Interessante insteek! Ik denk dat je de spijker op de kop slaat met die "psychologische luiheid". Het antwoord "ik weet het niet" is inderdaad intellectueel gezien het meest zuivere maar blijkbaar ook het allermoeilijkst om uit te spreken. Het voelt bijna als een nederlaag terwijl het juist de startmotor van echte nieuwsgierigheid zou moeten zijn. Wat ik me dan afvraag, voortbordurend op jouw punt over de "hersenpijn" die het verleggen van paden met zich meebrengt:quote:Op vrijdag 20 maart 2026 13:39 schreef SpecialK het volgende:
Er zijn 2 insteken voor deze vraag. Op gemeenschapsniveau of op individueel nivea.
Ik kies even in mijn antwoord de laatste:
"Ik weet het niet" zit niet in het antwoordenpakket van de meeste mensen.
Dingen niet weten wordt gezien als zwakte. Terwijl het stiekem het meest waardevolle antwoord is wat je kan krijgen van iemand in je leven. Of het nou familie is of een werknemer/collega of een vriend.
Religie is dat natuurlijk op meta-niveau. Grote groepen mensen die denken iets te weten maar nooit hebben nagedacht over de epistemologie van hun overtuigingen.
Als je niet weet wat de basis is van een bepaalde overtuiging die je hebt of je beseft je dat die overtuiging is binnengekomen is via horen-zeggen... dan zou intellectueel eerlijk genoeg moeten zijn om de arbeid te verrichten om met betere middelen te gaan kijken of dat ook echt waar is.
Maar mensen zijn lui en... gekoesterde meningen (sentiment wat je bijv van je ouders hebt overgenomen, of meningen waarmee je in het verleden discussies hebt gewonnen) loslaten.. doet letterlijk pijn. Ik bedoel.. paden in je hersenen verleggen is letterlijk een (ja emotioneel) pijnlijk proces.
Je maakt hier een denkfout. Iedereen heeft zijn eigen gedachten. En daar heeft iedereen recht op. Wat ik uit je OP opmaak is dat jij ervan overtuigd bent dat jij de enige bent die gelijk heeft en dat anderen het bij het verkeerde eind hebben. Dat vind ik een verkeerd uitgangspunt. We leven in een vrije wereld en iedereen is vrij wat hij of zij denkt.quote:Op vrijdag 20 maart 2026 07:32 schreef EsserS het volgende:
Kijken naar de werkelijkheid. Het fascineert me hoe makkelijk de ratio overboord wordt gekieperd zodra het over "God" gaat.
Laten we bij de feiten beginnen: het bestaan van een Opperwezen is een onbewezen stelling. Punt. We kunnen niet bewijzen dat er iets is maar we kunnen ook niet onomstotelijk bewijzen dat er niets is. Dat is de ultieme intellectuele patstelling. Als je puur rationeel naar die situatie kijkt, zou de enige eerlijke conclusie moeten zijn: "Ik weet het niet."
Maar wat zie ik om me heen, vooral op dit subforum? Met name binnen de monotheïstische hoek lijken mensen die onwetendheid bijna als een belediging te ervaren. In plaats van de leegte te accepteren, wordt "het Alles" tot in de kleinste details ingekleurd met mythologische verhalen, dogma's en nogal fantasierijke overtuigingen. Het verbaast me oprecht hoe men met nul komma nul bewijskracht een complete werkelijkheid en kosmologie optuigt. Het is alsof je een blanco canvas ziet en - in plaats van te erkennen dat het leeg is - besluit dat er onzichtbare vliegende eenhoorns op staan die een boodschap overbrengen naar een eveneens onzichtbare hemelmonarch die ook nog eens precies weet wat jij op zondagochtend moet doen. Begrijp me niet verkeerd, iedereen mag geloven wat hij wil maar laten we niet doen alsof die invullingen ergens op gebaseerd zijn. Het is een vlucht in de mythologie terwijl de realiteit simpelweg zegt: we hebben de data niet dus we weten het niet. Waarom voelen we de drang om die enorme leegte op te vullen met zulke specifieke verhalen? Is de waarheid dat we het gewoon niet weten zo beangstigend?
Voor mij blijft rationaliteit het enige kompas. En dat kompas wijst in dit geval niet naar een hemelpoort maar naar een groot vraagteken. Dat vraagteken durven laten staan, dát getuigt pas van intellectuele eerlijkheid. De rest is - hoe mooi verpakt ook - simpelweg invulwerk voor de eigen gemoedsrust. Waarom niet zeggen: "misschien is er wel Iets maar het fijne daarvan weet ik niet en zullen we waarschijnlijk ook nooit weten?"
Toch? Of ben ik gek en hullie en zullie niet?
Wat probeer ik volgens jou over te brengen in de OP? Begrijpen wij elkaar?quote:Op vrijdag 20 maart 2026 17:36 schreef -Sigaartje het volgende:
[..]
Je maakt hier een denkfout. Iedereen heeft zijn eigen gedachten. En daar heeft iedereen recht op. Wat ik uit je OP opmaak is dat jij ervan overtuigd bent dat jij de enige bent die gelijk heeft en dat anderen het bij het verkeerde eind hebben. Dat vind ik een verkeerd uitgangspunt. We leven in een vrije wereld en iedereen is vrij wat hij of zij denkt.
Als iemand het tegenovergestelde denkt dan wat jij denkt, dan zou ik me daar niet druk om maken. Verschil moet er zijn. Het zou wat worden als ik iemand anders smaak zou afkeuren, omdat diegene niet van een broodje hamburger houdt, en ik wel.
Met andere woorden: Ik vind de OP nogal kortzichtig.
Dit: Voor mij blijft rationaliteit het enige kompas. En dat kompas wijst in dit geval niet naar een hemelpoort maar naar een groot vraagteken. Dat vraagteken durven laten staan, dát getuigt pas van intellectuele eerlijkheid. De rest is - hoe mooi verpakt ook - simpelweg invulwerk voor de eigen gemoedsrust. Waarom niet zeggen: "misschien is er wel Iets maar het fijne daarvan weet ik niet en zullen we waarschijnlijk ook nooit weten?"quote:Op vrijdag 20 maart 2026 17:48 schreef EsserS het volgende:
[..]
Wat probeer ik volgens jou over te brengen in de OP? Begrijpen wij elkaar?
Volgens mij val ik in herhalingen maar vooruit. De OP gaat er over dat er mensen zijn die van alles en nog wat gedetailleerd en uitputtend invullen van Iets wat logischerwijs niet geweten kan worden en verklaren dat ze het "dus" wel weten. Als ik vraag: "toon eens aan" dan vertellen ze onbewezen, mythische verhalen. Daar neem ik uiteraard geen genoegen mee want ik vind deze manier van denken niet rationeel, niet logisch en niet getuigen van het gebruik van gezond verstand. Het komt er op neer dat zo-maar-wat-denken intellectueel een luie bezigheid is. Als iets niet bewezen kan worden dat het bestaat of dat niet bewezen kan worden dat iets niet bestaat, is de enige logische conclusie: "ikweenie". Fantasierijke verhalen daarover zijn niet logisch. Dus ben ik dom of zijn "zij" dat?quote:Op vrijdag 20 maart 2026 17:58 schreef -Sigaartje het volgende:
[..]
Dit: Voor mij blijft rationaliteit het enige kompas. En dat kompas wijst in dit geval niet naar een hemelpoort maar naar een groot vraagteken. Dat vraagteken durven laten staan, dát getuigt pas van intellectuele eerlijkheid. De rest is - hoe mooi verpakt ook - simpelweg invulwerk voor de eigen gemoedsrust. Waarom niet zeggen: "misschien is er wel Iets maar het fijne daarvan weet ik niet en zullen we waarschijnlijk ook nooit weten?"
Toch? Of ben ik gek en hullie en zullie niet?
En waar het vooral om draait is je laatste vraag. Niemand kent de waarheid. Ook jij niet. Je zegt zelf dat je je grenzen trekt, en die grens ligt bij wat je ziet en wat is bewezen. Dat is jouw visie. Geen enkel probleem mee. Maar er kunnen meer dingen zijn die jij niet ziet. Zo voorspelde Einstein dat alle zwarte gaten een tweelingbroer hebben. Ze zijn nog niet gezien, maar het zal me niet verbazen dat ze er zeker zijn, ook al dat Einstein meer dingen heeft voorspeld die later waar bleken te zijn. Einstein dreef op zijn eigen gedachtenweefsel. Relativiteit was een gedachtenspinsel van hem. Zo zijn er meer voorbeelden.
Met de laatste vraag suggereer je dat mensen die anders denken dan jij gek zijn. Ik ga ervan uit dat je jezelf niet iemand ziet met een geestelijke achterstand. Toch maak je onderscheid tussen jouzelf en wat je noemt "zullie". Dus één van die twee is gek. Eigenlijk suggereer je hier dat "zullie" gek zijn, terwijl je nog helemaal niet aan kunt tonen dat "zullies" gedachten waanzin zijn.
Ik zelf bestempel geen enkele beschouwing als waarheid. Ik kijk in de spiegel en ik weet, dat ben ik. En ik weet wat ik in het verleden heb gedaan en ik weet dat ik een keer doodga. Dat zijn de enige dingen die ik zeker weet. Voor de rest blijven het gedachtenspinsels. De grens die jij trekt is hoe jij er zelf over denkt, met een beetje van ik zie wat ik zie en de rest is onzin. Maar het hoeft helemaal niet waar te zijn.
Ja, so what?quote:Op vrijdag 20 maart 2026 18:23 schreef EsserS het volgende:
De OP gaat er over dat er mensen zijn die van alles en nog wat gedetailleerd en uitputtend invullen van Iets wat logischerwijs niet geweten kan worden en verklaren dat ze het "dus" wel weten. Als ik vraag: "toon eens aan" dan vertellen ze onbewezen, mythische verhalen.
Waarom neem je daar geen genoegen mee? Het is hun leven. Als zij dat logisch vinden en jij niet, is dat hun zaak en jouw zaak. Jij hebt daar helemaal niets over te zeggen. Als ik zeg tegen mijn buurman die gaat klootschieten "Wat een rare hobby heb jij", dan zegt hij "waar bemoei je je mee". En hij heeft gelijk.quote:Op vrijdag 20 maart 2026 18:23 schreef EsserS het volgende:
Daar neem ik uiteraard geen genoegen mee want ik vind deze manier van denken niet rationeel, niet logisch en niet getuigen van het gebruik van gezond verstand. Het komt er op neer dat zo-maar-wat-denken intellectueel een luie bezigheid is.
Ik snap je vergelijking met die hobby van de buurman wel en je hebt helemaal gelijk dat iedereen de vrijheid moet hebben om zijn leven in te richten zoals hij wil. 'Leef en laat leven' is een prima motto en ik zal de laatste zijn die daar tussen gaat staan. Sterker nog, ik ben aanhanger van die levenswijze.quote:Op vrijdag 20 maart 2026 18:26 schreef -Sigaartje het volgende:
Waarom neem je daar geen genoegen mee? Het is hun leven. Als zij dat logisch vinden en jij niet, is dat hun zaak en jouw zaak. Jij hebt daar helemaal niets over te zeggen. Als ik zeg tegen mijn buurman die gaat klootschieten "Wat een rare hobby heb jij", dan zegt hij "waar bemoei je je mee". En hij heeft gelijk.
Ik bied mijn welgemeende excuses aan. Je hebt gewoon gelijk. Ik was meer dan fout.quote:Op vrijdag 20 maart 2026 20:34 schreef EsserS het volgende:
[..]
Ik snap je vergelijking met die hobby van de buurman wel en je hebt helemaal gelijk dat iedereen de vrijheid moet hebben om zijn leven in te richten zoals hij wil. 'Leef en laat leven' is een prima motto en ik zal de laatste zijn die daar tussen gaat staan. Sterker nog, ik ben aanhanger van die levenswijze.
MAAR ......... voor mij zit er wel een verschil tussen een hobby en een waarheidsclaim. Als iemand zegt: 'Ik hou van klootschieten', dan is dat een gevoel. Maar als iemand zegt: 'dit is de absolute waarheid over het ontstaan van de wereld en dit zijn de regels waar iedereen zich aan moet houden', dan is dat een feitelijke bewering. Mijn punt is eigenlijk puur intellectueel: ik vind het fascinerend (en ergens onbegrijpelijk) dat mensen zo overtuigd kunnen zijn van iets wat simpelweg niet te bewijzen valt. Voor mij is 'ik weet het niet' dan de meest eerlijke en logische conclusie. Het gaat mij dus niet om het bemoeien met hun leven maar om de vraag hoe we tot betrouwbare kennis komen. Maar ik begrijp uit jouw reactie dat jij dat onderscheid minder belangrijk vindt dan de sociale rust en dat is ook een standpunt natuurlijk!
Even per vraag. kom later terug op de anderen maar we zijn het denk ik heel erg eens met elkaarquote:Op vrijdag 20 maart 2026 17:25 schreef EsserS het volgende:
[..]
En laatste vraag aan jou: is het menselijk brein simpelweg niet gebouwd om met een blanco canvas te leven of zijn we als cultuur gewoon nog niet volwassen genoeg om het "niet weten" te omarmen?
Word ik nu in de maling genomen?quote:Op zaterdag 21 maart 2026 08:22 schreef -Sigaartje het volgende:
[..]
Ik bied mijn welgemeende excuses aan. Je hebt gewoon gelijk. Ik was meer dan fout.
Precies, het God-van-de-leemten-argument geeft de eeuwige strijd weer tussen "geloven en weten", tussen fantasierijke verhalen en de ratio. Vroeger was de donder de hamer van Thor omdat we niks wisten van statische elektriciteit. God zat toen in een heel groot gat. Naarmate de wetenschap die gaten opvult met feiten wordt de ruimte voor een goddelijke verklaring steeds kleiner en moet God telkens verhuizen naar een nieuw, onontgonnen gebied. Het is eigenlijk een voortdurende strijd tussen ons instinct om direct een antwoord te willen (voor de rust en veiligheid) en de rationele discipline om te durven zeggen: "Ik weet het nog niet." Je hebt gelijk dat "niet weten" in de jungle dodelijk kon zijn maar in onze moderne cultuur is het juist de motor van de wetenschap.quote:Op zaterdag 21 maart 2026 08:47 schreef SpecialK het volgende:
En laatste vraag aan jou: is het menselijk brein simpelweg niet gebouwd om met een blanco canvas te leven of zijn we als cultuur gewoon nog niet volwassen genoeg om het "niet weten" te omarmen?
Even per vraag. kom later terug op de anderen maar we zijn het denk ik heel erg eens met elkaar
Ik denk dat het op evolutionair vlak vaak loont om de voorzichtige conclusie te nemen. Befaamd voorbeeld is "hoor je geritsel in de bosjes?"
Dan heb je de volgende opties
- onderzoeken (de bosjes in duiken
- conclusie trekken dat het iets triviaals was (dus niet wegrennen)
- conclusie trekken dat het iets gevaarlijks is (wegrennen en wegblijven bij die bosjes)
Als het een tijger is in die bosjes dan ben je bij keuzes 1 en 2 een maaltijd geworden. Ik denk dat wij geprogrammeerd zijn om dus in situaties met weinig informatie een conclusie te trekken die uit gaat van een agentschap ipv dat het de wind was. En bij aanname van een agentschap gaan we uit van een dreiging vanuit die agentschap.
De verkeerde conclusie trekken is vaker dan niet (qua overleven in de wildernis) een betere overlevingstrategie dan je nieuwsgierigheid inwilligen.
Religie doet zich dus voor als een potentiele tijger. je kan het maar beter geloven (in de agentschap van een of andere maker van het universum) anders ga je naar zoiets als de hel of lopen dingen slecht voor je of wat dan ook.
Ik zeg trouwens niet dat dit het enige mechanisme wat religie toe past en dat er geen maatschappelijke functie achter zit. Maar zoiets als dit is denk ik wel een belangrijk onderdeel van ons gedrag tov het onbekende.
Dit mechanisme heeft ons miljoenen jaren geholpen maar werkt
Oh nee, absoluut niet. Dit komt recht uit mijn hart. Ik heb mezelf in een positie gebracht waarbij ik anderen een beetje terecht zit te wijzen. Dat mag niet. Ik zit daarmee. Ik heb emoties losgemaakt bij Haushofer, Ali en jij. Dat is niet goed, daar zit ik mee. Dus ik ben gaan nadenken en dacht, ja, wie ben ik, om dit soort dingen te gaan posten.quote:
Ok, -Sigaartje. Om in de stemming te blijven binnen de bubble van de geloofsgemeenschap van dit forum, het volgende:quote:
Ach, wie ben ik om anderen de maat te nemen. Is dat omdat ik meen dat ik daar recht op heb, het als een verplichte morele missie beschouw of omdat ik er gewoon lol in heb? Wie het weet mag het zeggen.quote:Op zaterdag 21 maart 2026 11:50 schreef -Sigaartje het volgende:
[..]
Oh nee, absoluut niet. Dit komt recht uit mijn hart. Ik heb mezelf in een positie gebracht waarbij ik anderen een beetje terecht zit te wijzen. Dat mag niet. Ik zit daarmee. Ik heb emoties losgemaakt bij Haushofer, Ali en jij. Dat is niet goed, daar zit ik mee. Dus ik ben gaan nadenken en dacht, ja, wie ben ik, om dit soort dingen te gaan posten.
Je denkt niet dat de meeste kennis waarmee je opereert in de wereld de kennis is die je hebt opgedaan door decennia lang zelf dingen te ondervinden?quote:Op zaterdag 21 maart 2026 13:31 schreef sigme het volgende:
Vrijwel alles wat we denken te weten en niet zelf aan den lijve gevoeld hebben, "weten" we doordat we kennis genomen hebben van wat anderen erover melden.
Moraal/ethiek:quote:Dat geldt ook voor de ideeën omtrent moraal, goden, voorouders, ethiek, eer, schuld, geschiedenis, biologie, eigenlijk bijna alles.
Ik neem maar aan dat jouw standpunt niet is dat ratio waardeloos is. Dus wanneer bepaal je dat je het wel toepast en wanneer niet?quote:Het is nogal hovaardig om te denken dat je toevallig helemaal zelf in je eentje tot het standpunt gekomen bent dat ratio de juiste weg is, en dat wat ratio aanneemt als waarheid de zaken zijn die volgens een specifieke bewijsmethode gelden.
Misschien beetje contentieuze observatie dit maar vergeef me:quote:Dat is verder niet speciaal onjuist of ongebruikelijk, maar inhoudelijk niet meer waard dan iemand die de overgedragen kennis over een godenwereld serieus neemt.
Je hebt absoluut een punt dat we bijna al onze kennis ‘tweedehands’ binnenkrijgen want we staan allemaal op de schouders van reuzen (of simpelweg op die van onze leraren en de cultuur om ons heen). Het idee dat we alles zelf met de ratio hebben uitgeplozen is inderdaad wat hovaardig want we vertrouwen simpelweg op de methode die ons is aangeleerd.quote:Op zaterdag 21 maart 2026 13:31 schreef sigme het volgende:
Vrijwel alles wat we denken te weten en niet zelf aan den lijve gevoeld hebben, "weten" we doordat we kennis genomen hebben van wat anderen erover melden.
Dat geldt ook voor de ideeën omtrent moraal, goden, voorouders, ethiek, eer, schuld, geschiedenis, biologie, eigenlijk bijna alles.
Het is nogal hovaardig om te denken dat je toevallig helemaal zelf in je eentje tot het standpunt gekomen bent dat ratio de juiste weg is, en dat wat ratio aanneemt als waarheid de zaken zijn die volgens een specifieke bewijsmethode gelden.
Dat is verder niet speciaal onjuist of ongebruikelijk, maar inhoudelijk niet meer waard dan iemand die de overgedragen kennis over een godenwereld serieus neemt.
quote:Op zaterdag 21 maart 2026 11:50 schreef -Sigaartje het volgende:
[..]
Oh nee, absoluut niet. Dit komt recht uit mijn hart. Ik heb mezelf in een positie gebracht waarbij ik anderen een beetje terecht zit te wijzen. Dat mag niet. Ik zit daarmee. Ik heb emoties losgemaakt bij Haushofer, Ali en jij. Dat is niet goed, daar zit ik mee. Dus ik ben gaan nadenken en dacht, ja, wie ben ik, om dit soort dingen te gaan posten.
Ik vind dat je op geen enkele manier spijt hoeft te hebben van je posts. Ik heb ze altijd met genoegen gelezen. Naar mijn mening heb je nooit mensen terecht lopen te wijzen.quote:
Ze waren niet belangrijk, ze deden nergens toe.quote:Op zaterdag 21 maart 2026 17:06 schreef OllieA het volgende:
Ik zag dat je in een andere topic een stel posts hebt leeggemaakt. Dat maakt me treurig.
En dat kan best naast elkaar bestaan en hoeft ook niet stiekem.quote:Op zaterdag 21 maart 2026 17:59 schreef -Sigaartje het volgende:
[..]
Ze waren niet belangrijk, ze deden nergens toe.
Maar dank je voor je steun!
Ik neem dit subforum zeer serieus. Eigenlijk is het regelmatig deelnemen aan een forum een belangrijk deel van het sociaal leven. Naast mijn vrienden en familie heb ik ook social media. Mensen die ik niet ken, die ik nog nooit heb gezien, maar toch waar je mee praat. Dat is heel erg bijzonder.
In dit F&L-forum begonnen mijn twijfels boven te komen in mezelf. Aan de ene kant Haushofer/EsserS en aan de andere kant Ali (in feite zijn de verhalen die Ali vertelt gelijk aan die van de Gereformeerde kerk lang geleden en zo ben ik ook opgevoed, zeer intensief). Ik heb daar vannacht over na zit denken allemaal. Ze hebben allemaal gewoon een punt. Hoe nu verder? Tja, wat zal ik zeggen. Eén van mijn grote hobby's is sterrenkunde en daarmee sluiten dus ook de verhalen van EsserS en Haushofer aan. Het zijn ook de dingen die ik zie en lees. Aan de andere kant heb ik mijn bijbelse opvoeding. Dat ram je er niet zomaar uit. Ik ben een groot voorstander van de wetenschap en... ik bid stiekem naar God.
Ik hou je niet tegen!quote:Op zaterdag 21 maart 2026 18:12 schreef OllieA het volgende:
[..]
En dat kan best naast elkaar bestaan en hoeft ook niet stiekem.
En dat zeg ik als atheïst.![]()
Heck, misschien ga ik hier nog wel eens een keer een kletsverhaal ophangen over een spirituele ervaring die ik heb gehad. Het gaat hier immers ook over levensbeschouwing.
|
|
| Forum Opties | |
|---|---|
| Forumhop: | |
| Hop naar: | |