quote:
Integratie / Er groeit een brandnetel in mij
door Kustaw Bessems
2004-06-11
De VVD zaait haat onder moslims, zegt oud-partijleider Hans Dijkstal. Marokkaanse jongeren spreken. Over hun gevoelens van wrok en onverschilligheid jegens politici en 'de media'. Ze hebben vooral een hekel aan VVD-Kamerlid Ayaan Hirsi Ali.
Boujemaa Yuba is een rustige, vriendelijke jongen van 22. ,,Als iemand mij vertelde dat hij een aanslag ging plegen op Ayaan Hirsi Ali, zou ik dat afraden'', zegt hij op een terras in Hilversum. ,,Maar ik zou hem niet tegenhouden of naar de politie gaan. Ik ga niet voor haar liggen. In ieder geval zou ik geen medelijden met Hirsi Ali hebben.''
Boujemaa doet mbo economie in Hilversum. Hij vertelt over zijn woede, aangewakkerd door de uitspraken van sommige opiniemakers. Vanmiddag heeft hij het vooral over Hirsi Ali en filmmaker-columnist Theo van Gogh, beiden criticasters van de islam. ,,Misschien komt er een aanslag op die twee'', denkt Boujemaa. ,,Ik zal me daar zelf nooit toe verlagen. Ik ben er ook niet geschikt voor, ik ben te zacht. Maar ik kook wel van binnen.''
,,Als je hen hoort praten, ga je iets plannen. Dan denk je: ik huur een auto, net als die vrouw die een tijd terug op VVD-leider Van Aartsen inreed. Al mijn vrienden zeggen het ook: díe schiet ik neer, dan maar drie jaar de bak in. Eén vriend van mij loopt in shirtjes met Osama bin Laden erop en sjeik Yassin van Hamas, die door Israël is vermoord. Er is veel stoere praat bij, maar misschien zijn er idioten die echt iets zullen doen.''
,,Het lijkt wel of de media willen dat er iets gebeurt'', zegt Boujemaa. Hij vindt dat de pers alleen maar negatieve berichten over moslims brengt en het te veel over allochtonen heeft. Als grootste boosdoeners noemt hij de tv-actualiteitenrubrieken 'Nova', '2 Vandaag' en 'Netwerk' en het ochtendblad De Telegraaf. ,,Inburgeren, integreren, het komt me mijn strot uit.''
,,Er groeit iets in mij, een bloem. Of zeg maar een brandnetel, want ik denk niet dat het een mooi bloemetje wordt. De berichtgeving voedt die brandnetel. Weet je hoe ver dat gaat? Ik wilde eigenlijk een vrouw uit Nederland trouwen. Maar nu ze zo zeiken over die importhuwelijken, denk ik: ik haal er juist een uit Marokko. En dan krijgen zij en ik tien kinderen en die laten we óók allemaal een partner uit het buitenland halen.''
Hans Dijkstal, oud-minister van binnenlandse zaken en voormalig leider van de VVD, zei deze week in het Algemeen Dagblad dat de huidige politieke cultuur onder jonge moslims haat tegen Nederlanders kweekt. Hij viel vooral de Tweede Kamerfractie van zijn eigen partij aan. Eerder waarschuwde de inlichtingendienst AIVD dat sommige harde bijdragen aan het maatschappelijk debat over integratie, jonge moslims -vooral Marokkanen- doen radicaliseren.
Een rondvraag onder Marokkaanse jongeren bevestigt dat beeld een beetje. Sommigen hebben iets tegen VVD-Kamerlid Geert Wilders, die radicale moskeeën wil sluiten en extremistische imams wil uitzetten. Anderen foeteren op Theo van Gogh, omdat hij AEL-leider Dyab Abou Jahjah 'de pooier van de profeet' noemde. ,,Ik ben helemaal tegen de AEL, maar de woorden 'pooier' en 'profeet' gebruik je gewoon niet in één zin'', zegt Boujemaa. Van Gogh wordt goed gelezen door allochtone jongeren, omdat hij een plek heeft in het gratis ochtendblad Metro.
De 20-jarige mbo'er Bilal el Msaddak uit Amsterdam kan zich ook nog CDA-Kamerlid Mirjam Sterk heugen, al komt hij niet op haar naam. ,,Zij wilde dat boek verbieden dat opriep om homo's van de daken te gooien. Zij is echt keihard, bijna een racist.'' De 22-jarige Hafid Mahdaoui uit Leiden is boos over het plan van minister Verdonk om met een 'ladder' de integratie van verschillende bevolkingsgroepen te meten. Hij had nooit van het voornemen gehoord, totdat Dijkstal het plan deze week vergeleek met een jodenster. Hafid is er door Dijkstal van overtuigd dat Verdonk individuele allochtonen een soort integratiekeurmerk wil geven, hetgeen niet het geval is.
Maar al geldt de ergernis verscheidene publieke figuren, níemand is zo gehaat als Ayaan Hirsi Ali. Ter onderbouwing verwijst iedereen naar de uitspraken die zij -alweer anderhalf jaar geleden- in deze krant deed over de islamitische profeet Mohammed. Zij noemde hem 'naar onze westerse maatstaven een perverse man en een tiran' en vergeleek hem met Bin Laden, de Iraanse ayatollah Khomeini en de Iraakse dictator Saddam Hussein. Die zinnen, klinkt het alom, zullen haar nooit worden vergeven.
,,Heiligschennis'', noemt Boujemaa het. ,,Door dat soort dingen kom ik aan de kant van de terroristen te staan. Ik word naar die kant geduwd.''
Anders dan Boujemaa, zou Mustafa Kandouli uit Haarlem wél geschokt zijn als Hirsi Ali werd vermoord. ,,Maar ik zou het niet erg vinden als zij in elkaar werd geslagen. Dan moet ze het maar niet uitlokken. De islam is ons territorium en zij dringt daarin binnen op een ongewenste manier. Wij willen dat niet hebben.''
Kandouli doet een commerciële hbo-opleiding en werkt bij een marketingbureau. Hij zit op het pleintje voor zijn huis. Hij herinnert zich niet meer de precieze woorden van Hirsi Ali. Maar, legt hij uit: ,,Het is niet wat ze over de profeet zegt. Het is dát ze iets over hem zegt.''
,,Hirsi Ali wordt als een backstabber gezien'', zegt Hafid uit Leiden. ,,Ze is als een roker die net is gestopt, een café binnenkomt en roept: gadverdamme, wat stinkt het hier. Van zo iemand kun je dat ook niet hebben.'' Hafid keurt alle geweld ten strengste af en denkt dat de andere jongens hun emoties even iets te veel hebben laten gaan. Tegelijk zegt hij: ,,Het zou me niet verbazen als haar iets overkomt. Ze keert zich tegen anderhalf miljard mensen. Dat is niet verstandig. Alhoewel, áls iemand iets onderneemt, zal het wel weer geen moslim zijn, maar zo'n Volkert-achtige gek.''
De betrokkenheid van Hirsi Ali bij de VVD weerhield Hafid er niet van om bij de laatste verkiezingen op die partij te stemmen. ,,Het strenge asielbeleid van die partij spreekt me aan, net als hun economisch liberalisme'', zegt de student fiscaal recht. Hij is blij met de uitspraken van Hans Dijkstal. Die laten volgens hem zien dat heus niet iedereen in zijn partij de pik op moslims heeft.
Inmiddels, zegt Hafid, neemt hij Hirsi Ali niet meer serieus. Dat hoor je ook veel onder Marokkaanse jongeren. Ze zeggen zich niet meer boos te maken over haar, maar diskwalificeren haar als gesprekspartner, al dan niet met een verwijzing naar haar 'traumatische jeugd'. ,,Ik heb medelijden met haar'', zegt Hind Bennis (18) uit Oss. Ze discussieert vaak mee op de website marokko.nl, ook over Hirsi Ali. ,,Daar valt iedereen haar alleen maar aan. Maar ik heb haar biografie gelezen. Haar zijn vreselijke dingen aangedaan, in naam van de islam. Geen wonder dat ze iets tegen de islam heeft.''
Hirsi Ali wordt dus gehaat. Maar groeit er ook haat tegen autochtone Nederlanders, zoals Dijkstal zegt? ,,Ik haat alle Nederlanders die hun tas vasthouden als ik de tram in kom'', zegt Amsterdammer Bilal. De jongeren scheren echter niet alle Nederlanders over één kam, zeggen ze. Al denkt Hind Bennis dat de meeste Nederlanders tegen de islam zijn.
Hind draagt sinds twee jaar een hoofddoek. Ze wil proberen om mensen van het mooie van de islam te overtuigen. ,,Soms denk ik: ik maak het mezelf makkelijk, ik word net als iedereen. Hoe vaak heb ik al niet met tranen in de ogen staan schreeuwen in de klas om mezelf duidelijk te maken? Maar ik geef niet op.'' Niet iedereen heeft die energie, zegt ze. Om haar heen trekken jongeren zich terug in hun geloof of in de Marokkaanse cultuur.
De Marokkanen doen dat meer dan andere bevolkingsgroepen, geloven de jongeren. ,,Wij voelen ons van twee kanten aangevallen'', zegt Hafid. ,,Als moslims én als Marokkanen. Want is er niets in het nieuws over de islam, dan is er wel iets over overlast door Marokkaanse jongeren.''
Twee jongens die Hafid kent, van mijn leeftijd, zijn onlangs heel gelovig geworden. Zij dragen een gewaad en hebben baarden. ,,Ik vind dat moedig, want in Nederland word je dan raar aangekeken. Maar Nederland kent zo veel verleidingen dat je hier alleen zo religieus kunt leven wanneer je je afsluit voor je omgeving. En die politici willen toch juist dat allochtonen meer participeren?''
,,Als er ophef is over islam en homoseksualiteit, zie je dat mensen zich daarin verdiepen'', zegt Jihad Alariachi (20) uit Amsterdam. ,,Omdat ze niet met hun mond vol tanden willen staan in een discussie.'' Ze is met haar vriendin Hasna el Baamrani (ook 20) in het Amsterdamse bos, om te kanoën: ,,Of ze gaan heel demonstratief een hoofddoek dragen'', zegt Hasna. ,,Zo van: ik zal je laten zien wat ik ben en dat ik er nog trots op ben ook. Kijk hoe veel meer meisjes nu een hoofddoek dragen dan een paar jaar geleden.'' Het geldt trouwens niet voor Jihad, die bedekt haar hoofd al sinds haar tiende.
Volgens Hasna, die zich voorbereidt op een studie rechten in Amsterdam, zitten de echt heftige gevoelens vooral bij jongens. ,,Die zijn sneller op hun teentjes getrapt. Die laten niets bezinken, maar worden meteen boos. Wij meisjes kunnen onze emoties beter onderdrukken.'' Opleiding speelt ook mee, gelooft ze. ,,Hoger opgeleiden kunnen het allemaal wat beter relativeren.''
,,Ik ken een laag opgeleide jongen. Hij werd aangehouden omdat hij te hard reed. Terecht, zou je denken. Maar hij zegt dan dat dat allemaal discriminatie is, dat de agent hem verkeerd behandelt. Met zo'n instelling maak je jezelf gek.''
,,Op lagere opleidingen zitten haast alleen allochtonen, dat helpt ook niet mee'', zegt Jihad. Hoger geschoolden kunnen volgens haar ook beter tegen grapjes. ,,Ik word niet boos als mijn collega's zeggen: hé, Jihad, heb je weer een bom in je tas?'' En ze heeft, met haar voornaam, nogal wat grappen te verduren. Terwijl haar ouders haar toch echt wilden vernoemen naar de innerlijke strijd die elke moslim moet voeren om op het rechte pad te blijven en niet naar de oorlog tegen de ongelovigen, wat de andere betekenis van 'jihad' is.
Nee, dan een vriend van Jihad. ,,Volgens hem is álles de schuld van de overheid en de media.''
,,Lekker makkelijk'', zegt Hasna.
De media. Klachten over 'de media' zijn onder Marokkaanse jongeren niet van de lucht. ,,Voor een deel zullen de media wel juiste informatie willen verspreiden'', denkt Hafid. ,,Maar ze moeten ook aan zichzelf denken. Moslims die homo's van het dak gooien, dat lezen de mensen gewoon graag. Dus redacties zoeken naar dat soort dingen om zich te verkopen. Als ik 's ochtends opsta met een kop koffie, wil ik ook iets dat makkelijk wegleest.'' Na enig schoorvoeten zegt hij dat hij met zijn huisgenoten een abonnement op De Telegraaf heeft. ,,Ik weet dat ze daar juist alles opblazen, maar ze schrijven gewoon lekker.''
Een simpel commercieel belang, dat is volgens de jongeren de enige reden dat journalisten zich de laatste jaren op allochtonen, integratie en de islam hebben gestort. ,,Mensen willen graag in hun denkbeelden worden bevestigd en de media voorzien daarin'', meent Jihad.
Bilal: ,,Iedereen die ik ken, denkt dat er op de tv veel onwaarheid wordt verteld, dat er van alles achter de schermen gebeurt.'' Hij vertelt de mythe, in de Arabisch-islamitische wereld wijd verbreid, dat op 11 september 2001 de Joden die normaal in het WTC werkten, afwezig waren. Ze zouden zijn getipt door de Israëlische geheime dienst die de aanslag in scène zou hebben gezet. Het is bewezen onzin, maar Bilal zegt: ,,Ik ga zeker twijfelen door dat soort verhalen. Als wij de waarheid niet kennen, wat is er dan gebeurd?''
Toch treffen de zwaarste verwijten niet de pers, maar de politici. Hafid verneemt van vrienden zelfs al plannen om na hun studie te emigreren: ,,Frankrijk wordt genoemd. Ja, het land met het hoofddoekverbod nog wel. Maar ik heb ook liever harde en duidelijke regels zoals in Frankrijk dan die eeuwige discussie hier, waardoor je nooit weet waar je aan toe bent. Wat is integratie dan, wat zijn die Nederlandse normen en waarden? Ik heb het idee dat Nederlandse politici het expres vaag houden, zodat ze later kunnen zeggen: nee, zó hadden we het niet bedoeld.''