Bestuurlijke vernieuwing

Het huidige minderheidskabinet Jetten probeert momenteel met kunst- en vliegwerk alsnog naar een meerderheid te zoeken voor het belastingplan. Veel aandacht gaat uit naar de huidige hoofdrolspelers in die crisis en wie wel/niet schuldig is aan deze situatie.

Maar eigenlijk zie je al veel langer dat het Nederlandse bestuur niet meer in staat is om grote hervormingen door te voeren. Iedereen is het er bijvoorbeeld over eens dat we iets moeten doen aan de woningcrisis, maar het lukt niet om hier doortastende hervormingen op door te voeren. We zijn op veel terreinen aan het doormodderen. Met de politieke behendigheid van Rutte (wat je inhoudelijk ook verder van hem vond) is dat probleem denk ik ook nog een hele tijd deels verbloemt.

Mijn vraag is dan ook: moeten we onze aandacht niet veel meer focussen op de vraag of de huidige inrichting van het bestuur nog bij deze tijd past?

Om direct een voorbeeld te geven: de versplintering van ons politieke landschap. Het is natuurlijk mooi dat nieuwe politieke geluiden makkelijk een plek kunnen veroveren in bijvoorbeeld de Tweede Kamer. Maar dit heeft er tegelijkertijd voor gezorgd dat de formaties ontzettend complex zijn geworden. Met drie partijen heb je tegenwoordig bij lange na nog geen meerderheid. En de uitkomsten van de akkoorden zijn vaker waterige compromissen, zonder een duidelijke richting, om iedereen maar binnenboord te houden.

Daarnaast denk ik ook dat kleine fracties (2-3 zetels) niet effectief de regering kunnen controleren en hun wetgevende taken kunnen oppakken. Met het beperkte aantal zetels zal zo'n partij keuzes moeten maken wat betreft de onderwerpen waar ze zich mee bezig gaan houden. En bij de overige (minder sexy) onderwerpen blijven de commissiedebatten dan vaker leeg. Een grote partij is in staat alle portefeuilles onderling te verdelen.

Ik zelf ben dan ook een sterk voorstander van het verhogen van de kiesdrempel.

Een ander voorbeeld: de Eerste Kamer. Ooit bedacht als kamer van reflectie: wijze mannen en vrouwen die nog eens de kwaliteit van de wetgeving bestuderen. Maar in de praktijk een extra hobbel dat voornamelijk op politieke gronden voor/tegen wetgeving stemt. We hebben al de Raad van State, die advies geeft over de kwaliteit van wetgeving, waarom dan nog de 1e kamer?

Verkiezingen: veel kabinetten halen de eindstreep (van 4 jaar) niet, vaak omdat politici om opportunistische redenen de vlucht naar voren kiezen en een kabinet laten vallen. Mij lijkt een vaste termijn van 4 jaar een uitstekend idee om dit opportunistische gedrag tegen te gaan. Je zult het die 4 jaar dan echt met elkaar moeten doen, dus zorg maar dat je er uit komt zou ik dan zeggen.

Hoe kijken jullie aan tegen bestuurlijke vernieuwing? Is het nodig of ligt het probleem voornamelijk bij de huidige generatie politici? En welke ideeën voor bestuurlijke vernieuwing hebben jullie? En welke voorbeelden zien jullie in het buitenland waar het politieke systeem wel effectief functioneert?

quote:

Op zondag 8 november 2026 18:01 schreef YoopY het volgende:
Bestuurlijke vernieuwing is, de eerste Kamer opdoeken natuurlijk niet. Dan krijgen we helemaal een wildgroei aan onzinnige wetten en regels.

Nja, je kunt je afvragen of de Eerste Kamer nog die hoeder van goede wetgeving is. Wat dat betreft heb ik meer vertrouwen in het oordeel van de Raad van State.

Als de Tweede Kamer alsnog wetgeving erdoor drukt, waarbij de Raad van State een negatief advies heeft afgegeven, dan is dat ook een politieke keuze.