Techbedrijven gaan illegaal privéberichten scannen nu wet wegvalt

quote:

Techbedrijven gaan illegaal privéberichten scannen nu wet wegvalt

Google, Meta, Microsoft en Snap controleren in de EU nog steeds chatberichten op beelden van kindermisbruik, ook al is de speciale wettelijke uitzondering die dit toestond op 3 april verlopen. Daarmee belanden de bedrijven in een grijs gebied: hun scans niet in principe niet meer expliciet toegestaan.

De bedrijven zeggen in een gezamenlijke verklaring dat ze "vrijwillige actie" nemen om kinderen online te beschermen en beweren tegelijk "zoveel mogelijk privacy te behouden". Ze blijven hun chat- en berichtendiensten scannen op kindermisbruikmateriaal, terwijl EU-instellingen verder praten over een tijdelijke tussenoplossing én een structurele nieuwe wet voor chatcontrole. Volgens de bedrijven is de situatie nu juridisch onzeker, omdat de eerdere, expliciete uitzondering op de Europese privacyregels is verdwenen.

Die uitzondering maakte een inbreuk op de ePrivacy Verordening mogelijk: normaal gesproken is grootschalige controle van privécommunicatie in de EU verboden, maar voor het opsporen van kindermisbruikmateriaal was sinds een paar jaar een tijdelijke uitzondering ingesteld. Dankzij die uitzondering konden de platforms berichten en foto’s automatisch laten controleren en verdachte inhoud melden aan autoriteiten. Door het aflopen van die regeling ontbreekt nu een wettelijke basis die het scannen van privéberichten expliciet toestaat.

De techbedrijven stellen dat ze met de verlopen uitzondering hun gebruikers en kinderslachtoffers beter konden beschermen en hun diensten veilig konden houden. Nu spreken ze van een "onverantwoordelijke mislukking" van EU-instellingen om op tijd een nieuw akkoord te sluiten, waardoor hun aanpak voor kinderveiligheid in Europa onder druk staat. Juridisch komt het erop neer dat zij zich beroepen op hun verantwoordelijkheid om misdrijven te bestrijden, terwijl privacyregels juist zijn bedoeld om burgers te beschermen tegen dit soort systematische monitoring en grootschalige inbreuk op privacy.

Binnen de EU wordt al jaren gesproken over een verplichte vorm van chatcontrole, waarbij diensten als WhatsApp berichten moeten scannen op beelden en teksten van kindermisbruik. Dat plan stuit op stevige bezwaren, omdat het kan botsen met het recht op privacy en het risico bestaat dat versleutelde chats worden verzwakt. Zolang er geen nieuwe wet is die specifiek regelt hoe ver die scans mogen gaan, blijft het spanningsveld bestaan tussen de algemene privacywetgeving en de oproep om hard op te treden tegen kindermisbruik, een veelgebruikt argument om steeds verdergaande inbreuk op diezelfde privacy te rechtvaardigen.

Begin vorige maand stemde het Europees Parlement nog in met een kortere verlenging van de uitzondering, maar dan met veel striktere voorwaarden. Chatcontrole zou alleen mogen bij personen van wie een rechter vermoedt dat zij met kindermisbruikmateriaal te maken hebben, en versleutelde berichten zouden buiten schot blijven om encryptie te beschermen. De lidstaten wilden die beperking niet, waardoor er geen compromis kwam en het Parlement uiteindelijk tegen de verlenging stemde. Sinds 3 april is de oude uitzondering daardoor weg, en opereren de techbedrijven in een juridisch onduidelijke situatie waarin achteraf door toezichthouders en rechters bepaald kan worden of hun vrijwillige chatcontrole door de beugel kan.

Googe, Microsoft, Meta en Snap blijven al je privéberichten scannen, ook nu dat niet meer mag (afbeelding: Grok AI / FOK.nl)