Moedermelk bevat vaak te veel schadelijke PFAS: Dit is even schrikken

quote:

Moedermelk bevat vaak te veel schadelijke pfas: 'Dit is wel schrikken'

Moedermelk bevat in één op de vijf gevallen te veel schadelijke pfas. Dat blijkt uit een groot onderzoek van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) onder ruim 1600 vrouwen in Nederland.

Een te hoog pfas-gehalte in de melk kan schadelijk zijn voor baby's. Ze worden niet meteen ziek, maar het kan wel hun immuunsysteem aantasten, waardoor ze bevattelijker zijn voor infectieziekten. Ook kunnen vaccinaties minder bescherming geven.

"Heel confronterend", noemt Joke Herremans, coördinator pfas bij het RIVM, de uitkomsten van het onderzoek. "Dit is wel schrikken. Je wil niet dat je stoffen die door mensen gemaakt zijn overal terugvindt."



Wel borstvoeding geven
Toch adviseren het RIVM en het Voedingscentrum alle vrouwen nog altijd om, als dat mogelijk is, borstvoeding te geven, ook al zit er in poedermelk veel minder pfas. "In moedermelk zitten niet alleen belangrijke voedingsstoffen, maar ook stoffen die juist beschermen tegen ziekten", zegt Herremans.

Het RIVM onderzocht de moedermelk van 1629 vrouwen uit heel Nederland op 29 verschillende pfas. In alle moedermelk werden pfas gevonden. Vooral pfos komt veel en vaak voor, gevolgd door pfoa.

Volgens het RIVM zitten er relatief veel vrouwen met een hogere sociaaleconomische status in de onderzochte groep. Daardoor is het onderzoek niet representatief voor alle vrouwen in Nederland die borstvoeding geven, maar de uitkomsten van een representatief onderzoek zouden "niet erg afwijken".

"Dit is wel schrikken. Je wil niet dat je stoffen die door mensen gemaakt zijn overal terugvindt."
- Joke Herremans, coördinator pfas bij het RIVM

Vrouwen die borstvoeding geven kunnen niets doen om de pfas in hun moedermelk te verminderen, zegt Herremans van het RIVM. "Eigenlijk kan je alleen wat doen als je nog geen moeder bent en dan heel beperkt natuurlijk, omdat we het via voedsel en drinkwater binnenkrijgen. Wat je dan kan doen, is bijvoorbeeld geen eieren eten van hobbykippen en op bepaalde locaties geen zelfgevangen vis eten."

Volgens Herremans laat het onderzoek zien hoe belangrijk het is dat er maatregelen worden getroffen, zoals pfas-limieten voor voedingsmiddelen instellen en het Europese pfas-verbod dat in de maak is. Vergeleken met eerder, beperkter onderzoek naar pfas in moedermelk in Nederland zijn de concentraties afgenomen.

Niet testen
Ook wil het RIVM dat er voortaan regelmatig onderzoek wordt gedaan naar pfas in moedermelk. Daarin moet dan ook het kleinste type, TFA, worden meegenomen, waar steeds meer over bekend wordt qua schadelijkheid.

Vrouwen die willen weten hoe het zit met hun moedermelk, kunnen dat niet door het RIVM laten testen en dat raadt vrouwen ook af om de melk te testen bij commerciële bedrijven. "Je kan niks met de uitslag", zegt Herremans. "Dan weet je hoeveel pfas erin zit, maar er is op dit moment geen waarde bepaald waarop wij het advies geven om te stoppen met borstvoeding."

Wat zijn PFAS?
Pfas is een verzamelnaam voor duizenden niet-afbreekbare giftige chemicaliën. De afkorting staat voor poly- en perfluoralkylstoffen. GenX, pfoa en pfos zijn de bekendste. Ze stapelen zich op in de voedselketen en tasten het immuunsysteem aan.

Bij langdurige blootstelling zijn sommige soorten kankerverwekkend. Uit recent onderzoek van het RIVM blijkt dat bijna iedereen in Nederland te veel pfas in het bloed heeft.

De stoffen worden in heel veel verschillende producten gebruikt, bijvoorbeeld om ze waterafstotend te maken, zoals textiel, cosmetica en in veel medische producten. Ook zit het in bestrijdingsmiddelen uit de landbouw. Doordat pfas bijna niet afbreken, zijn ze inmiddels alomtegenwoordig in het milieu.

We krijgen ze vooral binnen via voedsel en drinkwater, maar ook door het inademen van impregneermiddelen en het aanbrengen van cosmetica op de huid. Op deze lijst staan alle Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS).