NWS Nieuws & Achtergronden
Discussieer hier diepgaander over de actualiteiten.
Wat is dit voor een kulonderzoek?quote:Kortere werkweek pakt verrassend goed uit: hoogste groei van onze productiviteit in jaren
Minder uren werken en toch meer gedaan krijgen. Het klinkt tegenstrijdig, maar volgens nieuw onderzoek van Rabo Research is dit wel degelijk gaande in de Nederlandse economie. Sinds begin 2024 nam onze arbeidsproductiviteit met 4,9 procent toe en dat is de sterkste stijging in tien jaar tijd.
Saskia van Westhreenen
11 november 2026, 12:00
„Minder uren werken betekent niet dat we minder zijn gaan doen”, stelt Hugo Erken, hoofd Nederlandse economie van Rabo Research. „We proppen meer werk in de tijd die overblijft.”
Erken en zijn collega Frank van Es doken in de productiviteitscijfers van Nederland, want die zijn sterk verbeterd. Jarenlang stond de groei vrijwel stil, maar sinds 2024 is er sprake van een opvallende kentering. Hoe kan dat?
Minder uren werken dwingt werknemers om scherper te kiezen waaraan zij hun tijd besteden, denken Erken en Van Es. Vergaderingen worden korter, minder belangrijke taken verdwijnen naar de achtergrond en ons werk wordt efficiënter gepland. Met een korte werkweek plannen we bovendien privéafspraken, zoals de tandarts of de kapper, vaker buiten werktijd. Zo wordt de beschikbare werktijd ook beter benut.
Werkenden in Nederland werken gemiddeld 30 uur per week, het minste van Europa. Erken: „Onze participatie is extreem hoog en onze productiviteit is zeer hoog. We werken blijkbaar erg efficiënt.”
Laatste uren zijn het minst productief
Van Es wijst op Azië, waar mensen extreem veel uren maken. De laatste uren van een lange werkdag zijn vaak de minst productieve. Vermoeidheid neemt toe, de concentratie verslapt en mensen maken sneller fouten.
Door iets minder uren te maken, verdwijnen de minst productieve tijdstippen. Een daling van het aantal gewerkte uren met 1 procent hangt volgens Rabo Research samen met een stijging van de arbeidsproductiviteit van 0,2 tot 0,4 procent.
In 2025 werd dit effect voor het eerst duidelijk zichtbaar. Van de totale productiviteitsgroei van 2,3 procent was ongeveer 0,4 tot 0,5 procentpunt te verklaren doordat mensen minder uren maakten. Dat betekent dat een vijfde van de productiviteitsgroei direct samenhing met de kortere werkweek.
Meer zzp’ers in loondienst
Een deel van dit effect komt door de verschuiving van zzp’ers naar werknemers in loondienst. Sinds eind 2024 neemt het aantal zelfstandigen af. Dat komt onder meer doordat de Belastingdienst strenger controleert op schijnzelfstandigheid.
Ook dat heeft gevolgen voor de gemeten productiviteit: zzp’ers maken vaak langere dagen doordat zij acquisitie, administratie, factureren en andere ondernemerszaken meetellen als werktijd. Zelfstandigen maken ruim 1800 gewerkte uren per jaar, werknemers in loondienst komen uit op ongeveer 1350 uur.
Volgens Rabo Research droeg de zzp-verschuiving in 2025 bijna 0,3 procentpunt bij aan de totale Nederlandse productiviteitsgroei.
In vrijwel alle sectoren
In vrijwel alle bedrijfstakken ging onze hogere productiviteit samen met een daling van het aantal gewerkte uren. De machinebouw, waar ASML een dominante positie inneemt, is een uitzondering. Hier steeg de productie ‘ongekend hard’ met meer dan 10 procent zonder dat het aantal gewerkte uren veranderde.
De sterke groei in de machinebouw hangt samen met de enorme wereldwijde vraag naar halfgeleiders, vanwege de opkomst van kunstmatige intelligentie (AI). In 2026 ziet Rabo de potentiële baten van AI mogelijk al terug in de sterke productiviteitswinst van de ict-sector en de zakelijke dienstverlening. Wel is het volgens de onderzoekers nog te vroeg om te spreken van een langjarige trend.
‘Flink investeren’ om dit vol te houden
Voor een langdurig hogere productiviteitsgroei is het volgens hen nodig om te blijven investeren in onderwijs, innovatie, onderzoek en nieuwe technologie. Anders kan Nederland het huidige groeitempo waarschijnlijk niet volhouden. „Daar ligt wel een opgave”, zegt Erken.
Een vijfde. En daar baseer je dit hele artikel op?quote:In 2025 werd dit effect voor het eerst duidelijk zichtbaar. Van de totale productiviteitsgroei van 2,3 procent was ongeveer 0,4 tot 0,5 procentpunt te verklaren doordat mensen minder uren maakten. Dat betekent dat een vijfde van de productiviteitsgroei direct samenhing met de kortere werkweek.
Niemand bij de redactie die zich afvraagt of LLMs niet meehelpen om de productiviteit toe te laten nemen?
Good intentions and tender feelings may do credit to those who possess them, but they often lead to ineffective — or positively destructive — policies ... Kevin D. Williamson
Geef mensen een dagje in de week extra vrij en ze zijn gelukkiger en willen zich meer inzetten voor hun werk. Goh, wie had dat nou gedacht.
A Robin Redbreast in a Cage Puts all Heaven in a Rage.
Maar zijn blijkbaar wel zeer effectief in het werk wat ze/we doen!quote:
Meer ruimte voor plezier ipv werk, en zo hoort het!
Independent, reasonably house-trained, and occasionally in need of a hug… or something less innocent. Could I BE any more open to possibilities? 😉
Mensen die roepen dat kul en onzin is. Werk blijkbaar graag 40+ uren pwk of is jaloers dat sommige wel 30 uren werken voor zelfde salaris.
Nou ik zou het ook doen. 30 uren.. daarmee kan ik meer leuk dingen van mijn leven doen.
Nou ik zou het ook doen. 30 uren.. daarmee kan ik meer leuk dingen van mijn leven doen.
Al die ontdekkingsreizen door mensen, ze hebben nooit tegenhouden door domheid van mensen
Door AI hebben velen straks nog meer vrije tijd, vrees ook stuk minder inkomen.
life is like a box of chocolates
4 dagen werken en 3 dagen vrij zal veel goed doen voor mensen. Maar je moet dan ook de vaste lasten kunnen betalen.
Joh!!!
'Je gaat het pas zien als je het doorhebt'
'Ieder nadeel heb zijn voordeel'
We zullen je nooit, nooit vergeten
1947-2016
'Ieder nadeel heb zijn voordeel'
We zullen je nooit, nooit vergeten
1947-2016
Ik slinger een paar keer per week copilot aan en dat is het wel.
🕰️₿🕰️₿🕰️₿🕰️₿🕰️₿🕰️ TikTok next Block
Vrij logisch onderzoek eigenlijk. Maar goed economen en open deuren zijn altijd een fijne combinatie 
.
.
ik klop excellijstjes over en dat doet chatgpt nu voor mij
ik heb dat niet tegen de baas gezegd dus die denkt dat ik dat gewoon nog handmatig doe
ik heb dat niet tegen de baas gezegd dus die denkt dat ik dat gewoon nog handmatig doe
Jep want zeg nu zelf wie is 8 uur productief op een dag? Zal eerder 4 a 5 uur zijn.quote:Op woensdag 11 november 2026 07:25 schreef KareldeStoute het volgende:
Vrij logisch onderzoek eigenlijk. Maar goed economen en open deuren zijn altijd een fijne combinatie
1/10 Van de rappers dankt zijn bestaan in Amerika aan de Nederlanders die zijn voorouders met een cruiseschip uit hun hongerige landen ophaalde om te werken op prachtige plantages.
"Oorlog is de overtreffende trap van concurrentie."
"Oorlog is de overtreffende trap van concurrentie."
Het zal me dan ook een rotzorg zijn hoe lang mensen aanwezig zijn. Als het werk maar gedaan wordt. Ik begin zelf ook vaak pas rond 11 uur.quote:Op woensdag 11 november 2026 08:31 schreef icecreamfarmer_NL het volgende:
[..]
Jep want zeg nu zelf wie is 8 uur productief op een dag? Zal eerder 4 a 5 uur zijn.
Good intentions and tender feelings may do credit to those who possess them, but they often lead to ineffective — or positively destructive — policies ... Kevin D. Williamson
Precies. Allemaal leuk maar je inkomen zal dan ook lager zijn. Prima als je dan de vaste lasten etc kunt dragen. Mbt pensioen, ziekte heb je dan wel een nadeel.quote:
4 dagen werken en 3 dagen vrij zal veel goed doen voor mensen. Maar je moet dan ook de vaste lasten kunnen betalen.
Wat is dit nou weer voor logica?quote:
Mensen die roepen dat kul en onzin is. Werk blijkbaar graag 40+ uren pwk of is jaloers dat sommige wel 30 uren werken voor zelfde salaris.
Nou ik zou het ook doen. 30 uren.. daarmee kan ik meer leuk dingen van mijn leven doen.
De juistheid van dit soort onderzoeksresultaten is toch niet gekoppeld aan of je het zelf wel of niet wil?
[ Bericht 0% gewijzigd door KreKkeR op 11-11-2026 14:07:19 ]
Krekker is de bom!
Door de stoommachines hebben mensen straks geen werk meer.quote:
Door AI hebben velen straks nog meer vrije tijd, vrees ook stuk minder inkomen.
Werk zelf al vele jaren 32 uur.
Zal niet gauw terug willen naar 40 uur, ik kan het verschil in geld makkelijk dragen en de extra vrije tijd is mij zoveel meer waard.
Zal niet gauw terug willen naar 40 uur, ik kan het verschil in geld makkelijk dragen en de extra vrije tijd is mij zoveel meer waard.
Tja dat is toch geen vergelijk of wel?quote:
[..]
Door de stoommachines hebben mensen straks geen werk meer.
Vrijwel alles wat er is hebben we tot nu toe kunnen automatiseren behalve het menselijk denken.
Dat is nu dan AI aan het overnemen. Wat is de volgende stap? welke banen creeert AI?
Op een gegeven moment moeten robots die door ai werken belast gaan worden omdat die mensen vervangen en er anders geen inkomstenbelasting meer is.
Lachen joh.
Tja bij ons werken de meeste mensen. Vandaar dat we met minder uren toe kunnen. Bij ons werkt 83% van de mensen tussen 20-64. In een Italië is dat slechts 67%....quote:
https://ec.europa.eu/euro(...)ews/w/ddn-20260417-1
36 in vier keer negen.
Nooit meer terug naar vijf dagen. Ik zal als ik later groot ben eerder minder gaan werken dan meer.
Nooit meer terug naar vijf dagen. Ik zal als ik later groot ben eerder minder gaan werken dan meer.
winnaar wielerprono 2007 :) Last.FM
Uiteraard. Mensen rekenen zich weer te rijk. In de engineering had je in het verleden tekentafels en moest je stuklijsten, rekenwerk, materiaalkeuze etc zelf uitzoeken. Daar werd je als construteur rijkelijk voor beloond. Tja toen kwam Acad, rekenprogramma's etc etc. Uitholing. En nu slelt die functie nauwelijk nog iets voor en zo ook het salaris. En zo zal het ook gaan met de uren want door al die hulpmiddelen heb je minder tijd nodig. 😀quote:
Dit klint als voor 32 uur betaald krijgen en voor 40 uur werk leveren.
Dat is een beter alternatief.quote:
36 in vier keer negen.
Nooit meer terug naar vijf dagen. Ik zal als ik later groot ben eerder minder gaan werken dan meer.
Blijkbaar zijn we in de tijd dat we dan werken bijzonder efficiënt. Je kunt ook 40 uur per week werken en daarvan 10 uur op FOK! doorbrengen.quote:
blablablabla
Ik denk ook dat ik gelukkiger en effectiever kan zijn met 1 dag minder werk en dus 1 dag meer tijd voor sport en hobby's, ik blijf het alleen doen voor het geld 
Kierkegaard: Life Can Only Be Understood Backwards, But It Must Be Lived Forwards
"Ik maas dus kobie" lijkt een speling te zijn op het bekende Latijnse gezegde "Cogito, ergo sum" (Ik denk, dus ik ben) van de filosoof René Descartes."- AI, 2026
"Ik maas dus kobie" lijkt een speling te zijn op het bekende Latijnse gezegde "Cogito, ergo sum" (Ik denk, dus ik ben) van de filosoof René Descartes."- AI, 2026
Mensen zijn niet logisch.quote:Op woensdag 11 november 2026 09:00 schreef KreKkeR het volgende:
[..]
Wat is dit nou weer voor logica?
De juistheid van dit soort onderzoeksresultaten is toch niet koppelt aan of je het zelf wel of niet wil?
Natuurlijk wilt iedereen dat. Maar er zijn ook mensen die juist meer uren willen werken. Dat is ook goed recht.
Al die ontdekkingsreizen door mensen, ze hebben nooit tegenhouden door domheid van mensen
Mijn punt is: onderzoek mbt of mensen wel/niet productiever zijn hierdoor moet natuurlijk los staan van persoonlijke voorkeuren mbt of men wel of niet graag meer/minder zou willen werken.quote:
[..]
Mensen zijn niet logisch.
Natuurlijk wilt iedereen dat. Maar er zijn ook mensen die juist meer uren willen werken. Dat is ook goed recht.
Krekker is de bom!
Zelfs dat halen vele niet.quote:
[..]
Jep want zeg nu zelf wie is 8 uur productief op een dag? Zal eerder 4 a 5 uur zijn.
Ik werk namelijk 5.5 uur per dag .
En je moet de jongeren zien die zakken al in.
Mensen wennen aan de nieuwe uren en worden van zelf weer lui .
Alleen mensen die van langere uren en dagen werken .
Die zullen meer werken per korte werktijd tot dat ze gewend zijn.
Wil je mijn boot zien PTA / Mijn boot en de aanpassing die worden gedaan.
Toch spelen persoonlijke motivatie vaker mee bij uren per week.quote:
[..]
Mijn punt is: onderzoek mbt of mensen wel/niet productiever zijn hierdoor moet natuurlijk los staan van persoonlijke voorkeuren mbt of men wel of niet graag meer/minder zou willen werken.
Sommige mensen leeft graag van dag bij dag, ander nemen liever zeker ga voor zoveel mogelijk.
Het hangt er ook af van thuissituatie. Sommigen willen meer tijd voor zijn kroost of gamen.. Hoe dan ook.
Maar deze onderzoek laat zien dat kortere week wel kan, mits men goed keuze maken en voldoende inkomen geneert. Tegelijk laat ook zien dat men met mindere tijd over de keuze anders maken en zorgen dat werk voorrang krijgt. Zo krijg je iets sneller af. Anders zouden ze net goed met collega`s thee of koffie drinken (tijd doden)....
Al die ontdekkingsreizen door mensen, ze hebben nooit tegenhouden door domheid van mensen
Ik heb op een aantal universiteiten mogen werken, en op de universiteiten die het hoogst staan aangeschreven, worden de meeste uren gedraaid.
In de laatste weken van mijn PhD, toen ik mijn proefschrift aan het schrijven was, bleef ik regelmatig tot na twaalven werken, en er waren altijd wel twee of drie mensen aan het werk.
Is zo veel uren draaien effectief? Nee, natuurlijk niet. Maar passie telt, en tot het gaatje kunnen gaan, en staat vaak in verhouding tot hoe veel tijd je in je vak steekt. Omringd zijn door toppers helpt ook.
In de laatste weken van mijn PhD, toen ik mijn proefschrift aan het schrijven was, bleef ik regelmatig tot na twaalven werken, en er waren altijd wel twee of drie mensen aan het werk.
Is zo veel uren draaien effectief? Nee, natuurlijk niet. Maar passie telt, en tot het gaatje kunnen gaan, en staat vaak in verhouding tot hoe veel tijd je in je vak steekt. Omringd zijn door toppers helpt ook.
Good intentions and tender feelings may do credit to those who possess them, but they often lead to ineffective — or positively destructive — policies ... Kevin D. Williamson
Hoe is dit relevant voor mensen met een gemiddelde baan.quote:
Ik heb op een aantal universiteiten mogen werken, en op de universiteiten die het hoogst staan aangeschreven, worden de meeste uren gedraaid.
In de laatste weken van mijn PhD, toen ik mijn proefschrift aan het schrijven was, bleef ik regelmatig tot na twaalven werken, en er waren altijd wel twee of drie mensen aan het werk.
Is zo veel uren draaien effectief? Nee, natuurlijk niet. Maar passie telt, en tot het gaatje kunnen gaan, en staat vaak in verhouding tot hoe veel tijd je in je vak steekt. Omringd zijn door toppers helpt ook.
Als ik iemand zie zwoegen in de laatste weken van zijn PhD zou ik denken die heeft blijkbaar niet genoeg gedaan of slecht gepland de afgelopen 4 jaar of hoe lang het ook was.
Jep dat zag ik bij ons ook bij elk project. Nachtwerk omdat de plotters overuren draaiden en iedereen nog bezig.quote:Op woensdag 11 november 2026 15:21 schreef lbosse het volgende:
[..]
Hoe is dit relevant voor mensen met een gemiddelde baan.
Als ik iemand zie zwoegen in de laatste weken van zijn PhD zou ik denken die heeft blijkbaar niet genoeg gedaan of slecht gepland de afgelopen 4 jaar of hoe lang het ook was.
1/10 Van de rappers dankt zijn bestaan in Amerika aan de Nederlanders die zijn voorouders met een cruiseschip uit hun hongerige landen ophaalde om te werken op prachtige plantages.
"Oorlog is de overtreffende trap van concurrentie."
"Oorlog is de overtreffende trap van concurrentie."
Het is dan ook geen gemiddelde baan.quote:
[..]
Hoe is dit relevant voor mensen met een gemiddelde baan.
Als ik iemand zie zwoegen in de laatste weken van zijn PhD zou ik denken die heeft blijkbaar niet genoeg gedaan of slecht gepland de afgelopen 4 jaar of hoe lang het ook was.
Good intentions and tender feelings may do credit to those who possess them, but they often lead to ineffective — or positively destructive — policies ... Kevin D. Williamson
Als je productiever bent, wat uit het onderzoek blijkt, kan je gewoon inkomen hetzelfde laten hoor.
A Robin Redbreast in a Cage Puts all Heaven in a Rage.
Ik vond het een hel dat wereldje.quote:
Ik heb op een aantal universiteiten mogen werken, en op de universiteiten die het hoogst staan aangeschreven, worden de meeste uren gedraaid.
In de laatste weken van mijn PhD, toen ik mijn proefschrift aan het schrijven was, bleef ik regelmatig tot na twaalven werken, en er waren altijd wel twee of drie mensen aan het werk.
Is zo veel uren draaien effectief? Nee, natuurlijk niet. Maar passie telt, en tot het gaatje kunnen gaan, en staat vaak in verhouding tot hoe veel tijd je in je vak steekt. Omringd zijn door toppers helpt ook.
A Robin Redbreast in a Cage Puts all Heaven in a Rage.
De allerbeste beslissing die ik in de afgelopen 10 jaar heb gemaakt is wel om (toen) voor iets minder geld 4x9 te gaan werken. Zou niet snel meer iets anders willen.
VBL SC influencer
Left, right, behind
Left, right, behind
Het is niet voor iedereen. Maar als je passie hebt voor het werk en iets wil veranderen, dan is het een prima omgeving om in te werken. Hetzelfde geldt volgens mij voor startups.quote:
[..]
Ik vond het een hel dat wereldje.
Good intentions and tender feelings may do credit to those who possess them, but they often lead to ineffective — or positively destructive — policies ... Kevin D. Williamson
Dat idee van iets veranderen is ambitieus, maar vaak ben je gewoon aan het zoeken naar een klein puzzelstukje en komt er toch niets van terecht. Wetenschap is vooral heel vaak falen. Ken genoeg promoties die op het moment heel interessant waren maar als ik nu terugkijk naar wat ze nu doen is het in de vergetelheid geraakt.quote:
[..]
Het is niet voor iedereen. Maar als je passie hebt voor het werk en iets wil veranderen, dan is het een prima omgeving om in te werken. Hetzelfde geldt volgens mij voor startups.
A Robin Redbreast in a Cage Puts all Heaven in a Rage.
Zeker. Daar waar we op school leren om vooral geen fouten te maken, moet je in de wetenschap leren om met fouten en mislukkingen om te gaan. Je bent vaak met iets bezig dat nog niet werkt. Daarnaast kan het jaren duren voordat je er achter komt dat iets niet werkt. Die investering kan op je zenuwen gaan werken: als het niet lukt, hoe kan ik dan de tijd en middelen die zijn ingezet verantwoorden?quote:
[..]
Dat idee van iets veranderen is ambitieus, maar vaak ben je gewoon aan het zoeken naar een klein puzzelstukje en komt er toch niets van terecht. Wetenschap is vooral heel vaak falen. Ken genoeg promoties die op het moment heel interessant waren maar als ik nu terugkijk naar wat ze nu doen is het in de vergetelheid geraakt.
Dit werk heeft veel tijd nodig. Ben sinds 2001 aan dit onderwerp aan het werken, en pas nu begint het praktisch zoden aan de dijk te zetten. Het is 25 jaar lang geen vetpot geweest, ...wat heb ik er vaak naast gezeten. Maar ook een paar keer was het wel raak, en juist op die momenten had ik het hele vakgebied tegen me, omdat mijn resultaten niet overeenkwamen met de status quo. Ik heb acht jaar gewerkt om een artikel gepubliceerd te krijgen, en nu, zeven jaar later, komt de rest van de wereld er langzaam achter dat ik toch wel gelijk had.
Good intentions and tender feelings may do credit to those who possess them, but they often lead to ineffective — or positively destructive — policies ... Kevin D. Williamson
|
|
