Uit BN De Stem:
Het spel om de WK-kaarten
Door Bas Timmers en Cyril Rosman
Zaterdag 27 mei 2006 - De verkoop van WK-kaartjes is nog nooit zo transparant geweest als dit jaar. Vindt tenminste Wolfgang Niersbach, vice- president van het organisatiecomité. Maar de verdeling van het merendeel van de kaarten is ook bij de Duitsers ondoorzichtig en niet te controleren. Met als hamvraag: waar zijn die ontbrekende 360.000 kaarten?
Joao Havelange hoefde in zijn tijd als FIFA-president slechts te knikken om kaartjes te krijgen. Vierhonderd tickets kreeg hij bij het WK in 1982 in Spanje voor vrienden en relaties voor het duel tussen Brazilië en Rusland. Probleempje: de plaatsen waren achter een van de doelen. Een boze Havelange stormde destijds woedend het kantoor binnen van Raimundo Saporta, de organisator van de kaartverkoop. Hij wees op de stadionplattegrond op de VIP-plaatsen. Die waren al verkocht, zei Saporta. Maar twintig minuten later liep Havelange met de gewenste entreebewijzen naar buiten, zo staat smakelijk beschreven in het boek ‘De voetbalmaffia’ van onderzoeksjournalist David Yallop.
Zo zout als destijds in Spanje maken de Duitsers het deze keer hopelijk niet. Wel maakte het organisatiecomité twee keuzes, die de schaarste aan kaartjes en de markt voor zwarte kaartjes nog groter maakten dan ze al waren.
Het eerste besluit was om elk stadion een aantal grote wedstrijden te geven. Zo kan het gebeuren dat de kraker Nederland-Argentinië gespeeld wordt in Frankfurt, waarvoor precies 38.437 kaartjes te verdelen zijn. Op hetzelfde tijdstip bestrijden Servië-Montenegro en Ivoorkust elkaar in de nieuwe voetbalarena van München, waar veertienduizend tickets meer voor beschikbaar zijn. Oranje maakt sowieso vooral een reis langs de kleinere stadions. De enige uitzondering maakte de organisatie voor Duitsland en Brazilië die, mits ze groepswinnaar worden, hun duels alleen afwerken in de drie grootste accommodaties: die van München, Berlijn en Dortmund.
De andere belangrijke afweging die het WK-comité maakte, was om zestig procent van de voor het grote publiek beschikbare kaarten te verkopen vóór de loting in december 2005 in Leipzig. De reden: ook een wedstrijd als Iran-Angola moet uitverkocht raken om de begroting sluitend te krijgen. Gevolg was wel dat speculanten massaal kaartjes gingen bestellen, in de hoop op een topper. Waardoor op websites als Ebay of Marktplaats of bij ticketkantoren nog volop kaartjes te krijgen zijn. Tegen sterk verhoogde prijzen, dat wel.
Nu valt de zwarte markt nooit helemaal uit te bannen. En met de twee keuzes van het organisatiecomité hoef je het niet eens te zijn, maar dat heeft nu eenmaal het recht om te beslissen over de verkoopwijze. Dat laatste geldt minder voor de verdeling van entreebewijzen, daar heeft de FIFA een dikkere vinger in de pap.
‘Zeventig procent van de kaarten is via publieke verkoop van de hand gegaan’, jubelde de officiële WK-website nog eind januari. Ja, wie extreem goedgelovig rekent komt op dat getal uit. Uit officiële persberichten valt echter op te maken dat slechts 37 procent via de FIFA-ticketportal op internet is verkocht. De volgende negentien procent ging naar de deelnemende landen, maar daarvan wordt meestal maximaal de helft (zoals in Nederland via de supportersclub) aan fans verkocht. Soms is dat aantal nog veel minder, wat in een land als Italië tot veel commotie leidde. Of het is erg ondoorzichtig hoe de nationale bond de kaarten verdeelt. „Wij hebben zowel aan mensen van de bond als aan fans tickets verkocht. Al tienduizend, voor alle wedstrijden“, houdt Kaba Koné, die zich namens de Ivoriaanse voetbalbond bezighoudt met kaartverkoop, het bijvoorbeeld lekker vaag.
Elf procent was voor de hospitality-arrangementen. Die zijn weliswaar voor iedereen te koop, maar het goedkoopste kaartje van zo’n duizend euro (inclusief exclusief eten, dat dan weer wel) zal voor de gemiddelde supporter te gortig zijn. 42.000 van deze tickets wist men overigens niet te slijten en die vloeiden dus onlangs terug de normale verkoop in. Maar dan nog zal amper de helft van alle tickets in de handen van gewone voetbalsupporters zijn.
Via bovenstaande drie stromen is nog steeds amper zeventig procent van de kaartjes van de hand gegaan. Sponsors en leveranciers van het toernooi en/of de wereldvoetbalbond krijgen 490.000 kaarten. Hoe die verdeeld worden, is onbekend. Tenminste: ondanks een regen van vragen per e-mail en telefoon wenste het organisatiecomité geen toelichting te geven. Ook over de 276.000 plaatsbewijzen voor de ‘Duitse voetbalfamilie’ is weinig meer bekend dan dat ze naar de speelsteden, Bundesligaclubs, regionale voetbalbonden en fanclubs gaan. En over de 191.000 tickets voor de ‘internationale voetbalfamilie’ wil de FIFA ook geen nadere uitleg geven.
Namens de voetbalbond van de Faeröer Eilanden wist secretaris-generaal Isak Mikladal echter beslag te leggen op 250 kaarten. „We hadden de FIFA om 950 kaarten gevraagd. Voor allerlei wedstrijden, onder andere de finale. De kaartjes zijn voor de helft voor coaches en officials van de bond, voor de andere helft voor fans. Sommige mensen hebben al drie of vier jaar terug kaarten gevraagd bij ons.“
De Belgische voetbalbond KBVB kreeg eveneens 250 tickets, vertelt een woordvoerder. „Vooral voor de bondsvoorzitter en onze technische staf. Die kan landen bekijken die we in de kwalificatie voor Euro 2008 tegenkomen, zoals Servië-Montenegro. Maar het is dus niet zo dat we gratis een pakket kaarten van de FIFA hebben gekregen.“
De bonden betalen er inderdaad voor, maar wie bedenkt dat er zo’n tweehonderd nationale associaties zijn, kan uitrekenen hoeveel tickets alleen al daarvoor nodig zijn. Ook continentale organisaties zoals de UEFA krijgen een eigen contingent kaarten. Verder heeft de wereldvoetbalbond een voorraadje voor officials.
Volgens de officiële cijfers van de organisatie kom je dan in totaal tot 3,07 miljoen beschikbare tickets. Wie de brutocapaciteit van de stadions bij elkaar optelt, komt echter tot 3.423.198 kaartjes.
Het verschil (gemiddeld 5.607 entreebewijzen per duel!) zit hem volgens de toelichting in veiligheidsreserves en stoeltjes met beperkt zicht. Dat laatste is vrij merkwaardig, omdat behalve in het stadion van Berlijn nergens meer pilaren in het gezichtsveld van bezoekers staan. Of er nog andere, meer logische verklaringen zijn voor het zwarte gat van 360.000 kaarten weten we niet. Want het organisatiecomité beantwoordde de laatste twee maanden, ondanks herhaalde verzoeken, geen enkele vraag. Je zou bijna bedenken dat Raimundo Saporta zich weer met de verkoop bemoeit?
Een pauw is een kip die in bloei staat