quote]
Op zondag 4 januari 2026 17:44 schreef Ansa het volgende:[..]
Het communisme heeft logische wortels. Ontstaan in Duitsland en al snel verspreid naar Oost-Europese landen, werd het juist populair onder de gewone bevolking. Zeker in Rusland bestond die bevolking tot ver in de 18e eeuw grotendeels uit lijfeigenen. Mensen waren straatarm, hadden nauwelijks rechten, terwijl de elite zich volpropte en oorlogje speelde met jonge burgermannen die daar vrijwel niets over te zeggen hadden.
De Eerste Wereldoorlog was daarom terecht een grote ommekeer voor veel landen. Mensen realiseerden zich dat de elite haar eigen machtspelletjes belangrijker vond dan hun levens. Het is dan ook logisch dat, toen het oude systeem omver werd gestoten, er ruimte ontstond voor een communistisch regime.
De grondbeginselen van het communisme zijn op zichzelf logisch. Het idee dat arbeiders het net zo goed moeten hebben als de elite, dat iedereen zijn werk verricht, en dat wie werkt en zich inzet voor de staat een leefbaar inkomen zou moeten hebben, is voor mij geen radicale gedachte maar gewoon gezond verstand.
Het fundamentele probleem van het communisme is echter dat het uitgaat van gelijkheid en niet van gelijkwaardigheid. Daarmee verdwijnt het incentief om door te studeren, om extra inspanning te leveren of om te streven naar excellentie. Waarom zou je jaren investeren in specialisatie of persoonlijke ontwikkeling als dat financieel en maatschappelijk niets oplevert?
Dat zie je ook terug in de kwaliteit van ziekenhuizen en scholen in communistische staten, die aantoonbaar lager lag. Als extra kennis, verantwoordelijkheid en inzet niet worden beloond, verdwijnt de motivatie om beter te worden. Waarom zou je jezelf blijven ontwikkelen en harder werken als iemand zonder opleiding uiteindelijk evenveel verdient?
Een tweede groot probleem is het volledig ontbreken van een vrije markt. Ik geloof overigens niet dat onbeperkte marktwerking op elk terrein wenselijk is. Marktwerking moet ver weg blijven uit de zorg en de huizenmarkt, omdat dat basisvoorzieningen zijn die voor iedere burger toegankelijk moeten blijven.
Maar bij consumptiegoederen werkt marktwerking juist wel. Bij producten, luxevoedsel en huishoudelijke artikelen geldt dat wat van de beste kwaliteit is, meestal ook het meest succesvol wordt. Wanneer marktwerking wordt weggenomen, worden mensen gedwongen om inferieure producten te kopen die door de staat worden opgelegd.
Dat zie je ook terug in communistische systemen, waar alles wat westers was vaak snel werd verboden. Het gevolg was een aanbod van producten uit Rusland of andere Oost-Europese landen waarvan de kwaliteit aanzienlijk lager lag dan die in het westen. Een schrijnend voorbeeld daarvan is het verouderde systeem in Tsjernobyl, dat uiteindelijk leidde tot een meltdown en de bekende kernramp.
Daarnaast zijn veel communistische regimes sterk anti-intellectueel geworden. In Rusland was dat al zichtbaar, maar kijk bijvoorbeeld naar Vietnam of naar de Rode Khmer. In China gold hetzelfde. Intellectuelen werden gezien als bourgeoisie en daarmee als vijand van het systeem. Het gevolg was een massale vlucht van intelligentsia naar het westen, waardoor middelmaat ging overheersen in het oosten.
Dat alles samen maakt dat communisme ideologisch begrijpelijk is in zijn oorsprong, maar structureel faalt in zijn uitwerking.
[/quote]
Een mengsel is ook niet ideaal, maar wel beter dan dit.