Funderingsproblemen nemen toe: bijna half miljoen gebouwen getroffen

quote:

Funderingsproblemen nemen toe: bijna half miljoen gebouwen getroffen
Sarah Sitanala | 27 juli 2026

Bijna een half miljoen gebouwen hebben verzakkingsschade of krijgen daar tot 2035 mee te maken. Zonder ingrijpen loopt de totale schade op tot 54 miljard euro. "Anders omgaan met de grond is noodzakelijk."

Op dit moment hebben 425.000 gebouwen verzakkingsschade of krijgen daar tussen nu en 2035 mee te maken, blijkt uit onderzoek van de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli). Bij ruim 120.000 woningen is de schade zo ernstig dat herstel noodzakelijk is.

Wordt er niks aan gedaan, dan kan de schade oplopen tot 54 miljard euro. Dat bedrag is niet alleen gebaseerd op herstelkosten van beschadigde funderingen, maar ook op waardeverlies van woningen, schade aan gebouwen en infrastructuur en economische gevolgen.

Bij funderingsproblemen is de basis van een woning verzwakt. De stabiliteit en draagkracht worden aangetast. Dat leidt tot scheuren in vloeren en plafonds, klemmende ramen en deuren, of scheve vloeren en muren.

Funderingsschade kan verschillende oorzaken hebben: verlaagde grondwaterstanden, bacteriële aantasting, droogte, werkzaamheden rond een gebouw of veroudering en constructiefouten. In de praktijk is er vrijwel nooit één oorzaak aan te wijzen.

De problemen spelen al ruim twintig jaar, maar een oplossing is er nog niet. En dat terwijl de problemen door klimaatverandering alleen maar groter lijken te worden. Het opwarmende klimaat zorgt namelijk niet alleen voor meer droogte, maar ook voor een afnemende hoeveelheid water in een gebied.

De staat van de bodem moet leidend zijn

"De grondwaterstand is van grote invloed op funderingsproblemen", zegt Mandy Korff, funderingsexpert aan de TU Delft en kennisinstituut Deltares. "Als het grondwater daalt, of dat nu is door menselijk handelen of klimaatverandering, dan zakt de bodem weg en zakken de huizen die geen palen hebben mee."

Anders omgaan met de grond is noodzakelijk, stelt Korff. Volgens haar moeten de eigenschappen van water en bodem leidend zijn bij de inrichting en het gebruik van de ruimte. De Rli constateert verder dat nieuwbouw vooral moet plaatsvinden op draagkrachtige bodem.

Dat is lastig omdat ruimtegebrek nu al een groot probleem is bij de bouw van 100.000 woningen per jaar. "Maar ruimtegebrek hangt ook samen met de keuzes die we maken over bereikbaarheid, landbouw en waar huizen nodig zijn ten opzichte van waar mensen willen wonen", zegt Korff.

Problemen raken de hele samenleving

Deze funderingsproblemen raken de gehele samenleving, zegt Tamara Evers van Stichting Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse Gemeenten (SVn). "De een kan de schade aan zijn huis wel betalen, de ander niet. En de vraag is of het terecht is om dit aan de individuele woningeigenaar over te laten, met alle verschillende oorzaken die eronder liggen."

Daarbij zijn funderingsproblemen soms niet zichtbaar, waardoor ze niet altijd in het bouwkundig rapport worden opgenomen. Sinds april dit jaar moeten taxateurs de fundering verplicht beoordelen in het taxatierapport. Dat is een stap in de goede richting om meer inzicht te creëren, vindt Evers.

Bij groot risico kan nader onderzoek worden gevraagd, maar makelaarsvereniging NVM vindt dat er onvoldoende is nagedacht over de uitvoerbaarheid. Zo zijn er te weinig deskundigen beschikbaar en is onduidelijk waaraan deze onderzoeken moeten voldoen.

Als herstel nodig is, worden die kosten meestal niet gedekt door de verzekering, zegt Elias van Hees van het Verbond van Verzekeraars. De schade ontstaat geleidelijk door oorzaken waarop de woningeigenaar geen invloed heeft. "Dat heeft gevolgen voor hypotheekaanbieders. Het is ten slotte het onderpand dat in waarde vermindert of in het extreme geval uiteindelijk onbewoonbaar wordt verklaard."

Het is een gedeelde verantwoordelijkheid

Woningeigenaren met voldoende inkomen kunnen een lening afsluiten om de fundering te herstellen. Voor huishoudens zonder voldoende leencapaciteit is het Fonds Duurzaam Funderingsherstel opgericht, waarvan SVn fondsmanager is.

"Bij een inkomenstekort kun je bij dat fonds een lening aanvragen voor funderingsherstel. De eerste drie jaar betaal je dan helemaal geen maandlasten over die funderingshypotheek", zegt Van Hees.

Evers ziet dat het oplossen van de funderingsproblemen hoger op de agenda van de overheid is komen te staan. Het Rijk, gemeenten, provincies en marktpartijen werken samen aan de Nationale Aanpak Funderingsproblematiek. Naast de hoge kosten die funderingsherstel met zich meebrengt, vraagt het ook om andere zaken, zoals voldoende capaciteit bij aannemers en gespecialiseerde bedrijven.

"De opgave is te groot om alleen aan gemeenten of individuele eigenaren over te laten. Tegelijkertijd hebben woningeigenaren natuurlijk ook een eigen verantwoordelijkheid."

Er zijn verschillende signalen

Op dit moment worden ongeveer 1.000 woningen per jaar hersteld. De komende jaren moeten dat er naar verwachting zo'n 25.000 worden. Meer bewustzijn is belangrijk, zegt funderingsexpert Korff.

"De fundering is vaak onzichtbaar, maar kan heel zichtbare gevolgen hebben. Er is steeds meer informatie beschikbaar, al kan het vooral voor oudere huizen nodig zijn om letterlijk en figuurlijk wat dieper te graven."

Scheuren in muren, klemmende ramen en deuren zijn vaak een goede reden om de fundering te laten controleren, zegt Korff. "Het is daarnaast handig om te weten welk type fundering onder de woning zit. Die informatie is bijvoorbeeld terug te vinden op de bouwtekeningen, al zijn die niet voor alle huizen beschikbaar. Zonder bouwtekening kost het onderzoeken van de fundering meer tijd en geld, maar het is bij twijfel wel raadzaam."

quote:

Op maandag 27 juli 2026 12:10 schreef Captain_Ghost het volgende:
Zelfs 280 miljard euro is niet genoeg. Er moeten nog veel meer woningen worden gebouwd, het elektriciteitsnet moet worden verzwaard, wegen moeten worden aangelegd of uitgebreid, en de hele infrastructuur moet worden aangepast.

Alles moet worden verbouwd en kunstmatig ingericht, waardoor er steeds minder ruimte overblijft voor natuur en wilde dieren.

Als je een ruwe schatting maakt van wat er nodig is om Nederland binnen tien jaar op het gewenste niveau te krijgen — woningen, infrastructuur, netwerken, openbaar vervoer, arbeidskrachten, grondstoffen — dan kom je al snel uit op bedragen richting een biljoen euro.

Tegelijkertijd doen we al moeilijk over enkele miljoenen aan bepaalde uitgaven.
Dus waar gaan we heen?