quote:
Rob Baan en zijn Feyenoord-gevoel
Feyenoord wil in 2008 zijn eeuwfeest vieren met Erwin Koeman als trainer. De beoogde technisch directeur voor dat jubileum sneuvelde twee jaar geleden in de persoon van Rob Baan. De architect van het elftal dat de UEFA Cup won, is sinds kort terug in de eredivisie bij ADO Den Haag. Baan (62) blikt terug op zijn tijd bij Feyenoord én de nooit openbaar geworden redenen voor zijn ontslag.
Vier jaar geleden won Feyenoord de UEFA Cup met een elftal dat voor veertien miljoen euro bijeen was gekocht. Net zoveel als een andere Nederlandse topclub heeft betaald voor twee spitsen.
Rob Baan: ,,Dat maakt het uniek wat er toen is gepresteerd bij Feyenoord. Met Brett Emerton, die de finale miste door een schorsing, erbij kom je op hooguit zestien miljoen euro voor twaalf, dertien vaste krachten. Ik heb altijd gevonden dat we als technische staf een goed elftal hadden neergezet. Alleen vertrokken na de UEFA Cup-winst kort na elkaar de vijf beste spelers. Van Hooijdonk, Bosvelt, Tomasson, Emerton en Kalou. Het was logisch om te voorspellen dat het daarna een periode minder zou gaan, maar je raakt enorm teleurgesteld als de voorzitter die altijd achter je heeft gestaan in paniek raakt en ineens vóór je gaat staan.''
Een falend transferbeleid is het verhaal geworden bij uw ontslag, anderhalf jaar na die finale. We hebben u er in de publiciteit nooit meer over gehoord. Waarom niet?
,,Laat ik het zeggen zoals het is: Feyenoord heeft bij mijn vertrek een weerwoord afgekocht. Dat gebeurt standaard en dat gaat om een bedrag dat je gewoon niet kunt laten lopen. Mijn vrouw en ik hebben er een leuk huisje van gekocht in Kijkduin en alle verhalen over een falend transferbeleid heb ik de afgelopen twee jaar maar over me heen laten komen.
,,Dat was moeilijk, omdat er andere dingen speelden dan de reden die naar buiten is gebracht. Eén keer heb ik toch wat gezegd en toen werd meteen mijn uitkering geblokkeerd. Of ik zou gaan zwijgen of ik kon een juridische procedure tegemoet zien. Daar had ik helemaal geen trek in toen. Inmiddels voel ik me vrij om nog eens terug te kijken op een periode die ik desondanks als heel succesvol en plezierig heb ervaren. Of zo'n zwijgpremie gangbaar is in het voetbal? Ik weet alleen dat grote bedrijven zoals Philips er ook mee werken.''
Wat is er waar van dit verhaal van ingewijden: in uw laatste maanden moest u het interne personeelsbestand bij Feyenoord doorlichten. Dat gebeurde op verzoek van Jorien van den Herik. Toen u hem in een vertrouwelijke mail aangaf welke mensen Feyenoord in de toekomst best zou kunnen missen, kwam die vertrouwelijke mail prompt bij de betreffende werknemers terecht, met een vertrouwensbreuk in het managementteam tot gevolg.
,,Tja, dat verhaal klopt. Het is een van die andere dingen die speelden. Ik was van bestuurslid technische zaken net technisch directeur geworden. Dat ging onder het mom van clubbelang, maar ik had het achteraf gezien nóóit moeten doen. Een leek zal zeggen: technisch directeur of bestuurslid technische zaken, wat maakt het uit. Maar het máákt uit. Typisch Nederlands is dat iedereen wil weten wie er hoger is. Als bestuurslid kun je altijd terugvallen op je beleidsbepalende inbreng. Een technisch directeur is alleen beleidsuitvoerend bezig.
,,Vanaf het moment dat ik ermee instemde, is het knabbelen aan mijn macht en mijn positie begonnen. Ik had met Van den Herik de kortste lijn die er maar mogelijk was en dat heeft een aantal mensen binnen Feyenoord nooit gezind. Waar ik voorheen prima kon werken, werd dat ineens anders. Er is niets meer en niets minder dan een coup gepleegd op mijn positie en dat heb ik als een dolkstoot ervaren. Iemand heel dicht bij Van den Herik heeft die bewuste mail laten lekken. Kijk daarnaast wie er twee jaar later mogen meepraten over transferzaken en je kunt, denk ik, zo zien wie de coup nog meer hebben gewonnen.''
Dit verhaal is het gekleurde beeld van een rancuneuze ex-werknemer.
,,Rancuneus ben ik niet. Als je zo in het leven staat, hou je het geen 41 jaar vol in de voetballerij. Het ís gewoon zo gegaan en mijn vrouw heeft het behoorlijk aangegrepen. Sinds mijn vertrek gaat zij niet meer mee naar wedstrijden. Ook nu bij ADO Den Haag niet. Ik ga me niet meer binden aan mensen, zegt ze. Ze is zo teleurgesteld geraakt door de affaire-Feyenoord, dat ze bewust afstand houdt tot de dag dat ik definitief uit het voetbal stap. Begrijp me goed: als een topclub na ruim vijf jaar vindt dat iemand anders dan Rob Baan de technische lijn moet gaan bepalen, dan is dat het goed recht van die club.''
Maar?
,,Maar ik werd geslachtofferd terwijl Feyenoord mijn contract voor vijf jaar had verlengd tot in 2008. Ik was nota bene voor Van den Herik bezig met het schrijven van nog meer rapporten voor de toekomst.
,,Wat ook meespeelde in die periode waren discussies over Bert van Marwijk. Bert zette na het vertrek van die vijf topspelers Kees van Wonderen op het middenveld. Van bovenaf kwam daar kritiek op. Er werd gesteld dat ik moest ingrijpen en toen ik dat weigerde, werd er gezegd: Dan stuur je de trainer maar weg. Ik heb Bert in vier jaar Feyenoord twee keer gered door te zeggen: Hij weg, dan ik ook weg. Ik vond dat Bert het vertrouwen verdiende, dat kon ik ook met argumenten onderbouwen. Van Marwijk levert nu ook weer goed werk bij Dortmund, één van de moeilijkste clubs van Duitsland.
,,Kennelijk voelde men bovenin dat er een keuze moest worden gemaakt en die heeft men proberen te verkopen met het argument van een slecht aan- en verkoopbeleid. De kracht van Feyenoord is daarbij het eigen mediacircus. Feit is dat de supporter in mijn tijd vaker niet de waarheid te horen kreeg. Via de Feyenoord Krant werd iets in de week gelegd en daarna ging het gemanipuleer via een bevriend media-kanaal verder. Ruud Gullit heeft daar vorig seizoen ook eens een boekje over open gedaan. Ik hoop voor iemand als Erwin Koeman dat het nu eens anders gaat, want hij doet het prima met het elftal.''
Is het niet gewoon een feit dat u in uw werk aan scherpte had ingeboet? In uw eerste jaren kwamen spelers als Tomasson, Paauwe, Ono. Op het eind heetten de nieuwe aankopen Acuna, Dondé en Lazovic, de man van zeven miljoen .
,,Technisch directeur zijn bij Feyenoord betekent voortdurend creatief inspelen op een structurele situatie: er is nooit cash geld om te investeren. Via de scouting zijn alle grote talenten ter wereld wel in kaart gebracht, maar er moet altijd eerst worden verkocht, voordat er kan worden gekocht. Ajax legt zo even negen miljoen voor Huntelaar op tafel, dat kan Feyenoord nooit. Je zou als Feyenoord nu hebben moeten zeggen: We gaan dadelijk Kuyt verkopen, we halen Huntelaar. Die hebben we dan alvast. Maar dat kan dus niet.
,,Er zijn seizoenen geweest dat ik aan het begin van Van den Herik hoorde: er kan absoluut niet worden geïnvesteerd. Maar tegelijkertijd had de hoofdtrainer wel spelers nodig. Dus moest je creatief zijn en haalden we, ik noem maar wat, Arco Jochemsen. Transfervrije speler, niet voor de basis, maar wel een prima jongen om ‘erbij' te hebben. Vervolgens werd na twee, drie maanden Julio Cruz verkocht en dan zei Van den Herik ineens: Nu kan het wel, ga maar spelers halen. Grote kans natuurlijk dat de échte versterkingen die de scouts aandragen dan al zijn weggekaapt door andere clubs.
,,Om op de vraag terug te komen: toen ik in '98 bij Feyenoord begon hebben we de Argentijnse connectie laten gaan en kunnen vervangen door Nederlanders. Spelers als Paauwe, Konterman en ook Tomasson. In 2003 ging Van Hooijdonk voor één miljoen naar Fenerbahce en groeide Kuyt voor één miljoen uit tot zijn opvolger. Na 2002 is ook Lodewijks gekomen en zijn Kalou en De Guzman doorgebroken. Op het verhaal De Guzman ben ik - net als op de Kuyt-transfer - best wel trots. Bij Feyenoord krijg je tientallen faxen per dag binnen met spelersnamen. De meeste kun je meteen verscheuren, maar de kunst was toch om alles te lezen en net die ene fax eruit te pikken die interessant is. Bij de fax over Jonathan De Guzman was mijn aandacht meteen getrokken. Canadees, twaalf jaar. Én zijn naam werd doorgegeven door een man die helemaal niet bekend was in het voetbal, er geen belangen in had, maar die wel contact had met De Guzmans ouders.
,,Toen we die man spraken, bleek dat Jonathan ook nog een oudere broer had die al in Europa bij Olympique Marseille speelde. Toen dacht ik: ik heb niks te verliezen. Die man was bereid zelf de kosten van de vliegreis naar Nederland te betalen. We spraken af dat we hem pas zouden vergoeden als we De Guzman zouden nemen. Over zijn talent waren we het hier allemaal snel eens. Maar toen kwamen de problemen. Waar moet een twaalfjarig ventje wonen? Hoe doen we dat met school, en met zijn ouders, die natuurlijk geregeld moeten overkomen? Gelukkig blijkt de Feyenoord-organisatie vervolgens heel sterk te zijn. De Guzman kon de eerste jaren bij Norma wonen, de liefste vrouw die bij de club rondloopt. Met school kwamen er goede afspraken en Jonathan had verder zijn eigen mentaliteit van per se willen slagen.
,,Natuurlijk staan daar spelers tegenover van wie ik achteraf zeg: die heb ik ook niet goed beoordeeld. Maar als Nederlandse spelers te duur zijn en je moet snel handelen met goedkopere buitenlanders, dan is de gok gewoon groter. Daarbij: zo'n lijstje kun je bij Ajax en PSV ook opstellen. Een geslaagde aankoop of miskoop - het is bij Feyenoord altijd een gezamenlijke beslissing van de technische mensen en de voorzitter. Ik zou het echter willen omdraaien: na vijf jaar is een technisch directeur pas helemaal ingevoerd, kent hij exact de mogelijkheden, maar ook de ónmogelijkheden bij een club als Feyenoord. Juist bij Kuyt ‘proef' je door je jarenlange ervaring meteen: die speler past bij ons, dat gaat niet mis. En op basis van je ervaring weet je ook: voor de tien miljoen die Utrecht vraagt, kan Feyenoord Kuyt nooit halen. Maar ik vond Dirk het waard om toch te blijven praten en te blijven masseren. Met Utrecht, met zijn zaakwaarnemer. En uiteindelijk is hij gekomen. Voor slechts één miljoen.''
Was u bij de Lazovic-transfer ook maar zo vasthoudend geweest om het níet te doen.
,,Lazovic is een verhaal apart. Ik vind nog steeds dat wij het bij Feyenoord niet goed hebben gedaan in de begeleiding van die jongen. Hij is halsoverkop gehaald en er is nooit een fatsoenlijk plan met hem gemaakt. Dat trek ik mezelf ook aan.''
De duurste aankoop uit de clubhistorie, en dan geen plan?
,,Luister, Danko kwam in een fase dat we binnen Feyenoord hadden afgesproken dat we geen spelers uit Afrika meer zouden nemen en ook geen Roemenen en Joegoslaven. Van één jonge Joegoslaaf bleef de scouting echter rapportages leveren. Dat was Lazovic. Vanaf zijn zestiende jaar zat hij al bij Feyenoord in de computer en op een van de vergaderingen zei Bert van Marwijk: We weten toch wie het goed doet: Lazovic! Het seizoen liep al ten einde en Bert had kennelijk nog eens navraag gedaan bij hoofdscout Michel Beukers. Van den Herik zat er ook bij en die zei: Wat moet dat dan kosten? Waarschijnlijk heel veel geld, was het antwoord van Beukers. Ga er maar heen, ga het maar regelen, zei Van den Herik ineens.
,,Ik was verrast: ik had Lazovic nog niet live gezien, Van Marwijk ook niet. Van den Herik redeneerde echter dat we die scoutingsrapporten hadden. Er lagen inderdaad tien rapporten die 100 procent positief waren en we wisten dat nog tal van andere clubs hem wilden. Ik heb Lazovic toen in de laatste wedstrijd van het seizoen één keer aan het werk kunnen zien en moest ook gelijk de onderhandelingen openen. Maar achteraf vind ik dus níet dat Lazovic het voorbeeld is van een speler die verkeerd is gescout. Er had een beter plan moeten worden gemaakt over hoe we hem zouden brengen. Ook bij een jongen als Hossam Ghaly heeft het daaraan ontbroken. Nu kwam Lazovic aan, hij tekende, moest meteen door naar het trainingskamp van het eerste en moest daar meteen invallen. Lazovic kende de jongens niet, kende de trainer niet, kende de opdracht niet, maar werd al wel kort daarna afgemaakt. Later heeft Danko het simpelweg niet kunnen winnen van Kuyt, die zich geweldig ontwikkelde. Dat is geen schande.''
Waarom bent u twee dagen na uw ontslag nog met Lazovic gaan trainen in het Kralingse bos?
,,Omdat Danko fit aan de tweede helft van het seizoen wilde beginnen, maar bij Feyenoord kon hij in de kerstvakantie niet doortrainen. Zijn zaakwaarnemer belde en toen heb ik gezegd: ik ben dan wel weg, maar om de hoek in het Kralingse bos kunnen we best samen trainen. Ik had en heb nog steeds geloof in die jongen. Ik hoop dat hij toch nog de goede weg vindt in zijn carrière. Ik haal hem nu ook het liefst meteen naar Den Haag.''
Tjah, in het begin deed hij het goed maar daarna begon hij wel érg veel miskopen te doen dus mijn medelijden heeft 'ie niet.