quote:
Het probleem is een beetje dat het hier niet om 'feiten' gaat. "Amsterdam is de hoofdstad van Nederland" is een feit. Wetenschappelijke vraagstukken zijn een heel stuk complexer dan een simpel weetje dat waar of niet waar is. Maar goed, dat is meestal net even iets te complex voor de alfaatjes in de wereld van de journalistiek en de talkshows.
quote:
Early in the coronavirus pandemic, a survey of the world’s frontline physicians showed hydroxychloroquine to be the drug they considered the most effective at treating COVID-19 patients. That was in early April, shortly after a French study showed it was safe and effective in lowering the virus count, at times in combination with azithromycin. Next we were told hydroxychloroquine was likely ineffective, and also dangerous, and that that French study was flawed and the scientist behind it worthy of mockery. More studies followed, with contradictory results, and then out came what was hailed by some as a definitive study of 96,000 patients showing the drug was most certainly dangerous and ineffective, and indeed that it killed 30% more people than those who didn’t take it. Within days, that study was retracted, with the editor of one of the two most respected medical journals in the Western world conceding it was “a monumental fraud.” And on it went.
Ik heb het hele stuk inmiddels gelezen, maar deze intro zet je een beetje op het verkeerde been. Dit is hoe de 'media' rapporteert, niet direct hoe de wetenschap opereert. Dat wordt later in het artikel wel in meer detail behandeld en er worden vele relevante nuances geplaatst.
Het begint al bij verschillende soorten onderzoek. Of je te maken hebt met observationele versus experimentele studies en dan met name RCTs maakt al een groot verschil. Vervolgens heb je het ontwerp van studies waar van alles mis mee kan zijn, zit je met de vraag hoe overtuigend je resultaten zijn en ga zo maar door. In medicijnonderzoek geldt feitelijk dat de RCT gewoon de gouden standaard is. Het probleem is dat dat tijd en geld kost. Al het onderzoek wat je ervoor doet is veelal verkennend en biedt interessante hints en aanwijzingen, maar is doorgaans absoluut niet waar je behandelingen op baseert.
Wetenschap is een veel rommeliger, langgerekter proces dan 'onderzoek, conclusie, feit'. Ook is het niet 'medicijn X werkt / werkt niet', het is een kwestie van een medicijn dat (eventueel als onderdeel van een cocktail) in een bepaald stadium van een ziekte of bij een bepaalde subgroep van patiënten effect heeft op een specifieke uitkomst (sterfte, hersteltijd, langdurige klachten, whatever) waarbij de resultaten ook weer in statistische termen worden uitgedrukt.
Feitelijk zoals in het stuk staat:
quote:
What the proof of concept study didn’t do was what so many desperate people, including those in the media who were also personally scared of COVID-19, wanted it to do: declare that we had a medication combo that would entirely defeat virus in any and all who were infected. They wanted a study that would declare that all our troubles were over.
quote:
But as so many had, he slid into seeing Raoult’s very hopeful proof of concept study as an outcome study.
Ik snap ook wel dat je middenin een pandemie met een redelijk aggresief ziektebeeld niet even zes maanden gaat wachten op de nodige gedegen uitgevoerde RCTs alvorens je een medicijn überhaupt inzet, maar zo'n uitspraak van Raoult is toch wel een fundamenteel probleem waarbij juist het individu in de wetenschap de overhand krijgt boven de methode:
quote:
This study also wasn’t a randomized control trial, intentionally. As noted, Raoult doesn’t believe in them during a pandemic (nor at some other times). As he told the Times: “We’re not going to tell someone, ‘Listen, today’s not your lucky day, you’re getting the placebo, you’re going to be dying.”
Er is niet gezegd dat je dood gaat bij 'treatment as usual' en nog erger, er is helemaal niet gezegd dat het middel effectief is en niet juist uiteindelijk slechtere resultaten oplevert dan de placebogroep. Raoult extrapoleert de resultaten van eerdere studies naar outcome studies, wat heel risicovol kan zijn in mijn ogen. Bovendien is er in RCTs ook wel degelijk oog voor dit soort zaken. Blijkt het middel bij tussentijdse evaluatie verrassend effectief, dan kan alsnog door een commissie besloten worden om de trial stop te zetten en alle patiënten met het middel te behandelen.
Het probleem met de hele discussie omtrent HCQ is in mijn ogen allereerst dat Trump een complete baviaan is als het op wetenschap aankomt (of nou ja, op feitelijk alle terreinen waar je onderbuik uitbraken geen valide strategie is), maar dat de media ook niet veel beter is. Zo'n Trump roept bovendien dat er een 'wondermiddel' is en vervolgens is ie er volledig aan gecommitteerd. Nuance of terugkomen op je opvattingen bestaat in zijn wereld niet. Dat is zwak en dat doe je niet. Het probleem is dat dat zo vroeg in een wetenschappelijk proces nu juist een essentieel onderdeel is.
Eigenlijk zou je hopen dat media wel fatsoenlijke wetenschapsjournalistiek zouden kunnen bedrijven en uitleggen hoe medicijnonderzoek doorgaans verloopt, hoe je resultaten moet interpreteren, hoe de nuances liggen ten tijde van een pandemie en ga zo maar door. Helaas zijn er maar weinig fatsoenlijke wetenschapsjournalisten en als een politicus een wetenschappelijk kwestie heel hard het politieke debat intrekt, dan belandt het ook nog eens op het bordje van het type journalist dat daar nog veel minder kaas van heeft gegeten.
Tenslotte hebben we natuurlijk het publiek dat helemaal niet zit te wachten op nuance. Je ziet het al aan types als Bocaj die het platgeslagen willen hebben tot het debielenniveau 'werkt het ja / nee? *doorhalen wat niet van toepassing is. '
Om het tenslotte even te plaatsen in de context van deze topicreeks zie je veel thema's uit het artikel hier ook voorbij komen. De Hond is het type die zich als een zeloot op een bepaald onderwerp stort, een conclusie trekt en dan daar volledig obsessief aan blijft vasthouden en het van de daken schreeuwt. In dit geval zijn aerosolen de grote boosdoener en bestaat verspreiding op andere wijze zo ongeveer niet waardoor alle maatregelen van het RIVM onzin zijn, iedereen buiten weer vrolijk kan knuffelen en handen schudden, zolang we binnen maar een beetje fatsoenlijke ventilatie hebben. In veel media wordt er vervolgens ook weer een totaal binaire 'aerosolen spelen wel / niet een rol' of 'ventileren helpt / wel niet', terwijl het uiteindelijk kwantitatieve vraagstukken zijn met vele subvragen die beantwoord moeten worden, waarvoor wetenschap doorgaans veel tijd nodig heeft en onderzoek met een ideale methodologie bovendien nog eens veel lastiger te doen is dan in medisch onderzoek. Dat vertaalt zich dan weer in infantiele discussie als 'heeft de Hond gelijk of niet?', terwijl het relevante antwoord is dat je types als de Hond lekker links moet laten liggen en moet kijken naar de daadwerkelijke experts en onderzoeken op dit soort terreinen.