Even een quote uit de VI, oftewel: het artikel dat door onze vriendelijke voorzitter al voorzien is van de nodige kantnoten. Voordat je het artikel leest, het is geschreven door NEC-aanhanger Van Duuren, ook wel bekend van De Verlenging en Vitesse-hater. Succes, het is aardig wat leeswerk
quote:
Voortbestaan Arnhemse club opnieuw in gevaar
Sprookjeswereld Vitesse staat op instorten
24-01-2007 VI magazine 04
FC Hollywood aan de Rijn wil aan de hand van messias Aad de Mos weer jaarlijks Europees voetbal spelen. Een bizarre ambitie, want de schuld van Vitesse is inmiddels opgelopen tot een kleine twintig miljoen euro. Zelfs de eigen accountant heeft twijfels over het voortbestaan van de club.
'Zonder afbreuk te doen aan ons oordeel vestigen wij voorts aandacht op de uiteenzetting in de jaarrekening, waaruit blijkt dat het voortbestaan van de onderneming onzeker is.'
BDO CampsObers Accountants, 14 september 2006.
Bovenstaande woorden zijn afkomstig uit de accountantsverklaring over de jaarrekening van Vitesse. Voor alle duidelijkheid: het is geen verklaring die een paar maanden na het aftreden van Karel Aalbers (februari 2000) werd gedaan, maar een die dateert uit september vorig jaar. Wie weet hoe omzichtig accountants zich normaliter uiten, beseft hoe laat het is. Twee óver twaalf.
Wat een klap voor trainer Aad de Mos. Sinds zijn komst is het weer hosanna in Arnhem en na de berichtgeving over de financiële malaise bij rivaal NEC liggen de provocerende spandoeken voor 4 februari, NEC-Vitesse, al klaar.
De Mos heeft grote plannen. Hij wil nota bene jaarlijks Europees voetbal gaan spelen, maar de grote vraag is of hij niet veel te hard van stapel loopt. Een simpel telefoontje naar de Kamer van Koophandel levert namelijk onthutsende cijfers op. Het groepsvermogen (alles wat de club bezit) bedroeg op I juli 2006 18.590.000 euro. Negatief! Het dubbele van buurman NEC, die door de licentiecommissie van de KNVB onlangs in Categorie 1 werd gezet. De categorie voor clubs die onder curatele van de voetbalbond staan. Het ergste van de cijfers bij Vitesse is nog dat de schuld de afgelopen jaren onder het bewind van directeur Paul van der Kraan is toegenomen. Van 13.989.000 euro in 2004 naar 17.464.000 in 2005 tot het huidige bedrag. Volgens Van der Kraan komt dat voort uit een cosmetische ingreep: 'Eigenlijk was het eerst veel erger, maar doordat we nu in één keer alle schulden opvoeren lijkt het veel erger dan het is. Ik kan moeilijk zeggen dat die cijfers niet kloppen, maar niemand hoeft zich zorgen te maken. Alles is onder controle, de jaarcijfers zijn voor het eerst sinds heel lang positief.'
Tja, het is maar hoe je de zaken bekijkt. Ook het accountantsrapport rept over een positief jaarresultaat in overeenstemming met het licentiesysteem van de KNVB. Een alinea verder wordt het voortbestaan van de club betwijfeld. Desondanks vloeide de champagne rijkelijk na het presenteren van de bescheiden winst. Kort onderzoek leert echter dat die winst slechts een gevolg is van verkochte spelers. Zo leverde Michael Dingsdag 2,8 miljoen euro op. Maar het jaarresultaat wordt compleet tenietgedaan door de algehele situatie van de club. Het begrip pyrruswinst bestaat niet, maar zou bij deze van toepassing zijn. Onlangs verklaarde KNVB-voorzitter Henk Kesler nog in dit blad dat de bedrijfstak betaald voetbal er goed voorstond. Vreemd genoeg verkeert Vitesse (weliswaar op het randje) sinds kort in Categorie 2 van de KNVB. Blijkbaar maken ze zich bij de voetbalbond in Zeist geen zorgen over het monsterbedrag dat Vitesse nog heeft uitstaan. Een gerenommeerd accountantsbureau als BDO denkt daar duidelijk anders over...
Om het heden te begrijpen, moet je het verleden kennen. In het voorjaar van 2003 behoedde de gemeenteraad van Arnhem de lokale voetbaltrots van een faillissement. Vitesse kreeg een annuïteitenlening (een krediet met een looptijd van veertig jaar) van 6,5 miljoen euro, met een rentepercentage van 9,7 procent. FC Hollywood aan de Rijn leek gered. Met nadruk op het woordje leek. Vorige week vergaderde de Arnhemse raad immers voor de zoveelste keer achter gesloten deuren en weer ging het over zijn zorgenkindje. Ditmaal betaalde Vitesse al sinds juli van vorig jaar zijn huur over stadion Gelredome niet. En dat terwijl Van der Kraan wél maandelijks zijn herhalende mantra blijft verkondigen: 'Alles is onder controle.' Lekker is dat, prat gaan op goede cijfers en de nodige spelers binnenhalen, maar ondertussen geen huur en rente kunnen betalen. Alsof je een zwembad in de tuin laat aanleggen, terwijl de deurwaarders op de stoep staan...
Terwijl interim-directeur Theo Mommers en vervolgens ook Paul van der Kraan de club tot op hel bot hebben gesaneerd, is Vitesse nog altijd niet gezond. Verre van dat zelfs. De na afloop van het boekjaar 2004 bestaande schuld van bijna veertien miljoen euro is onder het bewind van Van der Kraan met vijf miljoen euro gegroeid. Een simpele splitsing leert dat de gemeente Arnhem nog acht miljoen tegoed heeft (inclusief de achterstallige huur én rente), een groep van externe financiers (de Vrienden van Vitesse) 8,9 miljoen en dat ook bedrijven de afgelopen twee jaar voor één miljoen euro zijn bijgesprongen. Telkens weer heeft de Arnhemse club anderen nodig om aan haar verplichtingen te kunnen voldoen. En daar ligt de crux van het probleem. Terwijl SC Heerenveen jaarlijks een omzet draait van ruim twintig miljoen euro, komt bij Vitesse acht miljoen minder binnen. Toch willen de Arnhemmers met de grote jongens blijven meedoen. Tijd voor een reëel zelfbeeld, zou je zeggen. Vitesse staal financieel op dit moment dichter bij Fortuna Sittard dan bij AZ.
In zijn kantoor in stadion Gelredome wappert de aangeslagen Van der Kraan mei diverse documenten. Een soort versnelde cursus van Cijfers en Letters. 'Dit is moeilijke materie, dat snappen de mensen niet. Die zien alleen die achttien miljoen en dan is er weer paniek. Maar de jaarcijfers kloppen nu wel, er komt zelfs meer binnen dan er uitgaat', weet Van der Kraan. Simpel gezegd heeft Van der Kraan naar eigen zeggen alle bonnen, rekeningen en schuldbekentenissen bij elkaar gelegd, waardoor Vitesse ook echt weet waar het aan toe is. 'Van die 18,5 miljoen moeten we alleen elk jaar een deel aan de gemeente terugbetalen.' Wil Van der Kraan dan met droge ogen beweren dat Vitesse gezond is? 'Nee, maar we zijn wel aan de beterende hand. De verslechtering van het eigen vermogen is een bewuste ingreep in de exploitatie om het bedrijfsresultaat om te kunnen buigen van zwaar negatief naar positief.'
De directeur stoomt door. In zijn ogen ligt de kern van de problemen in 2003. 'Toen is het reddingsplan vormgegeven en heeft Vitesse niet goed genoeg onderhandeld', weet hij nu. 'Er zijn punten waar we nooit aan kónden en nooit aan kunnen voldoen. Die pijn voelen we nu nog steeds. Dat heb ik later aangegeven bij de gemeente Arnhem, maar helaas vond men daar dat wij ons eigen straatje maar moesten schoonvegen. De inkt van het reddingscontract was volgens de gemeente nog maar amper opgedroogd.' Het moet de huidige directeur van Vitesse worden nagegeven; met zijn saneringen heeft hij in elk geval gedaan vat hij kon doen.
Toch bleek ook Van der Kraan geen wonderdokter. Pijnlijk is te zien dat in Gelredome elk thuisduel van Vitesse nog een groot aantal skyboxen leegstaat, terwijl bobo's bij NEC in de rij staan om toe te treden tot de businessclub van de veel minder moderne Goffert. Bovendien is het een publiek geheim dat de missie-Ton Fitsen bij Vitesse faliekant is mislukt. In 2005 stapte hij over van AGOW Apeldoorn om het aantal sponsors in Arnhem te vergroten, maar onder hem is Vitesse niets opgeschoten. Mooie toekomstpraatjes ten spijt, betrokkenen verbazen zich over de lage participatiegraad van bedrijven in het zo potentierijke Gelredome.
Intussen gaat Vitesse door het leven als de zwerver van de Eredivisie. Bedelen bij derden en vrijwel geen eigen bezit. Geen stadion, geen jeugdcomplex, zelfs geen eigen kantoren. 'Het geld staat op het veld', beaamt Van der Kraan eufemistisch. En zelfs dat is niet helemaal waar, Vitesse is niet volledig eigenaar van de spelersselectie. Toen de externe financiers - Herman Veenendaal, Jan Snellenburg en Cor Guijt voorop - in 2003 besloten Vitesse met een injectie van zestien miljoen euro tegemoet te komen, bedongen zij een eigendomsrecht van vijftig procent op alle spelers uit de selectie, inclusief de sinds dat moment uit de jeugdopleiding doorgestroomde talenten. Opeens was de selectie ook van hén, ze wilden immers wel enig onderpand. Niet gek, want tot de dag van vandaag moeten de Vrienden van Vitesse regelmatig tekorten aanvullen om de lopende rekeningen te kunnen betalen. 'We moeten die mensen heel dankbaar zijn natuurlijk, maar als ik mocht kiezen, was ik er graag van af', zegt Van der Kraan. 'Want ook deze schuld voelt als een blok aan ons been.'
De zwaarste last is echter nog altijd het mogen spelen in Gelredome. Vanaf de opening in 1998 was iedereen het er al over eens dat het sprookjespaleis van Karel Aalbers te duur was voor een club als Vitesse. Bijna tien jaar later is aan die visie nog altijd niets veranderd. Uit een (geheim) benchmarkonderzoek van de KNVB blijkt dat slechts drie clubs in Nederland meer stadionkosten dienen op te hoesten dan Vitesse. Terwijl dat toch ook een deel van het reddingsplan was. Het eerste voorstel was om Vitesse 2,2 miljoen euro per jaar huur te laten betalen, kort daarna werd dat verlaagd naar 1,6 miljoen. Klinkt aardig, maar feit is dat Vitesse nog altijd maandelijks verzuipt. Ter vergelijking: de exploitatiemaatschappij die bijvoorbeeld de concertreeks van Marco Borsato naar Arnhem haalde, Gelredome BV, dient op jaarbasis slechts 771 duizend euro over te maken. Bovendien bedong dat bedrijf dat de huur bij te magere bedrijfsresultaten 271 duizend euro per jaar mag zijn. Had Vitesse zo'n regeling ook maar voor elkaar gekregen, moet Van der Kraan wel eens denken... Bij het opstellen van het plan was hij nog niet actief in Arnhem, maar nog altijd ergert hij zich mateloos aan de scheve verhoudingen wat de huur betreft. 'Ze zeggen zo vaak meer evenementen dan wij te organiseren. Nou, prima, maar waarom betalen ze dan minder huur? En het is helemaal ongelooflijk dat ze met die 271 duizend euro ook nog eens een ontsnappingsroute hebben weten te bedingen. Anno 2007 durf ik wel te zeggen dat Karel Aalbers destijds gelijk had: stadion en club hadden één moeten zijn.'
De overige betrokken partijen zijn het gejammer van Vitesse zacht gezegd meer dan zat. Bij de provincie Gelderland, de gemeente Arnhem en ook Gelredome BV zijn ze van mening dat Vitesse nu maar eens moet leren zelf de broek op te houden. En niet altijd moet zeuren bij anderen. 'In 2003 bij het opstellen van het reddingsplan was iedereen content, maar Vitesse was echt bijzonder blij met de voorwaarden', zegt Paul van Sliedrecht, bestuurslid van Stichting Gelredome (aandeelhouder van de BV) en vier jaar geleden nog directeur van het stadion. 'Zelf had ik op dat moment wél al enige twijfels, want voetbalclubs vinden de huur van een stadion altijd te hoog.' En ook bij derrie Elfrink, fractievoorzitter van de in Arnhem sterke SP-fractie, overheerst de scepsis. 'Ik hoor steeds maar verhalen over een financieel topjaar, maar hetzelfde liedje herhaalt zich telkens weer', zegt hij. 'Wanneer het nou eens afgelopen moet zijn? Wat mij betreft was het allang afgelopen. Óf je speelt als gemeente voor Sinterklaas en gooit alles roekeloos in een bodemloze put, óf je speelt het kei en keihard en we zetten Vitesse nu het mes op de strot. Niet betalen is blijkbaar de werkwijze van deze club, als gemeente mogen we dit niet langer tolereren.'
Als we de Vitesse-leiding moeten geloven rest er nog een nooduitgang: de aanstaande verkoop van stadion Gelredome door de gemeente aan Eurocommerce, een projectontwikkelaar uit Deventer. Arnhem zou dan verlost zijn van het stelselmatig niet op tijd betalende Vitesse. En ook voor de club gloort er hoop. Onderdeel van de koop door Eurocommerce zou een forse financiële injectie in Vitesse zijn, bestaande uit een eenmalige som van een miljoen euro én een sponsorbijdrage van 700 duizend euro per seizoen. Erg veel geld, wetende dat hoofdsponsor Afab net zoveel betaalt en op het shirt mag staan, terwijl dat recht contractueel gezien voor Eurocommerce niet aan de orde is. Van der Kraan: 'Een fantastische tegemoetkoming en dat doen ze omdat ze het belangrijk vinden dat de hoofdbespeler van het gebouw er financieel gezond voorstaat.' Intussen is er echter nog helemaal geen officiële overeenkomst met Eurocommerce. 'Nee, over de duur van het contract gaan we pas rond de tafel zitten als Eurocommerce het stadion ook daadwerkelijk in bezit heeft.' Geen handtekeningen dus, maar enkel een mondelinge toezegging.
Vitesse rekent zich rijk, maar voorlopig is het eerst nog maar de vraag of de ontwikkelaar het stadion daadwerkelijk in handen krijgt. De bedoeling was het stadion in het najaar van 2005 te verkopen, maar inmiddels zijn we zestien maanden en nog geen steek verder. Een rte uitleg verduidelijkt veel. e glasharde afspraak - wél /art op wit - van Gelredome IV met Arnhem is dat alle contracten door de nieuwe eigenaar zonder ook maar enige wijziging worden overgenomen. Dit houdt in dat zowel de exploitatiemaatschappij als Vitesse ook in de toekomst dezelfde huur blijft betalen als nu het geval is. Gelredome BV is echter bang dat dat niet gebeurt en heeft beslag laten leggen op het stadion. Het kort geding daarover is onlangs verplaatst, omdat de nieuwe koper Eurocommerce niet aanwezig wilde zijn. SP-politicus Elfrink: 'Waarom niet? Ach, je vraagt je bijna af of ze het stadion nog wel willen kopen.'
Het grote moddergooien is intussen begonnen. Het is maar goed dat de Rijn stadion Gelredome en het gemeentehuis van elkaar scheidt, anders waren betrokkenen elkaar rechtstreeks in de haren gevlogen. Vitesse heeft uitgerekend dat elke dag dat het stadion nog van de gemeente Arnhem is, de club drieduizend euro scheelt. En de beschuldigende vinger gaat naar de directeur van Gelredome BV, Jasper van Amstel. 'Op deze manier maakt hij Vitesse kapot!', zegt Martin van Meurs, fractieleider van de plaatselijke partij Pro Arnhem.
Bij Gelredome BV is niemand zich echter van iets kwaads bewust. Van Sliedrecht: 'Wij dwarsbomen niets, maar willen wél dat iedereen zich aan alle afspraken houdt. Als Eurocommerce Vitesse met cadeautjes wil verwennen, zullen die ergens vandaan moeten komen. Prima, maar niet over onze rug.' Bovendien dreigt voor Vitesse nog een doemscenario. Van Amstel, Van Sliedrecht en co hebben op basis van een raamovereenkomst het recht het stadion te kopen via een gelijkwaardig tegenbod. Van Sliedrecht: 'Ja, dat klopt en daar denken we ook nog serieus over na. Opties voldoende, maar we willen eerst alle info zien. Tot dan zullen we het beslag ook niet van het stadion afhalen.'
Het kort geding staat nu voor 19 februari op de rol. Vandaag (woensdag) over 26 dagen dus en in de berekening van Van der Kraan scheelt dat toch weer 78 duizend euro. Intussen rijdt de trein van Aad de Mos gewoon verder. Want hoewel het in Arnhem te vaak over knikkers gaat, blijft Vitesse toch vooral een voetbalbedrijf. De Mos voelt in stadion Gelredome soms de tintelingen die hij eerder bij KV Mechelen ervoer, wat leidde tot het winnen van de Europa Cup II in 1988. Maar denkt hij zijn ambities ook te kunnen bereiken met de vervallen staat waarin Vitesse nu verkeert? 'Ik moet zeggen dat ik hier ontzettend van schrik', zegt De Mos. 'Dit zijn harde woorden, nooit leuk te horen. Maar vanuit de club hoor ik heel andere signalen. Iedereen gaat mee in mijn ambitie Europees voetbal te halen. Edward Sturing moest hier elke euro twee keer omdraaien, ik heb daar geen last van. Maar als jullie het zeggen, zal het wel zo zijn.'
Misschien is het voor Vitesse maar beter dat De Mos niet alles weet. Zijn voor een trainer van een subtopper gigantische salaris zal door de Vrienden ongetwijfeld trouw worden betaald, maar had hij vorige week ook met twee jaar bijgetekend als hij dit allemaal had geweten? Confrontaties zijn onvermijdelijk. Neem alleen al de discussie over de broodnodige versterking. De Mos is duidelijk: 'Giovanny Espinoza (Ecuadoriaans international van LDU Ouito, red.) staat al klaar als Ruud Knol vertrekt. Hij heeft twee WK's gespeeld en ik heb weinig twijfels meer over zijn komst.' Maar ook Van der Kraan is duidelijk. 'Espinoza komt zeker niét.' Het typeert de spagaat waarin Vitesse zich bevindt. Een topcoach met ambities bij een club met het huishoudboekje van een degradatiekandidaat. De accountant houdt alle mogelijkheden open, maar Arnhem lijkt zich te kunnen opmaken voor het volgende reddingsplan. En die spandoeken mogen voorlopig de kast wel weer in.
'Uit de uiteenzetting blijkt ook dat een duurzame voortzetting van de exploitatie niet onmogelijk is...'
BDO CampsObers Accountants,
14 september 2006
. Pure riooljournalistiek gebouwd op een fundament van tweedehandse krukken uit de 2e wereldoorlog.