmosfeer tijdelijk weer dichter zijn geworden en genoeg zonnewarmte hebben vastgehouden om het oppervlakte-ijs plaatselijk te laten smelten.

© Eddy Echternach (www.astronieuws.nl)

(allesoversterrenkund)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_76462443
Tvp zodat ik deze reeks een keer rustig door kan nemen.

Een tijdje terug was er op National Geographic tijdens de Space Week ook een documentaire over de Rover en de Opportunity. Zeer mooie docu!
Perhaps you've seen it, maybe in a dream.
A murky, forgotten land.
pi_76468032
quote:
Op zondag 3 januari 2010 19:42 schreef osso_secco het volgende:
Niet kapot gaan maar uitgezet worden omdat er geen resultaten meer behaald kunnen worden terwijl de rover nog rijdt
Hij rijdt niet meer... Hij zit vast. en hij staat ongunstig om zonne energy op te vangen.
Ze proberen hem nog wat te kantelen zodat ie mogelijkerwijs meer zonnestralen kan opvangen
om hem na de winter weer op te starten. Zo kan ie dan alsnog plaatselijk onderzoek doen.
<a href="http://www.vwkweb.nl/" rel="nofollow" target="_blank">Vereniging voor weerkunde en klimatologie</a>
<a href="http://www.estofex.org/" rel="nofollow" target="_blank">ESTOFEX</a>
pi_76744583
12-01-2010

NASA stuurt sonde naar Phoenix Marslander



De Mars Odyssey sonde gaat luisteren naar mogelijke maar onwaarschijnlijk geachte radiosignalen van de Mars Phoenix Lander om uit te knobbelen of de eind 2008 inactief geworden onbemande Marsverkenner op de noordelijke Marspool de winter heeft overleefd, meldt de NASA.

De Phoenix landde in mei 2008 en werkte twee maanden langer dan de voorziene drie maanden. Op zonne-energie draaiend, communiceerde het tuig op 2 november 2008 voor het laatst. Sindsdien onderging de sonde de herfst, winter en een deel van de lente op Mars. De hardware was niet voorzien om de ijzige Martiaanse winter te overleven.

Contact opnemen met Phoenix
Hoewel de NASA niet verwacht dat is gebeurd, zal de rond Mars draaiende onbemande Odyssey toch proberen contact op te nemen met de Phoenix. De Odyssey zal tijdens de drie mogelijke luisterdagen deze maand zowat tien keer per dag bovenvliegen, terwijl er nog luistercampagnes in februari en maart zijn gepland. Er valt nu evenveel zonlicht op de succesrijke Phoenix als bij de laatste communicatie want de zon zit dagelijks 17 uur boven de horizon. Bij overleven, hoort de Phoenix de ingebouwde computerinstructies op te volgen. Die bestaan in periodieke pogingen om contact te krijgen met eender welke sonde die nog rond Mars draait en dus met de Aarde.

Info verwerven over lander
Als de Odyssey toch van het tuig hoort, zal de sonde proberen het signaal vast te houden en informatie te verwerven over de status van de lander. In functie daarvan kan de NASA verdere beslissingen nemen. (belga/vsv)

(HLN)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_76795796
14-01-2010

NASA fotografeert 'bomen' op Mars


De schitterende zandduinen op Mars. Foto NASA

De krachtige camera HiRISE, die cirkelt in een baan rond Mars, heeft foto's van het Marsoppervlak gezonden naar de NASA waarop precies 'bomen' te zien zijn.

De prachtige beelden tonen op het eerste zicht donkere coniferen in een duinenlandschap. De foto's zijn genomen op ongeveer 400 km van de Noordpool van Mars. De schitterende duinen die de beelden laten zien, zijn tijdens deze periode van het jaar altijd bedekt met een laagje CO2 ijs.

Opeenhopingen
Volgens de Nasa echter, zijn de 'bomen' in werkelijkheid opeenhopingen van puin veroorzaakt door aardverschuivingen. Momenteel is het immers lente op Mars en dan begint het ijs volop te smelten. Hierdoor gaat de aarde verchuiven en hoopjes vormen. (hlnsydney/kve)

(HLN)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_77131329
21-01-2010

NASA maakt Marsfoto's op verzoek



Binnenkort zal HiRise, de meest geavanceerde camera aan boord van de Mars Reconnaissance Orbiter (MRO), foto's maken van gebieden die door het publiek zijn aangewezen. Sinds zijn aankomst bij Mars heeft de MRO bijna 13.000 opnamen gemaakt, maar alles bij elkaar is daarbij nog geen procent van het planeetoppervlak gedetailleerd vastgelegd. Wetenschappers hebben nog duizenden gebieden op hun verlanglijstje staan, die zullen worden gefotografeerd zodra de MRO daar de kans toe krijgt. Nieuwe ideeën zijn altijd welkom: vandaar het HiWish-initiatief.

Op de HiWish-website kan iedereen een gebiedje op Mars aanwijzen dat nader onderzoek verdient. Daarbij moet echter wel een motivatie worden gegeven. Bovendien moet het voorstel passen in één van de achttien wetenschappelijke thema's waar het camerateam van de MRO zich mee bezighoudt. Tot de thema's behoren inslagprocessen, seizoenseffecten en (vroegere) vulkanische activiteit.

© Eddy Echternach (www.astronieuws.nl)

(allesoversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_77273496
21-01-2010

Marswagentje onderzoekt bijzondere steen op Mars



Het Marswagentje Opportunity heeft de afgelopen twee maanden onderzoek verricht aan een bijzonder brok gesteente. 'Marquette Island', zoals de donkere steen ter grootte van een basketbal is gedoopt, kan meer inzicht geven in de samenstelling van het inwendige van de planeet Mars.

Marquette Island wijkt duidelijk af van de tientallen stenen en meteorieten die Opportunity eerder bekeken heeft. Hij bestaat uit grofkorrelig basaltgesteente, en is dus van vulkanische oorsprong. En zijn grofkorreligheid wijst erop dat hij uit voorheen gesmolten gesteente bestaat dat langzaam is afgekoeld, waardoor zich kristallen konden vormen. Volgens de onderzoekers moet dit gesteente oorspronkelijk diep in de korst van Mars hebben gezeten: oppervlaktegesteente koelt namelijk sneller af en is fijner van textuur.

© Eddy Echternach (www.astronieuws.nl)

(allesoversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
  † In Memoriam † woensdag 27 januari 2010 @ 07:36:13 #127
21290 NorthernStar
Insurgent
pi_77321604
Spirit geeft de geest

Gedeeltelijk iig. Vastgelopen in het zand en komt er niet meer uit.
quote:
Spirit is Now a Stationary Science Platform

January 26, 2010: After six years of unprecedented exploration of the Red Planet, NASA's Mars Exploration Rover Spirit is no longer a fully mobile robot. NASA has designated Spirit a stationary science platform after efforts during the past several months to free it from a sand trap have been unsuccessful.

The venerable robot's primary task in the next few weeks will be to position itself to combat the severe Martian winter. If Spirit survives, it will continue conducting significant new science from its final location. The rover's mission could continue for several months to years.

"Spirit is not dead; it has just entered another phase of its long life," said Doug McCuistion, director of the Mars Exploration Program at NASA Headquarters in Washington.
optimist

Nu de winter nog door zien te komen.
pi_77322762
quote:
Op woensdag 27 januari 2010 07:36 schreef NorthernStar het volgende:
Spirit geeft de geest

Gedeeltelijk iig. Vastgelopen in het zand en komt er niet meer uit.
[..]

optimist

Nu de winter nog door zien te komen.
inderdaad

26-01-2010

Marsrover heeft zijn laatste rustplaats bereikt



Het Amerikaanse Marswagentje Spirit blijft staan waar hij staat. NASA heeft besloten om geen verdere pogingen te doen om de mobiele onderzoeksrobot uit zijn benarde toestand te bevrijden. Tien maanden geleden zakten de wielen van Spirit door de dunne harde oppervlaktekorst, waardoor hij vast kwam te zitten in het losse zand dat daaronder ligt.

De beslissing om de mobiliteit van Spirit definitief op te offeren, is ingegeven door de naderende winter ter plaatse. Doordat de zon steeds lager aan de hemel komt te staan, daalt de opbrengst van Spirits zonnepanelen. Besloten is nu om de resterende manoeuvreerbaarheid te gebruiken om het Marswagentje een wat gunstigere positie te geven. Nu hellen zijn zonnepanelen een beetje naar het zuiden, terwijl de zon in het noorden staat. Dat kan enigszins worden verholpen door Spirit een klein stukje achteruit te laten rijden, zodat zijn achterkant een beetje omhoog komt. Dat is wel nodig ook, want nu is de stroomopbrengst te gering om de communicatie met Spirit tijdens de winter in stand te houden.

Een en ander betekent overigens niet dat het Marswagentje geen onderzoek meer zal kunnen doen. Vanuit zijn vaste positie kan Spirit onder meer de kleine schommelingen in de rotatie van Mars gaan meten, wat informatie oplevert over het diepe inwendige van de planeet. En de nog steeds werkzame robotarm blijft bodemonderzoek doen.

© Eddy Echternach (www.astronieuws.nl)

(allesversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_77323099
24-01-2010

Bewijs voor bacterieel leven op Mars?

De Mars Reconnaissance Orbiter (MRO) van NASA observeerde verschillende grote 'meren' op het oppervlakte van Mars, die met op kanalen lijkende geulen met elkaar verbonden zijn. Volgens wetenschappers vertonen deze kanalen de nodige ingrediënten om door (vloeibaar) water te zijn gecreëerd. Uit de nieuwe MRO foto's blijkt niet alleen dat Mars ooit grote meren bezat, maar ook dat de meren zich veel later dan eerder gedacht vormden: 'amper' 3 miljard jaar geleden. Een best te smaken vaststelling, maar waar in het gras schuilt de wetenschappelijke adder van bacterieel leven?



Dr. Sanjeev Gupta, geoloog bij het Imperial College London, en zijn team van het Imperial College en University College London bestudeerden verschillende MRO foto's van vlakke 'indrukken' op het oppervlak van Mars, net boven de 1.700 kilometer lange 'Ares Vallis' vallei. De indrukken hebben een gemiddelde diameter van 20 kilometer en werden toegeschreven aan het instorten van lappen grond, doordat het ijs in de bodem zo'n 4 miljard jaar geleden door sublimatie verloren ging in de ijle atmosfeer van de rode planeet.

Het team vond op de gedetailleerde foto's echter een reeks kanalen die de indrukken met elkaar verbinden. Ze zijn ervan overtuigd dat deze kanalen enkel door stromend water gevormd kunnen zijn, en niet door de directe overgang van ijs naar een gasvormige fase.



Op planeten zoals Mars tellen wetenschappers de kraters in een bepaald gebied om de ouderdom van de regio te bepalen. Voor het gebied boven de Ares Vallis vallei rekende het team de indrukken terug naar de zogenaamde 'Hesperian Epoch' van Mars, circa 3,5 to 1,8 miljard jaar geleden. Een verrassende vaststelling, want van die periode werd aangenomen dat Mars toen een koude en droge planeet was zónder vloeibaar water aan de oppervlakte.

Het team van onderzoekers stelt dat Mars tijdens de Hesperian Epoch kortstondige perioden van opwarming kan ervaren hebben. Misschien ten gevolge van vulkanische activiteit, de inslag van een meteoriet of een verschuiving van de planeet in zijn baan rond de zon. Dit zou genoeg warmte ontwikkeld hebben om het ijs in de ondergrond te doen smelten, maar ook de nodige atmosferische druk om het water aan de oppervlakte van de planeet in vloeibare toestand te houden.


Gupta: "We raken er niet uit wat de aanzet was voor deze warmere periode. We hebben verschillende hypothesen. Misschien hebben locale condities op Mars voor een atmosfeer gezorgd die een klein broeikaseffect veroorzaakte, zodat de meren konden ontstaan. We weten niet hoe lang de meren gevuld waren met water, maar we weten wel hoe opwindend het is om bewijzen van (vloeibaar) water op Mars te zien."


(MRO foto van Olympus Mons Aureole)

Dr. Gupta, hoe zit het nu met bacterieel leven?

"De warmere condities op Mars kunnen ervoor gezorgd hebben dat de indrukken op de oppervlakte zich vulden met smeltwater. Uiteindelijk zouden ze ook overstromen waarbij zich kanalen vormden door de waterstroom naar lager gelegen bassins. Dit zorgt voor een ander milieu waar microbiologisch leven mogelijk is. Dit zou fossiel leven zijn. Het is een gebied dat we niet als 'een plaats om naartoe te gaan' beschouwden."

(Grenswetenschap)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_77658809
03-02-2010

Belgische ploeg neemt deel aan gesimuleerde Marsmissie in Utah

Een volledig Belgische ploeg voert van 6 tot 22 februari een gesimuleerde Marsmissie uit aan boord van het 'Mars Desert Research Station' in de woestijn in het zuiden van de Amerikaanse staat Utah. Drie Vlamingen en drie Walen sluiten zich vrijwillig op in een habitat van twee verdiepingen, met een doorsnede van acht meter, volledig afgesneden van de buitenwereld. Uitjes gebeuren enkel in ruimtepakken.

Unicum
Het is voor het eerst dat een volledig Belgische ploeg aan een dergelijk experiment deelneemt. De uitverkorenen zijn Nancy Vermeulen uit Antwerpen, Nicky De Munster uit Waregem, Arjan Van der Star uit Lanaken en de Walen Pierre-Emmanuel Paulis, Nora Martiny en Margaux Hoang.

Nationale Loterij
De expeditie wordt volledig gefinancierd door de Nationale Loterij. De doelstellingen zijn zowel wetenschappelijk als pedagogisch. De experimenten situeren zich op verschillende wetenschappelijke domeinen, zoals biologie, geologie, hydrografie, weerkunde, aardrijkskunde, zonne-energie, composteren, het beschermen van de omgeving en het recycleren van water. Er zijn contacten met Belgische scholen voorzien. De missie is te volgen op www.marssociety.be. (belga/dea)

(HLN)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_77947349
11-02-2010

Sedimenten in Marskrater onthullen klimaatgeschiedenis



Rond de centrale bergpiek van de 150 kilometer grote Marskrater Gale heeft zich een enorme hoeveelheid puin verzameld die een gelaagde structuur vertoont. Het onderzoek van deze puinophoping maakt veel duidelijk over de grote klimaatveranderingen die zich miljarden jaren geleden op Mars hebben afgespeeld.

Amerikaanse geologen hebben vastgesteld dat onderop de 'stapel' gesteenten, die zich in de loop van ongeveer twee miljard jaar hebben gevormd, lagen met kleimineralen liggen - mineralen die zich alleen onder natte omstandigheden vormen. Hoger gelegen lagen bevatten daarnaast ook sulfaten: ook die hebben een natte oorsprong, maar afzetting vindt pas plaats als het water waarin ze gevormd zijn verdampt. Nog hogere lagen in de puinberg blijken alleen sulfaten te bevatten en bovenaan zijn geen water-gerelateerde mineralen meer te vinden.

Deze volgorde van lagen bevestigt de resultaten van onderzoek elders op Mars. Maar de Gale-krater is tot nog toe de enige plek waar één opstapeling van gesteenten het complete verhaal vertelt. De krater is dan ook een van de mogelijke landingsplaatsen van de mobiele onderzoeksrobot Curiosity van de Mars Science Laboratory, die in 2011 wordt gelanceerd.

© Eddy Echternach (www.astronieuws.nl)

(allesoversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_78085433
16-02-2010

Mars Express onderzoekt 'holle' Marsmaan



Vanaf 16 februari brengt de Europese ruimtesonde Mars Express weer een aantal bezoekjes aan Phobos, het grootste maantje van de planeet Mars. De waarnemingscampagne zal op 3 maart zijn hoogtepunt bereiken: op die dag wordt Phobos tot op slechts 50 kilometer genaderd. De laatste nadering is op 26 maart.

De nabije verkenning van de Marsmaan is mogelijk geworden door een baancorrectie van Mars Express die in 2009 plaatsvond. Het hoofddoel van die correctie was overigens om ervoor te zorgen dat de ruimtesonde bij zijn dichtste nadering van Mars niet steeds tegen de donkere nachtzijde van de planeet aan zou kijken.

De dichtste nadering van Phobos op 3 maart zal worden aangegrepen om het zwaartekrachtsveld van het slechts enkele tientallen kilometers grote maantje te onderzoeken. Daarbij zal met name worden gelet op eventuele dichtheidsverschillen in zijn inwendige. Vermoed wordt namelijk dat Phobos geen massief object is, en dat er holtes in zijn gesteente zitten.

© Eddy Echternach (www.astronieuws.nl)

(allesoversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_78424229
24-02-2010

Gezagvoerster noemt Marssimulatie "groot succes"


Nancy Vermeulen leidde de Belgische Marssimulatie.

Conflicten tussen de teamleden en koppen als 'Op Mars waren ze dood geweest': een mens zou geneigd zijn om de Belgische Marssimulatie in de woestijn van het Amerikaanse Utah niet meteen een overdonderend succes te noemen.

Nancy Vermeulen, die eerder deze maand het gezag voerde over de groep, ziet het anders. Ze bevestigt dat er binnen de zeskoppige groep "wel eens een woordje is gevallen maar dat dit deel uitmaakt van het experiment".

"Veel uit geleerd"
"We wilden kijken hoe mensen van totaal uiteenlopende achtergrond en leeftijd twee weken in een capsule zouden werken en leven alsof het op Mars was", zegt ze in een reactie op mediaberichten over ruzie binnen het team.

Bovenop de "pure wetenschappelijke experimenten", bijvoorbeeld naar stofdeeltjes in de atmosfeer, "was het grootste experiment onszelf", zegt Vermeulen. De simulatie moest meer leren over hoe het er psychologisch aan toe gaat bij zo'n missie. "Uiteraard zijn er spanningen en conflicten. Maar het gaat erom die op te lossen. We hebben er veel uit geleerd, en de 'vluchtleiding' ook".

Jeugd enthousiasmeren
"Er zijn 25 livecontacten geweest met scholen en sterrenkundige verenigingen in België. Frank De Winne, onze peter, belde ons tijdens de missie op en feliciteerde ons met ons werk. Public outreach in de ruimtevaart is heel belangrijk, want het is de jeugd van vandaag, die over 30 jaar effectief een missie naar Mars zal uitvoeren", aldus de gezagvoerster. Er zijn 17 "ruimtewandelingen" gemaakt, onder andere om bodemstalen te nemen en te kijken hoe men zelf voedsel kan kweken tijdens een lange reis naar Mars.

Volgens de wetenschapster bij het KMI was de simulatie een groot succes, zowel qua wetenschappelijke experimenten als qua public outreach. (belga/tw)

(HLN)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_78669087
01-03-2010

Europese ruimtesonde nadert Marsmaantje tot op 67 kilometer



Op woensdag 3 maart scheert de Europese ruimtesonde Mars Express rakelings langs het grootste Marsmaantje Phobos. De kleinste afstand, die om 21.55 uur 's avonds wordt bereikt, bedraagt 67 kilometer - iets meer dan aanvankelijk de bedoeling was. De scheervlucht zal worden benut om meer te weten te komen over het inwendige van het maantje.

Tijdens zijn dichte nadering wordt Mars Express een beetje uit koers gebracht door het zwaartekrachtsveld van Phobos. De afwijking zal minimaal zijn - enkele millimeters per seconde - maar niettemin voldoende om een goede indruk te krijgen van de verdeling van de materie in het maantje. Daarbij wordt gebruik gemaakt van de draaggolf die de radiozender van Mars Express continu uitzendt. Kleine veranderingen in het radiosignaal zoals dat op aarde wordt ontvangen, zullen de geringe koersafwijkingen van de ruimtesonde verraden.

© Eddy Echternach (www.astronieuws.nl)

(allesoversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_78717702
02-03-2010

IJs op Mars wordt beschermd door puin



Uitgebreid radaronderzoek van het noordelijk halfrond van Mars heeft nog eens bevestigd dat er op veel plaatsen dikke ijspakketten onder het oppervlak liggen. Het onderzoek, uitgevoerd door de Mars Reconnaissance Orbiter, richtte zich op het heuvelachtige gebied Deuteronilus Mensae, ongeveer halverwege de evenaar en de noordpool van Mars. Daar blijken de ijsafzettingen zich over honderden kilometers uit te strekken.

De ijsafzettingen, die plaatselijk een kilometer dik zijn, liggen met name langs steile rotswanden, waar ze door omlaag gevallen puin tegen verdamping worden beschermd. Volgens de onderzoekers is het waarschijnlijk dat het hele gebied ooit onder een dikke laag ijs heeft gelegen, en dat het ondergrondse ijs daar het restant van is.

© Eddy Echternach (www.astronieuws.nl)

(allesoversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_78761447
03-03-2010

Mars Reconnaissance Orbiter bereikt digitale mijlpaal



De Mars Reconnaissance Orbiter, die sinds maart 2006 om de planeet Mars cirkelt, heeft een bijzondere mijlpaal bereikt. In vier jaar tijd heeft de ruimtesonde 100 terabits (100.000 gigabits) aan gegevens naar de aarde gezonden. Dat staat gelijk aan 35 uur hoge kwaliteit videobeelden en is meer dan drie keer zo veel als alle andere ruimtemissies naar planeten in ons zonnestelsel bij elkaar.

De Mars Reconnaissance Orbiter is uitgerust met een drie meter grote schotelantenne, die gegevens met een snelheid van 6 megabits per seconde naar de aarde kan zenden. Zijn wetenschappelijke instrumentarium bestaat uit drie camera's, een spectrometer, een radar en een radiometer voor atmosfeeronderzoek. Daarmee is nu ongeveer de helft van de planeet Mars nauwkeurig onderzocht.

© Eddy Echternach (www.astronieuws.nl)

(allesoversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_78919053
04-03-2010

'Marsrivier' waarschijnlijk door lava gevormd



De lange, wijdvertakte Ascraeus-geul, die in het grootste vulkanische gebied op Mars meandert, is waarschijnlijk niet het gevolg van watererosie. Sommige onderzoekers meenden dat deze structuur kon zijn ontstaan in de tijd dat er nog veel vloeibaar water was op Mars. Maar nauwkeurige analyse van delen van de 'rivierbedding' die nog niet goed bestudeerd waren, lijkt er nu op te wijzen dat deze door stromende lava is uitgesleten.

Omdat de vloeistof die het Ascraeus-geulenstelsel heeft gevormd allang verdwenen is, is het niet eenvoudig om te achterhalen wat zich hier precies heeft afgespeeld. Sommige kenmerken van het stelsel lijken sprekend op die van een drooggevallen rivier. Maar nu is ontdekt dat delen ervan 'overdekt' zijn, precies zoals dat bij lavabuizen het geval is. Deze en andere kenmerken wijzen er sterk op dat de erosie niet door water, maar door snel stromende lava is veroorzaakt.

© Eddy Echternach (www.astronieuws.nl)

(allesoversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_79088938
12-03-2010

Belg bij Europese kandidaten voor Marssimulatie


De planeet Mars

De Belg Jerome Clevers is een van de vier overgebleven kandidaten om in een "container" in Moskou een volledige vlucht naar Mars te simuleren, zo heeft het Europese Ruimtevaartbureau ESA bekendgemaakt. Het Mars-500 experiment is een zware test naar het menselijk uithoudingsvermogen.

Twee deelnemers
ESA selecteerde de laatste vier Europese kandidaten. Van de vier zullen er uiteindelijk twee echt deelnemen aan de simulatie waarvoor het viertal al met alle andere "bemanningsleden" traint in het Russisch Instituut voor Biomedische Problemen (IBMP) dat zich op de medische en psychologische kant van bemande ruimtevaart toespitst.

Mars-500 start deze zomer in een speciaal gebouwde menselijke habitat in het IBMP, met 'aan boord' zes mensen. De naam komt van 250 dagen om naar de Rode Planeet te vliegen, er 30 dagen op te werken en 240 dagen om terug te keren naar huis.

Menselijke factor
Bovenop de technische uitdagingen voor een bemand retourtje Mars speelt volgens ESA ook de menselijke factor een erg belangrijke rol: "Hoe kan men het best mensen selecteren en voorbereiden om mentaal en fysiek een ruimtevlucht van minstens anderhalf jaar te doorstaan in een gesloten ruimte, steeds tegen dezelfde gezichten aankijkend, doorlopend onder stress en geïsoleerd van familie en vrienden." (belga/ypu)

(HLN)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_79198771
15-03-2010

Mogelijke landingsplaatsen op Marsmaantje gefotografeerd



Tijdens een dichte nadering op 7 maart jl. heeft de Europese ruimtesonde Mars Express gedetailleerde opnamen gemaakt van het oppervlak van de kleine Marsmaan Phobos. Daarop zijn onder meer de mogelijke landingsplaatsen van de toekomstige ruimtemissie Phobos-Grunt te zien. De Mars Express is momenteel de enige ruimtesonde die dicht in de buurt van het slechts enkele tientallen kilometers grote Marsmaantje kan komen.

Phobos-Grunt is een Russische missie, die in 2011 van start moet gaan. Geprobeerd zal worden om een bodemmonster van de Marsmaan te verzamelen en deze naar de aarde terug te brengen. Het mogelijke landingsgebied van de Phobos-Grunt bevindt zich op het 'halfrond' dat altijd van de planeet Mars afgekeerd is.

© Eddy Echternach (www.astronieuws.nl)

(allesoversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_79518536
24-03-2010

Het andere Mars



De NASA heeft schitterende stereoscopische foto's vrijgegeven van de planeet Mars. Beelden van kolossale ijswanden laten een heel ander Mars zien.

De ijsvorming op de foto's is eigenlijk slechts een deel van de 'muur' van een gigantische krater op Mars. De krater is zo'n 2,5 kilometer diep en heeft een doorsnede van circa 60 kilometer. De erosie heeft nauwelijks toegeslagen zodat wetenschappers een kleine glimp kunnen opvangen van hoe een zeer grote en complexe krater eruit ziet.

Mojave
Er zijn vele vergelijkbare kraters op Mars. De Mojave is een van de grootste en meest 'verse'. Wetenschappers denken dat het 'slechts' tien miljoen jaar oud is, erg jong voor een krater van deze omvang. Er kan water uit de Mojave hebben gestroomd en wellicht kan daardoor regen of sneeuw zijn gevallen. (hlnsydney/kh)



(HLN)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_79538830
Wow! Ziet er heel aards uit.
pi_79558746
quote:
Op woensdag 24 maart 2010 17:53 schreef Dynd het volgende:
Wow! Ziet er heel aards uit.
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_79558769
23-03-2010

Marswagentje is slimmer geworden



Het Amerikaanse Marswagentje Opportunity, dat al meer dan zes jaar op de planeet Mars rondrijdt, heeft er een kunstje bijgeleerd. Deze winter is hij van nieuwe software voorzien die hem in staat stelt om zelf te beslissen welke steen interessant genoeg lijkt voor nader onderzoek. Daarbij wordt vooral gelet op kenmerken zoals vorm en kleur.

Het nieuwe systeem, AEGIS geheten, maakt gebruik van de groothoekbeelden die de navigatiecamera van Opportunity maakt. Voorheen werden die beelden eerst naar de aarde gezonden, zodat de vluchtleiding interessante onderzoeksobjecten kon aanwijzen. Daarbij ging soms zoveel tijd verloren, dat er van daadwerkelijk onderzoek maar weinig terechtkwam.

Inmiddels heeft Opportunity zijn eerste onderzoeksobject gekozen: een grote, donkere steen ter grootte van een rugbybal. De verwachting is dat dit autonome systeem ook bij toekomstige Marsmissies zal worden ingezet.

© Eddy Echternach (www.astronieuws.nl)

(allesoversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_79597223
24-03-2010

Jonge Marskrater onderzocht door Marswagentje Opportunity



De afgelopen weken heeft het Marswagentje Opportunity de omgeving van de 10 meter kleine en zeer jonge inslagkrater Concepción onderzocht. Van grote hoogte lijkt het of bij de inslag die deze krater veroorzaakte donker materiaal straalsgewijs is verspreid. Opportunity heeft vastgesteld dat het opgeworpen gesteente dezelfde samenstelling heeft als het bodemmateriaal dat het Marswagentje op tal van andere plekken op Mars heeft aangetroffen. Het betreft zachte, zwavelrijke zandsteen met hardere, donkere insluitsels. Deze ijzerrijke bolletjes ter grootte van peperkorrels worden ook wel 'bosbessen' genoemd.

Het materiaal waarmee het bodemgesteente in de omgeving van Concepción is bedekt, bestaat zeker voor een deel uit dicht samengepakte 'bosbessen'. Het is voor het eerst dat Opportunity deze bolletjes in zulke grote concentraties heeft aangetroffen. Of er een direct verband bestaat tussen deze concentraties en het ontstaan van de inslagkrater is nog onduidelijk. Maar het is denkbaar dat de zandsteen ter plaatse door de inslag gedeeltelijk is gesmolten, onder achterlating van de bosbessen, die tegen hogere temperaturen bestand zijn.

De bolletjes zijn overigens niet verantwoordelijk voor de donkere tint van de 'stralen' rond de inslagkrater. Deze blijken het gevolg te zijn van de schaduwwerking van de overal verspreide brokken zandsteen.

© Eddy Echternach (www.astronieuws.nl)

(allesoversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_79609857
Is dat blauwige true colour? Ziet er heel alienachtig uit.
pi_79894632
quote:
Op vrijdag 26 maart 2010 14:47 schreef Dynd het volgende:
Is dat blauwige true colour? Ziet er heel alienachtig uit.
Weet t niet zeker, meestal worden de foto's achteraf ingekleurd.
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_79894647
31-03-2010

Marsfoto's gemaakt op verzoek van publiek



Met de gevoelige HiRISE-camera aan boord van de Amerikaanse planeetverkenner Mars Reconnaissance Orbiter zijn de eerste acht opnamen gemaakt van gebiedjes op de planeet Mars die zijn uitgekozen door het grote publiek.

Eerder dit jaar ontving de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA ongeveer duizend suggesties van websitebezoekers, in het kader van het programma HiWish. In de toekomst zullen meer gebiedjes op Mars gedetailleerd in beeld worden gebracht die door het grote publiek zijn uitgekozen.
Ook bij eerdere Marsverkenners (Mars Global Surveyor en Mars Odyssey) zijn dergelijke publieksprogramma's uitgevoerd.

HiRISE is de gevoeligste camera die ooit in een baan rond Mars is gebracht. Sinds 2006 zijn ongeveer dertienduizend opnamen gemaakt, waarbij extreem langgerekte, smalle stroken van het Marsoppervlak zijn vastgelegd, maar in totaal is slechts ongeveer één procent van de planeet op deze manier gedetailleerd waargenomen.

© Govert Schilling

De eerste acht Marsfoto's die gemaakt zijn in het kader van het HiWish-programma

(allesoversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_80112217
07-04-2010

Spectaculaire lawines gezien op Mars



Het lawineseizoen op Mars is in volle gang. In 2008 werd zo'n lawine voor het eerst gefotografeerd met de HiRISE-camera van de Mars Reconnaissance Orbiter. Dat gebeurde bij toeval, maar nu, precies een Marsjaar later, houden Marsonderzoekers de steile kliffen rond de Noordpool van de planeet scherp in de gaten. En met succes: in januari zijn al verschillende lawines waargenomen. Zo stortte op 27 januari een heel pakket kooldioxide-ijs van een 700 meter hoge ijsklif af. Dat resulteerde in spectaculaire stofwolken van tientallen meters hoog.

De lawines ontstaan als de lente is aangebroken op het noordelijk halfrond van Mars, en de eerste zonnestralen de steile ijskliffen rond de Noordpool opwarmen. Op basis van de waarnemingen van dit jaar concluderen de onderzoekers dat de meeste lawines halverwege de lente optreden. Het lijkt een jaarlijks terugkerend verschijnsel.

© Eddy Echternach (www.astronieuws.nl)

(allesoversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_80243229
quote:
Sharp Turn Makes Opportunity For Roving Difficult
by Staff Writers
Pasadena CA (JPL) Apr 12, 2010



After taking some time to recharge her batteries, the rover attempted a drive on Sol 2202 (April 4, 2010). That drive stopped after the initial arc turn due to elevated current draw in the motors on the right side of the rover. The rover is between two ripples with the space in between forming a bowl.
The rover had to push harder on the right to make the sharp


turn. Conservatively-set current limits stopped the drive, as a way for controllers on the ground to assess the driving conditions before proceeding.

With everything looking okay, another drive on Sol 2204 (April 6, 2010), was commanded. It too began with a short, sharp arc. This time the drive stopped after a short distance because of wheel slip exceeding the limit of 40 percent.

Again ground controllers assessed the conditions and found no problems. With these sharp turns, the rover's wheels must impart more thrust. When the wheel thrust exceeds the shear strength of the terrain, slip occurs.

Opportunity will drive again on Sol 2206 (April 8, 2010). This time the rover is already aligned with the drive direction, so no sharp turns are needed.

Extra slip checks will be performed to make sure there are no terrain issues. As of Sol 2204 (April 6, 2010), the solar array energy production was 235 watt-hours with an atmospheric opacity (tau) of 0.371 (from Sol 2199) and a dust factor of 0.500.

Total odometry is 20,247.56 meters (20.25 kilometers, or 12.58 miles).

www.marsdaily.com
quote:
Silence Has Winter Freezes The Spirit

by Staff Writers
Pasadena CA (JPL) Apr 12, 2010




Spirit remains silent at her location called "Troy" on the west side of Home Plate. No communication has been received from the rover since Sol 2210 (March 22, 2010).
It is likely that Spirit has experienced a low-power fault and has turned off all sub-systems, including communication. The rover will use all available solar array energy to recharge her batteries.

When the batteries recover to a sufficient state of charge, Spirit will wake up and begin to communicate.

It is not known when that will happen, so the project has been listening for any X-band signal from Spirit through the Deep Space Network (DSN) every day.

The Mars Odyssey orbiter is also listening over selected Ultra-High Frequency (UHF) relay passes for any signal from Spirit. It may be weeks to months before Spirit communicates.

Total odometry is unchanged at 7,730.50 meters (4.80 miles).


www.marsdaily.com
<a href="http://www.vwkweb.nl/" rel="nofollow" target="_blank">Vereniging voor weerkunde en klimatologie</a>
<a href="http://www.estofex.org/" rel="nofollow" target="_blank">ESTOFEX</a>
pi_80293230
12-04-2010

Water op Mars; ijs op de maan



Op Mars komt vloeibaar water voor, en in sommige kraters op de maan bevinden zich ijslagen van een paar meter dik. Dat valt te lezen in het laatste nummer van het vakblad Geophysical Research Leters van de American Geophysical Union.

Met de HiRISE-camera aan boord van de Amerikaanse Mars Reconnaissance Orbiter zijn foto's gemaakt van een zogeheten gully in een duinenveld bij de krater Russell op Mars. Gullies - 'geulen' - zijn smalle, donkere sporen op bergwanden en kraterhellingen, die vermoedelijk zijn ontstaan door stromend water. Uit de foto's blijkt dat één zo'n geul in 2007 vijftig meter langer is geworden, en in 2008 ruim honderd meter. Dat wijst erop dat er af en toe nog steeds kleine hoeveelheden water vrijkomen.

Radarmetingen van de Indiase maanverkenner Chandrayaan-1 hebben het bestaan van ijs aan het licht gebracht op de bodems van enkele diepe, permanent beschaduwde kraters in de omgeving van de noordpool van de maan. Uit de radarwaarnemingen blijkt dat de ijslagen in sommige gevallen twee à drie meter dik zijn.

© Govert Schilling

(allesoversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
abonnement bol.com Unibet Coolblue
Forum Opties
Forumhop:
Hop naar:
(afkorting, bv 'KLB')