Ruzie bij Tata Steel: vergroening onder druk

quote:

Hommeles binnen Indiase Tata-top gooit mogelijk roet in eten IJmuidense groene ambities

Moeilijkheden stapelen zich op voor Tata Steel IJmuiden en de kostbare ambities om de vervuilende uitstoot terug te brengen. Er zijn miljarden euro's nodig, die voor een groot deel van het moederbedrijf in India moeten komen. Maar daar is in de top onlangs een machtsstrijd uitgebroken, waardoor allerlei miljardeninvesteringen onzeker kunnen worden. Mogelijk met dramatische gevolgen voor IJmuiden.



Tata Steel in IJmuiden is een notoire grootvervuiler, maar een met groene ambities. Het bedrijf is van plan om de uitstoot van CO₂ en andere giftige stoffen de komende twintig jaar drastisch terug te brengen. Om het milieu te verbeteren en zodat het gezonder wordt om in Wijk aan Zee, IJmuiden of Beverwijk te wonen.

Om dat te bereiken wil het bedrijf overgaan van staalproductie met vervuilende kolen naar productie met minder vervuilend aardgas. Uiteindelijk moeten de fabrieken zelfs op schone, groene waterstof draaien, is de wens. Daarom moet in 2030 het eerste deel van oude installaties op het Tata Steel-terrein vervangen zijn door nieuwe. Voor 2045 volgt het tweede, laatste deel.

Roet in het IJmuidense eten
Dat plan zorgt voor de nodige hoofdbrekens: over een nieuwe werkwijze met nieuwe technologieën bijvoorbeeld. Maar ook over de beschikbaarheid van voldoende betaalbare waterstof. Die laat nog jaren langer op zich wachten dan gehoopt, waardoor ware vergroening van het IJmuidense bedrijventerrein voorlopig nog een utopie is.

Het meest recente probleem dat de kop opsteekt: het vertrek van een topman bij moederbedrijven in India afgelopen week. Maar hoe kan hommeles in India roet in het IJmuidense eten gooien?

'Geen plan B'
Dat zit zo. De transitie van het Tata Steel-terrein is niet alleen een monsterklus, het kost ook nog eens bakken met geld. Om dat te betalen, vraagt Tata Steel IJmuiden hulp van twee kanten: tot 4 miljard euro uit India, en nog eens 2 miljard euro van de Nederlandse staat.

Zonder dat geld gaat Tata Steel in IJmuiden het niet redden, liet directeur Hans van den Berg eerder dit jaar weten. "Er is geen plan B", zei hij toen.

Tot nu toe leek vooral de Nederlandse miljardenbijdrage onzeker: Het is namelijk niet gezegd dat dat wel mag volgens de Europese staatssteunregels. En ook een Nederlandse rechter heeft onlangs in een vonnis gezegd dat 'de afspraken streng beoordeeld kunnen worden'.

De spanning stijgt in IJmuiden, want na jaren van onderhandelen, moet de deal voor 1 oktober van dit jaar gesloten worden, anders gaat het feest misschien niet meer door.

'Geen investeringen die zich niet snel terugbetalen'
Door de hommeles in de Tata-top zou naast de Nederlandse, ook de Indiase miljardenbijdrage wel eens op losse schroeven kunnen staan.

Om dat te begrijpen moet je weten hoe het Indiase conglomeraat in elkaar zit. Tata heeft niet alleen staalbedrijven, maar ook in onder meer de auto's, luchtvaart, chips, media en financiële dienstverlening zit.

Wereldwijd staan er naast in IJmuiden, ook bij allerlei andere takken van het bedrijf miljardenprojecten op de planning. Kenners zeggen tegen persbureau Bloomberg dat topman Natarajan Chandrasekaran de drijvende kracht was achter grote investeringsplannen.

Maar nu 'Chandra' onlangs is opgestapt, is Noel Tata de voorlopige baas: en die heeft zich de afgelopen tijd publiekelijk uitgesproken tegen te hoge investeringen die zich niet snel terugbetalen.

Te veel of te weinig regels?
Voor zover bekend heeft Chandra noch Noel Tata de IJmuidense fabrieken specifiek genoemd, maar een paar weken geleden gebeurde iets opmerkelijks. Toen liet de top van Tata Steel India in een openbare toelichting op de financiën weten 'het plan in IJmuiden misschien te heroverwegen'.

Directeur Thachat Viswanath Narendran in die toelichting: "In Nederland worden eisen gesteld die verder gaan dan op alle andere plekken in Europa."

Daar zit de crux: de Nederlandse staat wil extra regels opstellen, voor er twee miljard euro naar IJmuiden gaat. Tegelijkertijd zegt India nu misschien niet te investeren als de regeldruk te hoog is.

'Het kan alle kanten op'
In het ergste geval komt er helemaal geen geld van India of Nederland naar IJmuiden en is het bedrijf naar eigen zeggen niet meer levensvatbaar. Maar volgens Cinta Groos, voorzitter van de Centrale Ondernemingsraad van het bedrijf in IJmuiden, 'kan het alle kanten op'.

Groos: "Er wordt volop gespeculeerd, maar wij hebben alleen inzicht in en inspraak op het Nederlandse bedrijf. Het enige wat wij kunnen doen, is de ogen op de bal houden en volop werken aan een groene toekomst."

FNV'er Niels Mans zegt dat de vakbond zich namens de werknemers 'zorgen maakt rondom de investeringen die nodig zijn voor verduurzaming van de staalindustrie in IJmuiden.' Op 11 september heeft FNV dan ook een manifestatie gepland, naast de bedrijfsschool in IJmuiden. "We gaan nationaal aandacht vragen voor het behoud van de maakindustrie."

Tata Steel IJmuiden zelf houdt het desgevraagd in een reactie bij één mededeling: het heeft 'geen zicht op wat er zich in India afspeelt.'

https://www.nhnieuws.nl/n(...)ense-groene-ambities