Wachtende asielzoekers ontvingen 79 miljoen euro aan dwangsommen

Wachtende asielzoekers ontvingen 79 miljoen euro aan dwangsommen: ’Schaf zo snel mogelijk af’
Na andermaal een recordbedrag te hebben uitgekeerd aan wachtende asielzoekers - 79 miljoen euro in 2025 - doet de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) een oproep aan het nieuwe kabinet: schaf de dwangsom eindelijk af. ,,We willen wel sneller beslissen, maar kúnnen gewoon niet.”

Het bedrag aan dwangsommen voor asielzoekers die al lang wachten op uitsluitsel liep vorig jaar op naar 79 miljoen euro, een record. Een jaar eerder werd nog 36,8 miljoen euro aan dwangsommen betaald. Dat blijkt uit jaarcijfers die de IND dinsdag openbaar maakte.

De reden voor de torenhoge dwangsommen: de enorme wachttijden bij de dienst. Eigenlijk heeft de IND zes maanden om een asielaanvraag te behandelen, maar door drukte in de asielketen duurt een gemiddelde asielaanvraag 67 weken.

Als er na anderhalf jaar nog steeds geen beslissing is genomen, kan een asielzoeker via de rechter een dwangsom opeisen. Meestal zet de rechter die op 15.000 euro per persoon, soms wordt het bedrag nog hoger. Asielzoekers met veel eigen vermogen moeten daarna weer een deel afstaan aan het COA voor hun opvang.
’Dwangsommen helpen niet’

,,Aanvragers hebben recht op een tijdige behandeling door de IND. Maar hoe gek het misschien ook klinkt, dwangsomprocedures helpen daar niet bij. We willen wel sneller beslissen, maar we kúnnen gewoon niet,” reageert Rhodia Maas, directeur-generaal van de IND.

,,Ook niet als we een dwangsom opgelegd krijgen. En iedere dwangsomprocedure kost ons niet alleen geld, maar ook veel capaciteit. Volgens mij kunnen we dat veel beter besteden. De dwangsommen moeten dan ook zo snel mogelijk afgeschaft worden.”
Hartenkreet richting nieuw kabinet

De IND doet die oproep niet voor het eerst, maar de hoop is dat het nieuwe kabinet van D66, CDA en VVD de hartenkreet serieus neemt. Er ligt wat dat betreft een kans: de SGP, de partij die zich al langer boos maakt om wat ze ’het dwangsommencircus’ noemen, heeft een amendement ingediend bij de asielnoodmaatregelenwet om de rechterlijke dwangsom af te schaffen. Die wet ligt momenteel in de Eerste Kamer.

Vorig jaar zag de dienst weliswaar minder nieuwe asielverzoeken binnenkomen, maar het totaal aantal wachtenden nam juist toe, tot 51.000 mensen op 1 januari. Vaak leidden oordelen van de IND tot een lange juridische molen: in 2024 registreerde de IND 89.320 gerechtelijke procedures, in 2025 steeg dat naar 110.990. Daarbij gaat het om zowel mensen die een dwangsom opeisen als asielzoekers die het niet eens zijn met een afwijzing.
Asielaanvragen steeds complexer

Een besluit nemen over een asielaanvraag is de afgelopen jaren steeds complexer geworden. Dat komt onder meer door soms snel veranderende omstandigheden in herkomstlanden, vanwege plannen bedacht door politiek Den Haag en door rechterlijke uitspraken.

Ook dit jaar belooft weer een hoop veranderingen. In juni gaat het Europese Migratiepact in, waardoor de asielprocedure flink op de schop gaat. Op papier moet een oordeel dan sneller kunnen worden geveld.

Maas: ,,Zo’n ingrijpende stelselwijziging heeft grote impact op de organisatie. Al die veranderingen moeten doorgevoerd worden terwijl het werk gewoon doorgaat. Het zal dus echt wel even duren tot we hier positief effect van merken.”

Bron: https://www.telegraaf.nl/(...)jk-af/128689300.html