[Itzulia 2022] #1

Goed, dat was toch wel weer een lachen tijdritje. Hondarribia is een fraai plaatsje, weten we ondertussen. Leuke steentjes ook, de Muur van Hondarribia is de moeite waard. Roglic fietst iedereen aan het eind weer op een hoop, verrassend wel. De concurrentie staat meteen op een flinke achterstand, met uitzondering van Evenepoel. Boeken toe na zeven kilometer, zou je kunnen denken, maar er komen nog een aantal lastige ritten aan. In het Baskenland kan er iedere dag wat gebeuren, van steile muren tot slecht weer. Morgen trekken we naar Navarra, waar de muren niet echt op de afspraak zijn, maar wellicht wordt het dan weer door het weer de moeite waard.



De eerste rit in lijn gaat van start in Leitza, wat zoals kenners weten de geboortegrond is van niemand minder dan Mikel Nieve. Mikel is namens Caja Rural aanwezig in de koers, het zal een bijzondere dag voor hem zijn. Vermoedelijk ook meteen de laatste keer dat hij deze ronde zal rijden, want het is echt pijnlijk om te zien hoe slecht Nieve dit jaar tot nu toe bezig is. Bij Caja ga je niet snel harder rijden, maar Nieve fietst in z'n achteruit. Met Ibai Azurmendi staat er een tweede renner uit Leitza aan het vertrek van deze Itzulia, hebben ze voor een dorpje van amper 3000 zielen niet slecht voor elkaar. Azurmendi is een dreumesklimmer van Euskaltel, die vaker naast z'n fiets te vinden is dan op de fiets. Had wat kunnen worden, ooit, maarja, de vallende ziekte. Veel meer valt er verder niet echt te zeggen over Leitza, behalve dat het vrij idyllisch gelegen is. Het ligt in Navarra, dat is dan nog wel een nuttige toevoeging. Dit moet een ronde van het hele Baskenland zijn, niet slechts van de drie provincies van de autonome regio. Nee, idealiter pakken we alle zeven provincies van het Baskenland mee. De drie Franse provincies zijn alleen niet zo snel geneigd geld te investeren in de koers, maar in Navarra hebben ze er nog wel wat knaken voor over. Van de zeven provincies pakken we er dit jaar dus vier mee, in tegenstelling tot de drie van vorig jaar. Corona is verdwenen, de mondkapjes zijn ribbedebie en dus keert Navarra weer terug.



Leitza ligt dicht bij Lekunberri, daar waar in de Vuelta van 2020 een rit eindigde die werd gewonnen door godbetert Marco Soler. In deze omgeving ligt ook de klim van San Miguel de Aralar, maar die slaan we tijdens deze rit mooi over. Daarentegen heeft Laiseka wel een andere klim gevonden, direct na de start. Beginnen doet men met een kleine vier kilometer aan 7%, daar worden de renners ongetwijfeld wel vakker van. Hier kan een mooi kopgroepje ontstaan, dat wellicht ver gaat dragen. Na dit klimmetje dat de naam Uitzi draagt gaat het even naar beneden, waarna het voorbij Lekunberri nog eens zeven kilometer omhoog zal gaan, maar dan slechts aan procent of drie gemiddeld. De afdaling van deze klim zal wat steiler zijn en voert over een wat smallere weg, de Itzulia is pas net begonnen maar hier kun je al brokken maken. Langste rit van de ronde evenwel, dus zal men niet direct veel haast maken. Beneden slaat men rechtsaf en volgt er een tijd een vlakkere tocht over een bredere weg door de vallei. Tijdens deze tocht rijden we door allerlei piepkleine dorpjes met duistere namen, waar je in eerste instantie weinig aandacht aan wil besteden. Maar beter doe je dat toch wel. Wat te denken van Uharte-Arakil. Nooit van gehoord. Fout. Thuisbasis van de familie Arrieta. José Luis is ondertussen (terecht) op straat gezet door Movistar, maar zoon Igor is nu furore aan het maken bij Kern Pharma. Doet ook mee aan deze Itzulia, Igor mag dus zijn ouders en vrienden groeten onderweg. Schitterend. Even later komen de renners uit in Etxarri-Aranatz? Watte? Nou, de woonplaats van Egoi Martinez, om maar wat te noemen. Voormalig prof van Euskaltel, ooit nog ritwinnaar in de Vuelta, tegenwoordig gaat hij als zaakwaarnemer door het leven. Een van zijn cliënten is de sympathieke Mulu Hailemichael, die nadat hij op straat werd gezet door het Delkomannetje in huis werd genomen door Egoi Martinez. Mulu is sindsdien regelmatig te vinden op deze wegen, vaak in het gezelschap van Egoi. Sympathieke mensen, overal. Enfin, in Etxarri verlaten we de weg door de vallei en moet er weer geklommen worden. Een kleine tien kilometer aan iets meer dan 5%, serieus werk. Lizarraga, zo noemt men deze klim. Een kolfje naar de hand van Igor Arrieta Lizarraga, me dunkt. Maak moeders trots. Bochtig klimmetje, wel voorzien van een brede weg. Natuurpracht richting de top, maarja, deze klim haalt de uitzending natuurlijk niet. Mulu reed toevallig gisteren nog over deze klim heen en toen lag er nog sneeuw, jeetje.



Tunneltje op de top, waarna een onregelmatige afdaling volgt. Paar steile stukken erin, maar ook heel wat vlak. Brede weg continu, dus dat zal allemaal wel meevallen. Helemaal beneden komen we uit in Estella-Lizarra, de woonplaats van Julen Amezqueta. Meerdere renners van Caja Rural passeren vandaag in hun woonplaats, is toch leuk. Ook Diego Lopez Fuentes is thuis, hij mag namens Kern Pharma deze koers rijden. Dit is natuurlijk ook de plaats waar jaarlijks de GP Miguel Indurain eindigt, de koers die vlak voor de Itzulia wordt verreden. Ze zien hier de koers dus redelijk rap opnieuw passeren, hopelijk ditmaal zonder sneeuw. Eenmaal in Lizarra gaat de rit een tijd lang vrij saai zijn. Tenzij het waait, de wegen zijn de komende kilometers immers breed en recht. Het terrein is volledig open, waaierpotentie is hier zonder meer. Al waait het vaak niet echt in deze regio, in het Baskenland zijn ze meer van de regen. Maar goed, in de 40 kilometer tussen Lizarra en Lodosa is er kans op waaiers. Kan lachen worden, maar zonder wind wordt het een saaie tocht. We voegen daarom maar toe dat de renners praktisch door Ayegi rijden, waar Sergio Araiz vandaan komt, renner van Kern Pharma. Doet alleen niet mee hier, maarja. Tussendoor fietsen we ook nog door Sesma, waar een kicken brouwerijtje zit, verder valt er niets te melden. Eindeloze open velden in Nafarroa, dat is het verhaal van dit deel van de rit. Na 124 kilometer komen de renners uit in Lodosa, een plaats geleden aan de Ebro. Op de grens van Navarra en La Rioja volgt er een tussensprint in Lodosa, de plaats waar in de Vuelta van 2020 een rit van start ging. Ook de plaats waar Roglic in 2018 een tijdrit won in de Itzulia. Voorbij Lodosa volgen de renners een aantal kilometer de loop van de Ebro, waarbij ze een aantal keer het Baskenland gaan verlaten. Jawel, we gaan vreemd. De renners smokkelen een paar kilometers in La Rioja mee, jeetje. We bevinden ons inmiddels in wijngebied. Op een aantal wijnranken en wat verdwaalde dorpjes na komen de renners weinig tegen. Het is vlak, het terrein is open en met wat wind kan dus ook dit stuk van de rit leuk worden. Zonder wind is er dan weer tijd om even langs de gaan bij een van de vele bodegas langs de route, flesje wijn erbij, niks mis mee. Na 156 kilometer, op 50 kilometer van het eind, rijden de renners door Logroño. Gewoon even door de hoofdstad van een andere autonome regio rijden, nou nou. We flirten vervolgens met de grens van Araba, maar bereiken die provincie nét niet en keren vervolgens wel weer terug naar Nafarroa. Over een brede en rechte provinciale weg die omgeven is door weinig groen rijden de renners na 165 kilometer voor het eerst finishplaats Viana binnen, waar over 40 kilometer de finish volgt. Nu is het slechts tijd voor een tussensprint, de tweede van de dag.



Na de tussensprint in Viana beginnen we aan een rondje van 40 kilometer, een rondje dat wel wat klimwerk bevat. Zo gaat het buiten Viana een kilometer of 13 omhoog. Aan 3% gemiddeld, tja. Een wat smaller weggetje dat leidt door een wijngebied. Wijnranken, je ziet ze met enige regelmaat verschijnen. In het Baskenland hebben ze stiekem nog best wat wijn. Bij de buren in Araba hebben ze hun Rioja Alavesa, in het noorden hebben ze hun txakoli en in Navarra hebben ze ook hun eigen wijnstreek. De naam van deze wijnregio en de wijnen zelf is simpelweg Navarra, origineel wel. Enfin, da's deze regio dus. Toeristisch ritje, derhalve. Even de lokale waar in de markt zetten. Aguilar Gaina, mager klimmetje. Lekker bochtig en wat smaller weggetje met wat woestenij en heel wat wijnranken, dat is het. Richting de top minder wijn en meer windmolens, en toch ook wel fraaie uitzichten over de omgeving. Navarra heeft ook heus wel z'n charme. Goed, na de flopklim, veel steiler dan 5% wordt het eigenlijk nergens, gaat het een kleine 20 kilometer naar beneden. De weg kent wel wat bochten en het is niet de allerbreedste weg van allemaal, maar het asfalt is in ieder geval voorbeeldig. Na een tocht door een vrij leuke omgeving komen we uit in Torres del Rio, waar de finale van de rit gaat beginnen. Op iets meer dan 11 kilometer van de finish slaat het peloton hier rechtsaf, waarna het een paar kilometer omhoog zal gaan. Dit stelt over het algemeen niet veel voor, maar er zit wel een kilometertje tussen waarin het omhoog zal gaan aan 5,5%. Na dit klimwerk gaat de brede weg een tijdje naar beneden, waarna er op een paar kilometer van het eind nog een kort klimmetje volgt van een kilometertje aan 5%. Dit wordt een heerlijke aankomst voor een late uitval, een sprint zie ik hier niet direct voor me. Na het laatste klimmetje volgt er een snelle afdaling over een brede weg terug naar Viana. Aantal bochten, maar twee keer knipperen en we zijn aan de aankomst. Overigens is hier in het verleden ooit iemand met teveel verf aan de gang gegaan, op de weg zijn talloze bekende namen gekalkt, van Bahamontes tot Zulle, van Eros Poli tot Froome, van Bartali tot Jalabert. Een vrij bonte verzameling, in ieder geval. Nou, goed, in het absolute slot gaat het nog even rechtdoor over een vlakke weg, alvorens we in finishplaats Viana met een rotonde te maken krijgen, waarna er in de slotmeters een licht hellende aankomst volgt. Tot de vod loopt het vooral licht naar beneden, maar voorbij de rotonde slaan we rechtsaf en vanaf dat moment loopt de weg een tijdje omhoog. We komen nog een aantal bochten tegen terwijl we door een net gebouwde buitenwijk van Viana fietsen. Na de bocht naar rechts gaat het naar links en daarna snel nog eens naar rechts, waarna er op een paar meter van het eind nog een flauwe bocht naar links volgt. Onderwijl loopt het voornamelijk vals plat omhoog, op een klein stukje aan 6% na. Redelijk technische finish nog wel, een klein beetje parcourskennis en een juiste timing is geen overbodige luxe als het aankomt op een sprint.




Viana is een klein stadje met ongeveer 4000 inwoners, waar de koers in het verleden vaker is gepasseerd. Niet dusdanig vaak dat alle op de weg gekalkte namen hier zijn geweest, maar aangezien Laurent Jalabert hier in 1997 een rit wist te winnen in de Ronde van het Baskenland is zijn vereeuwiging op het asfalt in ieder geval terecht. De laatste passage in deze ronde dateert van 2010, toen won niemand minder dan Alejandro Valverde. Of nouja, ligt er maar net aan hoe je het bekijkt, eigenlijk is hij al zijn resultaten van 2010 kwijt. Stukje Fuentes. Eigenlijk is Freire dus de echte winnaar, maarja, dat zijn ze vergeten door te voeren in de annalen. Piti kan nu opnieuw weer winnen, wellicht. De Vuelta is hier overigens ook nog geweest, 10 jaar geleden. Toen won John Degenkolb, was in die jaren een mogelijkheid. Zoals ik al heb vermeld ligt Viana in een wijnregio, enkele bekende bodegas liggen dan ook in deze omgeving. De bodega van Ondarre bijvoorbeeld, daar werd zelfs de organisatie uitgenodigd om samen met de lokale notabelen de formaliteiten te regelen. En wijn te drinken, vermoed ik zomaar. Cesare Borgia, een zoon van paus Alexander VI, is hier overleden en begraven en Viana ligt op de weg naar Santiago de Compostela. Nou, ik bedoel maar.



Het nummer van de dag is van Berri Txarrak, een van de bekendste Baskische bands. Afkomstig uit Lekunberri, waar we in het begin van de rit passeren. Een van hun nummers gaat over Maravillas Lamberto, een meisje uit Navarra dat ooit op 14-jarige leeftijd op gruwelijke wijze werd verkracht en vermoord door de falangisten. Sindsdien is ze een belangrijk historisch figuur van Navarra en wordt ze onder meer door verschillende artiesten bezongen. Deze liveversie van het nummer van Berri Txarrak is de moeite.

Qua weer valt het overigens mee, of tegen. Het wordt overdag een graad of 14 in Viana, redelijk fris, maar de wind is niet op de afspraak. In Navarra zou je mogelijk waaiers kunnen krijgen, als het er ooit eens zou waaien. Gaat niet het geval zijn, geen waaiers, en dus net wat meer kans op een soort van sprint. Het blijft wel droog, voor de tweede dag op rij. Bel de krant.

Vier Basken in de vlucht van de dag, jawel.

Ibai Azurmendi is mee, een speciale dag voor hem. Ze gingen van start in zijn woonplaats Leitza en met dorpsgenoot Nieve mocht hij nog even genieten van een stukje folklore op het podium, tevens mochten beide heren vooraan vertrekken bij de start. Ook Julen Amezqueta is mee, hij zal later vandaag dan weer door zijn woonplaats fietsen. Ibon Ruiz en Ander Okamika zijn er ook bij, maar die fietsen dan weer niet door hun woonplaats. Jumbo is de boel voorlopig aan het controleren.

Nog wat korte klimmetjes aan het eind, als ze willen rijden ze het nog dicht.

Dit kan niet.

Okamika is een dommekracht.

Amezqueta was net al bijna gelost, geen rekening mee houden.