De feestdagen aan het einde van het jaar bieden volop ruimte om in familiekring de voorbije twaalf maanden te overdenken. Mateja Kezman (25) ervaart nu dat je daar als voetbalprof in Engeland niet aan toekomt met het overvolle programma rond kerst en nieuwjaar. Vanavond wacht immers alweer Portsmouth. En dat terwijl Kezman zoveel heeft om bij stil te staan. Eerst brak hij bij PSV record na record, liet hij zien ook in Europa het doel te kunnen vinden en kwam er de langverwachte droomtransfer naar Chelsea. Eenmaal in Londen roestte Kezman bijna vast aan de reservebank en vond hij in de Premier League tot nu toe slechts eenmaal het doel. De flamboyante topscorer is een anonieme bankzitter geworden en dat steekt de gepassioneerde Serviër, die zichzelf nog een maand de tijd geeft.Voor Chelsea-spits Mateja Kezman moet het nu snel gaan gebeurenJAAR VAN UITERSTEN
COBHAM, dinsdag
BEHENDIG stuurt Mateja Kezman zijn luxe terreinwagen over het bochtige weggetje naar zijn Engelse landhuis ’Little Paddocks’, dat op nog geen vijf minuten rijden ligt van het nieuwe trainingscentrum van Chelsea. „Hier woont Arjen Robben”, wijst hij een villa met een groot grasveld aan. „Het is fantastisch hoe hij het hier doet. Toen hij geblesseerd was, gaf ik hem steun. En in mijn situatie, geeft hij nu mij steun. Bij PSV trok ik buiten het voetbal nog niet zo veel met hem op. Toen was hij nog een kleine jongen. Hij was pas 18, 19. Liep er een beetje achteraan. Maar hier hebben we een heel goed contact. Soms gaan we uit eten en samen met Eidur Gudjohnsen praten we graag Nederlands.” Pas twee weken geleden heeft Chelsea een nieuw trainingscomplex betrokken. Voor komend jaar staan in Cobham spectaculaire bouwplannen op stapel. „Het wordt het mooiste trainingscomplex van Europa. Nog mooier dan Milanello”, weet Kezman. Ook mooier dan De Herdgang? „Nou, anders.”
Na vier bewogen jaren in Eindhoven heeft Kezman de huiskamersfeer van PSV’s trainingscomplex voorgoed in zijn hart gesloten. „Je mist het eten met Johann Vogel, het lachen met Vennegoor en De Jong. Ook op het veld mis je veel. Bij Mark van Bommel hoefde ik alleen maar te lopen en dan kwam de bal precies goed. En in de organisatie was bij PSV altijd alles perfect geregeld, terwijl hier vaak foutjes worden gemaakt. Vier jaar is een lange tijd. Dat is niet zo gemakkelijk te vergeten. In Nuenen zijn onze zoon Lazar en dochter Aleksandra geboren. De tijd bij PSV zal altijd een bijzondere plaats in mijn hart houden. Ik ben er bijna zeker van dat ik ooit weer in Nederland zal gaan voetballen.”
„Met zijn allen cheeseburgers eten in de bus”Met veel PSV’ers heeft Kezman nog contact. Ook met Ronald Waterreus, ondanks zijn tirade aan diens adres na de uitschakeling in het UEFA-Cuptoernooi door Newcastle United. „Met Waterreus had ik de eerste twee seizoenen veel problemen. We zijn allebei sterke persoonlijkheden, trots en misschien af en toe wat moeilijk. Maar mede door Guus Hiddink zijn we bij elkaar gekomen. Zijn we eens samen gaan eten en sindsdien hebben we een goede relatie. Waterreus had geen problemen met wat ik in Newcastle heb gezegd. Ronald zei: ’Jij hebt alleen maar je mening gegeven en verder is het klaar. Ik heb in het verleden ook dingen over jou gezegd’.”
De voorbereidingsperiode bij Chelsea verliep op rolletjes. „En toch zat ik de eerste twee competitieduels op de bank, zonder dat iemand wist waarom. Dan wordt het moeilijk. Je verliest vertrouwen. En daarna wordt het steeds moeilijker. Je raakt vijf keer de lat, twee keer de paal. Maar je moet gewoon doorgaan en ik voel me de laatste paar weken echt goed op het veld.”
Aan het begin van deze maand kwam er dan toch een einde aan de doelpuntloze periode van Kezman, toen hij tegen Newcastle United (4-0) in de laatste minuut op Panenka-wijze een strafschop benutte. „Ik moest en zou die penalty nemen. Frank Lampard ging uit zichzelf aan de kant, maar anders zou ik daarover oorlog hebben gemaakt. Ik voelde dat ik één minuut had om iets bijzonders te laten zien. De mensen bij Chelsea dachten al dat ze niet de echte Kezman hadden gekregen, maar zijn broer. Een normale goal was daarom niet genoeg. Ik moest iets meer proberen, zodat iedereen het over Kezman zou hebben. Natuurlijk was het een risico. Als de keeper was blijven staan en de bal had gepakt, zou ik mijn shirt ter plekke hebben uitgetrokken en voorgoed weg zijn gelopen. Dan was het duidelijk: dit is niks voor mij, Kezman past niet bij deze club.”
Hoe veelbesproken zijn stiftbal vanaf elf meter ook was, sindsdien is Kezman toch weer veroordeeld tot een bijrol. „Een probleem is ook de tactiek waarvoor José Mourinho heeft gekozen. Eigenlijk spelen we zonder echte diepe spits. Met Robben en Damien Duff kiest Mourinho voor twee vleugelspelers, die in feite als twee spitsen spelen met Gudjohnsen erachter. Mourinho kiest vooral voor de counter. We spelen met dit systeem soms lelijk en slecht voetbal, maar winnen dan wel. Dat heb je maar te accepteren. Het is gewoon het principe van Mourinho, want met Porto ging het ook niet om briljant voetbal. Het is winnen en wegwezen, maar voor de spitsen is het heel moeilijk.”
Mourinho heeft indruk gemaakt op Kezman. „Tactisch is hij enorm sterk. Hij bereidt zich niet alleen op de eerstvolgende wedstrijd voor, maar kijkt al tien wedstrijden vooruit. En daarbij is hij echt arrogant. Veel mensen vinden dat slecht, maar ik vind het juist goed. De spelers krijgen er enorm veel zelfvertrouwen van als hun baas altijd arrogant is en elke dag zegt dat Chelsea alles gaat winnen.”
Het contrast met zijn vorige trainer is groot. „Hiddink heeft meer ervaring, is ouder en niet zo hongerig en wild als Mourinho. Guus is rustiger, diplomatieker, praat meer met zijn spelers. Voor mij was de aanpak van Hiddink beter dan die van Mourinho nu. Ik ben iemand, die zich goed voelt als de trainer veel met hem praat en vertrouwen geeft. Mourinho doet dat nooit, zal zich ook niet snel bezighouden met problemen die je buiten het veld hebt. Met Guus was dat top. Psychologisch is hij heel sterk.”
• Tijdens de feestdagen heeft Mateja Kezman weinig tijd om van zijn dochtertje Aleksandra te genieten. De Chelsea-spits heeft een druk programma, hoe weinig speeltijd hij ook krijgt. Wat dat betreft is het contrast groot met Nederland, waar hij afgelopen seizoen voor de derde maal de topscorerstrofee in de wacht sleepte.
FOTO’S: MATTY VAN WIJNBERGEN
Kezman merkt hoe hard het eraan toe kan gaan in de absolute top. „Als het bij PSV wat minder ging, deed iedereen zijn best om je een positieve impuls te geven, maar hier zit je meteen op de bank. Dat is het verschil tussen top en absolute top. Als het niet goed met je gaat, weet je dat Chelsea morgen een nieuwe spits kan kopen. Bij PSV werkt dat niet zo.”
Op andere gebieden zijn de verschillen niet zo groot. „Voor de buitenwereld lijkt het hier misschien wel ’cosmopolitan’ of zo. Maar in de kleedkamer is het net zoals bij PSV. Je kunt tegen iedereen zeggen wat je wil en de onderlinge sfeer is gewoon heel goed. Vlak voor kerst zijn we met de hele groep gaan paintballen en dan hebben we gewoon allemaal vieze vingers van de cheeseburgers van McDonald’s, die we eten in de bus.”
Het verschil tussen de Engelse en Nederlandse competitie vindt hij verwaarloosbaar. „Toen Robben in Nederland vijf, zes man voorbijdribbelde, zei iedereen dat het aan de slechte Nederlandse verdedigers lag, maar hier doet hij precies hetzelfde en Ruud van Nistelrooy scoort hier zelfs nog meer dan in de eredivisie.” Op avonden dat Chelsea niet speelt en PSV wel, zit Kezman steevast in Londen voor zijn breedbeeldtelevisie. „Ik ben toch een beetje een supporter en ben echt blij dat PSV in de Champions League de volgende ronde heeft gehaald. De organisatie staat heel goed en als er nog een goede spits bijkomt dan gaat PSV met dit elftal heel ver komen. Phillip Cocu is erg belangrijk. Als Cocu er vorig jaar al bij was geweest dan hadden we het toen ook al gehaald, daar ben ik zeker van.”
Harry van Raaij is als pater familias ingeruild voor de buitengewoon rijke Roman Abramovich. „Hij komt bijna elke dag even langs op de club. Abramovich is heel rustig, legt geen druk op de ploeg. Normaal is het spannend, wanneer de baas van de club binnenkomt. Maar niet bij hem. In de situatie waarin ik verkeer, geeft hij me veel respect en vertrouwen. Soms belt hij mij. We zijn een keer samen gaan eten en ik ben een keer bij hem thuis geweest om over voetbal te praten. Want boven alles is hij een enorme voetballiefhebber. Zijn ogen glinsteren als van een kind als hij bij ons in de kleedkamer komt om een praatje te maken.”
Het zijn van die kleine dingen die Kezman echt kan waarderen. Maar het geduld van de sportman in hem raakt op. „Deze situatie kan ik niet lang volhouden. Zeker niet als ik op de Nederlandse televisie mensen als Wim van Hanegem, Johan Cruyff en Wim Kieft hoor, die niet begrijpen waarom ik zo weinig speel. Ik voel me sterker dan ooit. Als ik nog in Nederland zou spelen, dan maakte ik veertig goals. Op het moment dat ik nu een kans in de basis krijg, scoor ik zeker. Maar Mourinho moet me die wel geven. De komende maand zijn er veel wedstrijden. Als ik dan geen kans krijg, moet ik iets anders gaan zoeken. Maar het liefst win ik hier, want ik wil niet de gemakkelijke weg kiezen.”