Hoge accijns op sigaretten: nadelige gevolgen voor overheid

quote:

Mijden rokers steeds vaker de dure Nederlandse tabakszaak? Het lijkt er wel op, nu de handel in illegale sigaretten groeit en de tabaksprijzen over de grens een stuk aantrekkelijker zijn. „De overheid moet pas op de plaats maken.

Veel Nederlanders halen hun sigaretten over de grens. Volgens het RIVM kwam 60 procent van alle tabaksproducten die Nederlanders roken in 2024 vanuit het buitenland (in 2023 ging het om 38 procent). De douane ziet tegelijkertijd een hardnekkige handel in illegale sigaretten en heeft de jacht op smokkelaars opgevoerd.
Hoe komen Nederlanders aan hun sigaretten? Dat verschilt, zien experts. Sommige rokende landgenoten stappen in de auto naar Duitsland (een pakje kost daar 8 euro) of Luxemburg (6 euro), of maken een uitstapje met een speciale ‘boodschappenbus’ om goedkoop tabak in te slaan. Een retourtje met zo’n bus naar het Luxemburgse Wempelhardt kost 48 euro – rookpauzes inbegrepen.

Ook een optie: een slof meenemen vanuit een goedkoop land als Griekenland. Dat mag, mits reizigers zich aan de toegestane hoeveelheid van vier sloffen houden. Maar dat gebeurt lang niet altijd, nu de prijzen in Nederland zijn verhoogd. Schiphol werkt zelfs met een speciaal algoritme om sigarettensloffen in bagage op te sporen.
Volgens Janwillem Burgering van NSO Retail (de belangenbehartiger van ondernemers met een tabakswinkel) zien sommige Nederlanders daarnaast een lucratief handeltje in de verkoop van gesmokkelde peuken uit het buitenland.

Steeds vaker hoort hij over lijsten die rondgaan op de voetbalclub (‘ik ga naar Duitsland, voor wie moet ik iets meenemen?’) en over kennissen die onderling sigaretten doorverkopen. Deze website schreef ook al over handeltjes op Telegram en over flyers aan huis met aanbiedingen voor goedkope tabak (een slof Marlboro voor 50 euro).

Of deze sigaretten ‘echt’ zijn, is overigens lang niet altijd duidelijk. De douane ziet een handel in namaaksigaretten die afkomstig zijn uit illegale fabrieken in Europa.

Koopt er dan niemand meer ‘gewoon’ in de winkel? Jawel. Volgens het CBS zei zo’n 12 procent van de volwassen rokers in 2024 tabaksproducten ‘vaak of altijd’ in het buitenland te kopen. Ruim 45 procent kocht tabaksproducten niet in het buitenland. Een groot deel van de rokers gaat, ondanks de prijsstijgingen, vermoedelijk dus nog ‘gewoon’ naar de winkel. zegt Marc Willemsen, hoofd tabaksontmoediging bij het Trimbos-instituut.
Willemsen maakt zich juist zorgen over de nieuwe verkooppunten die erbij kwamen sinds er geen sigaretten meer verkocht mogen worden in de supermarkt. Van 2021 tot en met 2024 kwamen er 656 zaken bij.

Toch, zegt de retailvereniging op haar beurt weer, hebben met name de Nederlandse tabaksverkopers langs de grens last van de rokers die naar Duitsland uitwijken. En het zorgt daarnaast voor rare situaties, benadrukt Burgering van NSO Retail.
„Denk aan een ondernemer met een tabakszaak en pakketpunt in Susteren (Limburg, precies tussen Duitsland en België, red.). Hij verkoopt stukken minder tabak, maar krijgt wél klanten die even de grens over zijn gereden, een paar sloffen hebben gekocht en weer bij hem komen met de vraag: kun je deze doos sigaretten naar een kennis in Nederland verzenden?”

Is zo’n namaaksigaret uit een fabriek ongezonder dan een sigaret uit een winkel? Daar willen zowel de retailvereniging als het Trimbos zich niet aan branden.
Willemsen (Trimbos): „Een gewone sigaret bevat ook ontzettend veel schadelijke stoffen; de roker weet vaak niet precies wat erin zit. Dat geldt natuurlijk evengoed voor zo’n illegale sigaret: het zijn allemaal schadelijke producten, het ene is niet ‘minder ongezond’ dan het andere.’’
De verschuiving naar het buitenland heeft meer gevolgen. De Nederlandse overheid heeft vorig jaar minder inkomsten gekregen uit tabaksaccijns: 2,6 miljard euro, tegenover 3,1 miljard euro een jaar eerder.

De daling is enerzijds een gevolg van het ontmoedigingsbeleid: minder mensen roken. Maar een deel van de daling is dus ook te verklaren door het koopgedrag van rokers, die hun sigaretten steeds vaker van over de grens halen.
Overal dezelfde prijs
Zowel het Trimbos als NSO Retail zijn het erover eens: de afgelopen jaren zijn de accijnzen vanuit de overheid té stevig verhoogd. En dat zorgt ervoor dat Nederlanders elders naar sigaretten op zoek gaan.

„Nederland is geen eiland’’, zegt Burgering van NSO Retail. „Met deze prijzen gaan mensen natuurlijk de grens over. Wij begrijpen het preventieprogramma van de overheid, we begrijpen ook dat er aan de accijnsknoppen wordt gedraaid, maar op deze manier gaat het niet.’’
Ook het Trimbos is van mening dat met name de laatste prijsverhoging te fors was. „Dat was ook tegen ons advies in’’, zegt Willemsen. „Wij denken dat de overheid nu pas op de plaats moet maken: wél zorgen voor een inflatiecorrectie – wat ons betreft moet tabak niet weer goedkoper worden – maar ook niet zomaar weer een heel grote accijnsverhoging doorvoeren. Doe dat op een gecontroleerde manier.’’
Het beste scenario: accijnsharmonisatie in Europa. Als een ‘buitenlands’ pakje (bijna) net zo duur is, zullen mensen de grens niet meer overgaan voor hun sigaretten.

Donderdag werd bekend dat Duitsland stapsgewijs aan een flinke accijnsverhoging op sigaretten en andere rookwaren werkt. In 2030 kan een pakje sigaretten daar bijna 12 euro kosten. De grens oversteken loont dan minder, mits de prijzen in Nederland tegen die tijd ook weer een stuk hoger liggen.

Bron; https://www.ad.nl/binnenl(...)~a710579e/?slug_rd=1

quote:

Op maandag 20 juli 2026 21:46 schreef Hiddendoe het volgende:

[..]
Klopt. Heb ik ook een tijdje geprobeerd. Ik kreeg daar een onbedaarlijke kriebelhoest van.
Het had ook voordelen. Goedkoper, geen stank en geen brandgevaar.

Dus toch maar weer overgestapt op echte tabak.