Grote bosbranden in Europa (algemeen topic)

quote:

Branden bij Madrid 'onmogelijk onder controle te krijgen', crisisoverleg in Frankrijk

De natuurbranden die woeden bij Madrid zijn op dit moment niet te blussen, meldt de Spaanse brandweer. Mensen in voorsteden van de Spaanse hoofdstad worden opgeroepen te evacueren. De Franse regering houdt een crisisoverleg vanwege de hevig woedende branden in het zuidwesten van dat land.

De branden rond Madrid zijn momenteel "op hun hevigst", meldt de lokale brandweer. Het vuur is inmiddels zo groot dat het de bluscapaciteit van de brandweer overstijgt.

Lokale autoriteiten melden dat de branden zich nu bewegen in de richting van de voorsteden van Madrid, waar mensen worden opgeroepen te evacueren. "Het is niet mogelijk om het vuur in die regio's te bestrijden, dus we nemen defensieve maatregelen." Tot nu toe zijn er zo'n 20.000 mensen geëvacueerd.

Het lokale bestuur in Madrid zegt dat het vuur ook gevolgen heeft voor mensen die zich in de Spaanse hoofdstad bevinden. Inwoners van Madrid worden opgeroepen de ramen dicht te houden vanwege de rook. Kwetsbare mensen, zoals kinderen, ouderen, zwangere vrouwen en mensen met long- of hartproblemen, moeten extra voorzichtig zijn.

Premier Pedro Sánchez brengt zaterdag een bezoek aan de bestrijders van de natuurbranden bij Madrid. Hij zal onder meer een coördinatiecentrum van de brandweer bezoeken en een crisisbijeenkomst in Cenicientos bijwonen.
Franse regering houdt crisisoverleg vanwege branden

Ook in het zuidwesten Frankrijk woeden momenteel hardnekkige bosbranden. Persbureau AFP meldt dat de regering vrijdagavond een crisisoverleg houdt. Tot nu toe werden daar zeker 110.000 mensen geëvacueerd. Binnenlandminister Laurent Nuñez beloofde alles te zullen doen om Bordeaux te beschermen tegen het vuur.

De Nederlandse ambassade in Parijs raadt Nederlanders in Frankrijk aan om goed voorbereid op pad te gaan. Toeristen doen er goed aan om hun reis- en zorgverzekering te controleren op dekking bij natuurrampen. Ook is het handig om flessen water en een powerbank bij de hand te hebben.

quote:

Hoe schadelijk zijn bosbranden voor de gezondheid? "Dag na blootstelling kunnen al acute effecten optreden"

De rook van natuurbranden kan al na een korte blootstelling schadelijk zijn voor de gezondheid. Ook wie slechts enkele uren in de buurt van een brand verblijft, loopt risico op gezondheidsklachten. "Op dagen met bosbranden stijgt het risico op luchtwegaandoeningen met ongeveer 10 procent en het risico op hartfalen met 20 procent", zegt milieu-epidemioloog Tim Nawrot aan de UHasselt.

Nele Gaasbeek:

De natuurbranden in Europa hebben niet alleen een grote impact op het milieu, maar ook op de gezondheid van de mensen in de getroffen gebieden. Volgens Tim Nawrot, milieu-epidemioloog aan UHasselt en KU Leuven, is de rook van bosbranden even giftig als vervuilde lucht in een stedelijke omgeving, maar is die veel geconcentreerder. Dat maakt de blootstelling extra schadelijk. "Tijdens een bosbrand zien we piekblootstellingen die 5 tot 10 keer hoger liggen dan normaal."

Volgens Nawrot kunnen zelfs korte blootstellingen aan de rook al gezondheidsrisico's met zich meebrengen. "De dag na de blootstelling kunnen er al acute effecten optreden. Op dagen met bosbranden stijgt het risico op luchtwegaandoeningen met ongeveer 10 procent, terwijl het risico op hartfalen met 20 procent toeneemt."

Bovendien komen bij de verbranding stoffen vrij die zich aan fijnstofdeeltjes kunnen hechten. Sommige van die stoffen kunnen zich aan DNA binden en kankerverwekkende eigenschappen hebben.

Wie rook van een brand inademt, krijgt in de eerste plaats vaak te maken met luchtwegklachten. "Vooral mensen met aandoeningen zoals astma kunnen last krijgen", zegt Nawrot.

"De deeltjes zijn zo klein dat ze onmiddellijk in de bloedbaan terechtkomen en daar andere aandoeningen kunnen uitlokken en verergeren, zoals hart- en vaatziekten, maar ook migraine." Vooral voor kwetsbare groepen kan blootstelling aan bosbrandrook extra schadelijk zijn. "Daaronder vallen ouderen en mensen met onderliggende aandoeningen."

"Maar de gezondheidseffecten beperken zich niet tot risicogroepen zoals mensen met bestaande longziekten." Ook gezonde personen kunnen dus klachten ontwikkelen na blootstelling aan de rook.

Ook de mentale impact van natuurbranden mag niet worden onderschat, benadrukt Nawrot. "Mensen die plots hun woning moeten verlaten of regelmatig moeten evacueren, ervaren uiteraard veel stress." Die aanhoudende onzekerheid en angst kunnen bestaande mentale gezondheidsproblemen verergeren en het risico op psychische klachten vergroten.

Sommige mensen worden langdurig blootgesteld aan de rook van natuurbranden, zoals brandweerlieden. Daardoor lopen zij een verhoogd gezondheidsrisico. "Het gaat om een beroepsmatige blootstelling", zegt Nawrot. "Zelfs met de nodige beschermingsmiddelen blijft de grote hoeveelheid rook een belangrijk risico vormen."

Toch zijn de gevolgen niet altijd meteen het grootst voor deze groep. "Brandweerlieden zijn over het algemeen een gezonde populatie, waardoor zij vaak minder kwetsbaar zijn dan mensen met onderliggende aandoeningen."

Veel mensen in de getroffen regio's dragen een mondmasker om zich te beschermen tegen de rook. Dat is volgens Nawrot geen overbodige maatregel. "Een mondmasker kan de blootstelling aan rookdeeltjes beperken, maar alleen als het goed aansluit en er geen lucht langs de randen kan ontsnappen."

"De meeste stofdeeltjes zijn namelijk zo klein dat ze gemakkelijk door gewone mondmaskers heen kunnen dringen", zegt Nawrot. Daarom bieden , net als tijdens de coronacrisis, de beste bescherming tegen de schadelijke deeltjes in de rook. Die maskers filteren een groot deel van het fijnstof uit de ingeademde lucht, op voorwaarde dat ze correct worden gedragen.

Door de vele bosbranden in Europa is het volgens Nawrot verstandig om vakantieplannen naar zwaar getroffen gebieden te heroverwegen. "De beste optie is om je vakantieplannen af te stemmen op de getroffen regio's", zegt hij. Zo kan blootstelling aan de schadelijke rookdeeltjes zoveel mogelijk worden vermeden.

quote:

Op zondag 26 juli 2026 09:36 schreef Beathoven het volgende:
Ach ja, klimaatverandering.

De opinie aan de kant van de ontkenners en bevredigers van hardliners in politiek en commercie stond en staat ongeveer gelijk als van een gebouw afspringen en aangeven dat de eerste 100 meter je niets gedaan heeft.

De Yolo generatie met of zonder kinderen.

quote:

De natuurbranden in Frankrijk worden aangevuurd door een fenomeen dat in Europa vrij nieuw is: de pyrocumulonimbus. Dat is een onweerswolk die zich vormt door de hitte van een enorme bosbrand. Zo'n pyrocumulonimbus kan vuurgensters in het rond slingeren en zelfs tot bliksem leiden, en dat maakt hevige natuurbranden nog moeilijker te bestrijden.

Vincent Merckx
Gepubliceerd:
2 uur geleden
Een "vuurstorm", zo beschrijft de Franse brandweerkolonel Éric Brocardi bij het persagentschap AFP de omstandigheden die hij en zijn team het hoofd moeten bieden. Ze zijn aan het werk in de gemeente Arcachon, ten zuidwesten van Bordeaux.

Volgens Sophie Broacs, de prefect van het departement Gironde, kreeg de regio zowel gisteren als vrijdag af te rekenen met het "ongelofelijke, ongeziene en onbekende fenomeen". "Dit is een nieuwe dimensie", tekende de krant Le Monde op nadat Broacs had overlegd met enkele experten van over de hele wereld.

"Het vuur doet zelf stormweer ontstaan. De blikseminslagen veroorzaken nieuwe branden en de wind blaast de vlammen aan. En dat gebeurt allemaal in het departement met een van de grootste bossen in Europa, met een overvloed aan brandbaar materiaal."

Vuurspuwende draak
Een "vuurspuwende draak", zo noemt de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie Nasa zo'n vuurstorm met nog wat meer zin voor dramatiek. Helemaal nieuw is het fenomeen niet, maar we kennen het eerder van branden in uitgestrekte Australische of Amerikaanse wouden.

"Wat nu gebeurt, is echt wel ongezien", zegt Jean-Baptiste Filippi (National Center for Scientific Research) in Le Monde. Hij brengt in kaart hoe natuurbranden ontstaan en is momenteel aan het werk in Gironde. Hij wijst erop dat in 2017 wel al eens 2 vuurstormen geteld werden in Portugal, toen de Pedrógão-brand 60 levens eiste. "Maar hier zitten we al aan 8 of 10 en de voorspellingen zijn erg slecht."

Ook tijdens de bosbrand in Fontainebleau nabij Parijs, waar in juli 2.000 hectare in de as gelegd werd, vormde zich zo'n pyrocumulonimbus.

"In Europa is zoiets nog niet vaak voorgekomen", beaamt professor bosecologie Hans Verbeeck (Universiteit Gent). "Dat komt doordat er nog niet vaak zulke grote bosbranden in zo'n groot gebied hebben gewoed als nu, in Gironde."

Schoorsteen van vuur
Zoveel vuur in zo'n groot gebied, dat leidt tot héél veel hitte. En die warmteontwikkeling is de sleutel tot een vuurstorm. Net zoals er soms op het einde van een zwoele zomerdag een onweer ontstaat, zo kan ook de extreme hitte van een bosbrand tot onweer leiden.

"Door het grote temperatuurverschil aan het aardoppervlak en hogerop, krijg je een zeer onstabiele atmosfeer en turbulentie", legt Verbeeck uit. "Bij bosbranden komen er ook veel stofdeeltjes en aerosolen vrij, kleine onzuiverheden in de lucht. Naarmate de warme lucht stijgt en afkoelt, condenseert er water op die deeltjes. Zo vormt zich een onweerswolk."

En net zoals bij een zomers onweer, geldt ook bij vuurstormen: hoe groter de temperatuurverschillen, hoe groter de verschillen in elektrische lading die zich opbouwen in de wolk, en hoe groter de kans op bliksem. "Maar het is moeilijk te zeggen hoezeer dat in Gironde een rol speelt", zegt Verbeeck evenwel.

Zo'n vuurstorm is moeilijker te bestrijden dan een gewone natuurbrand, omdat de wind er zo hevig en onvoorspelbaar toeslaat. Gensters en takken worden tot meters hoog de lucht in gezogen als in een schoorsteen, en kunnen op onverwachte plekken terechtkomen, bijvoorbeeld in stukken bos waar het vuur al bedwongen leek.

"Het vuur genereert zijn eigen wind met een kracht en snelheid die 3 tot 4 keer hoger liggen", zegt Filippi, de bosbrandexpert die aan het werk is in Gironde. "Het is alsof je ongelofelijk krachtig op gloeiende kolen zou blazen."

Nieuwe hittegolf in aantocht
Voor brandweerkolonel Brocardi is het aanpassen geblazen. Zijn team moet aan de slag in wat hij oorlogsomstandigheden noemt: "We worden voortdurend gebombardeerd."

De volgende dagen wil het weer helaas niet mee. De Franse meteorologische dienst Météo-France voorspelt vanaf dinsdag temperaturen die kunnen oplopen tot 40 graden Celsius in de regio rond Bordeaux. De wind zal weliswaar iets minder hard waaien, maar wordt wel droger.

Sinds het begin van het jaar is er in Frankrijk al 116.000 hectare natuur in vlammen opgegaan, zei de Franse minister van Binnenlandse Zaken Laurent Nuñez gisteren. Dat is "veel meer dan we in het verleden al hebben gezien". Op dit moment worden er volgens hem 30 tot 40 branden bestreden in heel Frankrijk.