Schoenontwerper Jan Jansen (85) overleden

quote:

Schoenontwerper Jan Jansen is op 85-jarige leeftijd overleden, meldt een vriend van de familie aan persbureau ANP. Jansen stond bekend als een van de meest vernieuwende modeontwerpers en ontving daarvoor verscheidene prijzen.

Zijn schoenen werden nationaal en internationaal geroemd. Ze vielen op door hun materialen, kleuren en ontwerpen.

Jan Jansen werd in 1941 geboren in Nijmegen. Zijn vader werkte in een schoenenfabriek. Daar zette de ontwerper zijn eerste stappen in het vak.

Op zijn negentiende ontwierp hij zijn eerste schoen, die hij 'Me' noemde. In 1964 opende hij een klein atelier in Amsterdam waar hij schoenen met de hand maakte. Daarna groeide hij uit tot een van de beroemdste Nederlandse schoenenontwerpers met creaties zoals de Bamboeschoen, waarbij hij bamboe gebruikte in de hak. Die schoen was zijn favoriet omdat hij in 1973 daarmee de wereldpers haalde.

Modejournalist Lisa Goudsmit schreef in 2013 het boek De schoen van Jan Jansen en maakte ook een tentoonstelling over zijn werk. Ze omschrijft hem tegen de NOS als "een ontzettend lieve, hartelijke, geduldige, creatief geniale man". Ook noemt zij hem "een man met pretoogjes. Daar moest ik meteen aan denken eigenlijk."

Gekopieerd
Jansens grote inspiratiebron was zijn vrouw en muze Tonny. Over haar zei hij: "Originaliteit is mijn kracht, ik werk altijd op mijn intuïtie. Maar Tonny, die ziet precies welke ontwerpen het goed gaan doen in de markt."

Jansens schoenen waren ook commercieel een succes. Dat had ook een keerzijde, want veel van zijn ontwerpen werden gekopieerd door grote modehuizen. "Ik ben misschien wel de meest gekopieerde schoenenontwerper ter wereld", zei Jansen in een interview.

Goudsmit noemt de ontwerpen van Jansen "een soort lopende kunstwerken" die zich bevinden "op het snijvlak van mode, kunst en design. Ze waren een vorm van toegepaste kunst, maar ook gebruiksvoorwerpen. Zijn schoenen liepen ook gewoon heel lekker".

Volgens de Nederlandse ontwerper moeten schoenen niet alleen mooi zijn, maar ook functioneel. "Op een schoen moet je kunnen lopen. Binnen die beperking probeer ik altijd om iets te maken dat nog nooit door iemand anders is gedaan", staat op zijn site(opent in nieuw venster).

Volgens Goudsmit had Jansen altijd oog voor het ergonomische karakter van schoenen. De Woody, Jansens moderne variant op de Nederlandse klomp, groeide uit tot een van zijn bekendste ontwerpen. "In de jaren 70 heeft menig kind daar op gelopen. Mensen kwamen nog heel vaak naar hem toe om te zeggen dat ze vroeger op die klompjes hebben gelopen.

Goudsmit was gastcurator van een tentoonstelling in Museum Jan in Amstelveen over de carrière van Jansen, die ruim zestig jaar besloeg. In die tijd ontwierp hij ruim 4000 schoenen. Een natuurlijke opvolger in de ontwerpwereld ziet Goudsmit niet meteen: "Ik zou niet willen zeggen: iemand neemt het stokje over. Hij was echt uniek in zijn soort. Ik denk niet dat je hem zo makkelijk kan opvolgen".

Jan Jansen overleed thuis in Amsterdam aan de gevolgen van kanker.