Etappe 18: Sulmona - Benevento (163km) De Giro nadert haar einde, met nog één bergrit (vrijdag) en één tijdrit (zondag) te gaan zijn vandaag en zaterdag de laatste kansen voor vluchters.
Sulmona heeft ruim 25.000 inwoners en ligt in de provincie L'Aquila, nog altijd in de regio Abruzzo, aan de rivieren Velle en Gizio in de Valle Peligna.
De stad is waarschijnlijk gesticht door de Paeligni stam die dit gebied bevolkten voor de Romeinen de macht namen. Volgens een legende zou het gesticht zijn door en vernoemd zijn naar ene Solimo, een metgezel van de Trojaanse held Aeneas die de mythische voorouder van Romulus and Remus en dus van Rome zelf zou zijn. "Sulmo" was een klein provinciestadje in het Romeinse rijk zonder al te veel belang, buiten dat het de geboorteplaats is van de beroemde dichter Publius Ovidius Naso, of kortweg Ovid.
Het centrale Piazza Garibaldi met op de voorgrond het AquaductHet zou in de koninkrijken Sicilia en Napoli hoofdstad worden van de Marsica provincie en zo een redelijk belangrijk bestuurlijk centrum vormen, in de 13e eeuw kreeg het een Aquaduct, het belangrijkste bouwwerk van de stad. Het zou de status van provinciehoofdstad echter verliezen onder het Huis van Anjou in de 14e eeuw. het bewind van het huis van Anjou (14e eeuw), waarna het weer een "simpel" provinciestadje werd. Het werd in 1706 getroffen door een aardbeving waarbij meer dan duizend Sulmonesi omkwamen en vrijwel elk historisch gebouw instortte of zwaar beschadigd raakte, waardoor er relatief weinig Romeinse of middeleeuwse gebouwen te vinden zijn, de stad is grotendeels herbouwd in de Barok steil. Een van de voorbeelden is de Cattedrale di San Panfilo (1075, herbouwd na 1706). De aardbeving van afgelopen april eiste in Sulmona één leven.
De Cattedrale di San PanfiloDe stad staat tegenwoordig bekend om de confetti, met een suikerlaagje omringde amandelen die traditioneel worden uitgedeeld op o.a. bruiloften. Verder is de papierindustrie belangrijk.
Bekende Sulmonesi zijn o.a. de al genoemde Romeinse dichter Ovid en Milly Carlucci, al decennia één van de bekendste Tv-presentatrices op de Italiaanse TV. In Sulmona kwam al vijf keer een Girorit aan, al in 1911 won Enzo Corlaita er een etappe. Giovanni Brunero (1925), Alfredo Binda (1926, 1928) en Franco Vona (1993) volgden hem op.
Benevento is een stad met 63.000 inwoners in de gelijknamige provincie (289.000 inw.) in de regio Campania (5.8 miljoen inw.), meer over Campania de komende dagen.
De stad is volgens de overlevering gesticht door de Griekse held Diomedes. Het was onder de Oskische naam Maloenton en later de Samnitische naam Malies of Maliesa één van de belangrijkste steden van deze stammen. De Samnieten waren het belangrijkste Italische volken in zuid Italië en deelden het vooral met de oude Grieken (Magna Graecia). Het zou in de derde Samnitische oorlog tussen 298 v.C. en 290 v.C. veroverd zijn door de Romeinen die het Maleventum noemden. Tussen 280 v.C. en 275 v.C. werd de Pyrrische oorlog uitgevochten tegen de Samnieten, Magna Graecia en het Griekse koninkrijk Epirus onder leiding van koning Pyrrhus. Aanvankelijk won Pyrrhus twee veldslagen, maar de kosten wogen niet op tegen de baten: een Pyrrhus overwinning dus. In 275 v.C. werd deze oorlog beëindigd in de Slag van Beneventum, deze eindigde onbeslist maar Pyrrhus had genoeg verliezen geleden en besloot terug te keren naar zijn koninkrijk in Griekenland.
In 268 v.C. werd Maleventum dan definitief een Romeinse stad met stadsrechten onder de nieuwe naam Beneventum, het zou uitgroeien tot één van de belangrijkste Romeinse steden in het huidige zuid Italië met talrijke monumenten waarvan de Arco di Traiano (117 n.C.) en theater (126 n.C., capaciteit van 15.000) de bekendste zijn.
Theater (l) & Arco di Traiano (r)De stad werd in de vijfde en zesde eeuw achtereenvolgens aangevallen door Visigoten, Vandalen, Ostrogoten en in 571 de Longobarden die er het Hertogdom Benevento stichten, hun zuidelijkste gebied in Italië en het zou al snel afgescheiden worden van de rest van het rijk door de Kerkelijke Staat waardoor het in grote mate onafhankelijk opereerde. In 774 werd Benevento een prinsdom dat later met het prinsdom Capua en hertogdom Spoleto opgenomen zou worden in het koninkrijk Sicilia (later Napoli) al vormde de stad een uitzondering daar het eigenlijk pauselijk bezit was geworden in de 11e eeuw.
Het werd bovendien in 1688, 1702, 1703 en 1706 getroffen door een reeks aardbevingen.
De kathedraal stamt uit 790 en is sinds 969 de zetel van het aartsbisdom Benevento, sindsdien is het talloze keren verbouwd.
Duomo di BeneventoDe stad staat tegenwoordig bekend om de Strega likeur die hier sinds 1860 geproduceerd wordt, verder draait de economie vooral op voedingsproductie en verwerking. In 1998 is er de Università degli Studi del Sannio opgericht, een kleine universiteit met momenteel zo'n 8.000 studenten.
Ook in Benevento zijn er vijf Giro aankomsten geweest, Costante Girardengo (1925) was de eerste winnaar en via Giuseppe Saronni (1978) was in 202 Robbie McEwen de snelste.
![]()
![]()
De rit begint gelijk bergop met de aanloop van de Piano delle Cinque Miglia (1.277m hoog, 15.4km aan 4.6% gem. en 9% max.) waar de enige bergpunten van de dag te verdienen zijn, na een halve afdaling wacht weer een klimmetje van 6km aan bijna 3% gemiddeld alvorens het peloton na bijna 70km eindelijk de Apenijnnen verlaat om via de provincie Insernia (regio Molise) naar Campania te rijden.
Er is dan ongetwijfeld al een kopgroep geformeerd die op de resterende ruim 100 kilometers (continu op en af) moeten opboksen tegen de sprintersploegen die nog bereidt zijn een achtervolging op te zetten. Ik denk hierbij vooral aan het Quick Step van Allan Davis die geknipt is voor de finale met twee keer de klim naar de finish in Benevento (1.5km aan 2.5%), misschien wilt zelfs Danilo di Luca nog meedoen in de jacht op bonificatieseconden met Petacchi als luxe sprintaantrekker.