Handhaving vuurwerkverbod onuitvoerbaar

quote:

Wie op oudejaarsavond ondanks het vuurwerkverbod toch wat afsteekt, heeft nauwelijks kans te worden gepakt.
Dat blijkt uit onderzoek van RTL Nieuws.

Er wordt niet meer politie ingezet dan vorig jaar, en boa’s worden vaak al uren voor de jaarwisseling van straat gehaald, vanwege de veiligheid. Meerdere burgemeesters noemen het verbod "praktisch onuitvoerbaar".

Sinds de invoering van het landelijke vuurwerkverbod is iedereen die op eigen houtje vuurwerk afsteekt strafbaar. Wie besluit om tijdens de jaarwisseling toch een paar potten de lucht in te laten schieten, krijgt een boete.

Zo gaat het tenminste op papier. In werkelijkheid zullen mensen zelden worden bestraft. Dat zeggen meerdere burgemeesters tegen RTL Nieuws. Het blijkt ook uit documenten die de politie en het OM vóór de invoering van het verbod uitbrachten.

Het grootste knelpunt is het aantal beschikbare agenten. Dat is niet groter dan in de jaren voor het vuurwerkverbod. Toen was er al maximale inzet nodig voor het bestrijden van geweld, opstootjes en onveilige situaties. Het verbod komt daar dus bovenop. De mogelijkheden om te handhaven zijn daardoor 'zeer beperkt', schreef het OM eind vorig jaar in een advies aan het ministerie.

Voor burgemeesters is het een hoofdpijndossier. "Als je een algeheel verbod instelt, zou je verwachten dat je dat zo goed mogelijk kunt naleven", zegt Roel Wever, burgemeester van Heerlen. "Maar ik ben bang dat we dat niet kunnen. Dan heb ik meer mensen nodig, en die zijn er gewoon niet." Wever wil wel handhaven, maar noemt het "praktisch onmogelijk".

Verbod 'niet uitvoerbaar'
Afgelopen zomer schreef Wever namens 26 Limburgse burgemeesters een open brief aan het ministerie van Justitie en Veiligheid. De burgemeesters waarschuwden dat het vuurwerkverbod in hun gemeenten niet uitvoerbaar is, onder meer vanwege de nabijheid van de grens. In Duitsland en België is vuurwerk nog gemakkelijk verkrijgbaar.

De Limburgse gemeenten wilden graag met de minister in gesprek. "We hebben wel een brief terug gekregen, maar op ons verzoek om overleg is niet eens geantwoord." Extra capaciteit is er ook niet gekomen.

Andere burgemeesters zien ook problemen. "Ons dorp is 18 kilometer lang", zegt burgemeester Jaap Kuin van Pekela. "Ik zeg niet: we gaan het niet doen. Maar wel: het gaat ons niet of nauwelijks lukken." De gemeente Tilburg noemt het verbod "praktisch onuitvoerbaar". "De politie heeft andere prioriteiten", zegt een woordvoerder. "Die gaan niet bekvechten met iemand met wat vuurwerk."

Als de politie wel in actie komt, ontstaat een volgend probleem. In beslag genomen vuurwerk moet worden afgevoerd door een gespecialiseerd transportbedrijf, Antonisen. Het kan een uur duren voordat het bedrijf ter plaatse is. “Al die tijd staat de politie stil”, zegt Ko Minderhoud, landelijk projectleider vuurwerk bij de politie.

Veel politieagenten besluiten vuurwerk zelf naar het bureau te brengen. Vanwege de veiligheid mag dat alleen bij noodzaak. "Als er een situatie is waar je moet ingrijpen, kun je niet wachten", zegt Minderhoud. Maar uit politiedocumenten blijkt het veel vaker te gebeuren. Het meeste vuurwerk wordt door agenten zelf afgevoerd. De politie verwacht dat dit probleem zal verergeren. Antonisen kan namelijk niet meer mensen of voertuigen inzetten dan vóor het vuurwerkverbod.

Boa's gaan van straat
Om de politie te ontlasten, hebben boa's sinds dit jaar de bevoegdheid om mensen met vuurwerk te beboeten. Maar vanwege het gevaar halen veel gemeenten hun boa's al uren voor de jaarwisseling van straat. De meeste boa's hebben geen wapenstok of andere geweldsmiddelen. "Als het uit de hand loopt, moeten we de politie oproepen", zegt Koen Vermooten, bestuurder bij FNV Overheid. "Die hebben hun handen vol. Wat doe je als er geen versterking komt?"

Vermooten is kritisch op het ministerie. "Bij de invoering van een wet moet je wel kijken: kunnen we dit handhaven? Wat voor signaal geef je af met een verbod waar je geen consequenties aan verbindt?"

Minister Van Weel van Justitie en Veiligheid wijst in een reactie terug naar de burgemeesters, die volgens hem met de politie en het OM moeten bepalen hoe ze willen handhaven. De minister erkent dat de politie de afgelopen jaren al de handen vol had aan geweld en ongeregeldheden, maar zegt dat het verbod juist nodig is om zulke "slagvelden" te voorkomen.

Normverandering
"We willen een norm veranderen", zegt Van Weel. "Maar dat zal er niet meteen toe leiden dat er geen vuurwerk meer wordt afgestoken." Dat denkt ook Ko Minderhoud van de politie. “Niemand verwacht dat het in éen jaar klaar is.” Over de afvoer van vuurwerk schrijft de politie dat het transportbedrijf heeft aangegeven “de piekperiode aan te kunnen”. Volgens de politie is er ook geïnvesteerd in opsporing in de grensregio's.

Veel gemeenten betwijfelen of dat voldoende is. "We kunnen niet veel doen als mensen toch iets afsteken, dat is het eerlijke verhaal", zegt Hans Teunissen, burgemeester van Gennep. Hij heeft een wat tegenstrijdige boodschap voor zijn inwoners. "Ik hoop op hun gezonde verstand. Dus: niet afsteken. Maar als je het toch doet, doe het dan in elk geval veilig."

https://www.rtl.nl/nieuws(...)en-afsteken-vuurwerk