abonnement Unibet Coolblue Bitvavo
  dinsdag 13 november 2007 @ 10:20:21 #1
138258 LasTeR
Run for your life.
pi_54569697
quote:
http://www.lyricstop.com/w/whatyouknow-t.i..html
Lyrics van What you know
Elk huis z’n kruiswoordraadsels
Iedereen z'n plaats aan tafel
Maar ik kom wat later, ik kom wat later
  dinsdag 13 november 2007 @ 10:26:06 #2
179735 UnderTheWingsOfLove
Imperio. Crucio. Avada Kedavra
pi_54569825
Celebrities walk on red carpet because they are famous, I walk on toilet paper because I'm the shit
5 Xbox360 spellen: Halo 3 , Fable 2 ,Saints Row 2 , Pure en Virtua Tennis 3 te koop!
  dinsdag 13 november 2007 @ 10:27:40 #3
1129 buzzer
Jeu de buzzer
pi_54569853
Toch vreemd hoor.. Dat men het over een boek heeft en daarbij de vraag stelt of het ook offline te bekijken is
  dinsdag 13 november 2007 @ 10:28:05 #4
138258 LasTeR
Run for your life.
pi_54569862
Oh my god waarom?
Elk huis z’n kruiswoordraadsels
Iedereen z'n plaats aan tafel
Maar ik kom wat later, ik kom wat later
  dinsdag 13 november 2007 @ 10:31:47 #5
107951 JortK
Immer kwaliteitsposts
pi_54569928
SELECT AMUTAK.BKSTNR, (CASE WHEN AMUTAK.STATUS = 'O' THEN 1 ELSE 0 END) AS Status, AMUTAK.DATUM AS DATUM, ISNULL(c.cmp_name, '') AS cmp_name, AMUTAK.FAKTUURNR AS FAKTUURNR, AMUTAK.DOCNUMBER AS DOCNUMBER, AMUTAK.BEDRAG AS BEDRAG, AMUTAK.OMS25 AS OMS25, AMUTAK.KSTPLCODE, AMUTAK.KSTDRCODE, AMUTAK.PROJECT, AMUTAK.ID AS rec, AMUTAK.SYSGUID AS SYSGUID, AMUTAK.DOCDATE AS DOCDATE, AMUTAK.SYSCREATED AS SYSCREATED, ISNULL(c.crdcode, '') AS DEBCRDNR, AMUTAK.VOLGNR5 AS VOLGNR5, (CASE WHEN amutak.storno <> 0 AND amutak.bedrag > 0 THEN -amutak.bedrag WHEN amutak.storno = 0 AND amutak.bedrag < 0 THEN -amutak.bedrag WHEN amutak.bedrag = 0 THEN (CASE WHEN eindsaldo - beginsaldo > 0 THEN beginsaldo - eindsaldo ELSE 0 END )ELSE 0 END) AS DEBIT, (CASE WHEN amutak.storno <> 0 AND amutak.bedrag < 0 THEN amutak.bedrag WHEN amutak.storno = 0 AND amutak.bedrag > 0 THEN amutak.bedrag WHEN amutak.bedrag = 0 THEN (CASE WHEN eindsaldo - beginsaldo < 0 THEN eindsaldo - beginsaldo ELSE 0 END)ELSE 0 END) AS CREDIT, AMUTAK.VALCODE AS VALCODE, AMUTAK.VAL_BDR AS VAL_BDR, AMUTAK.DOCATTACHMENTID AS DOCATTACHMENTID, AMUTAK.DOCUMENTID AS DOCUMENTID, H.Fullname AS Fullname, AMUTAK.BEGINSALDO AS BEGINSALDO, AMUTAK.EINDSALDO AS EINDSALDO, AMUTAK.OORSPRONG, AMUTAK.BANKACC, (CASE gbkmut.transtype

WHEN 'B' THEN 'Budget'
WHEN 'C' THEN 'Correctie'
WHEN 'E' THEN 'Elimination'
WHEN 'F' THEN 'Fiscaal'
WHEN 'I' THEN 'Dochteronderneming'
WHEN 'N' THEN 'Normaal'
WHEN 'O' THEN 'Obligation'
WHEN 'P' THEN 'Beginsaldo'
WHEN 'V' THEN 'Vervallen boekingen'
WHEN 'X' THEN 'Non ledger' END ) AS Transtype FROM AMUTAK LEFT OUTER JOIN cicmpy c ON AMUTAK.crdnr = c.crdnr AND AMUTAK.crdnr IS NOT NULL AND c.crdnr IS NOT NULL LEFT OUTER JOIN humres h ON h.res_id = AMUTAK.SYSCREATOR LEFT OUTER JOIN (SELECT AMUTAK.ID, gbkmut.transtype FROM AMUTAK WITH (NOLOCK)
INNER JOIN (SELECT entryguid, (CASE MAX(CASE transtype WHEN 'P' THEN 1 ELSE 0 END) WHEN 1 THEN 'P' ELSE Min(transtype) END) As Transtype FROM gbkmut WITH (NOLOCK) WHERE transtype <> 'B' Group by entryguid ) gbkmut ON gbkmut.entryguid = AMUTAK.sysguid WHERE AMUTAK.STATUS IN ('O') AND AMUTAK.DAGBKNR IN (' 50') AND AMUTAK.entrytype NOT IN ('R')

) gbkmut ON AMUTAK.ID = gbkmut.ID

WHERE AMUTAK.STATUS IN ('O') AND AMUTAK.DAGBKNR IN (' 50') AND AMUTAK.entrytype NOT IN ('R') ORDER BY AMUTAK.BKSTNR DESC
pi_54569984
Verwijder _Downfall_
  dinsdag 13 november 2007 @ 10:36:27 #7
138258 LasTeR
Run for your life.
pi_54570034
D'r zijn veel bezig met nerden.
Elk huis z’n kruiswoordraadsels
Iedereen z'n plaats aan tafel
Maar ik kom wat later, ik kom wat later
pi_54570153
NY
Novell Fileserver (http://www.middlebury.edu/NR/rdonlyres/806EDAFC-C2AE-42D4-A6D0-B0C29AC81CAB/0/MapNovellDrive.pdf)

Net aan 'n verslag aan 't werken.
  PR/Manusje van alles dinsdag 13 november 2007 @ 10:43:17 #9
148800 crew  Surveillance-Fiets
Toezicht is gezond!
pi_54570196
Ik denk meer dat je als nieuwsposter een geile egocentrische narcist moet zijn, die een flinke stijve krijgt van alle berichten die ie van zijn eigen hand ziet op de FP, zo! ©yvonne
Beste nieuwsbericht ooit op de FOK!frontpage!
  dinsdag 13 november 2007 @ 10:45:06 #10
138258 LasTeR
Run for your life.
pi_54570235
quote:
Hahahaha ik lach me kapot hier!!!
Elk huis z’n kruiswoordraadsels
Iedereen z'n plaats aan tafel
Maar ik kom wat later, ik kom wat later
pi_54570266
ctrl + w is veel leuker
The fact that Faith moves mountains is wonderful
but whose mountains does it move and for what reason is more important....
pi_54570309
MESSAGE setuserid("user", caps(encode("user")))
VIEW-AS ALERT-BOX INFO BUTTONS OK.
You have to stop blaming yourself.
Just blame yourself once and move on.
  dinsdag 13 november 2007 @ 11:03:27 #14
3542 Gia
User under construction
pi_54570737
In Nomine Patris, Et Filii, Et Spiritus Sancti.
  dinsdag 13 november 2007 @ 11:15:22 #16
143274 -skippybal-
Stuiterdestuiter
pi_54570912
LastFM
03/06 Maccabees - 10/06 Gaslight Anthem - 18/06 Oi Vai Voi - 20/06 Green Beats - 24/06 Ghinzu - 18/07 Extrema Outdoor
  dinsdag 13 november 2007 @ 11:26:48 #17
60716 ShadowFax
error 404. Page not found
pi_54571190
niks....
  dinsdag 13 november 2007 @ 11:27:11 #18
95427 Hephaistos.
¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯
pi_54571200
HP/De Tijd heeft onderzocht wat volgens hun het reële CPI moet zijn, dit is heel iets anders dan dat het CBS heeft berekend! Hier zijn enkele redenen voor:
- De CPI-artikelgroepen waarin de goederen en diensten uit het HP/De Tijd onderzoek kunnen worden ingedeeld beslaan slechts 27,8 procent van de totale dekking van de CPI, belangrijke uitgavencategorieën zijn niet zijn opgenomen in het HP/ De Tijd onderzoek.
- HP/De Tijd berekent een gemiddelde prijsstijging van goederen en diensten zonder rekening te houden met het bestedingsaandeel van de goederen en diensten in het totale consumptiepakket van een huishouden.
- Het onderzoek van HP/De Tijd is niet representatief voor wat betreft de regionale spreiding van de waarnemingen, het aantal en de keuze van de goederen en diensten waarvoor prijsveranderingen zijn gemeten, en de gekozen aankoopkanalen.
- Ook het CBS heeft de afgelopen 5 jaar forse prijsstijgingen gemeten voor bepaalde artikelgroepen. Daar staat tegenover dat het CBS voor andere artikelgroepen juist prijsdalingen heeft genoteerd.
- In de CPI worden alleen zuivere prijsveranderingen gemeten. Dit betekent dat wanneer een goed of een dienst in kwaliteit verandert, hiervoor wordt gecorrigeerd.
Voor de goederen en diensten in het onderzoek van HP/De Tijd spelen
kwaliteitswijzigingen slechts een beperkte rol.
  dinsdag 13 november 2007 @ 11:57:09 #21
44800 SilentChaos
Rehab is for quitters...
pi_54571925
FF FF FF FF FF FF CE B6 B6 B6 B6 F9 FF FF 80 B7 B7 B7 CF FF FF 80 B7 B7 B7 C8 FF FF 80 FF FF 80 BF DF EF F7 80 FF C1 BE BE B6 B6 F9 FF FF 80 B7 B7 B7 BF FF F0 EB DB BB DB EB F0 FF FF 80 FF FF 80 B7 B7 B7 C8 FF FF FF FF FF FF DE BC BA BA B6 CE FF FF C1 BE BE BE C1 FF FF C1 BE BE BE C1 FF FF C9 B6 B6 B6 C9 FF FF FF FF FF FF FF FF FF FF FF FF FF FF FF FF FF FF
A morning of awkwardness is far better than a night of loneliness...
I won't go down in history, but I will go down on your sister...
Freedom is just another word for missing someone...
Satisfaction is the death of desire...
  Boks-Chick dinsdag 13 november 2007 @ 12:09:51 #22
118131 BrandX
BoksChick & CoffeeAddict
pi_54572205
X,

Ik zie niet in hoe dit meerwerk is. De lijst die nu tevoorschijn komt in xxxx moet gewoon sorteerbaar zijn, nu staat alles door elkaar. Ik vind het eerder vreemd dat daar niet vanuit XX al naar is gekeken dat een lijst een voor de gebruiker logische volgorde heeft. Maar goed, stof voor het XXXX team dus.
lolwut
  dinsdag 13 november 2007 @ 12:11:53 #23
112386 avotar
P0werd by Black Coffee
pi_54572250
select prt_naam, waarde
from mvs_org_eenheid_profielen
where oed_id = 1389
and prt_naam in ( 'SRV_TEL_NET_PART', 'SRV_TEL_NET_KZM', 'SRV_TEL_PART', 'SRV_TEL_KZM')
order by begindatum
"Arrogance has to be earned. Tell me what you've done to earn yours." - House MD
"Dear life, when I asked whether or not my day could get any worse, it was meant as a rethorical question, not a challenge!"
  dinsdag 13 november 2007 @ 12:14:08 #24
97186 Rosbief
Gezond en mals
pi_54572301
23.454 mensen hebben gedoneerd
U kunt Wikimedia helpen de wereld te veranderen! » Steun ons!
"Information is the greatest gift of all" — Anon. [Dit bericht verbergen]
[Meer tonen]
Kip (vogel)
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Kip

Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Aves (Vogels)
Orde: Galliformes (Hoendervogels)
Familie: Phasianidae (Fazantachtigen)
Geslacht: Gallus
Soort: Gallus gallus
Ondersoort
Gallus gallus domesticus

De kip (Gallus gallus domesticus) is een zeer bekende gedomesticeerde vogel uit de familie van de fazantachtigen (Phasianidae) die weer behoort tot de orde Hoendervogels (Galliformes).

Er bestaat een zeer groot aantal kippenrassen. Zie daarvoor de lijst van kippenrassen.
Inhoud
[verbergen]

* 1 Kip in de natuur
o 1.1 Oorsprong
o 1.2 Kip als exoot
* 2 Anatomie en gedrag
o 2.1 Hiërarchie en intelligentie
o 2.2 Communicatie
o 2.3 Leeftijd
* 3 Haan
* 4 Hen
* 5 Voortplanting
* 6 Broeden
* 7 Kuiken
* 8 Ei
o 8.1 Eicel
o 8.2 Dooier
o 8.3 Eiwit
o 8.4 Schaal
o 8.5 Leg
o 8.6 Vorm
o 8.7 Kleur
o 8.8 Inhoud van het ei
o 8.9 Afwijkingen
* 9 Bijzondere Hoendersoorten
o 9.1 Zijdehoen of Wugu-ji
o 9.2 Gallus giganteus
* 10 Productie, verkoop en intensievering
* 11 Kip in de taal
* 12 Kip in de keuken
* 13 Zie ook
* 14 Bronnen, noten en/of referenties

[bewerk] Kip in de natuur

[bewerk] Oorsprong

De eerste kippen leefden rond 5000 v.Chr. hoog in de bomen van de Zuid-Aziatische jungle en werden Bankivahoen of ook wel rode boshoen of rode kamhoen genoemd. Met hun grote klauwen en sterke snavels waren het echte roofdieren. De wetenschappelijke/Latijnse naam voor deze vogel is Gallus gallus. Het Bankivahoen is erg schuw, wantrouwig, sluw en snel. Het is niet groot, ongeveer zo groot als de gemiddelde krielkip. Het Bankivahoen komt in India en Zuidoost-Azië nog steeds in het wild voor. Deze vogel heeft vanuit Azië waarschijnlijk het midden en het oosten van Europa bereikt. In het oude Sumer noemde men het de vogel uit Meluhha. De hen legt zo'n twaalf eieren per jaar.

[bewerk] Kip als exoot

In onder meer Nederland komt de kip voor als exoot. Het gaat hierbij om kippen uit gevangenschap die zijn verwilderd. Onder bepaalde omstandigheden (bijvoorbeeld door bijvoederen) worden het er zoveel dat ze gevaar voor het verkeer kunnen opleveren.

[bewerk] Anatomie en gedrag
Kopstudie van een Orpington

Een kip kan goed hard voedsel zoals maïskorrels eten. Wat ze oppikt komt eerst in een zak terecht (de krop). Het wordt daar met speeksel geweekt. Daarna zijn er twee magen die meehelpen om het voer fijn te krijgen. De kliermaag voegt maagsappen toe voor de verdere vertering. De spiermaag kneedt het voer en maalt het fijn met behulp van kleine steentjes die de kip oppikt. Daarom is het van belang bij kippen die op een beperkte ruimte leven om grit tot hun beschikking te stellen. Daarna wordt het voer verder verwerkt in de dunne darm. De reststoffen verlaten het lichaam via de endeldarm en de cloaca. Een kip heeft twee blindedarmen. Ze helpen bij de vertering van ruwvezels en onttrekken vocht aan de voedselmassa. Kippen hebben de neiging om naar rode voorwerpen te pikken, wat opmerkelijk is omdat hun kam en lellen zelf rood zijn. Wanneer een kip eenmaal bloedt door het pikken, kan het hierdoor gebeuren dat kippen elkaar uiteindelijk doodpikken. De kip heeft een intern kompas, dat gesitueerd lijkt in de ogen, waarmee ze zich kan oriënteren op het aardmagnetisch veld[1].

De kip kan haar kop heel ver in alle richtingen draaien. Dat komt door het grote aantal halswervels: veertien. De mens heeft er maar zeven. De kip kijkt niet ver. Wat meer dan vijftig meter verderop gebeurt, kan ze niet zien. Een kip heeft geen oorschelp. Wat op meer dan vijftig meter afstand gebeurt, hoort ze niet. Een kip ziet kleuren ook anders. Voor een kip is roodgeel de helderste kleur. Daarna volgt geel. Overigens heeft de kip wel oorlelletjes. Meestal legt een kip met witte lelletjes witte eieren en één met roze lellen bruine. De huid op de poten van de kip bestaat uit schubben, zoals bij reptielen. Reptielen hebben echter schubben op hun hele lichaam. Kippen hebben drie voortenen en een achterteen, behalve het zijdehoen en de houdan, die een extra teen hebben. Kippen hebben ook scherpe nagels om goed mee te kunnen graven en scharrelen. Alhoewel de kip oorspronkelijk een roofdier is, heeft het bankivahoen nog scherpere klauwen om mee te kunnen jagen.

[bewerk] Hiërarchie en intelligentie

In de groep heerst duidelijk een hiërarchie. Die rangorde wordt ook wel de pikorde genoemd. De plaats die een kip heeft in de pikorde bepaalt wie eten mag, en ook wanneer elke kip mag eten. In een heel grote groep kippen, of toom zoals dat ook wordt genoemd, kan een kip meer dan 100 andere soortgenoten herkennen op 'de ladder', en weten ook alle posities die elke kip op 'de ladder'heeft. Kippen hebben een zeer ingewikkelde hiërarchie en gaan dus ook op een zeer exacte manier met elkaar om. Wetenschappers hebben vastegesteld dat kippen daardoor dus een echte cultuur hebben, net als bij mensen. Kippen zijn heel slimme dieren, en dat moet ook als ze van 100 andere soortgenoten hun posities kunnen onthouden. Kippen kunnen zelfs 'oorzaak en gevolg' relaties begrijpen, en ze zijn zich er ook van bewust en Sterker nog, Kippen zijn zelfs intelligenter dan kleine mensenkinderen! Hun verstandelijke vermogens zijn veel groter dan die van kleine kinderen, want kippen zijn er zich van bewust dat objecten bestaan, zelfs als objecten voor hen verborgen worden gehouden. Dit zijn allemaal dingen die kleine kinderen niet kunnen. Kippen zijn ook tot zelfcontrole of zelfbeheersing in staat, en dat was eerder alleen aangetoond bij mensen en andere mensapen. Dit zijn bewijzen van een goed geheugen en ingewikkelde structuren in de sociale omgang, en dit is te vergelijken met de intelligentie van zoogdieren.[2] [3] [4]

[bewerk] Communicatie

Net zoals bij mensen en vele andere dieren communiceren kippen door middel van spraak, met hun stembanden. De 'kippentaal' is uitgebreider dan de meeste mensen denken. Kippen hebben ruim 30 tot 40 verschillende kippenwoordjes, die allemaal verschillende betekenissen hebben. 'Praten' of tokkelen, zoals veel mensen het noemen, gebeurt zelfs al voor dat de kip geboren wordt. Een moederkloek (moederkip) geeft haar kennis door aan haar kuikens, en dat gebeurt zelfs al terwijl de jongen nog in het ei zitten. De kuikens antwoorden terug door gepiep dwars door het eierschaal heen. Studies hebben vastgesteld dat er verschillende kippen verschillende waarschuwingen/oproepen maken, zo hebben kippen een luchtalarm, als er een roofvogel in de lucht vliegt dan maken ze een soort piepend en krakend geluid, en Bij gevaar aan de grond maakt een kip een paniekige kakelend geluid, en als een kip voedsel vind dan maakt een tck tck tck achtig geluid, en het is een boodschap aan de anderen van dat hij eten heeft gevonden en je kan het ook als een soort "hoera" vergelijken. Als je op [5] klikt, zie je 3 filmpjes van experimenten van het Animal Behaviour Lab uit de UK met kippen die waarschuwingen geven.

[bewerk] Leeftijd

De maximale leeftijd van een kip is afhankelijk van het ras. De 'gewone' bruine industriekippen, de hybrides, worden vaak niet ouder dan een jaar of 3. Maar sommige rassen kunnen wel 20 jaar oud worden. Verder spelen ook de levensomstandigheden van de kip een belangrijke rol. Gemiddeld worden de meeste rassen niet ouder dan 10 jaar.

[bewerk] Haan
Haan

Hoofdartikel: Haan

Mannelijke kippen worden haan genoemd. Zij onderscheiden zich van de vrouwtjeskip doordat ze meestal groter zijn, een staart met langere en meestal sikkelvormige veren hebben, bij gekleurde rassen meer kleuren veren hebben dan de hen, een grotere kam op het hoofd hebben en (grotere) sporen aan de poten hebben. Een gecastreerde haan is een kapoen. Ook het gedrag van een haan is anders dan dat van een hen.

[bewerk] Hen
Moederkloek met kuikens

Hoofdartikel: Hen

Een vrouwelijke kip wordt een hen genoemd. Wanneer hennen 5 tot 6 maanden oud zijn, kunnen ze eieren leggen. Het maximaal aantal eieren dat de hen kan leggen is gelijk aan het aantal eicellen dat bij de geboorte in de eierstok zit.

De hen heeft, in tegenstelling tot de meeste dieren, slechts één werkende eierstok, de linker, die in de lichaamsholte vlakbij de ruggengraat zit. Wanneer de hen voor de eerste keer een ei moet leggen, worden kam en lellen wat roder van kleur. Vaak gaat de hen geluiden maken die doen denken aan binnensmonds mompelen.


[bewerk] Voortplanting

Een haan die met een hen wil paren, pakt eerst met zijn snavel een pluk veren achter haar kop, zodat zij niet kan weglopen. Dan duwt hij zijn cloaca tegen de cloaca van de hen aan. De haan drukt dan zijn penis iets naar buiten en spuit de zaadcellen in de hen. Die bevruchten dan de eicellen in de eileider. De cloaca is een opening onder in de buik van een kip. Nadat de kip het bevruchte ei heeft gelegd, kan het ei op twee verschillende manieren worden uitgebroed. Een broedse hen kan dit doen, of men kan de eieren in een broedmachine uitbroeden. Na 21 dagen (dit kan één tot twee dagen afwijken) zullen de eieren uitkomen. Kuikens die met de broedmachine zijn uitgebroed hebben veel meer aandacht nodig dan kuikens die door een hen zijn uitgebroed. In het laatste geval hoeft men in principe alleen maar voor eten (opfokkorrel of kruimel 1 of 2, afhankelijk van de leeftijd) en drinken te zorgen. Heeft men kuikens uitgebroed met een broedmachine, dan zal men de kuikens warm moeten houden met een warmtelamp of -plaat.

[bewerk] Broeden

Het kan voorkomen dat een hen broeds wordt. Niet alle hennen worden broeds, maar als het gebeurt, gebeurt dit doorgaans in het voorjaar. De kip trekt zich dan terug op de plaats waar zij de eieren heeft gelegd en broedt ze uit. Dit duurt 21 dagen. Gedurende deze periode eet en drinkt de hen niet veel. Ook produceert ze minder ontlasting, zo blijft het nest schoner.

Tijdens de broedperiode stopt de kip met het leggen van eieren. Een broedse hen maakt typische geluiden (het zogenoemde klokken) en verlaat het nest zelden om te drinken, te eten of een stofbad te nemen. Ze houdt de eieren op een constante temperatuur (een kip heeft een lichaamstemperatuur van 41°C) en keert de eieren op bepaalde tijdstippen.

Als er geen eieren uitkomen, verlaat de broedse kip het nest meestal na verloop van tijd. Er zijn echter ook gevallen bekend waarbij de kip zich letterlijk doodbroedt.
Een broedende zijdehoen.
Een broedende zijdehoen.

[bewerk] Kuiken
Kuiken Leghorn (2 weken oud)
Kuiken Leghorn (2 weken oud)

Een ongetraind mens kan aan de buitenkant van het kuiken moeilijk tot niet zien of het een vrouwelijk of een mannelijk kuiken betreft. Bij sommige rassen is het onderscheid te maken aan de hand van de kleur van het kuiken, bij andere rassen is het mannelijke kuiken groter dan het vrouwelijke.


Kuikens kunnen nadat ze uit het ei gekropen zijn meteen lopen, eten en piepen. Ze zullen de eerste dagen vooral doorbrengen in het zachte, warme dons van de moederkloek; daarna zullen ze meer zelfstandig op stap gaan. Als de jongen ver afdwalen worden ze door middel van geluiden door de kloek teruggeroepen.

Aanvankelijk bestaat de vacht van een kuiken uitsluitend uit dons, maar al na enkele dagen verschijnen de eerste veertjes.

[bewerk] Ei

Een hen doet er ongeveer 25 uur over om een ei te maken. Als de eicel bevrucht is door een zaadcel, vormt het ei een bescherming voor het kuiken. Het embryo voedt zich met het eigeel en het eiwit en na 21 dagen broeden komt het kuiken uit het ei. Een eicel rijpt in zeven tot tien dagen tot dooier, deze bevindt zich later in het centrum van het kippenei. De dooier gaat door de eileider op weg naar buiten. Doordat het ei door de eileider wordt voortgestuwd, wordt de voorkant puntig, de achterkant blijft stomp. Alles bij elkaar duurt het ontstaan van een ei ongeveer 25 uur, van eicel tot ei.

De volgende dag gebeurt hetzelfde en zodoende legt een kip bijna elke dag een ei.

[bewerk] Eicel

Het proces begint met de enkele duizenden onrijpe eicellen die de kip bij haar geboorte in haar eierstok heeft (een kip heeft één actieve eierstok en een embryonale). Als de hen geslachtsrijp is, worden deze eieren één voor één rijp. Een eicel rijpt in zeven tot tien dagen tot dooier waarna de ovulatie plaatsvindt. De ovulatie is het startsein voor de opbouw van de rest van het ei. De eicel, genesteld in de nu voltooide dooier, wordt afgestoten door de eierstok en komt terecht in de trechtervormige opening van de eileider. De eileider is een holle, gekronkelde, flexibele buis met een lengte van ongeveer 75 centimeter. De binnenwand van deze buis bestaat uit klierweefsel, dat verschillende eiwitlagen rond de dooier afzet. Als de hen in de afgelopen weken gepaard heeft, zal het boveneinde van de eileider sperma bevatten, waardoor de eicel bevrucht kan worden.

[bewerk] Dooier

1. Kalkschaal
2.Schaalvlies
3.binnenste schaalvlies
4.Hagelsnoer
5.Buitenste eiwit
6.Middenste eiwit
7.Dooiervlies
8.Dooier
9.Kiemvlek (of vormingsdooier)
10.Donkere eigeel
11.klare eigeel
12.Binnenste eiwit
13.Hagelsnoer
14.Luchtkamer

Na ongeveer 15 minuten verdikt het dooiervlies. De dooier is een kogelronde bal van 3 tot 4 centimeter doorsnee en draait in de eileider rond met de draai-as in de lengterichting van de eileider. De kleur van de dooier varieert van geel tot oranje, afhankelijk van de voeding die de dieren hebben gehad. De kleur van de dooier wordt donkerder naarmate er meer caroteen in het voer van de kip zit. Caroteen zit onder andere in wortel. Als de kip dan maar één of twee keer per dag eet, in plaats van de hele dag door, zijn in de eierdooier duidelijk laagjes pigment te onderscheiden. In de dagen voor de ovulatie neemt de eierdooier sterk in grootte toe: er moeten immers voldoende voedingsstoffen in opgeslagen worden voor de broedperiode van drie weken. Een dooier is eigenlijk een eicel met veel reservevoedsel. Bijna iedere dag komt er een nieuwe dooier in het begin van de eileider.

[bewerk] Eiwit

Na ongeveer een kwartier bewegen eicel en eidooier zich naar een ander gedeelte van de eileider, waar binnen enkele uren zich vier afwisselend dikke en dunne lagen eiwit over de eierdooier vormen. Bij de eerste laag worden de hagelsnoeren gevormd, dit zijn de strengen waarmee de eierdooier aan de eierschaal vastzit en in het midden van het ei gehouden wordt. In het volgende gedeelte van de eileider worden eidooier en eiwit gewikkeld in twee sterke, dunne vliezen die bijna geheel aan elkaar vastzitten. Er is één open plekje, waar zich later een luchtbel zal vormen om het kuiken van de eerste ademteugen te voorzien. De vliezen dienen voornamelijk als bescherming tegen bacteriën. Gedurende de volgende vijf uur wordt het ei opgepompt met water en zouten die uit de eileiderwand door de vliezen in het eiwit gevoerd worden. Het draaien van het ei gaat nog door in het laatste deel van de eileider.

[bewerk] Schaal

Als daarna de schaalafzetting begint, worden de vliezen strak gespannen, doordat het eiwit nog wat vocht opneemt. Aan de zijkanten wordt het ei daarbij ingedrukt door de cilindervormige eileider. Zo ontstaat de kenmerkende cirkelvormige doorsnede van het ei. De uiteinden gaan bol staan door de spanning van de vliezen. De bolvorm ontstaat vanzelf. Het is de vorm waarbij de spanning gelijkmatig over het vlies wordt verdeeld. De vorming van de eischaal duurt ongeveer veertien uur. De schaal bestaat voor ongeveer 4% uit eiwit en voor 95% uit calcium-carbonaat. Tevens zit er nog wat magnesiumchloride en calciumfosfaat in de eischaal. In de eigang wordt de kleurstof van de eischaal gemaakt en aangebracht. Als laatste komt er een soort wasachtige laag om het ei, waardoor vochtverlies wordt tegengegaan. In de schaal zitten tienduizend luchtgaatjes. Door die gaatjes komt zuurstof in het ei en verlaten koolstofdixide en water het ei.

[bewerk] Leg

Een hen legt in principe het hele jaar door, behalve als ze broeds is, in de rui is of ziek is. De energie wordt dan in het nieuwe verenpak of in het herstel van een ziekte gestoken. In de maanden december en januari komt de leg op een laag pitje te staan. Dit is de donkerste periode van het jaar en is voor de hen een periode om een beetje tot rust te komen en energie te verzamelen voor het voorjaar om dan weer veel eieren te leggen en eventueel te broeden. Kippen hebben een open bekken. Dit betekent dat de schaambeenderen niet gesloten zijn aan de onderzijde. Daardoor is er aardig wat ruimte voor het ei.

[bewerk] Vorm

Een kippenei is ovaal. 'Ovaal' is afgeleid van het Latijnse woord ovum, dat ei betekent. Eigenlijk staat in het eerste zinnetje: een ei is eivormig. 'Ovum' is afgeleid van het Latijnse woord avis, dat vogel betekent. Ovum is 'het ding van de vogel'. Doordat het ei door de eileider wordt voortgestuwd, wordt de voorkant puntig, de achterkant blijft stomp.

[bewerk] Kleur

De meeste eieren zijn bruin of wit. Er zijn echter ook rassen die blauwe of groene eieren leggen. De kleur wordt in de eileider aangebracht en is karakteristiek voor het ras.

[bewerk] Inhoud van het ei

In elk ei zit een luchtkamer die tijdens het broeden groter wordt naarmate het embryo zich verder ontwikkelt. Hieraan kan afgemeten worden hoe ver de ontwikkeling gevorderd is. Een ei bevat ongeveer dertien procent eiwit, elf procent vet, veel mineralen (vooral ijzer) en veel vitamines A, B en D. De rest is water. Eiwit vormt samen met water het belangrijkste bestanddeel van het wit van het ei. De andere stoffen zitten in de dooier (het eigeel). De eidooier bevat overwegend onverzadigde vetzuren. In het eigeel zit ook cholesterol. De voedingswaarde van het ei kan enigszins worden gestuurd door de samenstelling van het voer te veranderen.
Een ei van 60 gram bevat:
Energie 356 KJ/87kcal
Eiwit 8 gram
Vetten 9 gram
Natrium 90 milligram
Kalium 90 milligram
Calcium 36 milligram
Fosfor 135 milligram
IJzer 1,2 milligram
Vitamine A 0,12 milligram
Vitamine B1 0,1 milligram
Vitamine B2 0,2 milligram
Vitamine B6 0,1 milligram

[bewerk] Afwijkingen

* Soms komen twee eicellen(dooiers) tegelijk vrij in de eileider van de hen. Zo'n ei heet een dubbel-dooier. Een dergelijk ei zal, als het wordt uitgebroed, nooit twee gezonde kuikens kunnen bevatten.
* Soms legt een hen een ei zo groot als een duivenei. Zo'n ei ontstaat, doordat een stukje eiwit zich losmaakt van de wand van de eileider. Om dat eiwit vormt zich vervolgens een eivlies en een schaal. Zo'n ei wordt ook wel een 'scheet' of 'hanenei' genoemd.
* Soms heeft een ei wèl een vlies maar géén schaal. Dit is een windei.
* Sommige eieren zijn sterk gerimpeld of aan één zijde afgeplat.
* Soms scheurt er een klein bloedvaatje in de eierstokken van de kip waardoor er wat bloed in het ei terecht kan komen. Het is een misverstand te denken dat een dergelijk ei bevrucht zou zijn. Een dergelijk bloedstipje in het ei kan met een natgemaakte lepel worden verwijderd.

[bewerk] Bijzondere Hoendersoorten

[bewerk] Zijdehoen of Wugu-ji

Een van de meest aparte kippensoorten is het Zijdehoen of Wugu-ji, ook wel Neger- en Morenhoender genoemd vanwege zijn zwarte huid. Het Zijdehoen heeft zelfs zwart vlees en zwarte botten. Het Zijdehoen heeft een aparte vacht, het vacht lijkt meer op haar dan op veren. En het zijdehoen heeft ook 5 tenen aan de voeten in plaats van de gebruikelijke 4. De tenen zijn ook voorzien van lange klauwen. Ook aan de armen (vleugels) heeft het zijdehoen 4 vingers waarvan twee aan elkaar gegroeid (zoals bij elke vogel) en nog een gewone vinger en een extra vinger. De laatse twee genoemde vingers hebben klauwen. En waarschijnlijk leefde het Zijdehoen van oorsprong in de himalaya gebergte.

Zie voor meer info: Zijdehoen.*

[bewerk] Gallus giganteus

Waarschijnlijk heeft er ooit een reuzenhoen bestaan: Het legendarische reuzen(vecht)hoen Gallus giganteus. Over deze hoen is weinig bekend. Hij moest reeds een lange tijd uitgestorven zijn. Gallus giganteus moest er uit gezien hebben als de Maleier. De Maleier is een oeroud vechthoender met lange grote poten, een sterke snavel en een walnootkam. En waarschijnlijk stamt de Maleier af van Gallus giganteus, alleen moest Gallus giganteus wel veel groter geweest zijn. Alhoewel de Maleier vroeger al een schedelhoogte van 90 cm had.

Amerikaanse mariniers ontdekten in de Tweede wereld oorlog op het eiland Saipan, de grootste eiland van de Marianen in het zuidelijke gedeelte van de Grote oceaan, een ogenschijnlijk in het wild levend zeer groot en fors junglehoen van een Maleierachtig vechthoendertype. Op initiatief van de mariniers werden na het beëindigen van de oorlog enige exemplaren naar Noord en Zuid Amerika verscheept in het bijzonder naar Braziliaanse belangstellenden. DR J.D. Burnette, Olmsted Falls/Ohio een van de grootste gangmakers en verbreider van de dit ras, vermeldt echt sensationele gewichtslimieten van 4,36-9,68 kg voor de haan en 2,9-7,26 voor de hen. Tegelijkertijd ziet dr Burnette in de Saipan Junglehoenders het levende bewijs dat de Gallus giganteus nooit uitgestorven is. Echter in internationaal verband moet zal bewezen worden dat de opgegeven mammoetgewichten ook werkelijk gerealiseerd kunnen worden. In dat verband stemmen de verschillen van 5 kg tussen minimum en maximum gewicht, iets wat bij andere hoenders niet aangetroffen wordt, tot nadenken. In sommige gevallen zouden opgerichte Saipanhanen een schedelhoogte bereiken van 90 cm en over een platte aarbeikam beschikken; soms ontbreekt deze geheel. De snavel is hoornkleurig, en bij donkere kleurslagen is deze ook geheel donker. De kin en oorlellen zijn klein of ontbreken soms. De diepliggende gele ogen worden goed beschermd door de sterk ontwikkelde wenkbrauwen. De kop is sterk en lang en de rug is eveneens vrij lang. De sterk bevederde staart wordt betrekkelijk vlak, en bij de hennen recht gedragen. De schouders zijn goed ontwinkeld en de vleugels worden net als bij Maleiers op de rug gedragen. De lange sterke loopbenen zijn geel. De kleurslagen zijn goud, platina, wit en wildkleurig.

Zo moest Gallus giganteus er waarschijnlijk uit hebben gezien, maar waarschijnlijk veel groter.

[bewerk] Productie, verkoop en intensievering

Kippen worden gehouden voor hun vlees en voor hun eieren. De 19de eeuwse kleinschalige gemengde bedrijven zijn steeds verder gaan intensieveren met onder andere als resultaat de huidige legbatterijen. Batterijkippen worden binnen gehouden in vrij kleine kooien.

Doordat er pluimveebedrijven met grote aantallen dieren dicht bij elkaar staan, maar ook omdat er steeds meer kippen buiten lopen (Freiland) en dus in contact komen met wilde vogels. Zijn er meer uitbraken van ziektes, zoals vogelpest. Kippenvlees en ook rauwe eieren bevatten in Nederland en België soms de salmonella bacterie, die ernstige voedselvergiftiging kan veroorzaken, mede doordat de consument de producten niet goed bereidt of bewaart.

Als een kip voorheen op een boerderij geslacht werd, gebeurde dat door de kop eraf te hakken. De kip kan daarna nog een tijdje reflexmatig blijven rondrennen.
Enige begrippen:

* Biologische kippen: Een biologische kip (500.000 in Nederland, cijfer van 2005)heeft 4 m2 weiland ter beschikking. Daarnaast is er stalruimte, waar de kip 's nachts slaapt en 's ochtends z'n eitje legt (ze worden dan even opgehokt), hier delen zes kippen samen 1 m2. De snavels worden niet geknipt of gebrand. Het mengvoer van deze kippen is voor 80 procent biologisch. Er wordt geen genetisch gemanipuleerd voedsel gegeven. De kippen hebben legnesten, zitstokken en een stofbad, evenals gewone scharrelkippen.
* Freiland kippen: Of vrije uitloopkip(4.3 milj. in 2005). De naam zegt het al: deze scharrelkippen lopen net als de biologische kippen buiten in het weiland. De snavels mogen geknipt of gebrand worden. De kippen hebben ook de beschikking over legnest, zitstokken en een stofbad. Voor meer info, zie 'Scharrelkippen'.
* Scharrelkippen: In Nederland (2005) leven 10,3 miljoen scharrelkippen. Negen kippen delen samen 1 m2. Ze kunnen niet naar buiten. De snavels mogen geknipt of gebrand worden. De dieren krijgen mengvoeder en ze hebben de beschikking over legnesten, zitstokken en een stofbad.
* Batterijkippen: In een legbatterij zitten 18 kippen per m2. Nederland (2005) heeft 14.5 miljoen batterijkippen. De dieren kunnen niet naar buiten, de snavels worden geknipt of gebrand en er zijn geen legnesten, zitstokken of stofbaden.
* Vleeskippen: Vleeskippen zijn kuikens van ongeveer 6 weken oud. In deze 6 weken groeien ze tot een gewicht van zo'n 2,5 kilo. De kuikens worden gehouden in grote schuren waar 16 tot 24 dieren per m2 zitten. De kuikens kunnen niet naar buiten en de schuren hebben geen ramen. Omdat slapende dieren niet groeien, worden de kuikens 23 uur per dag wakker gehouden.

Kip wordt in supermarkten en door slagerijen verhandeld. Een speciaalzaak voor kippenvlees en wild heet een poelier, van het Franse woord voor kip, poule.

[bewerk] Kip in de taal

* een lekker kippie: een aantrekkelijke vrouw of aantrekkelijk meisje
* er als de kippen bij zijn: er snel bij zijn om ergens een voordeel uit te behalen
* met de kippen op stok gaan: vroeg gaan slapen
* kippenborst: een borst waarvan het borstbeen sterk naar voren steekt; ook: spotnaam voor een nauwelijks gespierde borstkas
* kippenvel: huid waarbij de haren door de kou overeind staan, zodat de huid eruit ziet als die van een pas geplukte kip
* praten als een kip zonder kop: veel praten, maar weinig zinvols vertellen
* kip, ik heb je: het was lastig, maar het is gelukt
* de kip met de gouden eieren slachten: iets wat goed rendeert voor de korte termijn verkopen
* er is geen kip te zien: er is niemand te zien.
* zich kiplekker voelen: zich erg lekker voelen
* hanengedrag: gedrag als van een macho
* zijn haan koning laten kraaien: de baas spelen
* daar kraait geen haan naar: er is niemand die er iets om zal geven
* haantje de voorste zijn: vaak vooraan staan
* zij heb kip (Utrechts dialect): zij is zwanger [Bron: De vollekstaol van de stad Uterech, B.J. Martens van Vliet]
* de haan kraait koning als zijn hen er niet is: de man is baas in huis als de vrouw even weg is
* met de hennen op het rek en met de haan er weer af: 's avonds vroeg naar bed en er 's morgens er weer op tijd uit

[bewerk] Kip in de keuken

Kip kan op veel manieren bereid worden als voedsel, bijvoorbeeld in de grill, op de barbecue, gebakken of gebraden met allerhande kruiden en wijn, maar ook wel gekookt voor in soep. Kip is wereldwijd het meest gegeten stukje vlees.

In de Indonesische keuken wordt kip Ajam genoemd.

[bewerk] Zie ook

* Kippenvlees
* Lijst van kippenrassen

[bewerk] Bronnen, noten en/of referenties
Bronnen, noten en/of referenties:

1. ^ Wiltschko, W. et al. (2007) "The magnetic compass of domestic chickens, Gallus gallus", Journal of Experimental Biology, 210, pp. 2300-2310
2. ^ Jennifer Viegas "Chickens worry about the future, 210, pp. 2300-2310
3. ^ waardelozehaantjes.nl "Natuurlijk Gedrag, 210, pp. 2300-2310
4. ^ Roger Highfield So who are you calling bird brain? Chatter of chickens proves they are brighter than we thought, 210, pp. 2300-2310
5. ^ Animal Behaviour Lab Filmpjes van de reacties en waarschuwingen van een kip, 210, pp. 2300-2310

Wikibooks Wikibooks heeft een huisdierengids over dit onderwerp: Kip
Wikimedia Commons Meer afbeeldingen die bij dit onderwerp horen zijn te vinden in de categorie Gallus gallus van Wikimedia Commons.


Categorieën: Kip | Aziatische exoot in Europa

Hond
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Dit is een semibeveiligde pagina.
___
Wikipedia:Beveiligde pagina's

Voor de vlaktemaat, zie hont

Hond
Parson Russell-terrier
Parson Russell-terrier
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Mammalia (Zoogdieren)
Orde: Carnivora (Roofdieren)
Familie: Canidae (Hondachtigen)
Geslacht: Canis
Soort: Canis lupus (Wolf)
Ondersoort
Canis lupus familiaris
Linnaeus, 1758
___
:Afbeelding:Hond.ogg

Geluid afspelen
(download/info)

De hond (Canis lupus familiaris) is een roofdier uit de familie van de hondachtigen (Canidae). Het dier komt op alle continenten voor, meestal in gezelschap van de mens, want de hond is het oudste huisdier. Al vele duizenden jaren wordt de hond gebruikt voor bewakingstaken, bij de jacht, als herdershond en als trekdier. Nog steeds heeft hij werk als politiehond of hulphond, maar de meeste honden worden tegenwoordig gehouden als gezelschapsdier.
Inhoud
[verbergen]

* 1 Terminologie
* 2 Anatomie
o 2.1 Benamingen
o 2.2 Tandformule
o 2.3 Oren
o 2.4 Ogen
o 2.5 Neus
* 3 Afstamming van de hond
o 3.1 Domesticatie
o 3.2 Oudheid
o 3.3 Middeleeuwen en Nieuwe Tijd
o 3.4 Moderne Tijd
* 4 Voeding
* 5 Voortplanting
o 5.1 Puberteit
o 5.2 Cyclus
o 5.3 Dekking
o 5.4 Dracht en geboorte
o 5.5 Levensverwachting
* 6 Gevolgen van inteelt
* 7 Communicatie van honden
o 7.1 Lichaamstaal
o 7.2 Communicatie met de mens
+ 7.2.1 Taalgebruik
+ 7.2.2 Blaffen en grommen
* 8 Opvoeding
* 9 Reizen binnen de Europese Unie
* 10 Symbool
* 11 Media
o 11.1 Bestaande honden
o 11.2 Fictieve honden
* 12 Top-tien van honden in België
* 13 Zie ook
* 14 Externe links
* 15 Afbeeldingen
* 16 Bronnen, noten en/of referenties
* 17 Referenties

Terminologie
Pup of puppy: Een jonge hond, voor de geslachtsrijpheid, ook Welp
Teef: Een vrouwelijke hond
Reu: Een mannelijke hond, verouderd Rekel

Anatomie

Benamingen


1. Stop (overgang tussen hersenschedel en snuit)
2. Snuit (of voorsnuit)
3. Keel
4. Schouder
5. Elleboog
6. Pols
7. Kroep (of kruis)
8. Dij
9. Spronggewricht (of hak)
10. Middenvoet
11. Schoft (het hoogste punt van de schouder)
12. Kniegewricht
13. Voeten (of poten)
14. Staart

Tandformule
Tandformule van de hond
Tandformule van de hond

Het definitieve gebit van honden bestaat uit 42 tanden. In elke kaakhelft telt het 3 snijtanden (Incisivi, I), één hoektand (Caninus, C) en 4 premolaren ofwel knipkiezen (Premolaren, P). In de bovenkaak zijn er bovendien twee, in de onderkaak 3 molaren of knobbelkiezen (Molaren, M). [1] De grote P4 in de bovenkaak en de M1 in de onderkaak worden de scheurkiezen genoemd.

Grafisch uitgedrukt is de tandformule van volwassen honden:

Het melkgebit van honden bevat 28 tanden. De P1 en de molaren hebben geen melktandvoorganger. De melktanden worden in tandformules meestal met een kleine letter aangeduid, de tandformule is als volgt:

De tandwisseling zal vanaf de vierde maand plaatsvinden. Tijdens de tandwisseling kan bij de pup, vergelijkbaar met kinderen, tandpijn ontstaan. Pups zullen in deze periode daarom vaak op allerlei dingen knagen.


Oren

Het gehoor is bij de hond sterk ontwikkeld. Hij kan hogere frequenties waarnemen dan de mens. Het bereik ligt bij een optimaal gehoor:

* Mens ~ 20 - 20.000 Hz, maximale gevoeligheid tussen 1000 en 4000 Hz.
* Hond ~ 15 - 50.000 Hz (sommige bronnen spreken zelfs van 100.000 Hz), maximale gevoeligheid rond 8000 Hz. Honden zijn verder in staat, over een afstand van 25 meter frequenties rond de 1 á 2 Hz te horen.

De beweeglijke oorschelpen van de hond maken het mogelijk om een geluid driedimensioneel te lokaliseren, hij kan dat daarom veel beter dan de mens. Een hond kan de richting waaruit een geluid komt met een afwijking van 2% bepalen (bij de mens meer dan 15%). Bij de beweging van de hondenoren zijn niet minder dan 17 spieren betrokken.

Honden met hangoren hebben een iets zwakker vermogen om geluid te lokaliseren. De oren hebben echter naast hun fysieke functie ook een belangrijke taak bij de communicatie met andere honden, en met de mens. Ook op dit punt zijn honden met hangoren dus enigszins in het nadeel.

Ogen

Vroeger werd aangenomen, dat honden enkel grijstonen of 'zwart-wit' konden zien. Uit nader onderzoek is echter gebleken dat honden wel degelijk kleuren kunnen zien, maar wel anders dan de mens.

Het oog van de hond bevat, zoals bij alle zoogdieren twee verschillende receptoren. De staafjes zijn voor de waarneming van grijstonen verantwoordelijk, de kegeltjes voor het zien van kleuren. In het oog zijn meer staafjes dan kegeltjes, en staafjes hebben minder licht nodig om een signaal aan de hersenen te geven.[2] De kegeltjes zorgen voor het kleurenzien, indien er genoeg licht aanwezig is.

In het oog van honden is zoals bij de meeste zoogdieren een speciale anatomische structuur (Tapetum lucidum) aanwezig, dat invallend licht terugkaatst, en zo het bestaande licht versterkt.[3] Dit verklaart, waarom honden in de schemering veel beter kunnen zien dan mensen (bij wie deze structuur afwezig is).

Het oog van de hond heeft 2 verschillende types kegeltjes, die op groen of blauw licht reageren. Dit in tegenstelling tot de mens, die over 3 verschillende types beschikt, die op rood, groen en blauw licht reageren. Hierdoor wordt bij de hond maar een deel van het menselijk spectrum afgedekt. Rood is een kleur die de hond niet kent, en als (donker)groen waarneemt. Een rode bal in het gras is voor de hond dus lastig te zien.

Een ander verschil is dat het hondenoog in het bereik rond 430 nanometer (zie tekening) de grootste gevoeligheid vertoont. Bij de mens is dit rond 530 nanometer. De scherpte van het beeld is waarschijnlijk kleiner dan bij de mens en meer op beweging geoptimeerd. Stilstaande dingen worden door de hersenen onderdrukt en zijn door de hond minder goed waartenemen. [4]

Het gezichtsbereik van de hond is circa 240 graden. Het is duidelijk groter dan dat van de mens, mede door de zijdelings implantatie van de ogen op de schedel. Het bereik waarin een hond drie-dimensionaal kan zien is met 120 graden ongeveer even groot als dat van de mens.

Neus

De reukzin van honden is veel beter ontwikkeld dan bij de mens. In de eerste plaats komt dit door het grotere aantal reukcellen. Men kan stellen, dat hoe langer de snuit, des te beter het reukvermogen. Tussen de verschillende honderassen bestaan dan ook aanzienlijke verschillen op dit punt. De mens heeft ongeveer 10 cm² reukepitheel, de hond daarentegen gemiddeld 100 cm², maar dat varieert tussen 30 cm² bij een Franse buldog en 169 cm² bij een Duitse herder.[5] Beroemd en berucht is de bloedhond vanwege zijn vermogen om sporen te volgen.

De kwaliteit van de reukzin wordt echter ook door andere factoren bepaald, want metingen hebben aangetoond dat het reukvermogen van een hond rond één miljoen keer beter is dan dat van de mens. Daarbij speelt dat honden met korte inspiraties rond 300 keer per minuut kunnen ademen, zodat er steeds nieuwe aanvoer van verse lucht is. Het belangrijkste onderdeel van het reukvermogen vormen echter de hersenen.

In de hersenen worden de binnenkomende signalen verwerkt. Het is aangetoond, dat honden 'stereo' kunnen ruiken. De hond voelt dus of een geur van rechts of van links komt. Op deze manier kan hij de richting van een geurspoor beoordelen. De reukhersenen[6] zijn in vergelijking met de mens ook veel groter. [7] [8] Ze nemen 10% van de hondenhersenen in beslag (tegen 1% bij de mens). Honden kunnen bovendien geuren ook via het Orgaan van Jacobson waarnemen.

Brachycephale honden kunnen door onder meer de anatomische bouw van hun schedel en ademhalingswegen moeilijkheden bij de ademhaling hebben.
Meer informatie over Brachycephale honden

Afstamming van de hond
Oervader van de hond
Oervader van de hond

Volgens genetisch onderzoek van Caries Vila (1997) zijn er op grond van verschillen in het mitochondrionaal DNA vier verschillende groepen hondenrassen te onderscheiden, die mogelijk het resultaat zijn van vier verschillende domesticaties in het verleden.

Wel is duidelijk dat de hond afstamt van de wolf (Canis lupus) en niet van de coyote, de jakhals of een andere hondachtige: de verschillen van hond en wolf met al deze soorten zijn veel groter dan die tussen hond en wolf. De grijze wolf komt, althans kwam, over een groot verspreidingsgebied voor in de Verenigde Staten van Amerika, Europa en Azië. Het is op grond van de genetische analyse niet duidelijk of de hond nog van een specifieke ondersoort van de wolf afstamt zoals de Perzische wolf (C. lupus pallipes), omdat die bij de gebruikte methode genetisch niet te onderscheiden was van de andere typen wolven.

Groep één van de vier door Vila onderscheiden categorieën is weer in verschillende takken onder te verdelen, waarvan een zuidoostelijke tak o.a. de Australische dingo bevat, een primitieve hond die ook in het wild leeft en zich van de meeste gedomisticeerde honden onder meer nog onderscheidt door een jaarlijkse voortplantingscyclus.

Genetisch onderzoek naar verschillen in het mitochondrionaal DNA van de hond toont een nagenoeg identieke (0.2% verschil) basenvolgorde aan met die van de grijze wolf, wijzend op een directe afstamming in het (evolutionair gezien) recente verleden. (Het verschil tussen wolven en coyotes was b.v. 4%).[9] [10]

Domesticatie
Voor het hoofdartikel over domesticatie, zie ook domesticatie

Rudyard Kipling schreef in Just so stories: "De wilde hond kroop in het hol en legde zijn kop in de schoot van de vrouw, en de vrouw zei: Zijn naam is niet meer wilde hond, maar beste vriend. " [11]

Het meest recente onderzoek plaatst de oorsprong van de hond in het Verre Oosten, rond 15.000 jaren geleden. [11] [12] Oudere schattingen gingen van een begin van de domesticatie rond 40.000 - 100.000 jaar geleden uit.[11] De vraag die men zich moet stellen is, hoe en waarom werd de wolf tot huishond (Canis lupus familiaris). In de late laatste ijstijd veranderden ook de leefomstandigheden van de Homo sapiens. De dominante bestaanswijze veranderde van nomade in boer, waardoor mensen lange tijd op dezelfde plaats bleven. De 'wilde honden' begonnen in deze tijd de nabijheid van de mens op te zoeken en van hun afval te leven. Er kan dus sprake zijn van een zekere co-evolutie. [13] Andere onderzoekers gaan ervan uit dat de mens een actievere rol speelde in de eerste stappen die tot een domesticatie van de hond leidde. [14]

Hoewel de geschiedenis van de domesticatie van honden niet geheel duidelijk is, is die van vossen wel empirisch onderzocht. De geneticus Dmitry K. Belyaev begon in 1959 met een reeks vossen een domesticatieexperiment. In zijn instituut selecteerde hij vossen voor de volgende generatie enkel op tamheid. Ongeveer 5% van de mannelijke dieren en 20% van de vrouwelijke dieren mochten een volgende generatie stichten. 40 jaren en 45.000 vossen later, na 35 generaties van selectie op tamheid zijn de vossen uit dit experiment gedomesticeerd. [15]

Oudheid
Honden in het Oude Egypte
Honden in het Oude Egypte

In de oudheid waren al een reeks van dieren die we vandaag ook nog kennen gedomesticeerd. In het Oude Egypte tonen wandschilderijen aan, dat de mens in dit tijdperk reeds veel gebruik maakte van dieren. Zij werden onder meer voor de jacht gebruikt. Ook diersoorten die we vandaag niet meer als gedomesticeerde dieren kennen, zoals hyena's werden in dit tijdperk gehouden. [16] Goden, zoals Anubis kregen (voor een deel) het uiterlijk van dieren. Men was zich bewust van de specifieke eigenschappen van dieren.

Ook in het Oude testament in de bijbel, die rond dit tijdperk ontstond, zijn een reeks verwijzingen te vinden. In Genesis (1,25-26) staat bijvoorbeeld geschreven: "God maakte alle soorten wilde dieren, vee en kruipende dieren, elk naar hun eigen soort. God zag dat ook dat goed was. Toen zei God: "Laat Ons mensen maken die op Ons lijken en kunnen heersen over alle dieren op aarde, in de zeeën en in de lucht.".

Wetenschappers hebben de oorsprong van onze huidige hondenrassen met behulp van mitochondriaal DNA tot vier stamgroepen gereduceerd die rond deze tijd werden gehouden. [9]

Middeleeuwen en Nieuwe Tijd
De hond is al eeuwenlang de mensenvriend bij uitstek, portret van Frederik de Grote met zijn zus
De hond is al eeuwenlang de mensenvriend bij uitstek, portret van Frederik de Grote met zijn zus

Rond 1350 werd door Gaston Pheobus in een boek de eerste medische behandelingen van honden beschreven, die bij de jacht werden ingezet. [17] In de Nieuwe Tijd werden honden niet meer enkel gehouden om bij de jacht te helpen, te waken, dingen te trekken of te dragen maar ook als gezelschapshond, zoals talrijke schilderijen uit deze tijd tonen. Men begon niet meer enkel op het doel van de hond, maar ook op zijn uiterlijk te letten. Dit leidde in de Moderne Tijd tot de oprichting van de eerste kennelclubs en rasverenigingen.

Moderne Tijd

Vooral in de laatste 200 jaar heeft door gericht fokken de explosieve vermenigvuldiging van rassen en varianten plaatsgevonden. De herontdekking van de regels van Mendel, de oprichting van kennelclubs en rasverenigingen en de oprichting van de Fédération Cynologique Internationale (FCI) in 1911 leidde ertoe dat vandaag 331 verschillende hondenrassen door het FCI erkend zijn. De lokale organen zijn in Nederland de Raad van Beheer op Kynologisch Gebied in Nederland en in België de Koninklijke Maatschappij Sint Hubertus. In de Verenigde Staten heeft zich een tweede overkoepelend orgaan gevoormd, dat qua rasstandard, indeeling van rassen en erkenning van rassen verschilt van de FCI.

Honden die niet tot een specifiek ras behoren, worden als een bastaardhond,een straathond of als rasloos bestempeld.
Geschiedenis van de relatie tussen mens en hond

Voeding

De huidige gezelschapshond is van nature vleeseter, met een spijsverteringsstelsel dat bijna identiek is aan dat van wilde honden en wolven.

Zoals in de humane gezelschap vormt obesitas in hondenpopulaties een ernstig probleem voor de gezondheid van het dier. Dit is deels te verklaren door een te hoge energieopname en deels door een afname van activiteit. [18]

De meeste comercieel beschikbare voeders zijn optimaal afgestemd op de voedingsbehoefte van honden. [19]Supplementaties zijn dan ook niet nodig en hebben vaak een negatief effect. Zo kan de supplementatie van calcium tot blaasstenen en botafwijkingen lijden.[20] [21] Hoewel de meeste honden commerciële voeders zoals kant-en-klare brokken of blikvoer krijgen, zijn er steeds meer mensen die overgaan op "rauw voer" of "Barf". De basis bestaat uit rauw vlees en botten.

De voedingsbehoefte van honden varieert niet enkel met de activiteit, maar ook met het ras, de leeftijd en de omgevingstemperatuur. Men kan stellen, dat de behoefte voor onderhoud van een dier bij normale activiteit rond de 500 kJ per kilogram metabool gewicht per dag ligt. Dit kan oplopen tot 4200 kJ per kilogram metabool gewicht per dag bij zeer actieve dieren, zoals sleehonden. [22]
Voor een meer uitgebreide artikel over de voeding van honden
Voor het gebruik van de hond zelf als voedsel, zie het artikel 'hondenvlees'

Voortplanting

Puberteit

De puberteit van reuen begint gemiddeld op een leeftijd van 6 maanden en is meestal op een leeftijd van 12 maanden afgesloten. Een teef zal haar eerste loopsheid op een leeftijd van 6 tot 9 maanden vertonen. Dit is echter aan een sterkere variatie onderworpen en kan bij grote rassen uitgesteld zijn tot een leeftijd van zelfs 2 jaar.[23]

Cyclus

Teven zijn in het wild mono-oestrische dieren, zij worden maar een keer per jaar loops. Bij sommige van de gedomisticeerde rassen is dit behouden gebleven. Vooral rassen zoals de saarlooswolfhond, waar recentelijk wolvenbloed is ingefokt vertonen deze eigenschap. De resterende gedomisticeerde honden zijn 2 - 3 keer per jaar loops. Tussen de verschillende loopsheden liggen gemiddeld 7 maanden, maar het tijdsinterval is per hond aan grote variaties onderworpen.

De loopsheid wordt in twee fasen opgedeeld, die elkaar opvolgen. In de eerste fase (pro-oestrus) zal de vulva van de teef opzwellen en zal de teef een bloederige uitvloei vertonen. De afgegeven feromonen trekken andere reuen aan, maar de teef laat zich in dit stadium nog niet dekken. Deze fase duurt gemiddeld negen dagen (varieerd tot 17 dagen). In een tweede fase neemt de zwelling van de vulva iets af en wordt de uitvloei minder. De kleur verandert van rood naar geelbruinachtig. De teef trekt nu naast reuen ook andere teven aan. De teef accepteert nu de reu en een dekking kan plaatsvinden. Ook deze fase duurt gemiddeld 9 dagen (varieert tot 21 dagen). Tijdens de tweede fase (oestrus) zal de eisprong plaatshebben.

De loopsheid van de teef wordt, als er geen bevruchting heeft plaatsgevonden, gevolgd door een derde fase (metoestrus). Als de bevruchting wel heeft plaatsgevonden wordt deze gevolgd door een dracht (zie later). Deze fase duurt ongeveer 64 dagen (=drachtduur).

Na de metoestrus volgt een fase van seksuele inactiviteit (anoestrus), die gemiddeld 4 maanden duurt (grote variaties op de duur). De anoestrus wordt opnieuw gevolgd door een loopsheid. [23]

Dekking

Daar waar mogelijk, is het aan te raden een teef niet direct tijdens de eerste loopsheid te laten dekken maar tot een leeftijd van 2 jaar te wachten (ongeveer de derde loopsheid).

Na enkele stotende bewegingen treedt er bij de reu een zwelling op van de bulbus glandis, een zwellichaam rond de penis. Hierdoor blijft de reu in de vagina van de teef hangen. Contracties van de vagina lokken bij de reu dan een ejaculatie uit. De ejaculatie treedt in meerdere fracties op en duurt lang. Gemiddeld lost een reu bij een ejaculatie 5 tot 10 ml sperma (variaties van 2-25 ml). In het ejaculaat zijn 200 tot 300 miljoen zaadcellen per mm3 aanwezig. Na enkele minuten komt de reu (na het afzwellen van het zwelllichaam) vanzelf los. Losrukken van reu en teef door de mens is voor beiden zeer gevaarlijk en pijnlijk. [23]

Dracht en geboorte

Na een gelukte dekking zal de teef drachtig worden. Gemiddeld duurt een dracht bij honden ongeveer 64 dagen. Bij een bouvier hond kan dit zelfs 85 dagen duren! Wanneer de teef een groot nest verwacht kan de geboorte enkele dagen eerder plaatsvinden, wanneer de teef weinig puppy's verwacht kan de geboorte enkele dagen later plaatsvinden. De puppy's zijn de eerste tien dagen nog blind. De teef zal haar puppy's ongeveer drie weken lang zogen. Daarna kunnen de puppy's overgaan op puppyvoeding. De puppy's zijn na 5 tot 7 weken volledig gespeend. [23]

Levensverwachting

Een hond kan met goede verzorging 15 jaar worden.

Gevolgen van inteelt

De verschillende rassen van honden zijn in het verleden door strenge selectie ontstaan. Fenotypische kenmerken, zoals bij voorbeeld vachtkleur, zijn bij honden vaak op recessieve genen gecodeerd. Om een stabiele vachtkleur van een ras te verkrijgen, was het dus nodig nauw verwante honden met elkaar te kruisen. Dit heeft de kans verhoogd, dat er ook honden met bepaalde genen, die ziekte bij een hond veroorzaken, ontstaan. Deze honden worden en werden niet altijd uit de fokkerij geweerd, waardoor hun erfgoed verspreid wordt.

Tegenwoordig tracht men, door gericht fokken en weren van aangetaste dieren uit de fokkerij, de genetische ziekten te beperken. Voor sommige aandoeningen is dit eenvoudiger dan voor andere aandoeningen. Voor bepaalde rassen is het voorgeschreven, fokdieren op genetische ziekten te laten testen. Een voorbeeld hiervan is heupdysplasie.

Ook stamboomonderzoek en berekening van inteeltfactoren worden vandaag de dag gebruikt om het risico op overdracht van genetische ziekten zo laag mogelijk te houden.
Genetische ziekten van de hond voor een meer uitgebreid overzicht

Communicatie van honden

Lichaamstaal

Honden hebben een eigen lichaamstaal. Deze wordt gebruikt voor communicatie met andere honden maar ook de mens.

Communicatie met de mens

De communicatie met honden is vrij universeel. Iedereen heeft zo zijn eigen manier van communiceren met honden, maar zo ook honden met mensen. In dit hoofdstuk wordt de communicatie tussen mens en hond belicht, onder andere hoe een mens zijn of haar taalgebruik aanpast aan de hond, maar ook hoe honden via blaffen en grommen signalen afgeven aan hun baas.

Taalgebruik

De mens past meestal zijn of haar taalgebruik aan, als hij of zij met een hond praat. Dit kan in geringe mate zijn of juist een algehele aanpassing aan de grammatica en uitspraak. De meeste mensen communiceren met een hond in hun eigen taal, uit onderzoek is ook gebleken dat taal geen invloed heeft op een hond. Honden luisteren slechts naar tonen zoals aa, ee, oe, oo, ie enzovoorts, als men "zit, af, poot" zegt hoort de hond hoogstwaarschijnlijk "ì, à, oo". Wanneer een taal afwijkt van de taal waarin de hond commando's heeft geleerd, kan hierdoor verwarring ontstaan. Dit komt echter niet vaak voor, aangezien de meeste mensen ook lichaamstaal gebruiken. Hierdoor kan een mens vaak moeiteloos communiceren. Het taalniveau dat gebruikt wordt om met honden te communiceren is vaak gelijk aan het niveau van kinderen of zuigelingen. Een voorbeeld van hondentaalgebruik is het volgende:

* Hamma zit - zit
* Gattemvat - pak de bal/stok
* Waa's 'e bal - waar is de bal?

Mensen ontwikkelen vaak hun eigen trucjes om ervoor te zorgen dat honden beter luisteren, gebaseerd op een geconditioneerde reflex.

Blaffen en grommen

Honden communiceren met mensen via blaffen en grommen. Grommen komt in het wild ook voor bij wilde dieren vooral bij hondachtigen zoals wolven en bij vossen. Dit systeem is bedoeld om zichzelf te beschermen tegen (mogelijke) gevaren en situaties die dreigend overkomen. Uit recentelijk onderzoek is gebleken dat honden het systeem van blaffen waarschijnlijk hebben ontwikkeld om zo met de mens te kunnen communiceren. De wolf, waarvan de hond afstamt, blaft niet. Wolven huilen en grommen alleen. Uit dit onderzoek is ook gebleken dat mensen dit systeem meestal ook begrijpen. Er zijn verschillende blaffen voor iedere soort situatie. Zo heeft de hond een blaf voor als zijn of haar baas weer thuis komt; vrolijk dus. Een blaf voor als de hond aan het spelen is, als er iemand inbreekt of als hij iemand echt aanvalt.

Opvoeding

Omdat er zoveel verschillende hondenrassen bestaan, is er geen echte algemene opvoeding voor iedere hond. Wel zijn er algemene regels die altijd in acht moeten worden gehouden.

* Indien je daarvoor de tijd hebt, is het zeker en vast aangeraden om met je puppy vanaf de leeftijd van 8 weken naar een hondenschool te gaan. Ook als je een oudere hond in huis neemt die nog veel bij te leren heeft, win je met de hondenschool heel veel succes in de opvoeding.
* Bij de kennismaking met andere huisdieren mag je niets forceren. Breng de nieuwe huisgenoot bij de andere, geef hen even de tijd om elkaar te besnuffelen, maar grijp pas in zodra duidelijk wordt dat het niet meteen klikt. Je kan dan eventueel de dieren een tijdje apart zetten en het daarna opnieuw proberen.
* Wanneer je een hond op straat wilt aaien, vraag dan telkens eerst toestemming aan het baasje. Wanneer je die hebt gekregen, ga dan niet met de vlakke hand rechtstreeks naar het hoofd. Kom van onder de kin van de hond met de rug van je hand naar boven gericht, laat de hond even aan je hand ruiken en aai dan pas de hond. Wanneer je direct met je hand over de ogen van de hond gaat zwaaien, is er kans dat de hond zich bedreigd gaat voelen, met alle mogelijke gevolgen van dien.
* Zorg ervoor dat je hond de basis-bevelen kent: zit, lig, kom en blijf. Zo zorg je ervoor dat de hond in alle mogelijke situaties geen bedreiging vormt voor wie dan ook, en dat er zich ook voor hem geen bedreiging kan voordoen.

Reizen binnen de Europese Unie

Op 1 oktober 2004 werd een Europese verordening (998/2003/EG en 592/2004/EG) van kracht die het reizen (niet commercieel vervoer) met honden, katten en fretten binnen de EU regelt. Hiervoor dient elke hond te beschikken over een paspoort, dat in elke lidstaat uniform werd ingevoerd. In dit paspoort wordt de hond geidentificeerd door middel van een microchip of een tatoeage. Tatoeages zijn na 2 juli 2011 niet meer geldig als identificatiemiddel. In het paspoort worden vaccinaties tegen hondsdolheid vermeld, die verplicht zijn om het dier te vervoeren. Voor reizen naar Zweden, Finland, Ierland, het Verenigd Koninkrijk en Malta gelden speciale regels.

Symbool

In de beeldende kunst dient de hond als een symbool van trouw.

Media

Omdat honden het gemoed aanspreken komen ze veelvuldig voor in diverse media. Enkele, om uiteenlopende redenen, bekende honden.

Bestaande honden

* Benji (echte naam Higgins), hoofdrolspeler uit de gelijknamige speelfilm;
* Blondie, Adolf Hitlers Duitse Herder;
* Clipper, de Duitse Herder van John F. Kennedy;
* Eddie, een Jackrusselterriër uit de TV-serie Frasier;
* Laika, Russische hond die de Spoetnik 2 bemande en zo de eerste hond was in de ruimte;
* Lara uit Bassie en Adriaan;
* Lassie een Collie (langharige Schotse herderdershond)uit de gelijknamige TV-serie;
* Milo uit de film The Mask;
* Rex uit de serie Commissaris Rex;
* Rin Tin Tin, naam voor verschillende Duitse herders in films;
* Tinkerbell, de hond van Paris Hilton.
* Barney, de hond van president Bush

Fictieve honden

* Bobbie het hondje van Kuifje;
* Cujo, de hond uit een Stephen King boek en gelijknamige film;
* Doodles de hond bij de Tweenies;
* Goofy uit de strip en cartoonreeks van Walt Disney;
* Idéfix, het hondje van Obelix uit de Asterix-strips;
* Krypto, Supermans hond;
* Lucky en 100 anderen uit 101 Dalmatiërs;
* Odie, uit de Garfield strips;
* Old Yeller, uit het boek van Fred Gipson;
* Pekkie, de zwarte Poedel van Filiberke uit de stripreeks Jommeke
* Pluto uit de strip en cartoonreeks van Walt Disney;
* Pompey Mopshond van Willem van Oranje;
* Rataplan uit de strip Lucky Luke;
* Samson uit de Vlaamse kindertelevisieserie Samson en Gert;
* Scooby Doo de Duitse dog uit de cartoonreeks en de gelijknamige film;
* Snoopy van de strip Peanuts;
* Toto uit De tovenaar van Oz;
* Tobias uit Suske en Wiske;
* Wile E. Coyote, een coyote uit de Road Runnertekenfilms.

Top-tien van honden in België

1. Duitse herder: 1 878
2. Mechelse herder: 1 682
3. Golden retriever: 898
4. Vlaamse koehond: 881
5. Chihuahua: 853
6. Labrador retriever: 841
7. Berner sennenhond: 822
8. Bordercollie: 773
9. Rottweiler: 690
10. Duitse dog: 670

(Bron: Koninklijke Maatschappij Sint-Hubertus; enkel rashonden zijn opgenomen, straathonden dus niet; gerangschikt volgens het aantal geboorten in 2005)

Zie ook

* Geschiedenis van de relatie tussen mens en hond
* Hond in de Chinese astrologie
* Kynologie
* Kynofobie
* Lijst van hondenrassen
* Afbeeldingen van honden
* Communicatie met honden

Externe links

* Raad van Beheer op Kynologisch Gebied in Nederland
* Koninklijke Maatschappij Sint-Hubertus België
* Opsomming resultaat genetisch onderzoek in Engels
* De honden en katten van de Belgen (Artikel van het Nationaal Instituut voor de Statistiek) (gearchiveerde versie)


Afbeeldingen

Vizslahond




Australische Kelpie




Brave hond




Engelse cockerspaniël


Engelse bulldog







Sharpei




Zwitserse witte herder


Bronnen, noten en/of referenties
Bronnen, noten en/of referenties:

* de:Haushund

___
:Afbeelding:Hond.ogg

Geluid afspelen
Door op bovenstaande afspeelknop te klikken kunt u dit artikel beluisteren. Na het opnemen kan het artikel gewijzigd zijn, waardoor de tekst van de opname wellicht verouderd is. Zie verder info over deze opname of download de opname direct (meer info over gesproken Wikipedia)

Referenties

1. ^ R. Nickel, A. Schummer, E. Seiferle: Lehrbuch der Anatomie der Haustiere, Band 1, 6. Auflage, Paul Parey Verlag, ISBN 3-489-58016-8, Afbeelding 239 en Afbeelding 245
2. ^ Dellmann e.a., Cytology and Microscopic Anatomy, Williams & Wilkins, ISBN 0-683-01467-6, p. 354
3. ^ Lehrbuch der Anatomie der Haustiere, Band IV, 3. Auflage, Verlag Paul Parey, ISBN 3-489-58216-0, p. 413 ff.
4. ^ Neitz J, Geist T, Jacobs GH., Department of Psychology, University of California Santa Barbara 93106: Visual neuroscience, Color vision in the dog. 1989
5. ^ Laurie Iseel-Tarver, Jasper Rine: The Evolution of Mammalian Ofactory Receptor Genes, Genetics Society of America, p. 184 ff, 1996. Online versie
6. ^ Lehrbuch der Anatomie der Haustiere, Band IV, 3. Auflage, Verlag Paul Parey, ISBN 3-489-58216-0, p. 134 ff.
7. ^ Patrick McCaffrey, Ph.D. The limbic system
8. ^ Gray, Henry Gray's Anatomy
9. ^ a b I.R. Amorim, J.E. Rice, R.L. Honeycutt, K.A. Crandall, J.Lundeberg, and R.K. Wayne. 1997. Multiple and Ancient Origins of the Domestic Dog. [1] Science, 276:1687-1689
10. ^ Amorim, I.R., Leonard, J.A., Posada, D., Castroviejo, J., Petrucci-Fonseca, F., Crandall, K.A., Ellegren, H. & Wayne R.K. (1999) Mitochondrial DNA phylogeography and population history of the grey wolf Canis lupus. Molecular Ecology (1999) 8, 2089 -2103
11. ^ a b c G M Acland and E A Ostrander, Population Genetics: The dog that came in from the cold, March 2003, Volume 90, Number 3, Pages 201-202, Heredity (2002) 90, 201-202. doi:10.1038/sj.hdy.6800224 Nature
12. ^ Elaine A. Ostrander and Robert K. Wayne, The canine genome, Genome Research 15:1706-1716, 2005 , ISSN 1088-9051/05 Online
13. ^ Wolfgang M. Schleidt/Michael D. Shalter, Co-evolution of Humans and Canids; An Alternative View of Dog Domestication: Homo Homini Lupus? in Evolution and Cognition, Vol. 9, No. 1, p.57 ff, 2003 Onlineversie
14. ^ Scott F. Gilbert, DevBio, A Companion to Developmental Biology, 7de editie, Sinauer Associates, Chapter 23 Evolution and Domestication: Selection on Developmental Genes? Onlineversie
15. ^ Lyudmila N. Trut, Early Canid Domestication: The Farm-Fox Experiment Online-versie
16. ^ F. E. Zeuner, A History of Domesticated Animals (Harper & Row, New York. 1963); H. Epstein, The Origin of the Domestic Animals of Africa (Africana Publishing, New York, 1971); I. L. Brisbin Jr., Am. 0 Kennel Gaz. January 1976, p. 23.
17. ^ Boor-van der Putten I., The canine veterinary medicine in the Middle Ages according to the Livre de chasse by Gaston Phoebus. Pubmed
18. ^ Richard F. Butterwick and Amanda J. Hawthorne, Advances in Dietary Management of Obesity in Dogs and Cats, The Journal of Nutrition Vol. 128 No. 12 December 1998, pp. 2771S-2775S
19. ^ Erin L. Streiff, Bettina Zwischenberger, e.a.: A Comparison of the Nutritional Adequacy of Home-Prepared and Commercial Diets for Dogs, 2002 The American Society for Nutritional Sciences J. Nutr. 132:1698S-1700S, June 2002
20. ^ Lulich JP, Osborne CA, Thumchai R e.a., Epidemiology of canine calcium oxalate uroliths. Identifying risk factors, Minnesota Urolith Center, College of Veterinary Medicine, University of Minnesota, St. Paul, USA
21. ^ Richardson DC., The role of nutrition in canine hip dysplasia, The Veterinary Clinics of North America. Small Animal Practice, 1992 May;22(3):529-40.
22. ^ Richard C. Hill,Department of Small Animal Clinical Sciences, College of Veterinary Medicine, University of Florida, Gainesville, FL 32610, The Nutritional Requirements of Exercising Dogs in The Journal of Nutrition Vol. 128 No. 12 December 1998, pp. 2686S-2690S
23. ^ a b c d Ivis online boeken, Recent Advances in Small Animal ReproductionConcannon P.W., England G., Verstegen III J. and Linde-Forsberg C. (Eds.)
Leer werkwoorden vervoegen, vlerk!
pi_54572309
4Q22
  Boks-Chick dinsdag 13 november 2007 @ 12:15:30 #27
118131 BrandX
BoksChick & CoffeeAddict
pi_54572331
quote:
Op dinsdag 13 november 2007 12:14 schreef Rosbief het volgende:
jezuslang verhaal
lolwut
pi_54572965
quote:
Op dinsdag 13 november 2007 12:14 schreef Rosbief het volgende:
23.454 mensen hebben gedoneerd
U kunt Wikimedia helpen de wereld te veranderen! » Steun ons!
"Information is the greatest gift of all" &#8212; Anon. [Dit bericht verbergen]
[Meer tonen]
Kip (vogel)
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Kip

Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Aves (Vogels)
Orde: Galliformes (Hoendervogels)
Familie: Phasianidae (Fazantachtigen)
Geslacht: Gallus
Soort: Gallus gallus
Ondersoort
Gallus gallus domesticus

De kip (Gallus gallus domesticus) is een zeer bekende gedomesticeerde vogel uit de familie van de fazantachtigen (Phasianidae) die weer behoort tot de orde Hoendervogels (Galliformes).

Er bestaat een zeer groot aantal kippenrassen. Zie daarvoor de lijst van kippenrassen.
Inhoud
[verbergen]

* 1 Kip in de natuur
o 1.1 Oorsprong
o 1.2 Kip als exoot
* 2 Anatomie en gedrag
o 2.1 Hiërarchie en intelligentie
o 2.2 Communicatie
o 2.3 Leeftijd
* 3 Haan
* 4 Hen
* 5 Voortplanting
* 6 Broeden
* 7 Kuiken
* 8 Ei
o 8.1 Eicel
o 8.2 Dooier
o 8.3 Eiwit
o 8.4 Schaal
o 8.5 Leg
o 8.6 Vorm
o 8.7 Kleur
o 8.8 Inhoud van het ei
o 8.9 Afwijkingen
* 9 Bijzondere Hoendersoorten
o 9.1 Zijdehoen of Wugu-ji
o 9.2 Gallus giganteus
* 10 Productie, verkoop en intensievering
* 11 Kip in de taal
* 12 Kip in de keuken
* 13 Zie ook
* 14 Bronnen, noten en/of referenties

[bewerk] Kip in de natuur

[bewerk] Oorsprong

De eerste kippen leefden rond 5000 v.Chr. hoog in de bomen van de Zuid-Aziatische jungle en werden Bankivahoen of ook wel rode boshoen of rode kamhoen genoemd. Met hun grote klauwen en sterke snavels waren het echte roofdieren. De wetenschappelijke/Latijnse naam voor deze vogel is Gallus gallus. Het Bankivahoen is erg schuw, wantrouwig, sluw en snel. Het is niet groot, ongeveer zo groot als de gemiddelde krielkip. Het Bankivahoen komt in India en Zuidoost-Azië nog steeds in het wild voor. Deze vogel heeft vanuit Azië waarschijnlijk het midden en het oosten van Europa bereikt. In het oude Sumer noemde men het de vogel uit Meluhha. De hen legt zo'n twaalf eieren per jaar.

[bewerk] Kip als exoot

In onder meer Nederland komt de kip voor als exoot. Het gaat hierbij om kippen uit gevangenschap die zijn verwilderd. Onder bepaalde omstandigheden (bijvoorbeeld door bijvoederen) worden het er zoveel dat ze gevaar voor het verkeer kunnen opleveren.

[bewerk] Anatomie en gedrag
Kopstudie van een Orpington

Een kip kan goed hard voedsel zoals maïskorrels eten. Wat ze oppikt komt eerst in een zak terecht (de krop). Het wordt daar met speeksel geweekt. Daarna zijn er twee magen die meehelpen om het voer fijn te krijgen. De kliermaag voegt maagsappen toe voor de verdere vertering. De spiermaag kneedt het voer en maalt het fijn met behulp van kleine steentjes die de kip oppikt. Daarom is het van belang bij kippen die op een beperkte ruimte leven om grit tot hun beschikking te stellen. Daarna wordt het voer verder verwerkt in de dunne darm. De reststoffen verlaten het lichaam via de endeldarm en de cloaca. Een kip heeft twee blindedarmen. Ze helpen bij de vertering van ruwvezels en onttrekken vocht aan de voedselmassa. Kippen hebben de neiging om naar rode voorwerpen te pikken, wat opmerkelijk is omdat hun kam en lellen zelf rood zijn. Wanneer een kip eenmaal bloedt door het pikken, kan het hierdoor gebeuren dat kippen elkaar uiteindelijk doodpikken. De kip heeft een intern kompas, dat gesitueerd lijkt in de ogen, waarmee ze zich kan oriënteren op het aardmagnetisch veld[1].

De kip kan haar kop heel ver in alle richtingen draaien. Dat komt door het grote aantal halswervels: veertien. De mens heeft er maar zeven. De kip kijkt niet ver. Wat meer dan vijftig meter verderop gebeurt, kan ze niet zien. Een kip heeft geen oorschelp. Wat op meer dan vijftig meter afstand gebeurt, hoort ze niet. Een kip ziet kleuren ook anders. Voor een kip is roodgeel de helderste kleur. Daarna volgt geel. Overigens heeft de kip wel oorlelletjes. Meestal legt een kip met witte lelletjes witte eieren en één met roze lellen bruine. De huid op de poten van de kip bestaat uit schubben, zoals bij reptielen. Reptielen hebben echter schubben op hun hele lichaam. Kippen hebben drie voortenen en een achterteen, behalve het zijdehoen en de houdan, die een extra teen hebben. Kippen hebben ook scherpe nagels om goed mee te kunnen graven en scharrelen. Alhoewel de kip oorspronkelijk een roofdier is, heeft het bankivahoen nog scherpere klauwen om mee te kunnen jagen.

[bewerk] Hiërarchie en intelligentie

In de groep heerst duidelijk een hiërarchie. Die rangorde wordt ook wel de pikorde genoemd. De plaats die een kip heeft in de pikorde bepaalt wie eten mag, en ook wanneer elke kip mag eten. In een heel grote groep kippen, of toom zoals dat ook wordt genoemd, kan een kip meer dan 100 andere soortgenoten herkennen op 'de ladder', en weten ook alle posities die elke kip op 'de ladder'heeft. Kippen hebben een zeer ingewikkelde hiërarchie en gaan dus ook op een zeer exacte manier met elkaar om. Wetenschappers hebben vastegesteld dat kippen daardoor dus een echte cultuur hebben, net als bij mensen. Kippen zijn heel slimme dieren, en dat moet ook als ze van 100 andere soortgenoten hun posities kunnen onthouden. Kippen kunnen zelfs 'oorzaak en gevolg' relaties begrijpen, en ze zijn zich er ook van bewust en Sterker nog, Kippen zijn zelfs intelligenter dan kleine mensenkinderen! Hun verstandelijke vermogens zijn veel groter dan die van kleine kinderen, want kippen zijn er zich van bewust dat objecten bestaan, zelfs als objecten voor hen verborgen worden gehouden. Dit zijn allemaal dingen die kleine kinderen niet kunnen. Kippen zijn ook tot zelfcontrole of zelfbeheersing in staat, en dat was eerder alleen aangetoond bij mensen en andere mensapen. Dit zijn bewijzen van een goed geheugen en ingewikkelde structuren in de sociale omgang, en dit is te vergelijken met de intelligentie van zoogdieren.[2] [3] [4]

[bewerk] Communicatie

Net zoals bij mensen en vele andere dieren communiceren kippen door middel van spraak, met hun stembanden. De 'kippentaal' is uitgebreider dan de meeste mensen denken. Kippen hebben ruim 30 tot 40 verschillende kippenwoordjes, die allemaal verschillende betekenissen hebben. 'Praten' of tokkelen, zoals veel mensen het noemen, gebeurt zelfs al voor dat de kip geboren wordt. Een moederkloek (moederkip) geeft haar kennis door aan haar kuikens, en dat gebeurt zelfs al terwijl de jongen nog in het ei zitten. De kuikens antwoorden terug door gepiep dwars door het eierschaal heen. Studies hebben vastgesteld dat er verschillende kippen verschillende waarschuwingen/oproepen maken, zo hebben kippen een luchtalarm, als er een roofvogel in de lucht vliegt dan maken ze een soort piepend en krakend geluid, en Bij gevaar aan de grond maakt een kip een paniekige kakelend geluid, en als een kip voedsel vind dan maakt een tck tck tck achtig geluid, en het is een boodschap aan de anderen van dat hij eten heeft gevonden en je kan het ook als een soort "hoera" vergelijken. Als je op [5] klikt, zie je 3 filmpjes van experimenten van het Animal Behaviour Lab uit de UK met kippen die waarschuwingen geven.

[bewerk] Leeftijd

De maximale leeftijd van een kip is afhankelijk van het ras. De 'gewone' bruine industriekippen, de hybrides, worden vaak niet ouder dan een jaar of 3. Maar sommige rassen kunnen wel 20 jaar oud worden. Verder spelen ook de levensomstandigheden van de kip een belangrijke rol. Gemiddeld worden de meeste rassen niet ouder dan 10 jaar.

[bewerk] Haan
Haan

Hoofdartikel: Haan

Mannelijke kippen worden haan genoemd. Zij onderscheiden zich van de vrouwtjeskip doordat ze meestal groter zijn, een staart met langere en meestal sikkelvormige veren hebben, bij gekleurde rassen meer kleuren veren hebben dan de hen, een grotere kam op het hoofd hebben en (grotere) sporen aan de poten hebben. Een gecastreerde haan is een kapoen. Ook het gedrag van een haan is anders dan dat van een hen.

[bewerk] Hen
Moederkloek met kuikens

Hoofdartikel: Hen

Een vrouwelijke kip wordt een hen genoemd. Wanneer hennen 5 tot 6 maanden oud zijn, kunnen ze eieren leggen. Het maximaal aantal eieren dat de hen kan leggen is gelijk aan het aantal eicellen dat bij de geboorte in de eierstok zit.

De hen heeft, in tegenstelling tot de meeste dieren, slechts één werkende eierstok, de linker, die in de lichaamsholte vlakbij de ruggengraat zit. Wanneer de hen voor de eerste keer een ei moet leggen, worden kam en lellen wat roder van kleur. Vaak gaat de hen geluiden maken die doen denken aan binnensmonds mompelen.


[bewerk] Voortplanting

Een haan die met een hen wil paren, pakt eerst met zijn snavel een pluk veren achter haar kop, zodat zij niet kan weglopen. Dan duwt hij zijn cloaca tegen de cloaca van de hen aan. De haan drukt dan zijn penis iets naar buiten en spuit de zaadcellen in de hen. Die bevruchten dan de eicellen in de eileider. De cloaca is een opening onder in de buik van een kip. Nadat de kip het bevruchte ei heeft gelegd, kan het ei op twee verschillende manieren worden uitgebroed. Een broedse hen kan dit doen, of men kan de eieren in een broedmachine uitbroeden. Na 21 dagen (dit kan één tot twee dagen afwijken) zullen de eieren uitkomen. Kuikens die met de broedmachine zijn uitgebroed hebben veel meer aandacht nodig dan kuikens die door een hen zijn uitgebroed. In het laatste geval hoeft men in principe alleen maar voor eten (opfokkorrel of kruimel 1 of 2, afhankelijk van de leeftijd) en drinken te zorgen. Heeft men kuikens uitgebroed met een broedmachine, dan zal men de kuikens warm moeten houden met een warmtelamp of -plaat.

[bewerk] Broeden

Het kan voorkomen dat een hen broeds wordt. Niet alle hennen worden broeds, maar als het gebeurt, gebeurt dit doorgaans in het voorjaar. De kip trekt zich dan terug op de plaats waar zij de eieren heeft gelegd en broedt ze uit. Dit duurt 21 dagen. Gedurende deze periode eet en drinkt de hen niet veel. Ook produceert ze minder ontlasting, zo blijft het nest schoner.

Tijdens de broedperiode stopt de kip met het leggen van eieren. Een broedse hen maakt typische geluiden (het zogenoemde klokken) en verlaat het nest zelden om te drinken, te eten of een stofbad te nemen. Ze houdt de eieren op een constante temperatuur (een kip heeft een lichaamstemperatuur van 41°C) en keert de eieren op bepaalde tijdstippen.

Als er geen eieren uitkomen, verlaat de broedse kip het nest meestal na verloop van tijd. Er zijn echter ook gevallen bekend waarbij de kip zich letterlijk doodbroedt.
Een broedende zijdehoen.
Een broedende zijdehoen.

[bewerk] Kuiken
Kuiken Leghorn (2 weken oud)
Kuiken Leghorn (2 weken oud)

Een ongetraind mens kan aan de buitenkant van het kuiken moeilijk tot niet zien of het een vrouwelijk of een mannelijk kuiken betreft. Bij sommige rassen is het onderscheid te maken aan de hand van de kleur van het kuiken, bij andere rassen is het mannelijke kuiken groter dan het vrouwelijke.


Kuikens kunnen nadat ze uit het ei gekropen zijn meteen lopen, eten en piepen. Ze zullen de eerste dagen vooral doorbrengen in het zachte, warme dons van de moederkloek; daarna zullen ze meer zelfstandig op stap gaan. Als de jongen ver afdwalen worden ze door middel van geluiden door de kloek teruggeroepen.

Aanvankelijk bestaat de vacht van een kuiken uitsluitend uit dons, maar al na enkele dagen verschijnen de eerste veertjes.

[bewerk] Ei

Een hen doet er ongeveer 25 uur over om een ei te maken. Als de eicel bevrucht is door een zaadcel, vormt het ei een bescherming voor het kuiken. Het embryo voedt zich met het eigeel en het eiwit en na 21 dagen broeden komt het kuiken uit het ei. Een eicel rijpt in zeven tot tien dagen tot dooier, deze bevindt zich later in het centrum van het kippenei. De dooier gaat door de eileider op weg naar buiten. Doordat het ei door de eileider wordt voortgestuwd, wordt de voorkant puntig, de achterkant blijft stomp. Alles bij elkaar duurt het ontstaan van een ei ongeveer 25 uur, van eicel tot ei.

De volgende dag gebeurt hetzelfde en zodoende legt een kip bijna elke dag een ei.

[bewerk] Eicel

Het proces begint met de enkele duizenden onrijpe eicellen die de kip bij haar geboorte in haar eierstok heeft (een kip heeft één actieve eierstok en een embryonale). Als de hen geslachtsrijp is, worden deze eieren één voor één rijp. Een eicel rijpt in zeven tot tien dagen tot dooier waarna de ovulatie plaatsvindt. De ovulatie is het startsein voor de opbouw van de rest van het ei. De eicel, genesteld in de nu voltooide dooier, wordt afgestoten door de eierstok en komt terecht in de trechtervormige opening van de eileider. De eileider is een holle, gekronkelde, flexibele buis met een lengte van ongeveer 75 centimeter. De binnenwand van deze buis bestaat uit klierweefsel, dat verschillende eiwitlagen rond de dooier afzet. Als de hen in de afgelopen weken gepaard heeft, zal het boveneinde van de eileider sperma bevatten, waardoor de eicel bevrucht kan worden.

[bewerk] Dooier

1. Kalkschaal
2.Schaalvlies
3.binnenste schaalvlies
4.Hagelsnoer
5.Buitenste eiwit
6.Middenste eiwit
7.Dooiervlies
8.Dooier
9.Kiemvlek (of vormingsdooier)
10.Donkere eigeel
11.klare eigeel
12.Binnenste eiwit
13.Hagelsnoer
14.Luchtkamer

Na ongeveer 15 minuten verdikt het dooiervlies. De dooier is een kogelronde bal van 3 tot 4 centimeter doorsnee en draait in de eileider rond met de draai-as in de lengterichting van de eileider. De kleur van de dooier varieert van geel tot oranje, afhankelijk van de voeding die de dieren hebben gehad. De kleur van de dooier wordt donkerder naarmate er meer caroteen in het voer van de kip zit. Caroteen zit onder andere in wortel. Als de kip dan maar één of twee keer per dag eet, in plaats van de hele dag door, zijn in de eierdooier duidelijk laagjes pigment te onderscheiden. In de dagen voor de ovulatie neemt de eierdooier sterk in grootte toe: er moeten immers voldoende voedingsstoffen in opgeslagen worden voor de broedperiode van drie weken. Een dooier is eigenlijk een eicel met veel reservevoedsel. Bijna iedere dag komt er een nieuwe dooier in het begin van de eileider.

[bewerk] Eiwit

Na ongeveer een kwartier bewegen eicel en eidooier zich naar een ander gedeelte van de eileider, waar binnen enkele uren zich vier afwisselend dikke en dunne lagen eiwit over de eierdooier vormen. Bij de eerste laag worden de hagelsnoeren gevormd, dit zijn de strengen waarmee de eierdooier aan de eierschaal vastzit en in het midden van het ei gehouden wordt. In het volgende gedeelte van de eileider worden eidooier en eiwit gewikkeld in twee sterke, dunne vliezen die bijna geheel aan elkaar vastzitten. Er is één open plekje, waar zich later een luchtbel zal vormen om het kuiken van de eerste ademteugen te voorzien. De vliezen dienen voornamelijk als bescherming tegen bacteriën. Gedurende de volgende vijf uur wordt het ei opgepompt met water en zouten die uit de eileiderwand door de vliezen in het eiwit gevoerd worden. Het draaien van het ei gaat nog door in het laatste deel van de eileider.

[bewerk] Schaal

Als daarna de schaalafzetting begint, worden de vliezen strak gespannen, doordat het eiwit nog wat vocht opneemt. Aan de zijkanten wordt het ei daarbij ingedrukt door de cilindervormige eileider. Zo ontstaat de kenmerkende cirkelvormige doorsnede van het ei. De uiteinden gaan bol staan door de spanning van de vliezen. De bolvorm ontstaat vanzelf. Het is de vorm waarbij de spanning gelijkmatig over het vlies wordt verdeeld. De vorming van de eischaal duurt ongeveer veertien uur. De schaal bestaat voor ongeveer 4% uit eiwit en voor 95% uit calcium-carbonaat. Tevens zit er nog wat magnesiumchloride en calciumfosfaat in de eischaal. In de eigang wordt de kleurstof van de eischaal gemaakt en aangebracht. Als laatste komt er een soort wasachtige laag om het ei, waardoor vochtverlies wordt tegengegaan. In de schaal zitten tienduizend luchtgaatjes. Door die gaatjes komt zuurstof in het ei en verlaten koolstofdixide en water het ei.

[bewerk] Leg

Een hen legt in principe het hele jaar door, behalve als ze broeds is, in de rui is of ziek is. De energie wordt dan in het nieuwe verenpak of in het herstel van een ziekte gestoken. In de maanden december en januari komt de leg op een laag pitje te staan. Dit is de donkerste periode van het jaar en is voor de hen een periode om een beetje tot rust te komen en energie te verzamelen voor het voorjaar om dan weer veel eieren te leggen en eventueel te broeden. Kippen hebben een open bekken. Dit betekent dat de schaambeenderen niet gesloten zijn aan de onderzijde. Daardoor is er aardig wat ruimte voor het ei.

[bewerk] Vorm

Een kippenei is ovaal. 'Ovaal' is afgeleid van het Latijnse woord ovum, dat ei betekent. Eigenlijk staat in het eerste zinnetje: een ei is eivormig. 'Ovum' is afgeleid van het Latijnse woord avis, dat vogel betekent. Ovum is 'het ding van de vogel'. Doordat het ei door de eileider wordt voortgestuwd, wordt de voorkant puntig, de achterkant blijft stomp.

[bewerk] Kleur

De meeste eieren zijn bruin of wit. Er zijn echter ook rassen die blauwe of groene eieren leggen. De kleur wordt in de eileider aangebracht en is karakteristiek voor het ras.

[bewerk] Inhoud van het ei

In elk ei zit een luchtkamer die tijdens het broeden groter wordt naarmate het embryo zich verder ontwikkelt. Hieraan kan afgemeten worden hoe ver de ontwikkeling gevorderd is. Een ei bevat ongeveer dertien procent eiwit, elf procent vet, veel mineralen (vooral ijzer) en veel vitamines A, B en D. De rest is water. Eiwit vormt samen met water het belangrijkste bestanddeel van het wit van het ei. De andere stoffen zitten in de dooier (het eigeel). De eidooier bevat overwegend onverzadigde vetzuren. In het eigeel zit ook cholesterol. De voedingswaarde van het ei kan enigszins worden gestuurd door de samenstelling van het voer te veranderen.
Een ei van 60 gram bevat:
Energie 356 KJ/87kcal
Eiwit 8 gram
Vetten 9 gram
Natrium 90 milligram
Kalium 90 milligram
Calcium 36 milligram
Fosfor 135 milligram
IJzer 1,2 milligram
Vitamine A 0,12 milligram
Vitamine B1 0,1 milligram
Vitamine B2 0,2 milligram
Vitamine B6 0,1 milligram

[bewerk] Afwijkingen

* Soms komen twee eicellen(dooiers) tegelijk vrij in de eileider van de hen. Zo'n ei heet een dubbel-dooier. Een dergelijk ei zal, als het wordt uitgebroed, nooit twee gezonde kuikens kunnen bevatten.
* Soms legt een hen een ei zo groot als een duivenei. Zo'n ei ontstaat, doordat een stukje eiwit zich losmaakt van de wand van de eileider. Om dat eiwit vormt zich vervolgens een eivlies en een schaal. Zo'n ei wordt ook wel een 'scheet' of 'hanenei' genoemd.
* Soms heeft een ei wèl een vlies maar géén schaal. Dit is een windei.
* Sommige eieren zijn sterk gerimpeld of aan één zijde afgeplat.
* Soms scheurt er een klein bloedvaatje in de eierstokken van de kip waardoor er wat bloed in het ei terecht kan komen. Het is een misverstand te denken dat een dergelijk ei bevrucht zou zijn. Een dergelijk bloedstipje in het ei kan met een natgemaakte lepel worden verwijderd.

[bewerk] Bijzondere Hoendersoorten

[bewerk] Zijdehoen of Wugu-ji

Een van de meest aparte kippensoorten is het Zijdehoen of Wugu-ji, ook wel Neger- en Morenhoender genoemd vanwege zijn zwarte huid. Het Zijdehoen heeft zelfs zwart vlees en zwarte botten. Het Zijdehoen heeft een aparte vacht, het vacht lijkt meer op haar dan op veren. En het zijdehoen heeft ook 5 tenen aan de voeten in plaats van de gebruikelijke 4. De tenen zijn ook voorzien van lange klauwen. Ook aan de armen (vleugels) heeft het zijdehoen 4 vingers waarvan twee aan elkaar gegroeid (zoals bij elke vogel) en nog een gewone vinger en een extra vinger. De laatse twee genoemde vingers hebben klauwen. En waarschijnlijk leefde het Zijdehoen van oorsprong in de himalaya gebergte.

Zie voor meer info: Zijdehoen.*

[bewerk] Gallus giganteus

Waarschijnlijk heeft er ooit een reuzenhoen bestaan: Het legendarische reuzen(vecht)hoen Gallus giganteus. Over deze hoen is weinig bekend. Hij moest reeds een lange tijd uitgestorven zijn. Gallus giganteus moest er uit gezien hebben als de Maleier. De Maleier is een oeroud vechthoender met lange grote poten, een sterke snavel en een walnootkam. En waarschijnlijk stamt de Maleier af van Gallus giganteus, alleen moest Gallus giganteus wel veel groter geweest zijn. Alhoewel de Maleier vroeger al een schedelhoogte van 90 cm had.

Amerikaanse mariniers ontdekten in de Tweede wereld oorlog op het eiland Saipan, de grootste eiland van de Marianen in het zuidelijke gedeelte van de Grote oceaan, een ogenschijnlijk in het wild levend zeer groot en fors junglehoen van een Maleierachtig vechthoendertype. Op initiatief van de mariniers werden na het beëindigen van de oorlog enige exemplaren naar Noord en Zuid Amerika verscheept in het bijzonder naar Braziliaanse belangstellenden. DR J.D. Burnette, Olmsted Falls/Ohio een van de grootste gangmakers en verbreider van de dit ras, vermeldt echt sensationele gewichtslimieten van 4,36-9,68 kg voor de haan en 2,9-7,26 voor de hen. Tegelijkertijd ziet dr Burnette in de Saipan Junglehoenders het levende bewijs dat de Gallus giganteus nooit uitgestorven is. Echter in internationaal verband moet zal bewezen worden dat de opgegeven mammoetgewichten ook werkelijk gerealiseerd kunnen worden. In dat verband stemmen de verschillen van 5 kg tussen minimum en maximum gewicht, iets wat bij andere hoenders niet aangetroffen wordt, tot nadenken. In sommige gevallen zouden opgerichte Saipanhanen een schedelhoogte bereiken van 90 cm en over een platte aarbeikam beschikken; soms ontbreekt deze geheel. De snavel is hoornkleurig, en bij donkere kleurslagen is deze ook geheel donker. De kin en oorlellen zijn klein of ontbreken soms. De diepliggende gele ogen worden goed beschermd door de sterk ontwikkelde wenkbrauwen. De kop is sterk en lang en de rug is eveneens vrij lang. De sterk bevederde staart wordt betrekkelijk vlak, en bij de hennen recht gedragen. De schouders zijn goed ontwinkeld en de vleugels worden net als bij Maleiers op de rug gedragen. De lange sterke loopbenen zijn geel. De kleurslagen zijn goud, platina, wit en wildkleurig.

Zo moest Gallus giganteus er waarschijnlijk uit hebben gezien, maar waarschijnlijk veel groter.

[bewerk] Productie, verkoop en intensievering

Kippen worden gehouden voor hun vlees en voor hun eieren. De 19de eeuwse kleinschalige gemengde bedrijven zijn steeds verder gaan intensieveren met onder andere als resultaat de huidige legbatterijen. Batterijkippen worden binnen gehouden in vrij kleine kooien.

Doordat er pluimveebedrijven met grote aantallen dieren dicht bij elkaar staan, maar ook omdat er steeds meer kippen buiten lopen (Freiland) en dus in contact komen met wilde vogels. Zijn er meer uitbraken van ziektes, zoals vogelpest. Kippenvlees en ook rauwe eieren bevatten in Nederland en België soms de salmonella bacterie, die ernstige voedselvergiftiging kan veroorzaken, mede doordat de consument de producten niet goed bereidt of bewaart.

Als een kip voorheen op een boerderij geslacht werd, gebeurde dat door de kop eraf te hakken. De kip kan daarna nog een tijdje reflexmatig blijven rondrennen.
Enige begrippen:

* Biologische kippen: Een biologische kip (500.000 in Nederland, cijfer van 2005)heeft 4 m2 weiland ter beschikking. Daarnaast is er stalruimte, waar de kip 's nachts slaapt en 's ochtends z'n eitje legt (ze worden dan even opgehokt), hier delen zes kippen samen 1 m2. De snavels worden niet geknipt of gebrand. Het mengvoer van deze kippen is voor 80 procent biologisch. Er wordt geen genetisch gemanipuleerd voedsel gegeven. De kippen hebben legnesten, zitstokken en een stofbad, evenals gewone scharrelkippen.
* Freiland kippen: Of vrije uitloopkip(4.3 milj. in 2005). De naam zegt het al: deze scharrelkippen lopen net als de biologische kippen buiten in het weiland. De snavels mogen geknipt of gebrand worden. De kippen hebben ook de beschikking over legnest, zitstokken en een stofbad. Voor meer info, zie 'Scharrelkippen'.
* Scharrelkippen: In Nederland (2005) leven 10,3 miljoen scharrelkippen. Negen kippen delen samen 1 m2. Ze kunnen niet naar buiten. De snavels mogen geknipt of gebrand worden. De dieren krijgen mengvoeder en ze hebben de beschikking over legnesten, zitstokken en een stofbad.
* Batterijkippen: In een legbatterij zitten 18 kippen per m2. Nederland (2005) heeft 14.5 miljoen batterijkippen. De dieren kunnen niet naar buiten, de snavels worden geknipt of gebrand en er zijn geen legnesten, zitstokken of stofbaden.
* Vleeskippen: Vleeskippen zijn kuikens van ongeveer 6 weken oud. In deze 6 weken groeien ze tot een gewicht van zo'n 2,5 kilo. De kuikens worden gehouden in grote schuren waar 16 tot 24 dieren per m2 zitten. De kuikens kunnen niet naar buiten en de schuren hebben geen ramen. Omdat slapende dieren niet groeien, worden de kuikens 23 uur per dag wakker gehouden.

Kip wordt in supermarkten en door slagerijen verhandeld. Een speciaalzaak voor kippenvlees en wild heet een poelier, van het Franse woord voor kip, poule.

[bewerk] Kip in de taal

* een lekker kippie: een aantrekkelijke vrouw of aantrekkelijk meisje
* er als de kippen bij zijn: er snel bij zijn om ergens een voordeel uit te behalen
* met de kippen op stok gaan: vroeg gaan slapen
* kippenborst: een borst waarvan het borstbeen sterk naar voren steekt; ook: spotnaam voor een nauwelijks gespierde borstkas
* kippenvel: huid waarbij de haren door de kou overeind staan, zodat de huid eruit ziet als die van een pas geplukte kip
* praten als een kip zonder kop: veel praten, maar weinig zinvols vertellen
* kip, ik heb je: het was lastig, maar het is gelukt
* de kip met de gouden eieren slachten: iets wat goed rendeert voor de korte termijn verkopen
* er is geen kip te zien: er is niemand te zien.
* zich kiplekker voelen: zich erg lekker voelen
* hanengedrag: gedrag als van een macho
* zijn haan koning laten kraaien: de baas spelen
* daar kraait geen haan naar: er is niemand die er iets om zal geven
* haantje de voorste zijn: vaak vooraan staan
* zij heb kip (Utrechts dialect): zij is zwanger [Bron: De vollekstaol van de stad Uterech, B.J. Martens van Vliet]
* de haan kraait koning als zijn hen er niet is: de man is baas in huis als de vrouw even weg is
* met de hennen op het rek en met de haan er weer af: 's avonds vroeg naar bed en er 's morgens er weer op tijd uit

[bewerk] Kip in de keuken

Kip kan op veel manieren bereid worden als voedsel, bijvoorbeeld in de grill, op de barbecue, gebakken of gebraden met allerhande kruiden en wijn, maar ook wel gekookt voor in soep. Kip is wereldwijd het meest gegeten stukje vlees.

In de Indonesische keuken wordt kip Ajam genoemd.

[bewerk] Zie ook

* Kippenvlees
* Lijst van kippenrassen

[bewerk] Bronnen, noten en/of referenties
Bronnen, noten en/of referenties:

1. ^ Wiltschko, W. et al. (2007) "The magnetic compass of domestic chickens, Gallus gallus", Journal of Experimental Biology, 210, pp. 2300-2310
2. ^ Jennifer Viegas "Chickens worry about the future, 210, pp. 2300-2310
3. ^ waardelozehaantjes.nl "Natuurlijk Gedrag, 210, pp. 2300-2310
4. ^ Roger Highfield So who are you calling bird brain? Chatter of chickens proves they are brighter than we thought, 210, pp. 2300-2310
5. ^ Animal Behaviour Lab Filmpjes van de reacties en waarschuwingen van een kip, 210, pp. 2300-2310

Wikibooks Wikibooks heeft een huisdierengids over dit onderwerp: Kip
Wikimedia Commons Meer afbeeldingen die bij dit onderwerp horen zijn te vinden in de categorie Gallus gallus van Wikimedia Commons.


Categorieën: Kip | Aziatische exoot in Europa

Hond
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Dit is een semibeveiligde pagina.
___
Wikipedia:Beveiligde pagina's

Voor de vlaktemaat, zie hont

Hond
Parson Russell-terrier
Parson Russell-terrier
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Mammalia (Zoogdieren)
Orde: Carnivora (Roofdieren)
Familie: Canidae (Hondachtigen)
Geslacht: Canis
Soort: Canis lupus (Wolf)
Ondersoort
Canis lupus familiaris
Linnaeus, 1758
___
:Afbeelding:Hond.ogg

Geluid afspelen
(download/info)

De hond (Canis lupus familiaris) is een roofdier uit de familie van de hondachtigen (Canidae). Het dier komt op alle continenten voor, meestal in gezelschap van de mens, want de hond is het oudste huisdier. Al vele duizenden jaren wordt de hond gebruikt voor bewakingstaken, bij de jacht, als herdershond en als trekdier. Nog steeds heeft hij werk als politiehond of hulphond, maar de meeste honden worden tegenwoordig gehouden als gezelschapsdier.
Inhoud
[verbergen]

* 1 Terminologie
* 2 Anatomie
o 2.1 Benamingen
o 2.2 Tandformule
o 2.3 Oren
o 2.4 Ogen
o 2.5 Neus
* 3 Afstamming van de hond
o 3.1 Domesticatie
o 3.2 Oudheid
o 3.3 Middeleeuwen en Nieuwe Tijd
o 3.4 Moderne Tijd
* 4 Voeding
* 5 Voortplanting
o 5.1 Puberteit
o 5.2 Cyclus
o 5.3 Dekking
o 5.4 Dracht en geboorte
o 5.5 Levensverwachting
* 6 Gevolgen van inteelt
* 7 Communicatie van honden
o 7.1 Lichaamstaal
o 7.2 Communicatie met de mens
+ 7.2.1 Taalgebruik
+ 7.2.2 Blaffen en grommen
* 8 Opvoeding
* 9 Reizen binnen de Europese Unie
* 10 Symbool
* 11 Media
o 11.1 Bestaande honden
o 11.2 Fictieve honden
* 12 Top-tien van honden in België
* 13 Zie ook
* 14 Externe links
* 15 Afbeeldingen
* 16 Bronnen, noten en/of referenties
* 17 Referenties

Terminologie
Pup of puppy: Een jonge hond, voor de geslachtsrijpheid, ook Welp
Teef: Een vrouwelijke hond
Reu: Een mannelijke hond, verouderd Rekel

Anatomie

Benamingen


1. Stop (overgang tussen hersenschedel en snuit)
2. Snuit (of voorsnuit)
3. Keel
4. Schouder
5. Elleboog
6. Pols
7. Kroep (of kruis)
8. Dij
9. Spronggewricht (of hak)
10. Middenvoet
11. Schoft (het hoogste punt van de schouder)
12. Kniegewricht
13. Voeten (of poten)
14. Staart

Tandformule
Tandformule van de hond
Tandformule van de hond

Het definitieve gebit van honden bestaat uit 42 tanden. In elke kaakhelft telt het 3 snijtanden (Incisivi, I), één hoektand (Caninus, C) en 4 premolaren ofwel knipkiezen (Premolaren, P). In de bovenkaak zijn er bovendien twee, in de onderkaak 3 molaren of knobbelkiezen (Molaren, M). [1] De grote P4 in de bovenkaak en de M1 in de onderkaak worden de scheurkiezen genoemd.

Grafisch uitgedrukt is de tandformule van volwassen honden:

Het melkgebit van honden bevat 28 tanden. De P1 en de molaren hebben geen melktandvoorganger. De melktanden worden in tandformules meestal met een kleine letter aangeduid, de tandformule is als volgt:

De tandwisseling zal vanaf de vierde maand plaatsvinden. Tijdens de tandwisseling kan bij de pup, vergelijkbaar met kinderen, tandpijn ontstaan. Pups zullen in deze periode daarom vaak op allerlei dingen knagen.


Oren

Het gehoor is bij de hond sterk ontwikkeld. Hij kan hogere frequenties waarnemen dan de mens. Het bereik ligt bij een optimaal gehoor:

* Mens ~ 20 - 20.000 Hz, maximale gevoeligheid tussen 1000 en 4000 Hz.
* Hond ~ 15 - 50.000 Hz (sommige bronnen spreken zelfs van 100.000 Hz), maximale gevoeligheid rond 8000 Hz. Honden zijn verder in staat, over een afstand van 25 meter frequenties rond de 1 á 2 Hz te horen.

De beweeglijke oorschelpen van de hond maken het mogelijk om een geluid driedimensioneel te lokaliseren, hij kan dat daarom veel beter dan de mens. Een hond kan de richting waaruit een geluid komt met een afwijking van 2% bepalen (bij de mens meer dan 15%). Bij de beweging van de hondenoren zijn niet minder dan 17 spieren betrokken.

Honden met hangoren hebben een iets zwakker vermogen om geluid te lokaliseren. De oren hebben echter naast hun fysieke functie ook een belangrijke taak bij de communicatie met andere honden, en met de mens. Ook op dit punt zijn honden met hangoren dus enigszins in het nadeel.

Ogen

Vroeger werd aangenomen, dat honden enkel grijstonen of 'zwart-wit' konden zien. Uit nader onderzoek is echter gebleken dat honden wel degelijk kleuren kunnen zien, maar wel anders dan de mens.

Het oog van de hond bevat, zoals bij alle zoogdieren twee verschillende receptoren. De staafjes zijn voor de waarneming van grijstonen verantwoordelijk, de kegeltjes voor het zien van kleuren. In het oog zijn meer staafjes dan kegeltjes, en staafjes hebben minder licht nodig om een signaal aan de hersenen te geven.[2] De kegeltjes zorgen voor het kleurenzien, indien er genoeg licht aanwezig is.

In het oog van honden is zoals bij de meeste zoogdieren een speciale anatomische structuur (Tapetum lucidum) aanwezig, dat invallend licht terugkaatst, en zo het bestaande licht versterkt.[3] Dit verklaart, waarom honden in de schemering veel beter kunnen zien dan mensen (bij wie deze structuur afwezig is).

Het oog van de hond heeft 2 verschillende types kegeltjes, die op groen of blauw licht reageren. Dit in tegenstelling tot de mens, die over 3 verschillende types beschikt, die op rood, groen en blauw licht reageren. Hierdoor wordt bij de hond maar een deel van het menselijk spectrum afgedekt. Rood is een kleur die de hond niet kent, en als (donker)groen waarneemt. Een rode bal in het gras is voor de hond dus lastig te zien.

Een ander verschil is dat het hondenoog in het bereik rond 430 nanometer (zie tekening) de grootste gevoeligheid vertoont. Bij de mens is dit rond 530 nanometer. De scherpte van het beeld is waarschijnlijk kleiner dan bij de mens en meer op beweging geoptimeerd. Stilstaande dingen worden door de hersenen onderdrukt en zijn door de hond minder goed waartenemen. [4]

Het gezichtsbereik van de hond is circa 240 graden. Het is duidelijk groter dan dat van de mens, mede door de zijdelings implantatie van de ogen op de schedel. Het bereik waarin een hond drie-dimensionaal kan zien is met 120 graden ongeveer even groot als dat van de mens.

Neus

De reukzin van honden is veel beter ontwikkeld dan bij de mens. In de eerste plaats komt dit door het grotere aantal reukcellen. Men kan stellen, dat hoe langer de snuit, des te beter het reukvermogen. Tussen de verschillende honderassen bestaan dan ook aanzienlijke verschillen op dit punt. De mens heeft ongeveer 10 cm² reukepitheel, de hond daarentegen gemiddeld 100 cm², maar dat varieert tussen 30 cm² bij een Franse buldog en 169 cm² bij een Duitse herder.[5] Beroemd en berucht is de bloedhond vanwege zijn vermogen om sporen te volgen.

De kwaliteit van de reukzin wordt echter ook door andere factoren bepaald, want metingen hebben aangetoond dat het reukvermogen van een hond rond één miljoen keer beter is dan dat van de mens. Daarbij speelt dat honden met korte inspiraties rond 300 keer per minuut kunnen ademen, zodat er steeds nieuwe aanvoer van verse lucht is. Het belangrijkste onderdeel van het reukvermogen vormen echter de hersenen.

In de hersenen worden de binnenkomende signalen verwerkt. Het is aangetoond, dat honden 'stereo' kunnen ruiken. De hond voelt dus of een geur van rechts of van links komt. Op deze manier kan hij de richting van een geurspoor beoordelen. De reukhersenen[6] zijn in vergelijking met de mens ook veel groter. [7] [8] Ze nemen 10% van de hondenhersenen in beslag (tegen 1% bij de mens). Honden kunnen bovendien geuren ook via het Orgaan van Jacobson waarnemen.

Brachycephale honden kunnen door onder meer de anatomische bouw van hun schedel en ademhalingswegen moeilijkheden bij de ademhaling hebben.
Meer informatie over Brachycephale honden

Afstamming van de hond
Oervader van de hond
Oervader van de hond

Volgens genetisch onderzoek van Caries Vila (1997) zijn er op grond van verschillen in het mitochondrionaal DNA vier verschillende groepen hondenrassen te onderscheiden, die mogelijk het resultaat zijn van vier verschillende domesticaties in het verleden.

Wel is duidelijk dat de hond afstamt van de wolf (Canis lupus) en niet van de coyote, de jakhals of een andere hondachtige: de verschillen van hond en wolf met al deze soorten zijn veel groter dan die tussen hond en wolf. De grijze wolf komt, althans kwam, over een groot verspreidingsgebied voor in de Verenigde Staten van Amerika, Europa en Azië. Het is op grond van de genetische analyse niet duidelijk of de hond nog van een specifieke ondersoort van de wolf afstamt zoals de Perzische wolf (C. lupus pallipes), omdat die bij de gebruikte methode genetisch niet te onderscheiden was van de andere typen wolven.

Groep één van de vier door Vila onderscheiden categorieën is weer in verschillende takken onder te verdelen, waarvan een zuidoostelijke tak o.a. de Australische dingo bevat, een primitieve hond die ook in het wild leeft en zich van de meeste gedomisticeerde honden onder meer nog onderscheidt door een jaarlijkse voortplantingscyclus.

Genetisch onderzoek naar verschillen in het mitochondrionaal DNA van de hond toont een nagenoeg identieke (0.2% verschil) basenvolgorde aan met die van de grijze wolf, wijzend op een directe afstamming in het (evolutionair gezien) recente verleden. (Het verschil tussen wolven en coyotes was b.v. 4%).[9] [10]

Domesticatie
Voor het hoofdartikel over domesticatie, zie ook domesticatie

Rudyard Kipling schreef in Just so stories: "De wilde hond kroop in het hol en legde zijn kop in de schoot van de vrouw, en de vrouw zei: Zijn naam is niet meer wilde hond, maar beste vriend. " [11]

Het meest recente onderzoek plaatst de oorsprong van de hond in het Verre Oosten, rond 15.000 jaren geleden. [11] [12] Oudere schattingen gingen van een begin van de domesticatie rond 40.000 - 100.000 jaar geleden uit.[11] De vraag die men zich moet stellen is, hoe en waarom werd de wolf tot huishond (Canis lupus familiaris). In de late laatste ijstijd veranderden ook de leefomstandigheden van de Homo sapiens. De dominante bestaanswijze veranderde van nomade in boer, waardoor mensen lange tijd op dezelfde plaats bleven. De 'wilde honden' begonnen in deze tijd de nabijheid van de mens op te zoeken en van hun afval te leven. Er kan dus sprake zijn van een zekere co-evolutie. [13] Andere onderzoekers gaan ervan uit dat de mens een actievere rol speelde in de eerste stappen die tot een domesticatie van de hond leidde. [14]

Hoewel de geschiedenis van de domesticatie van honden niet geheel duidelijk is, is die van vossen wel empirisch onderzocht. De geneticus Dmitry K. Belyaev begon in 1959 met een reeks vossen een domesticatieexperiment. In zijn instituut selecteerde hij vossen voor de volgende generatie enkel op tamheid. Ongeveer 5% van de mannelijke dieren en 20% van de vrouwelijke dieren mochten een volgende generatie stichten. 40 jaren en 45.000 vossen later, na 35 generaties van selectie op tamheid zijn de vossen uit dit experiment gedomesticeerd. [15]

Oudheid
Honden in het Oude Egypte
Honden in het Oude Egypte

In de oudheid waren al een reeks van dieren die we vandaag ook nog kennen gedomesticeerd. In het Oude Egypte tonen wandschilderijen aan, dat de mens in dit tijdperk reeds veel gebruik maakte van dieren. Zij werden onder meer voor de jacht gebruikt. Ook diersoorten die we vandaag niet meer als gedomesticeerde dieren kennen, zoals hyena's werden in dit tijdperk gehouden. [16] Goden, zoals Anubis kregen (voor een deel) het uiterlijk van dieren. Men was zich bewust van de specifieke eigenschappen van dieren.

Ook in het Oude testament in de bijbel, die rond dit tijdperk ontstond, zijn een reeks verwijzingen te vinden. In Genesis (1,25-26) staat bijvoorbeeld geschreven: "God maakte alle soorten wilde dieren, vee en kruipende dieren, elk naar hun eigen soort. God zag dat ook dat goed was. Toen zei God: "Laat Ons mensen maken die op Ons lijken en kunnen heersen over alle dieren op aarde, in de zeeën en in de lucht.".

Wetenschappers hebben de oorsprong van onze huidige hondenrassen met behulp van mitochondriaal DNA tot vier stamgroepen gereduceerd die rond deze tijd werden gehouden. [9]

Middeleeuwen en Nieuwe Tijd
De hond is al eeuwenlang de mensenvriend bij uitstek, portret van Frederik de Grote met zijn zus
De hond is al eeuwenlang de mensenvriend bij uitstek, portret van Frederik de Grote met zijn zus

Rond 1350 werd door Gaston Pheobus in een boek de eerste medische behandelingen van honden beschreven, die bij de jacht werden ingezet. [17] In de Nieuwe Tijd werden honden niet meer enkel gehouden om bij de jacht te helpen, te waken, dingen te trekken of te dragen maar ook als gezelschapshond, zoals talrijke schilderijen uit deze tijd tonen. Men begon niet meer enkel op het doel van de hond, maar ook op zijn uiterlijk te letten. Dit leidde in de Moderne Tijd tot de oprichting van de eerste kennelclubs en rasverenigingen.

Moderne Tijd

Vooral in de laatste 200 jaar heeft door gericht fokken de explosieve vermenigvuldiging van rassen en varianten plaatsgevonden. De herontdekking van de regels van Mendel, de oprichting van kennelclubs en rasverenigingen en de oprichting van de Fédération Cynologique Internationale (FCI) in 1911 leidde ertoe dat vandaag 331 verschillende hondenrassen door het FCI erkend zijn. De lokale organen zijn in Nederland de Raad van Beheer op Kynologisch Gebied in Nederland en in België de Koninklijke Maatschappij Sint Hubertus. In de Verenigde Staten heeft zich een tweede overkoepelend orgaan gevoormd, dat qua rasstandard, indeeling van rassen en erkenning van rassen verschilt van de FCI.

Honden die niet tot een specifiek ras behoren, worden als een bastaardhond,een straathond of als rasloos bestempeld.
Geschiedenis van de relatie tussen mens en hond

Voeding

De huidige gezelschapshond is van nature vleeseter, met een spijsverteringsstelsel dat bijna identiek is aan dat van wilde honden en wolven.

Zoals in de humane gezelschap vormt obesitas in hondenpopulaties een ernstig probleem voor de gezondheid van het dier. Dit is deels te verklaren door een te hoge energieopname en deels door een afname van activiteit. [18]

De meeste comercieel beschikbare voeders zijn optimaal afgestemd op de voedingsbehoefte van honden. [19]Supplementaties zijn dan ook niet nodig en hebben vaak een negatief effect. Zo kan de supplementatie van calcium tot blaasstenen en botafwijkingen lijden.[20] [21] Hoewel de meeste honden commerciële voeders zoals kant-en-klare brokken of blikvoer krijgen, zijn er steeds meer mensen die overgaan op "rauw voer" of "Barf". De basis bestaat uit rauw vlees en botten.

De voedingsbehoefte van honden varieert niet enkel met de activiteit, maar ook met het ras, de leeftijd en de omgevingstemperatuur. Men kan stellen, dat de behoefte voor onderhoud van een dier bij normale activiteit rond de 500 kJ per kilogram metabool gewicht per dag ligt. Dit kan oplopen tot 4200 kJ per kilogram metabool gewicht per dag bij zeer actieve dieren, zoals sleehonden. [22]
Voor een meer uitgebreide artikel over de voeding van honden
Voor het gebruik van de hond zelf als voedsel, zie het artikel 'hondenvlees'

Voortplanting

Puberteit

De puberteit van reuen begint gemiddeld op een leeftijd van 6 maanden en is meestal op een leeftijd van 12 maanden afgesloten. Een teef zal haar eerste loopsheid op een leeftijd van 6 tot 9 maanden vertonen. Dit is echter aan een sterkere variatie onderworpen en kan bij grote rassen uitgesteld zijn tot een leeftijd van zelfs 2 jaar.[23]

Cyclus

Teven zijn in het wild mono-oestrische dieren, zij worden maar een keer per jaar loops. Bij sommige van de gedomisticeerde rassen is dit behouden gebleven. Vooral rassen zoals de saarlooswolfhond, waar recentelijk wolvenbloed is ingefokt vertonen deze eigenschap. De resterende gedomisticeerde honden zijn 2 - 3 keer per jaar loops. Tussen de verschillende loopsheden liggen gemiddeld 7 maanden, maar het tijdsinterval is per hond aan grote variaties onderworpen.

De loopsheid wordt in twee fasen opgedeeld, die elkaar opvolgen. In de eerste fase (pro-oestrus) zal de vulva van de teef opzwellen en zal de teef een bloederige uitvloei vertonen. De afgegeven feromonen trekken andere reuen aan, maar de teef laat zich in dit stadium nog niet dekken. Deze fase duurt gemiddeld negen dagen (varieerd tot 17 dagen). In een tweede fase neemt de zwelling van de vulva iets af en wordt de uitvloei minder. De kleur verandert van rood naar geelbruinachtig. De teef trekt nu naast reuen ook andere teven aan. De teef accepteert nu de reu en een dekking kan plaatsvinden. Ook deze fase duurt gemiddeld 9 dagen (varieert tot 21 dagen). Tijdens de tweede fase (oestrus) zal de eisprong plaatshebben.

De loopsheid van de teef wordt, als er geen bevruchting heeft plaatsgevonden, gevolgd door een derde fase (metoestrus). Als de bevruchting wel heeft plaatsgevonden wordt deze gevolgd door een dracht (zie later). Deze fase duurt ongeveer 64 dagen (=drachtduur).

Na de metoestrus volgt een fase van seksuele inactiviteit (anoestrus), die gemiddeld 4 maanden duurt (grote variaties op de duur). De anoestrus wordt opnieuw gevolgd door een loopsheid. [23]

Dekking

Daar waar mogelijk, is het aan te raden een teef niet direct tijdens de eerste loopsheid te laten dekken maar tot een leeftijd van 2 jaar te wachten (ongeveer de derde loopsheid).

Na enkele stotende bewegingen treedt er bij de reu een zwelling op van de bulbus glandis, een zwellichaam rond de penis. Hierdoor blijft de reu in de vagina van de teef hangen. Contracties van de vagina lokken bij de reu dan een ejaculatie uit. De ejaculatie treedt in meerdere fracties op en duurt lang. Gemiddeld lost een reu bij een ejaculatie 5 tot 10 ml sperma (variaties van 2-25 ml). In het ejaculaat zijn 200 tot 300 miljoen zaadcellen per mm3 aanwezig. Na enkele minuten komt de reu (na het afzwellen van het zwelllichaam) vanzelf los. Losrukken van reu en teef door de mens is voor beiden zeer gevaarlijk en pijnlijk. [23]

Dracht en geboorte

Na een gelukte dekking zal de teef drachtig worden. Gemiddeld duurt een dracht bij honden ongeveer 64 dagen. Bij een bouvier hond kan dit zelfs 85 dagen duren! Wanneer de teef een groot nest verwacht kan de geboorte enkele dagen eerder plaatsvinden, wanneer de teef weinig puppy's verwacht kan de geboorte enkele dagen later plaatsvinden. De puppy's zijn de eerste tien dagen nog blind. De teef zal haar puppy's ongeveer drie weken lang zogen. Daarna kunnen de puppy's overgaan op puppyvoeding. De puppy's zijn na 5 tot 7 weken volledig gespeend. [23]

Levensverwachting

Een hond kan met goede verzorging 15 jaar worden.

Gevolgen van inteelt

De verschillende rassen van honden zijn in het verleden door strenge selectie ontstaan. Fenotypische kenmerken, zoals bij voorbeeld vachtkleur, zijn bij honden vaak op recessieve genen gecodeerd. Om een stabiele vachtkleur van een ras te verkrijgen, was het dus nodig nauw verwante honden met elkaar te kruisen. Dit heeft de kans verhoogd, dat er ook honden met bepaalde genen, die ziekte bij een hond veroorzaken, ontstaan. Deze honden worden en werden niet altijd uit de fokkerij geweerd, waardoor hun erfgoed verspreid wordt.

Tegenwoordig tracht men, door gericht fokken en weren van aangetaste dieren uit de fokkerij, de genetische ziekten te beperken. Voor sommige aandoeningen is dit eenvoudiger dan voor andere aandoeningen. Voor bepaalde rassen is het voorgeschreven, fokdieren op genetische ziekten te laten testen. Een voorbeeld hiervan is heupdysplasie.

Ook stamboomonderzoek en berekening van inteeltfactoren worden vandaag de dag gebruikt om het risico op overdracht van genetische ziekten zo laag mogelijk te houden.
Genetische ziekten van de hond voor een meer uitgebreid overzicht

Communicatie van honden

Lichaamstaal

Honden hebben een eigen lichaamstaal. Deze wordt gebruikt voor communicatie met andere honden maar ook de mens.

Communicatie met de mens

De communicatie met honden is vrij universeel. Iedereen heeft zo zijn eigen manier van communiceren met honden, maar zo ook honden met mensen. In dit hoofdstuk wordt de communicatie tussen mens en hond belicht, onder andere hoe een mens zijn of haar taalgebruik aanpast aan de hond, maar ook hoe honden via blaffen en grommen signalen afgeven aan hun baas.

Taalgebruik

De mens past meestal zijn of haar taalgebruik aan, als hij of zij met een hond praat. Dit kan in geringe mate zijn of juist een algehele aanpassing aan de grammatica en uitspraak. De meeste mensen communiceren met een hond in hun eigen taal, uit onderzoek is ook gebleken dat taal geen invloed heeft op een hond. Honden luisteren slechts naar tonen zoals aa, ee, oe, oo, ie enzovoorts, als men "zit, af, poot" zegt hoort de hond hoogstwaarschijnlijk "ì, à, oo". Wanneer een taal afwijkt van de taal waarin de hond commando's heeft geleerd, kan hierdoor verwarring ontstaan. Dit komt echter niet vaak voor, aangezien de meeste mensen ook lichaamstaal gebruiken. Hierdoor kan een mens vaak moeiteloos communiceren. Het taalniveau dat gebruikt wordt om met honden te communiceren is vaak gelijk aan het niveau van kinderen of zuigelingen. Een voorbeeld van hondentaalgebruik is het volgende:

* Hamma zit - zit
* Gattemvat - pak de bal/stok
* Waa's 'e bal - waar is de bal?

Mensen ontwikkelen vaak hun eigen trucjes om ervoor te zorgen dat honden beter luisteren, gebaseerd op een geconditioneerde reflex.

Blaffen en grommen

Honden communiceren met mensen via blaffen en grommen. Grommen komt in het wild ook voor bij wilde dieren vooral bij hondachtigen zoals wolven en bij vossen. Dit systeem is bedoeld om zichzelf te beschermen tegen (mogelijke) gevaren en situaties die dreigend overkomen. Uit recentelijk onderzoek is gebleken dat honden het systeem van blaffen waarschijnlijk hebben ontwikkeld om zo met de mens te kunnen communiceren. De wolf, waarvan de hond afstamt, blaft niet. Wolven huilen en grommen alleen. Uit dit onderzoek is ook gebleken dat mensen dit systeem meestal ook begrijpen. Er zijn verschillende blaffen voor iedere soort situatie. Zo heeft de hond een blaf voor als zijn of haar baas weer thuis komt; vrolijk dus. Een blaf voor als de hond aan het spelen is, als er iemand inbreekt of als hij iemand echt aanvalt.

Opvoeding

Omdat er zoveel verschillende hondenrassen bestaan, is er geen echte algemene opvoeding voor iedere hond. Wel zijn er algemene regels die altijd in acht moeten worden gehouden.

* Indien je daarvoor de tijd hebt, is het zeker en vast aangeraden om met je puppy vanaf de leeftijd van 8 weken naar een hondenschool te gaan. Ook als je een oudere hond in huis neemt die nog veel bij te leren heeft, win je met de hondenschool heel veel succes in de opvoeding.
* Bij de kennismaking met andere huisdieren mag je niets forceren. Breng de nieuwe huisgenoot bij de andere, geef hen even de tijd om elkaar te besnuffelen, maar grijp pas in zodra duidelijk wordt dat het niet meteen klikt. Je kan dan eventueel de dieren een tijdje apart zetten en het daarna opnieuw proberen.
* Wanneer je een hond op straat wilt aaien, vraag dan telkens eerst toestemming aan het baasje. Wanneer je die hebt gekregen, ga dan niet met de vlakke hand rechtstreeks naar het hoofd. Kom van onder de kin van de hond met de rug van je hand naar boven gericht, laat de hond even aan je hand ruiken en aai dan pas de hond. Wanneer je direct met je hand over de ogen van de hond gaat zwaaien, is er kans dat de hond zich bedreigd gaat voelen, met alle mogelijke gevolgen van dien.
* Zorg ervoor dat je hond de basis-bevelen kent: zit, lig, kom en blijf. Zo zorg je ervoor dat de hond in alle mogelijke situaties geen bedreiging vormt voor wie dan ook, en dat er zich ook voor hem geen bedreiging kan voordoen.

Reizen binnen de Europese Unie

Op 1 oktober 2004 werd een Europese verordening (998/2003/EG en 592/2004/EG) van kracht die het reizen (niet commercieel vervoer) met honden, katten en fretten binnen de EU regelt. Hiervoor dient elke hond te beschikken over een paspoort, dat in elke lidstaat uniform werd ingevoerd. In dit paspoort wordt de hond geidentificeerd door middel van een microchip of een tatoeage. Tatoeages zijn na 2 juli 2011 niet meer geldig als identificatiemiddel. In het paspoort worden vaccinaties tegen hondsdolheid vermeld, die verplicht zijn om het dier te vervoeren. Voor reizen naar Zweden, Finland, Ierland, het Verenigd Koninkrijk en Malta gelden speciale regels.

Symbool

In de beeldende kunst dient de hond als een symbool van trouw.

Media

Omdat honden het gemoed aanspreken komen ze veelvuldig voor in diverse media. Enkele, om uiteenlopende redenen, bekende honden.

Bestaande honden

* Benji (echte naam Higgins), hoofdrolspeler uit de gelijknamige speelfilm;
* Blondie, Adolf Hitlers Duitse Herder;
* Clipper, de Duitse Herder van John F. Kennedy;
* Eddie, een Jackrusselterriër uit de TV-serie Frasier;
* Laika, Russische hond die de Spoetnik 2 bemande en zo de eerste hond was in de ruimte;
* Lara uit Bassie en Adriaan;
* Lassie een Collie (langharige Schotse herderdershond)uit de gelijknamige TV-serie;
* Milo uit de film The Mask;
* Rex uit de serie Commissaris Rex;
* Rin Tin Tin, naam voor verschillende Duitse herders in films;
* Tinkerbell, de hond van Paris Hilton.
* Barney, de hond van president Bush

Fictieve honden

* Bobbie het hondje van Kuifje;
* Cujo, de hond uit een Stephen King boek en gelijknamige film;
* Doodles de hond bij de Tweenies;
* Goofy uit de strip en cartoonreeks van Walt Disney;
* Idéfix, het hondje van Obelix uit de Asterix-strips;
* Krypto, Supermans hond;
* Lucky en 100 anderen uit 101 Dalmatiërs;
* Odie, uit de Garfield strips;
* Old Yeller, uit het boek van Fred Gipson;
* Pekkie, de zwarte Poedel van Filiberke uit de stripreeks Jommeke
* Pluto uit de strip en cartoonreeks van Walt Disney;
* Pompey Mopshond van Willem van Oranje;
* Rataplan uit de strip Lucky Luke;
* Samson uit de Vlaamse kindertelevisieserie Samson en Gert;
* Scooby Doo de Duitse dog uit de cartoonreeks en de gelijknamige film;
* Snoopy van de strip Peanuts;
* Toto uit De tovenaar van Oz;
* Tobias uit Suske en Wiske;
* Wile E. Coyote, een coyote uit de Road Runnertekenfilms.

Top-tien van honden in België

1. Duitse herder: 1 878
2. Mechelse herder: 1 682
3. Golden retriever: 898
4. Vlaamse koehond: 881
5. Chihuahua: 853
6. Labrador retriever: 841
7. Berner sennenhond: 822
8. Bordercollie: 773
9. Rottweiler: 690
10. Duitse dog: 670

(Bron: Koninklijke Maatschappij Sint-Hubertus; enkel rashonden zijn opgenomen, straathonden dus niet; gerangschikt volgens het aantal geboorten in 2005)

Zie ook

* Geschiedenis van de relatie tussen mens en hond
* Hond in de Chinese astrologie
* Kynologie
* Kynofobie
* Lijst van hondenrassen
* Afbeeldingen van honden
* Communicatie met honden

Externe links

* Raad van Beheer op Kynologisch Gebied in Nederland
* Koninklijke Maatschappij Sint-Hubertus België
* Opsomming resultaat genetisch onderzoek in Engels
* De honden en katten van de Belgen (Artikel van het Nationaal Instituut voor de Statistiek) (gearchiveerde versie)


Afbeeldingen

Vizslahond




Australische Kelpie




Brave hond




Engelse cockerspaniël


Engelse bulldog







Sharpei




Zwitserse witte herder


Bronnen, noten en/of referenties
Bronnen, noten en/of referenties:

* de:Haushund

___
:Afbeelding:Hond.ogg

Geluid afspelen
Door op bovenstaande afspeelknop te klikken kunt u dit artikel beluisteren. Na het opnemen kan het artikel gewijzigd zijn, waardoor de tekst van de opname wellicht verouderd is. Zie verder info over deze opname of download de opname direct (meer info over gesproken Wikipedia)

Referenties

1. ^ R. Nickel, A. Schummer, E. Seiferle: Lehrbuch der Anatomie der Haustiere, Band 1, 6. Auflage, Paul Parey Verlag, ISBN 3-489-58016-8, Afbeelding 239 en Afbeelding 245
2. ^ Dellmann e.a., Cytology and Microscopic Anatomy, Williams & Wilkins, ISBN 0-683-01467-6, p. 354
3. ^ Lehrbuch der Anatomie der Haustiere, Band IV, 3. Auflage, Verlag Paul Parey, ISBN 3-489-58216-0, p. 413 ff.
4. ^ Neitz J, Geist T, Jacobs GH., Department of Psychology, University of California Santa Barbara 93106: Visual neuroscience, Color vision in the dog. 1989
5. ^ Laurie Iseel-Tarver, Jasper Rine: The Evolution of Mammalian Ofactory Receptor Genes, Genetics Society of America, p. 184 ff, 1996. Online versie
6. ^ Lehrbuch der Anatomie der Haustiere, Band IV, 3. Auflage, Verlag Paul Parey, ISBN 3-489-58216-0, p. 134 ff.
7. ^ Patrick McCaffrey, Ph.D. The limbic system
8. ^ Gray, Henry Gray's Anatomy
9. ^ a b I.R. Amorim, J.E. Rice, R.L. Honeycutt, K.A. Crandall, J.Lundeberg, and R.K. Wayne. 1997. Multiple and Ancient Origins of the Domestic Dog. [1] Science, 276:1687-1689
10. ^ Amorim, I.R., Leonard, J.A., Posada, D., Castroviejo, J., Petrucci-Fonseca, F., Crandall, K.A., Ellegren, H. & Wayne R.K. (1999) Mitochondrial DNA phylogeography and population history of the grey wolf Canis lupus. Molecular Ecology (1999) 8, 2089 -2103
11. ^ a b c G M Acland and E A Ostrander, Population Genetics: The dog that came in from the cold, March 2003, Volume 90, Number 3, Pages 201-202, Heredity (2002) 90, 201-202. doi:10.1038/sj.hdy.6800224 Nature
12. ^ Elaine A. Ostrander and Robert K. Wayne, The canine genome, Genome Research 15:1706-1716, 2005 , ISSN 1088-9051/05 Online
13. ^ Wolfgang M. Schleidt/Michael D. Shalter, Co-evolution of Humans and Canids; An Alternative View of Dog Domestication: Homo Homini Lupus? in Evolution and Cognition, Vol. 9, No. 1, p.57 ff, 2003 Onlineversie
14. ^ Scott F. Gilbert, DevBio, A Companion to Developmental Biology, 7de editie, Sinauer Associates, Chapter 23 Evolution and Domestication: Selection on Developmental Genes? Onlineversie
15. ^ Lyudmila N. Trut, Early Canid Domestication: The Farm-Fox Experiment Online-versie
16. ^ F. E. Zeuner, A History of Domesticated Animals (Harper & Row, New York. 1963); H. Epstein, The Origin of the Domestic Animals of Africa (Africana Publishing, New York, 1971); I. L. Brisbin Jr., Am. 0 Kennel Gaz. January 1976, p. 23.
17. ^ Boor-van der Putten I., The canine veterinary medicine in the Middle Ages according to the Livre de chasse by Gaston Phoebus. Pubmed
18. ^ Richard F. Butterwick and Amanda J. Hawthorne, Advances in Dietary Management of Obesity in Dogs and Cats, The Journal of Nutrition Vol. 128 No. 12 December 1998, pp. 2771S-2775S
19. ^ Erin L. Streiff, Bettina Zwischenberger, e.a.: A Comparison of the Nutritional Adequacy of Home-Prepared and Commercial Diets for Dogs, 2002 The American Society for Nutritional Sciences J. Nutr. 132:1698S-1700S, June 2002
20. ^ Lulich JP, Osborne CA, Thumchai R e.a., Epidemiology of canine calcium oxalate uroliths. Identifying risk factors, Minnesota Urolith Center, College of Veterinary Medicine, University of Minnesota, St. Paul, USA
21. ^ Richardson DC., The role of nutrition in canine hip dysplasia, The Veterinary Clinics of North America. Small Animal Practice, 1992 May;22(3):529-40.
22. ^ Richard C. Hill,Department of Small Animal Clinical Sciences, College of Veterinary Medicine, University of Florida, Gainesville, FL 32610, The Nutritional Requirements of Exercising Dogs in The Journal of Nutrition Vol. 128 No. 12 December 1998, pp. 2686S-2690S
23. ^ a b c d Ivis online boeken, Recent Advances in Small Animal ReproductionConcannon P.W., England G., Verstegen III J. and Linde-Forsberg C. (Eds.)
Wow, dik!
pi_54574626
Mayrin Villanueva
  dinsdag 13 november 2007 @ 14:32:39 #31
164018 nijnja
Nimmer alcohol, enkel Fristi
pi_54575509
Geen Nijntje, enkel Nijnja || Livalo's 'G' O+
Op woensdag 22 april 2009 19:16 schreef Surveillance-Fiets het volgende: nijn kan schelden _O_
Op zondag 6 september 2009 00:14 schreef yvonne het volgende: Jij hoorde een bleek ventje van 15 te zijn :D
pi_54575704
CKY - The Human Drive in Hi-Fi
SPOILER
Om spoilers te kunnen lezen moet je zijn ingelogd. Je moet je daarvoor eerst gratis Registreren. Ook kun je spoilers niet lezen als je een ban hebt.
'Expand my brain, learning juice!'
&lt;a href="http://www.last.fm/user/crossover1" rel="nofollow" target="_blank"&gt;Last.fm&lt;/a&gt;
  dinsdag 13 november 2007 @ 14:45:12 #34
172612 Oetker
Meer dan alleen Pizza ;)
pi_54575844
Assassins.Creed
"Computer games don't affect kids, I mean if Pac man affected us as kids, we'd all be running around in darkened rooms, munching pills and listening to repetitive music"
pi_54575938
Niks @the moment
pi_54575976
Kwantiteit is niet waar te nemen, er zitten altijd veronderstellingen in omdat je nooit alles kunt waarnemen. De veronderstelling van sociaal kapitaal is dat ..
  dinsdag 13 november 2007 @ 14:52:05 #37
182621 JamesBrownie
Op veler verzoek
pi_54576034
Vernietigd 13-11-07
I am wondering today in the sun on a boat to Dover
How it comes that I feel so high
When I ought to feel lower
  dinsdag 13 november 2007 @ 15:04:54 #38
44800 SilentChaos
Rehab is for quitters...
pi_54576315
[y]
A morning of awkwardness is far better than a night of loneliness...
I won't go down in history, but I will go down on your sister...
Freedom is just another word for missing someone...
Satisfaction is the death of desire...
  dinsdag 13 november 2007 @ 15:31:50 #40
60716 ShadowFax
error 404. Page not found
pi_54577999
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit. Mauris eget magna. Proin blandit rutrum mauris. Aliquam pede felis, vestibulum sit amet, malesuada ac, aliquam in, velit. Cum sociis natoque penatibus et magnis dis parturient montes, nascetur ridiculus mus. Proin est nisl, vulputate a, blandit vitae, varius et, nunc. Pellentesque eros ante, tristique in, condimentum nec, rhoncus ac, dolor. Phasellus commodo. Maecenas tellus purus, dignissim sed, ullamcorper sed, condimentum ut, urna. Nam vehicula aliquet sem. Sed ullamcorper ipsum posuere dui. Ut bibendum sodales mi. Mauris nonummy, leo a interdum dapibus, lectus lorem viverra orci, faucibus pellentesque arcu augue eget sem. Fusce malesuada tincidunt mi. Proin eu libero. Fusce orci. Quisque vel mi. Aenean ultricies, nibh at consectetuer dictum, lectus neque feugiat justo, non sodales ligula ante vitae elit. Morbi varius gravida massa.

Nunc sodales enim at nibh. Morbi tincidunt purus eu risus. Mauris egestas convallis erat. Donec non eros eu est auctor condimentum. Cras massa mi, lacinia quis, malesuada in, tristique eu, risus. Nunc vulputate nunc at ipsum. Morbi molestie eros non sem. Proin urna elit, dignissim id, vulputate eget, viverra et, leo. Pellentesque felis magna, aliquet eget, cursus ut, mollis ac, pede. In pellentesque cursus nulla. Fusce suscipit aliquet eros. Etiam lobortis, sapien ut dictum laoreet, nisi elit mattis lacus, quis aliquet mauris orci ut sapien.

Maecenas mollis purus at pede. Vivamus tincidunt dui eu felis. Aenean a ante. Duis eu enim. Sed odio sem, tempor non, rutrum non, porttitor quis, erat. Praesent porta convallis pede. Maecenas pellentesque, mi vel interdum feugiat, erat purus volutpat lacus, quis lacinia ante quam vel metus. Integer neque. Cras tincidunt, leo et venenatis pellentesque, elit sem venenatis arcu, sed lacinia massa velit vitae dui. In turpis justo, egestas vitae, bibendum id, ullamcorper eget, lorem. Suspendisse varius eleifend libero.

Morbi sed lacus vitae lectus ullamcorper nonummy. Cras leo. In hac habitasse platea dictumst. Etiam urna. Phasellus dapibus volutpat velit. Aenean augue tellus, ullamcorper malesuada, porta aliquam, commodo non, tortor. Cras gravida mauris in velit. Curabitur eros. Integer nisi lorem, commodo a, scelerisque in, hendrerit nec, est. Suspendisse volutpat sagittis sem. Integer elit pede, ullamcorper quis, volutpat sit amet, interdum pretium, nunc. Morbi quis nulla nec ipsum congue placerat. Nullam consequat ultricies erat. Donec turpis nibh, faucibus in, blandit quis, malesuada at, metus.

Nullam leo diam, euismod sit amet, pulvinar quis, interdum quis, nulla. Phasellus dapibus felis. Morbi mauris orci, sollicitudin nec, porta nec, pulvinar a, urna. Nullam lorem. Integer nibh urna, fringilla id, varius sed, feugiat nec, ipsum. Mauris massa. Phasellus lacus velit, hendrerit sed, congue blandit, eleifend at, leo. Aenean sit amet mi. Nulla facilisi. Duis sit amet arcu. Aliquam a pede. Pellentesque commodo, odio et egestas aliquam, elit nisi gravida felis, quis semper odio dui ac neque. Ut mi ante, condimentum in, elementum nec, varius nec, erat. Nulla eu nisi eget nisl euismod mollis. Proin dignissim venenatis eros. Phasellus massa leo, malesuada id, mollis non, posuere at, urna. Nulla facilisi. Maecenas tellus tellus, accumsan eu, convallis quis, luctus eu, lectus. Class aptent taciti sociosqu ad litora torquent per conubia nostra, per inceptos hymenaeos. Aenean aliquet magna ac pede.

Mauris risus nulla, accumsan eu, lobortis vitae, imperdiet vel, neque. Quisque imperdiet porttitor arcu. Donec imperdiet, diam vel faucibus mattis, justo dolor venenatis mauris, vel gravida mauris erat a massa. Sed justo. Phasellus nunc pede, gravida non, varius non, faucibus vitae, mi. Ut fringilla posuere tellus. Sed sed magna. Donec adipiscing aliquam urna. In non lacus. Donec aliquet.

Nulla facilisi. Aenean in ante non metus fringilla dictum. Nulla lectus. Nulla ut magna sodales diam ultricies sodales. Morbi a libero. Suspendisse potenti. Etiam in risus vitae leo sagittis consectetuer. Sed eu ante non ligula aliquam tincidunt. Duis id ipsum et diam fermentum facilisis. Nam vitae justo. Sed vitae massa.

Praesent nunc mauris, laoreet at, aliquet id, porttitor at, tellus. Duis mauris dui, ultricies ut, vehicula ac, ornare id, risus. Nulla et sem quis nisi semper ultrices. Fusce ultrices erat non lacus. Nam vitae sapien a elit fringilla porta. Quisque tincidunt erat vitae erat. Mauris faucibus mauris sed augue. Duis semper interdum mauris. Maecenas vel nibh. Aliquam leo. Proin tempus. Vestibulum rutrum consectetuer lorem.

Ut ac pede. Mauris interdum odio vitae elit. Nunc dolor neque, porta in, molestie in, tincidunt vel, turpis. Fusce a lacus. In eget nisi. Donec felis urna, rhoncus non, vestibulum interdum, placerat sit amet, tortor. Vestibulum vulputate. Duis tortor ante, tempus et, laoreet eget, tincidunt lobortis, dui. Sed vitae nunc in lorem rhoncus lacinia. Suspendisse fermentum elit a felis. Cras eleifend mattis ante. Aliquam erat volutpat. Sed ac purus id metus luctus nonummy. Nam nec erat. Nulla facilisi. Suspendisse libero. Ut vehicula, libero ut blandit auctor, mi massa vestibulum turpis, vel iaculis dui ipsum vitae metus. Aenean adipiscing metus sit amet massa auctor feugiat.

Class aptent taciti sociosqu ad litora torquent per conubia nostra, per inceptos hymenaeos. Mauris erat tortor, mollis nec, suscipit et, malesuada vel, sem. Suspendisse eu diam eu dui hendrerit cursus. Vivamus nunc. Aliquam laoreet ante id augue. Suspendisse eget augue non nisi ultricies viverra. Praesent quis massa. Curabitur porta leo. Duis dapibus placerat nisl. Mauris auctor. Fusce nec mi non nisl pulvinar tempus. Aliquam pellentesque nisl a sapien. In dui tortor, varius porttitor, lacinia in, condimentum vitae, ante.

Mauris a odio. Nam in tellus. Sed suscipit, purus sit amet aliquam auctor, quam orci venenatis magna, a cursus orci lorem at quam. Proin fermentum, risus a feugiat venenatis, justo purus posuere libero, vel vulputate elit lacus vel diam. Aenean in velit vitae odio tincidunt faucibus. Duis ornare. Vestibulum ante ipsum primis in faucibus orci luctus et ultrices posuere cubilia Curae; Ut urna. Curabitur id ipsum sit amet libero nonummy sollicitudin. Integer in est vitae dolor euismod ultrices. Nam vestibulum magna vel neque. Vestibulum ante ipsum primis in faucibus orci luctus et ultrices posuere cubilia Curae; Donec dui. Fusce egestas eleifend sapien. Cras tristique dolor. Cum sociis natoque penatibus et magnis dis parturient montes, nascetur ridiculus mus. Aenean velit nisl, laoreet eu, vestibulum non, imperdiet vitae, purus.

Suspendisse potenti. Quisque urna ligula, cursus id, tristique ut, blandit vel, erat. Nunc non odio gravida neque dapibus fringilla. Cum sociis natoque penatibus et magnis dis parturient montes, nascetur ridiculus mus. Praesent aliquam nunc vitae neque. Cum sociis natoque penatibus et magnis dis parturient montes, nascetur ridiculus mus. Morbi vel eros. Vivamus convallis. Sed laoreet. Mauris ipsum justo, tincidunt ut, blandit quis, consequat sit amet, quam. Morbi mattis, augue sodales sagittis sollicitudin, purus tortor blandit ipsum, eget aliquet magna nulla eu pede. Sed blandit imperdiet lacus. Quisque a ante non arcu mattis viverra. Mauris in purus. Sed tincidunt euismod lectus. Aenean arcu sapien, tincidunt quis, congue pulvinar, porta a, nisi. Suspendisse potenti. Duis malesuada ipsum eu arcu. Mauris quis quam vel sapien porttitor molestie. Donec lorem leo, semper vel, adipiscing sed, sollicitudin a, orci.

Ut magna. Fusce nunc diam, commodo bibendum, nonummy id, hendrerit et, urna. Nulla metus massa, vulputate sit amet, facilisis nec, pretium eget, ipsum. Vestibulum tortor. Suspendisse potenti. Donec tincidunt justo cursus dui. Duis pellentesque elementum magna. Proin interdum eleifend ante. Aenean volutpat iaculis magna. Pellentesque in sapien a libero euismod pharetra. Cras enim elit, elementum ut, adipiscing id, fringilla non, arcu. Etiam tempus vulputate felis. Aliquam pretium, purus quis sollicitudin aliquam, magna nisi dapibus pede, vitae rhoncus erat velit eget nisl. Pellentesque rhoncus, urna vitae convallis iaculis, urna sapien rhoncus augue, ac consequat magna felis sed justo. Nunc dui turpis, volutpat ut, rhoncus a, nonummy a, tellus. Curabitur tempus erat convallis quam. Ut enim justo, tempor eu, commodo vitae, blandit at, sem. Suspendisse nec lacus ullamcorper arcu convallis pulvinar.

Maecenas massa. In congue sem at tortor. Pellentesque convallis arcu quis mauris. Nam porttitor vehicula lorem. Fusce nisi turpis, rutrum viverra, mollis sed, blandit in, turpis. Morbi facilisis, sapien non lobortis dignissim, felis pede euismod nisi, nec vestibulum mi nibh nec orci. Vestibulum ante ipsum primis in faucibus orci luctus et ultrices posuere cubilia Curae; Etiam varius lacinia dolor. Aliquam ac urna sed odio blandit venenatis. Mauris nec erat. Vestibulum nisi.

Donec augue. Integer vitae tortor eget risus accumsan condimentum. Quisque sapien odio, faucibus eu, mattis ac, congue ut, ligula. Aenean pulvinar lorem in arcu. Etiam sem orci, ultricies non, laoreet ac, consectetuer vitae, leo. Pellentesque nisi dolor, sodales vel, sagittis eu, rhoncus non, felis. Proin porttitor, odio a scelerisque rhoncus, eros justo fermentum lectus, vel vestibulum quam massa eu nunc. Curabitur volutpat, ante id consectetuer lobortis, quam risus imperdiet dui, eu molestie lorem velit non ligula. Nulla pharetra interdum lacus. Mauris semper purus et arcu. Curabitur erat. Cras ac sapien eu quam vehicula sodales. Aenean consectetuer turpis vel augue.

Donec ultrices. Cum sociis natoque penatibus et magnis dis parturient montes, nascetur ridiculus mus. Praesent in tellus. Sed aliquam auctor leo. Suspendisse at leo. Etiam eros metus, auctor ut, ullamcorper vitae, iaculis quis, mauris. Nunc fringilla, mi non rutrum lobortis, magna enim tincidunt dolor, nec fermentum justo risus sit amet lorem. Praesent velit leo, vestibulum sed, condimentum et, porttitor ultrices, dui. Mauris lacus. Nunc eros. Maecenas sit amet ligula vitae est dapibus sagittis. Cras ac massa vitae ante laoreet ullamcorper. Nullam pede. Pellentesque dictum auctor dolor. Nullam massa. Sed vel lacus ac mi tempor cursus. Donec faucibus pretium quam. Praesent consequat pede et nunc. Cras in justo. Nullam nec lorem.

Integer vehicula augue et massa. Cras gravida. Cras eget neque. Vestibulum quis nisl. Phasellus eu sapien vitae massa consectetuer viverra. Etiam tempus, eros et faucibus faucibus, dolor tortor interdum libero, id convallis justo enim a libero. Etiam eget orci. Cras tincidunt. Nulla posuere, dolor ut eleifend facilisis, tellus turpis placerat mi, et consequat est diam sed quam. Integer rutrum metus a odio. Nunc et dolor. Maecenas pharetra massa et ipsum cursus hendrerit. Suspendisse nibh. Aliquam quam libero, aliquet non, commodo at, imperdiet et, pede. Aenean ut augue at nisl porta scelerisque. Maecenas leo. Sed massa erat, volutpat nec, tincidunt eget, euismod et, ligula. Quisque quis nibh sit amet tellus suscipit aliquet.

Suspendisse potenti. Nam a pede eu quam porttitor sollicitudin. Integer eu turpis. Suspendisse lobortis felis nec sapien. Praesent in nunc at ante suscipit varius. Integer rutrum. Maecenas pellentesque. In sollicitudin massa vitae nunc. Pellentesque augue. Pellentesque sit amet elit sit amet quam viverra imperdiet.

Pellentesque habitant morbi tristique senectus et netus et malesuada fames ac turpis egestas. Aenean tincidunt, magna quis hendrerit cursus, massa ipsum aliquam leo, porttitor lobortis diam velit id nisl. Proin laoreet, ante vel posuere dignissim, velit risus imperdiet dui, sit amet gravida justo odio at nisl. Nunc venenatis ultricies ipsum. Fusce scelerisque molestie turpis. Pellentesque ligula. Vestibulum massa ipsum, tristique at, consectetuer fringilla, fringilla ac, dui. Pellentesque est. Cras molestie. Nulla quam. Ut libero quam, auctor eu, consequat vel, sollicitudin quis, turpis. Praesent aliquet. Pellentesque non erat. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit.

Curabitur sed ante. In accumsan aliquam orci. Quisque dapibus. Quisque volutpat risus in diam. Nam vehicula sodales lorem. Nulla tempor pede eget urna. Donec semper ornare purus. Nullam elementum magna id turpis. Maecenas nec erat a risus cursus imperdiet. Ut suscipit. Pellentesque ante dolor, suscipit in, egestas ac, consectetuer elementum, leo. Phasellus sem metus, iaculis sed, bibendum eu, feugiat ut, enim. Fusce sit amet lectus. Vivamus erat arcu, imperdiet in, euismod quis, luctus id, magna. Aenean sapien. Sed enim. Nunc sagittis aliquam dui. Aliquam erat volutpat.

Nunc vitae sapien. Praesent venenatis facilisis arcu. Sed pellentesque. Mauris placerat ullamcorper ante. Maecenas turpis quam, ullamcorper sit amet, vehicula ut, pellentesque at, augue. In sed justo vel orci gravida iaculis. Sed facilisis dolor sed dui. Praesent tincidunt vehicula felis. Praesent in risus ac neque lacinia rhoncus. Donec mi. Donec vitae ante. Sed feugiat imperdiet mauris. Vestibulum sed nibh. Suspendisse potenti. Nulla ligula. Suspendisse velit elit, volutpat eu, commodo pretium, dictum vel, neque. Nam vulputate, tellus sit amet sodales ultrices, diam libero mattis leo, id viverra sem ligula id sem.

In consectetuer, neque et pulvinar lobortis, metus lectus tincidunt purus, ut tincidunt risus urna in ipsum. Nullam condimentum semper nisl. Donec ornare. Quisque turpis nunc, mattis et, pulvinar sit amet, varius a, lectus. Integer at quam id felis imperdiet tincidunt. Sed ullamcorper est ultricies ligula. Suspendisse mollis faucibus velit. Vestibulum eget leo. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit. Aenean aliquet metus nec nulla. Aliquam erat volutpat. Nulla facilisi. Nunc ut libero. Proin at arcu quis ipsum feugiat auctor. Pellentesque eget risus.

Cras laoreet, dolor quis vehicula vestibulum, risus augue pharetra nulla, id pharetra nulla massa in nunc. Suspendisse potenti. In mollis, velit at pellentesque imperdiet, dui est condimentum mi, vel facilisis urna nisi nec quam. Etiam interdum. Vivamus nec diam. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit. Ut metus. Fusce enim lectus, gravida quis, iaculis quis, pellentesque quis, lorem. Nulla facilisi. Donec interdum, quam non eleifend ultricies, ipsum nisl pellentesque nunc, nec convallis pede urna quis neque. Curabitur erat risus, tincidunt vitae, tempus at, luctus ac, massa. Duis ullamcorper fringilla arcu. Phasellus egestas tortor vitae magna.

Curabitur ac nisi sed sem nonummy auctor. Nunc quis tellus. Phasellus magna lorem, rutrum non, tristique eget, ultrices vitae, sapien. Quisque tincidunt dui in massa. Quisque et nibh. Praesent dolor. Nullam justo augue, venenatis a, interdum et, ullamcorper sed, risus. Duis tincidunt tortor ac velit. Praesent iaculis nisi quis lectus. Vestibulum id nibh. Nulla facilisi. Vivamus volutpat orci eget odio. Integer dignissim, tellus vel condimentum convallis, velit nunc sodales mi, sit amet blandit ipsum arcu vitae est. Donec sapien nulla, mattis vitae, tempus in, rhoncus sit amet, mi. Vivamus vel dui at leo pellentesque dignissim. Aliquam egestas mauris vitae libero. Integer eros sem, volutpat adipiscing, sollicitudin sed, facilisis non, dolor. Phasellus justo.

Praesent tellus leo, venenatis sit amet, mattis non, vulputate vitae, lacus. Nullam urna dui, tristique in, laoreet quis, congue vestibulum, purus. Vestibulum iaculis nibh vel nunc. Nulla facilisi. In interdum faucibus dui. Cras interdum. Proin aliquam, nisl at fringilla ultrices, nibh neque tincidunt quam, sit amet dictum lorem purus non risus. Praesent pharetra. Donec in pede non enim consequat cursus. In tincidunt commodo tortor. Nam lectus turpis, pharetra sed, ornare vitae, egestas ut, massa. Sed venenatis pellentesque odio. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit. Duis non lorem. Proin scelerisque fringilla eros. Curabitur ut nunc at mauris interdum ultricies. Integer egestas bibendum mauris. Curabitur arcu.

Sed justo enim, faucibus a, laoreet sed, condimentum id, lorem. Integer magna. Sed venenatis ligula id mauris. Aenean ligula neque, auctor quis, consequat vitae, lobortis vel, sapien. Suspendisse at diam. Phasellus commodo magna id lacus. Quisque sit amet augue. Aenean porttitor, quam nec elementum varius, orci tortor interdum pede, eget volutpat urna dolor a felis. Donec ante. Vivamus libero felis, nonummy id, egestas eu, vehicula ut, nulla. Fusce at nisl.

Donec aliquam velit sit amet massa. Nulla convallis. Morbi a neque. Praesent aliquam felis et augue. Pellentesque eget arcu. Aliquam elementum augue in quam. Pellentesque rhoncus. Quisque vestibulum nulla et ipsum. Ut egestas, eros vel pretium rutrum, massa nisl aliquet leo, ut fermentum lectus leo eu odio. Vestibulum ac nisl. Duis quis velit posuere lacus congue aliquam. Mauris lacus tellus, aliquam non, porta a, imperdiet non, tortor. Donec mattis, massa vel fermentum tempor, mauris erat fringilla dolor, ac fermentum dui turpis non magna. Donec eget risus. Aenean non odio. Aliquam sodales tristique libero. Pellentesque pellentesque consectetuer ipsum. Donec libero. Nulla urna odio, ultrices eu, volutpat et, fringilla ac, purus. Integer molestie rutrum quam.

In lobortis accumsan eros. Aliquam fringilla. Quisque luctus diam. Donec nec pede. Sed leo. Cras auctor blandit urna. Nullam fringilla ligula vel dolor. Fusce et sapien nec metus laoreet tempus. Aenean elementum lobortis risus. Phasellus posuere. Curabitur quis elit faucibus augue dapibus vestibulum.

Integer porta lacus id mauris. In hac habitasse platea dictumst. Suspendisse porttitor vestibulum nisi. Proin sit amet pede nec nisi hendrerit tincidunt. Ut eros nibh, feugiat sit amet, vehicula eu, placerat eu, tortor. Sed dui ante, mattis quis, malesuada id, ultrices a, lectus. Nam magna. Curabitur at justo eget tortor interdum fringilla. Nulla vitae diam. Vestibulum mi justo, mollis ut, porta et, laoreet a, est. Nunc dolor. Pellentesque habitant morbi tristique senectus et netus et malesuada fames ac turpis egestas. Ut vel quam. Cum sociis natoque penatibus et magnis dis parturient montes, nascetur ridiculus mus. Quisque ultricies ipsum et arcu. Pellentesque habitant morbi tristique senectus et netus et malesuada fames ac turpis egestas. Nam sed diam. Curabitur mattis, lacus vitae tempor consequat, orci massa tincidunt nunc, ut consectetuer justo nulla eget dolor.

Quisque erat arcu, convallis eu, scelerisque non, mattis eu, velit. Vestibulum molestie molestie ligula. Morbi sem nibh, cursus ac, tincidunt eget, vestibulum et, ligula. Maecenas et erat ut nisl aliquam consectetuer. Cras eu lorem eget felis tincidunt adipiscing. Cras posuere, turpis sit amet eleifend ornare, ligula sapien porta purus, quis malesuada nisl enim ac turpis. Fusce suscipit faucibus felis. Ut dapibus. Quisque nibh. Quisque sed ipsum. Donec vel ante.

Nam dui nunc, sodales ut, mattis quis, luctus ut, est. Quisque velit. Cras mattis lacus a dui. Sed blandit, augue vel interdum tincidunt, purus orci tincidunt magna, sit amet consectetuer neque orci sed mi. Pellentesque velit. Sed ut nibh et lectus pretium tristique. Proin vel nunc eget lectus interdum varius. Quisque est. Integer est. In felis. Maecenas quam. Aliquam erat tellus, vulputate vel, imperdiet dictum, feugiat vitae, quam. Nulla ut felis sit amet lectus iaculis molestie.

Etiam imperdiet purus sit amet sem. Curabitur convallis, justo vel vehicula semper, felis elit laoreet diam, vestibulum euismod justo nulla et augue. Praesent sed urna et purus ultricies commodo. Nunc tortor metus, aliquam id, hendrerit in, condimentum quis, lacus. Pellentesque auctor interdum erat. Donec bibendum feugiat dolor. Aliquam non nisi. Pellentesque habitant morbi tristique senectus et netus et malesuada fames ac turpis egestas. Aenean dolor elit, sollicitudin ac, sodales in, lobortis eget, justo. Cras enim. Curabitur consectetuer. Cum sociis natoque penatibus et magnis dis parturient montes, nascetur ridiculus mus.

Vestibulum ante ipsum primis in faucibus orci luctus et ultrices posuere cubilia Curae; Nam interdum dignissim quam. Nulla facilisi. Aliquam erat volutpat. Praesent sagittis, ligula vitae sollicitudin semper, mauris nisi scelerisque lectus, et porttitor urna quam quis lacus. Morbi ut lacus sed dui lobortis porttitor. Nam ut quam. Duis convallis, libero nec ultricies rhoncus, erat nisi porta nulla, et sagittis nisi arcu sed magna. Vestibulum luctus. Curabitur ultricies vulputate tortor. Quisque sit amet pede sit amet augue porta aliquet. Donec at neque. Etiam scelerisque dictum quam. Nam augue lacus, bibendum eu, egestas nec, molestie non, enim. Etiam quam felis, condimentum sed, nonummy eget, pellentesque nec, massa. Mauris non eros. Ut augue. Aenean a lacus.

Pellentesque pellentesque ipsum nec magna. Mauris augue enim, mollis nec, eleifend eget, cursus pulvinar, ante. Nunc convallis, odio id sollicitudin viverra, nisl elit faucibus felis, eget pharetra odio urna ut nibh. Duis sed augue. Nunc adipiscing velit nec libero. Morbi in nulla. Donec sed lectus. Quisque imperdiet. Maecenas pretium tellus ac arcu. Sed ut massa. Fusce vulputate mollis mauris. Proin vulputate ligula sit amet purus.

Vivamus diam tellus, euismod eu, tempus sit amet, tincidunt non, turpis. Nam tincidunt, mauris sed placerat adipiscing, dolor eros lacinia quam, vel hendrerit nulla odio ac pede. Praesent id est eu odio aliquet convallis. Integer interdum scelerisque massa. Sed tortor tellus, imperdiet vel, ullamcorper eu, pretium in, libero. Phasellus vestibulum, nibh sit amet pretium hendrerit, orci metus aliquam enim, ac fermentum massa nibh non tellus. Nullam tristique porttitor dui. Mauris vel sem viverra pede accumsan tincidunt. Cum sociis natoque penatibus et magnis dis parturient montes, nascetur ridiculus mus. Nullam consequat felis interdum metus.

Nulla adipiscing sagittis mi. Suspendisse sem nulla, sollicitudin nec, feugiat id, malesuada non, risus. Ut nonummy arcu. Quisque posuere tempus urna. Etiam urna nulla, semper eget, auctor id, suscipit ac, lectus. Mauris iaculis vulputate dolor. Morbi varius. Cras varius, orci nec malesuada scelerisque, est arcu molestie lacus, in viverra sapien elit eu turpis. Curabitur nonummy consequat odio. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit. Nulla ut tellus. Praesent varius, odio ac auctor nonummy, quam nisl viverra metus, non malesuada lorem nulla sit amet odio.

Nam egestas elit. Nulla eros. Nulla facilisi. Maecenas non dolor quis nisl elementum sagittis. Proin augue. Ut diam metus, porttitor id, blandit eu, adipiscing sed, sapien. Praesent ligula dui, pellentesque in, varius quis, convallis ut, dolor. Proin ipsum. Sed faucibus metus aliquet neque. Praesent porta venenatis dui. Aliquam malesuada sapien eu velit. Morbi lacus velit, suscipit at, porta sit amet, elementum ac, eros. Class aptent taciti sociosqu ad litora torquent per conubia nostra, per inceptos hymenaeos. Praesent fringilla, nisi non gravida aliquet, nunc pede condimentum nibh, vel ornare ligula dolor quis orci. Quisque vitae metus. Pellentesque sodales augue nec ligula.

Aliquam arcu quam, tempor id, ultrices quis, lacinia ac, tortor. Pellentesque diam est, iaculis et, placerat eu, dignissim laoreet, odio. Etiam magna. Morbi non lorem at lectus laoreet lacinia. Donec risus justo, varius non, auctor porta, suscipit ut, augue. Aenean ultricies justo. Fusce vitae velit ac ligula dictum tempus. Suspendisse potenti. Suspendisse justo libero, pellentesque vel, pellentesque eget, mollis vitae, orci. Duis vehicula nisl nec turpis fringilla placerat. Fusce ullamcorper sapien. Suspendisse erat. Sed non felis eget quam scelerisque faucibus. Fusce tristique, leo et ultricies molestie, nisl nibh dapibus nunc, sed posuere dui dui vitae odio. Sed luctus molestie justo. Ut at nunc. Vestibulum ante ipsum primis in faucibus orci luctus et ultrices posuere cubilia Curae; Phasellus sodales magna et quam.

Quisque id urna ac nisi consequat iaculis. Nulla lorem nulla, gravida nec, adipiscing id, pellentesque at, libero. Pellentesque eget lacus. Nullam augue. Nunc tellus ligula, eleifend vel, commodo id, sodales eu, lectus. Nam tristique. Nunc tincidunt odio sed odio. Phasellus consectetuer rhoncus nisl. Fusce suscipit tempus dolor. In hac habitasse platea dictumst. Maecenas tincidunt. In sit amet leo porta quam feugiat commodo. Donec aliquam feugiat pede. Morbi sit amet augue a tortor molestie pharetra. Morbi euismod.

Morbi rutrum ullamcorper nulla. Fusce convallis, enim a consectetuer eleifend, augue eros dignissim mi, vel volutpat neque augue eget neque. Phasellus eros augue, sollicitudin quis, blandit rhoncus, ullamcorper a, erat. Ut blandit fermentum libero. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit. Sed rhoncus molestie elit. Nunc scelerisque, est vel semper tincidunt, sem turpis mattis nibh, eu convallis erat dui nec diam. Curabitur tincidunt, mauris id gravida porttitor, massa nulla mollis enim, eu faucibus orci tortor a turpis. Proin id nulla condimentum nulla volutpat ornare. Mauris massa. Suspendisse vehicula. Sed rutrum rutrum urna. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit.

Integer consequat elit sit amet leo. Morbi tristique metus et erat. Curabitur porttitor, tortor ac facilisis ullamcorper, urna nibh consectetuer enim, sed porttitor est risus congue sem. Donec iaculis vehicula arcu. Cras erat. Maecenas rutrum tincidunt mi. Duis dictum tortor. Nullam et massa vel pede egestas venenatis. Ut et dui eget ante tempor pharetra. Nunc posuere. Nulla bibendum, massa at euismod semper, nisi risus gravida metus, eu fringilla dolor magna hendrerit tortor. Nunc sit amet velit. Integer sagittis. Morbi convallis.

In non urna. In justo elit, vulputate non, pretium sit amet, elementum vitae, quam. Praesent et tellus. Curabitur augue dui, sollicitudin et, aliquam vitae, ultrices ut, mi. In hac habitasse platea dictumst. Ut dolor tortor, faucibus a, cursus id, blandit vitae, turpis. Fusce non nibh. Cum sociis natoque penatibus et magnis dis parturient montes, nascetur ridiculus mus. Duis et lacus in neque iaculis ultrices. Mauris egestas tellus eget arcu.

Integer fermentum. Donec velit ante, ornare eget, bibendum a, tincidunt vulputate, velit. Fusce feugiat nunc vel mauris. Sed tempus. Maecenas magna. Nunc velit. Praesent semper mi ac metus. Sed tincidunt, nisl in venenatis tempor, eros augue egestas dui, id rhoncus turpis magna nec nibh. Nullam odio. Etiam placerat, nulla et tincidunt bibendum, risus pede placerat nisl, quis pretium magna turpis a urna. Aenean convallis dolor et lorem. Nunc ornare, nunc in scelerisque sodales, mauris sapien tincidunt lectus, quis vestibulum urna leo sed neque. Aenean viverra aliquam purus. Fusce congue porttitor ante. Pellentesque ac ipsum. Vestibulum nibh lorem, ullamcorper vitae, egestas non, volutpat vitae, nibh. Maecenas pede eros, blandit non, sollicitudin nec, laoreet eu, magna.

Praesent vel urna. Donec eu enim. Proin in diam. Proin dignissim interdum diam. Mauris convallis nulla in quam. Aenean nec risus id nisl interdum laoreet. Donec aliquet diam quis nibh. Mauris felis nunc, ultrices et, laoreet semper, congue et, mi. Fusce pede mi, lacinia rhoncus, posuere at, posuere sed, mi. Etiam bibendum mi sit amet mauris. Quisque feugiat, lectus vitae placerat egestas, urna justo pellentesque urna, in ultricies lacus ligula quis metus. Mauris eros ante, dignissim ac, porta ac, malesuada sit amet, tortor. Ut non orci. Pellentesque habitant morbi tristique senectus et netus et malesuada fames ac turpis egestas. Nullam ut dui eu erat feugiat viverra.

Praesent non diam. Sed non libero ut orci pretium gravida. Suspendisse elit eros, eleifend vitae, sodales sit amet, hendrerit ac, arcu. Pellentesque faucibus. Aliquam sit amet est et magna posuere posuere. Duis nec pede in quam dignissim luctus. Nullam posuere massa non massa. Suspendisse venenatis erat at erat dignissim fermentum. Integer turpis dolor, tempor nec, blandit at, imperdiet ut, velit. Morbi tempus adipiscing arcu. Sed ligula.

Maecenas vitae tellus sed massa scelerisque euismod. Integer condimentum dolor quis dolor. Nam dui. Duis a tellus. Sed egestas. Nam sem libero, posuere vitae, consectetuer sed, lobortis eu, purus. Nullam sem libero, placerat ac, egestas ut, auctor et, tellus. Class aptent taciti sociosqu ad litora torquent per conubia nostra, per inceptos hymenaeos. Ut justo libero, vestibulum sit amet, tempor vel, tempor ac, quam. Suspendisse hendrerit. Proin nisl. Vestibulum elementum. Sed accumsan bibendum nunc. Curabitur aliquam. Proin vehicula vestibulum neque. Nam in diam a purus pretium placerat. Cum sociis natoque penatibus et magnis dis parturient montes, nascetur ridiculus mus. Vivamus ut arcu ultrices diam cursus ultricies. Quisque non ante.

Aliquam accumsan ligula eget diam fringilla condimentum. In tincidunt. Vivamus sit amet quam a libero nonummy semper. Nullam tristique viverra ante. Vestibulum convallis magna id nisi. Fusce vitae magna. Pellentesque vehicula. Vivamus at ligula et justo tempor dictum. Duis sodales lorem ac quam. Morbi augue. Vestibulum non est vitae justo posuere facilisis. In sed eros at ante fermentum malesuada. Etiam quis massa. Morbi pede.

Nunc sodales molestie turpis. Duis blandit, pede in viverra malesuada, turpis ligula dapibus tortor, ut rutrum sapien neque id elit. Vivamus nibh. Integer quis arcu. Quisque nibh purus, volutpat vitae, consectetuer vel, eleifend id, tellus. Integer augue diam, hendrerit vel, posuere sed, mollis ut, enim. Sed egestas lobortis lectus. Suspendisse condimentum. Cras at ligula. Vivamus sem libero, molestie in, dignissim non, accumsan eget, leo. Etiam eget nisi. Pellentesque tincidunt condimentum sem. Quisque sit amet purus. Vestibulum feugiat. In congue, pede eu rhoncus ullamcorper, tortor leo ullamcorper lorem, at mattis enim libero et sapien. Quisque id felis et neque porta sagittis. Ut pede dolor, rutrum nec, consequat vitae, pellentesque non, nisl.

Suspendisse libero sem, tempor nec, sollicitudin eget, pellentesque id, purus. Duis fringilla vestibulum justo. Fusce varius nunc a est. Integer lobortis. Cum sociis natoque penatibus et magnis dis parturient montes, nascetur ridiculus mus. Nunc quam. Curabitur eu elit vel purus gravida auctor. Curabitur massa. Donec pede. Aenean at odio id eros suscipit lacinia. Vestibulum sed libero. Cras eu nisl. Pellentesque nulla.

Mauris id dolor id erat aliquet eleifend. Nullam scelerisque porttitor ipsum. Maecenas vitae felis. Praesent dictum, lectus vel adipiscing euismod, massa nunc sodales felis, nec dapibus risus lacus et ipsum. Suspendisse orci quam, tincidunt nec, laoreet vitae, faucibus in, nunc. Ut dignissim blandit massa. Nam a est eu lectus congue elementum. Sed arcu lacus, imperdiet sed, ultricies ac, aliquam a, lectus. Vestibulum metus ante, pulvinar in, gravida ac, commodo ac, felis. Phasellus aliquet nisl vitae eros. Fusce aliquam nulla sed magna. Aliquam pulvinar.

Mauris in odio sit amet augue pharetra tincidunt. Fusce justo diam, euismod eu, convallis eu, rutrum vitae, tortor. Fusce id est. Nam porta nulla non nulla. Mauris ut eros non sapien bibendum aliquam. Nullam pellentesque dolor id dolor. Praesent porttitor leo vel quam. Curabitur sem. Ut non lacus. Etiam quis odio. Donec id leo. Integer velit nibh, porttitor quis, semper et, tempus eget, diam. Duis porta imperdiet sem. Praesent tempor adipiscing nunc. Duis congue tortor id tellus.

Ut scelerisque erat eu sapien. Maecenas vestibulum, metus in semper suscipit, ligula ligula vulputate augue, nec varius lacus magna id diam. Suspendisse potenti. Nulla non odio. Phasellus sed risus sit amet ipsum lacinia cursus. Phasellus posuere. In facilisis laoreet libero. Duis dictum aliquet eros. In non lectus. Suspendisse rhoncus, libero id tincidunt convallis, neque nunc suscipit urna, non consectetuer erat metus quis massa. Nulla nonummy tempor lorem. Phasellus convallis luctus sem. Fusce mi. In lorem libero, vulputate et, facilisis eu, molestie ut, ligula.

Phasellus vitae augue. Sed ultrices odio sit amet purus. Aenean dignissim vestibulum ligula. In nec odio nec ligula egestas rutrum. Donec est arcu, vulputate ut, tristique at, mattis ac, sapien. Aliquam imperdiet est ut est. Ut varius blandit mauris. In tincidunt interdum justo. Suspendisse eget nibh. Integer a nibh. Nunc rutrum, enim et dignissim tristique, sapien pede egestas enim, vitae viverra lorem nibh ut nunc. Morbi elit nisi, ultricies quis, dapibus vel, ultrices non, eros. Nam semper est eu ligula. Vivamus bibendum hendrerit erat. Vestibulum nisi elit, blandit a, nonummy eget, aliquam sit amet, odio. Nulla facilisi.

Nullam pretium augue a odio viverra consectetuer. Nullam euismod. Fusce massa augue, tempor mollis, sagittis vel, rhoncus a, dolor. Sed dignissim eleifend quam. Donec vulputate, dui ac scelerisque luctus, tellus magna tempus quam, vel aliquam nulla elit in ipsum. Pellentesque habitant morbi tristique senectus et netus et malesuada fames ac turpis egestas. Phasellus neque augue, consectetuer et, malesuada vel, facilisis quis, velit. Sed varius, eros id tempor tempus, dolor risus facilisis lorem, ac vestibulum turpis lacus at eros. Suspendisse sit amet ligula. Cras faucibus iaculis urna. Duis sit amet augue. Sed vehicula. Suspendisse venenatis tempor sem. Phasellus vehicula neque a enim. Nullam diam orci, semper non, varius in, dignissim ut, dolor. Mauris tellus leo, pharetra eget, molestie quis, feugiat ac, orci. Aenean neque sapien, rhoncus in, vulputate in, vehicula vel, lectus. Nulla molestie lacus vel risus.

Curabitur magna dui, feugiat ut, semper ut, congue quis, neque. Phasellus gravida massa nec elit. Nulla aliquet pharetra justo. Maecenas ac nunc id velit viverra consectetuer. Curabitur fermentum orci. Maecenas fermentum, diam ut tempus euismod, leo enim gravida nibh, non egestas mi magna et quam. Aenean ullamcorper urna quis sem. Pellentesque mollis placerat enim. Curabitur feugiat. Praesent ut massa porttitor ligula faucibus rutrum. Pellentesque purus ligula, bibendum ut, congue at, suscipit sit amet, urna. Curabitur enim justo, interdum pretium, tempus ut, consectetuer id, tellus. Nunc ultricies malesuada odio. In vel augue ac nunc mollis pellentesque. Fusce ac erat.

Fusce leo pede, hendrerit id, iaculis vitae, bibendum laoreet, tortor. Duis tincidunt sodales neque. Cum sociis natoque penatibus et magnis dis parturient montes, nascetur ridiculus mus. Donec mi elit, fringilla sed, molestie fermentum, rhoncus a, libero. Maecenas tortor. Morbi suscipit arcu et mi interdum venenatis. Nulla facilisi. Duis ultricies molestie lorem. Suspendisse rhoncus, erat nec suscipit sollicitudin, est nulla cursus nunc, at posuere ante est eu sem. Maecenas blandit faucibus mauris. Pellentesque habitant morbi tristique senectus et netus et malesuada fames ac turpis egestas.

Suspendisse magna sem, pellentesque id, fermentum non, tristique in, lorem. Vivamus magna. Duis viverra rhoncus pede. Aliquam et turpis. Pellentesque leo lectus, porta a, mattis vel, pulvinar a, libero. Aliquam dictum, eros interdum posuere pellentesque, eros ante vehicula leo, ac mattis odio quam id orci. Duis suscipit. Pellentesque auctor nibh quis orci. Nam nec libero et felis fringilla scelerisque. Etiam pellentesque odio eu felis mattis dignissim. Ut in nisl. Nulla imperdiet mauris. Etiam feugiat, eros nec sodales sollicitudin, orci ipsum tempor est, id ullamcorper tortor libero id velit. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit. Nulla dictum. Vestibulum sit amet leo.

Duis auctor pellentesque orci. Class aptent taciti sociosqu ad litora torquent per conubia nostra, per inceptos hymenaeos. Nullam imperdiet lacus ut ante. Praesent luctus. Praesent ullamcorper massa. Quisque arcu velit, malesuada tincidunt, volutpat vitae, hendrerit quis, libero. Sed feugiat quam nec pede. Nulla fringilla odio nec nisl. Duis sollicitudin. Sed eleifend libero eget elit. Pellentesque nisi neque, aliquet in, dictum eu, sodales elementum, odio. Cras nonummy leo id metus. Vestibulum vitae nibh eu lectus sagittis hendrerit. Fusce ligula nisl, tincidunt ac, pulvinar at, tincidunt in, dolor. Donec porta lobortis diam. Integer at nibh et eros vestibulum placerat.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit. In hac habitasse platea dictumst. Phasellus eu nisi. Nunc nec nulla. Ut dolor mauris, blandit at, mollis a, viverra at, magna. Aliquam erat volutpat. Nulla ornare nulla. In hac habitasse platea dictumst. Vestibulum elementum auctor metus. Nulla facilisi. Etiam vitae urna non est congue ullamcorper. Sed porta tortor vitae augue. Fusce vestibulum erat sit amet eros. Curabitur sit amet ligula sit amet nisi suscipit scelerisque. Pellentesque sollicitudin, ipsum vitae dapibus pulvinar, sapien enim vestibulum lacus, nec ornare arcu turpis volutpat arcu.

Integer malesuada, mauris ut ornare feugiat, orci dui mollis arcu, sit amet vestibulum metus dui sit amet massa. Sed cursus, ipsum quis faucibus varius, arcu justo porta lacus, sed condimentum enim elit at ipsum. Sed nec lorem. Vestibulum ante ipsum primis in faucibus orci luctus et ultrices posuere cubilia Curae; Mauris vel enim. Mauris iaculis neque at mi. Donec iaculis condimentum nisi. In sagittis velit sed nisl. Aliquam elementum, magna ut vestibulum cursus, sapien ligula cursus mauris, non faucibus ligula lacus nec dolor. In a libero. Duis a ante et dolor porta pretium. Aenean gravida metus vitae libero. Nulla vel nisl. Ut malesuada mi eget risus. Suspendisse dictum bibendum mauris. Suspendisse potenti.

Vivamus at odio. Phasellus eu odio. Morbi tellus magna, pharetra eu, sagittis vel, egestas ac, justo. Aliquam erat volutpat. Aenean vitae magna. Duis elit. Aliquam posuere. Pellentesque id odio. Vestibulum ante ipsum primis in faucibus orci luctus et ultrices posuere cubilia Curae; Mauris volutpat luctus sapien. Praesent sed odio. In faucibus. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit. Cras arcu ante, consequat quis, varius nec, consequat mollis, sapien. Curabitur purus enim, mattis a, rutrum vel, feugiat semper, sem. Phasellus sed tellus. Ut vel arcu ut quam pulvinar suscipit. Curabitur ac pede. Fusce luctus, erat id tempus adipiscing, augue ipsum porttitor odio, nec semper eros mi tempor purus. Ut felis.

In hac habitasse platea dictumst. In urna dolor, elementum vel, venenatis vel, euismod ut, justo. Sed eleifend. Aliquam eu arcu. Fusce ullamcorper. Curabitur magna. In viverra. Aenean consectetuer mattis dui. Praesent elementum lacinia massa. Vivamus metus ipsum, venenatis sodales, dignissim ac, accumsan vitae, est. Nam blandit massa et lectus. Aliquam erat volutpat. Duis fermentum ligula sed lorem. Etiam pharetra. Nam quam justo, congue sed, porta ac, hendrerit nec, dolor. Aliquam erat volutpat. Integer sodales mollis libero.

Ut nunc magna, vestibulum quis, pulvinar vitae, semper sit amet, leo. Nulla egestas. Suspendisse vulputate vulputate nisl. Ut congue iaculis neque. Curabitur dictum semper mi. In rhoncus pellentesque felis. Morbi laoreet dictum nulla. Phasellus malesuada orci vel orci. Nulla molestie viverra quam. In placerat facilisis dui. Suspendisse a velit id ante ultrices eleifend. Cras ornare, orci eu sodales dignissim, enim arcu feugiat dolor, lacinia nonummy purus nunc sed quam. Nullam eros. Curabitur dictum, nibh id aliquet dictum, arcu libero bibendum dolor, id fermentum neque urna ac ligula. Fusce pulvinar tincidunt turpis. Donec ullamcorper ligula. Duis ac tellus eu dui vestibulum ultricies. Etiam ultrices nunc. Curabitur nisi. Aenean luctus mauris nec diam.

Etiam mollis vulputate sem. Curabitur pulvinar neque nec dolor. Pellentesque eleifend, orci sit amet condimentum accumsan, purus neque varius ligula, ut gravida lectus augue id ante. Sed varius. Maecenas eget erat quis metus lobortis iaculis. Maecenas vehicula iaculis est. Integer magna sapien, convallis vitae, pharetra non, dapibus non, felis. Sed non lacus a leo aliquet ultrices. Maecenas nulla nisl, tempus at, fermentum id, egestas non, sapien. Fusce aliquet tempor nulla. Vestibulum dictum accumsan ante. Nam faucibus, sapien sit amet iaculis euismod, enim magna pretium nibh, non lacinia augue turpis eu erat.

Suspendisse tincidunt lacinia nisl. Donec pulvinar. Vestibulum tristique, tellus sed consectetuer luctus, lacus tortor laoreet orci, id rutrum orci dolor vel lacus. Aliquam velit orci, euismod in, fringilla non, fermentum semper, mi. Nunc lacus orci, faucibus in, cursus a, ornare eget, ipsum. Nullam sem neque, consectetuer porta, rutrum eget, rhoncus at, pede. Donec luctus varius nunc. Donec rhoncus. Proin sed eros quis mi tincidunt blandit. Phasellus auctor.

Sed ac odio sed turpis cursus sollicitudin. Ut non justo. Nam ut urna quis erat venenatis pretium. Vestibulum dolor nisi, tempor et, hendrerit non, auctor sit amet, lectus. Integer imperdiet dui quis mauris. Aenean nec lectus et est lobortis dapibus. Nunc dolor leo, mattis ac, ornare non, ornare ac, dolor. Etiam fermentum sagittis sem. Aenean elit tortor, porta at, mollis eget, vehicula eget, urna. Sed aliquam. Quisque non nulla consequat metus fringilla pellentesque. Nulla at pede. Nam sapien. Suspendisse potenti. Aenean ac turpis quis velit hendrerit vulputate.

Class aptent taciti sociosqu ad litora torquent per conubia nostra, per inceptos hymenaeos. Aliquam ac quam sit amet odio nonummy aliquet. Morbi elementum ipsum sit amet quam. Aliquam vitae magna quis justo accumsan tempus. Aenean at nulla in ligula bibendum suscipit. Sed sollicitudin elit sed lacus suscipit tempor. Pellentesque posuere est eu tellus. Nunc nibh magna, vulputate id, consectetuer sed, placerat nec, tellus. Maecenas porttitor nisl in est. Nunc egestas scelerisque sem. Nam tincidunt justo eget turpis. Quisque vitae erat eget massa vehicula pulvinar. Sed sed tellus. Integer luctus pellentesque metus. Aliquam erat volutpat. Donec bibendum nulla. Donec ac risus.

Etiam in augue in nisl pharetra blandit. Vivamus vitae elit. Suspendisse et turpis in nibh feugiat eleifend. Mauris odio turpis, tincidunt vitae, interdum eu, molestie facilisis, massa. Integer non lectus et lectus tempor sodales. Fusce a massa sit amet quam auctor blandit. Aenean luctus justo sed pede. Aliquam pretium mauris in libero. Nunc eget lorem. Pellentesque ornare urna id quam. Duis sagittis quam tempor odio. In eget justo eu mauris porta eleifend. Nulla in elit ac magna rutrum sollicitudin. In pharetra ultrices tortor.

Morbi semper mi et libero. Nunc ut dolor. Donec libero sapien, dignissim et, convallis eu, venenatis ut, felis. Aenean velit arcu, accumsan vitae, vestibulum in, facilisis lobortis, arcu. Maecenas hendrerit lacus eu quam. Donec volutpat lobortis felis. Suspendisse potenti. Etiam rhoncus, ligula id mollis feugiat, tortor augue tempus lacus, vel porta lacus justo eu ligula. Phasellus venenatis nulla suscipit libero. Maecenas lacinia nisi a ante. In vel ipsum nec libero sollicitudin convallis. Pellentesque condimentum. Ut at sapien vitae elit malesuada dignissim. Donec purus libero, cursus non, pharetra eget, blandit ac, ante. Nullam eu diam.

Aenean nec orci. Phasellus consectetuer, nisi nec semper ornare, nunc dui malesuada nisl, nec malesuada mi orci eget augue. Aliquam fermentum congue magna. Integer auctor velit a metus. Duis tincidunt nunc facilisis est bibendum tempus. Morbi ut arcu. Etiam fringilla posuere nibh. Etiam fringilla tincidunt sapien. Etiam luctus risus id ante. Integer mattis. Phasellus gravida adipiscing tortor. Sed eget odio. Nunc pretium ornare nisl. In ullamcorper turpis blandit tellus. Vestibulum elementum ante. Quisque sit amet ante.

Phasellus luctus tempor risus. Integer rhoncus felis at leo. Quisque bibendum. Sed orci arcu, viverra vitae, dignissim mattis, mattis vitae, orci. Mauris accumsan, tellus sit amet rutrum consectetuer, augue purus auctor dolor, non consectetuer nunc lectus vel lorem. Nulla facilisi. Nulla malesuada, arcu id pellentesque rhoncus, nibh mauris porta purus, eget blandit purus lectus non tellus. Nunc orci. Sed libero ante, tristique ac, semper sit amet, auctor quis, turpis. Donec mollis leo vitae neque.

Nulla facilisi. Curabitur quis quam nec dui lobortis tincidunt. Nam commodo mi id orci. Vivamus gravida eros sed leo tempor feugiat. Integer in ipsum ac tellus porta porta. Vivamus eget elit. Fusce non eros. Mauris facilisis venenatis ipsum. Proin malesuada ultricies justo. Donec nunc neque, venenatis at, bibendum nec, interdum a, est. Proin ac metus nonummy magna hendrerit auctor. Maecenas tristique, nisi id sollicitudin placerat, justo orci aliquam lacus, in lobortis augue mauris nec enim. Nullam consequat vestibulum nisl. In diam massa, vehicula et, condimentum a, sagittis vel, neque. Integer massa libero, congue ut, sollicitudin ut, convallis in, tortor. Sed vitae magna vel purus mattis blandit. Donec adipiscing dolor non arcu. In hac habitasse platea dictumst.

Integer in odio nec metus pretium aliquet. Ut velit. Pellentesque posuere scelerisque orci. Nullam cursus mauris ac ligula. Nam vel elit sit amet enim dictum tincidunt. Vestibulum congue viverra lacus. Pellentesque tristique faucibus purus. Donec venenatis ante. Etiam quis orci. Sed ullamcorper porta lacus. Aenean purus. Nam placerat rhoncus purus. Cras sagittis leo ut tellus. Aliquam nonummy eros faucibus tortor. Nunc ullamcorper.

Suspendisse interdum. Ut et tellus. Praesent dui dui, imperdiet at, rutrum at, mattis et, justo. Cras dignissim fermentum est. Mauris turpis nulla, sodales non, lobortis a, elementum at, elit. Morbi posuere tempor tellus. Praesent tellus. Nam scelerisque, turpis vitae facilisis commodo, lectus nulla ultricies elit, et porttitor libero velit et nisl. Vivamus turpis lacus, tristique nec, pellentesque at, semper eu, sem. Nam id enim nec nibh lacinia auctor. Nam ut dui. Nulla bibendum, est in malesuada vulputate, risus nisl facilisis lacus, sit amet consectetuer dolor leo nec ligula. Mauris laoreet, sem a tristique consectetuer, magna ipsum mollis metus, at tincidunt orci velit in mauris. Donec aliquam odio. Cras commodo scelerisque turpis. Donec ullamcorper orci ac sem. Integer tincidunt, purus non venenatis consequat, eros purus ullamcorper enim, ac dictum libero velit nec sem. Curabitur sit amet tellus at leo rutrum gravida. Morbi posuere tincidunt felis. Sed non nibh a turpis molestie lobortis.

Nulla vitae nisl a nibh adipiscing faucibus. Vivamus sed justo. Duis rutrum consectetuer erat. Curabitur mollis. In luctus velit vitae tortor. Cras lobortis leo id diam. Sed adipiscing est in justo. Pellentesque lacus risus, tincidunt eget, aliquam eu, rhoncus viverra, diam. Sed rhoncus massa. Nunc sagittis, dui eu mattis euismod, neque diam scelerisque nulla, ac blandit pede erat id libero. Proin accumsan mauris et ante. Donec molestie. Nullam vel orci a nunc commodo mollis. Duis iaculis ipsum vel justo.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit. Donec ut libero at nunc commodo consectetuer. Ut elementum, nibh in accumsan facilisis, felis sapien eleifend neque, id sagittis tellus eros ac nunc. Nam ornare iaculis enim. Mauris quis diam non lacus laoreet interdum. Vivamus sed orci. Vivamus porta purus. Sed in erat. Nulla aliquet velit non pede. Maecenas vel arcu id sem venenatis adipiscing. Nullam tempor iaculis nibh. Ut id pede. Integer ut mauris. Proin vitae metus at diam lacinia facilisis. Ut eu justo. Quisque et lectus. Nunc gravida nisl sed sapien. Quisque nec nulla et libero semper dignissim. Donec erat enim, luctus sit amet, rutrum eu, pharetra ac, metus. Cras leo erat, molestie a, porta sed, placerat et, velit.

Proin mattis. Praesent et augue non massa auctor sodales. Phasellus imperdiet. Nullam scelerisque, tellus eget varius iaculis, magna tellus dapibus turpis, condimentum aliquam enim metus vel lectus. Nullam sapien orci, consectetuer a, bibendum non, gravida sit amet, ligula. Maecenas velit. Phasellus a dolor. Duis vitae sem. Sed et dolor vel eros placerat sagittis. Pellentesque malesuada nunc a nisl. Fusce sagittis dignissim magna. Vestibulum ante ipsum primis in faucibus orci luctus et ultrices posuere cubilia Curae; Quisque imperdiet dui non ligula. Ut imperdiet. Praesent et est. Sed faucibus sollicitudin erat. Donec augue. Etiam sapien elit, varius eget, consectetuer ut, volutpat at, urna.

Cum sociis natoque penatibus et magnis dis parturient montes, nascetur ridiculus mus. Fusce neque libero, dictum a, viverra non, tincidunt vel, metus. Curabitur molestie. Nullam varius vehicula erat. Donec felis. Class aptent taciti sociosqu ad litora torquent per conubia nostra, per inceptos hymenaeos. Vestibulum viverra. Morbi sagittis semper diam. Cras fringilla, purus non elementum faucibus, eros velit elementum lectus, eget condimentum felis turpis a felis. Nam nunc ligula, elementum ut, pharetra non, imperdiet vitae, enim. Proin nonummy dignissim nulla. Sed in ante. Duis id pede eget dui sodales dignissim.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit. Suspendisse vitae libero. Proin ornare tristique lorem. Integer accumsan aliquet sapien. Aliquam viverra elit mattis ligula. Donec metus. Cras ut mi. Aliquam erat volutpat. Pellentesque pede. Class aptent taciti sociosqu ad litora torquent per conubia nostra, per inceptos hymenaeos.

Nam feugiat semper augue. Integer accumsan. Nunc varius. Nulla bibendum. Etiam ac tortor. Mauris adipiscing laoreet justo. Donec nisi. Ut aliquet ligula vitae mi. Cras mi. Sed volutpat, mauris in iaculis ornare, leo arcu suscipit felis, eu pulvinar neque nisi ut nulla. Sed imperdiet. Suspendisse vel magna quis leo euismod varius. Donec at purus non metus faucibus ultricies. Pellentesque vitae enim non turpis interdum cursus. Aenean imperdiet enim. Sed semper nonummy mi.

Nunc eu felis. Pellentesque sapien. Curabitur ac arcu. Quisque elementum, arcu ut elementum ultrices, ipsum pede sodales diam, ut placerat nulla nibh id quam. Integer hendrerit blandit libero. Nulla felis pede, pretium quis, bibendum vel, sodales a, nisi. Nunc iaculis dignissim turpis. Donec ut ante. Integer non nisl at risus sollicitudin porta. Fusce eget urna. Vestibulum imperdiet mollis lacus. Mauris tristique, elit sed faucibus tincidunt, turpis felis aliquam nibh, nec faucibus enim tellus ullamcorper dui.

Curabitur orci. Nulla fringilla diam eget leo. Proin sollicitudin hendrerit turpis. Class aptent taciti sociosqu ad litora torquent per conubia nostra, per inceptos hymenaeos. Praesent fermentum congue purus. Fusce cursus. Suspendisse eros. Fusce eu neque non lectus mollis varius. Etiam nec dui non ipsum vehicula sagittis. Cras in tellus. Nulla et dui id diam faucibus semper. Praesent gravida pharetra felis. Maecenas nec dolor in mauris dignissim ultrices. Duis mollis cursus ante. Sed aliquet. Pellentesque eleifend. Quisque vitae orci. In porttitor odio non purus suscipit bibendum.

In sagittis, orci non volutpat ornare, risus velit eleifend magna, non nonummy sapien lacus ac lectus. Duis vel leo a magna viverra gravida. Phasellus gravida, augue sit amet consequat laoreet, enim est consectetuer dolor, eget fermentum quam dolor id risus. Ut vel dolor. Praesent a risus hendrerit est varius vestibulum. Nulla facilisi. Integer in erat. Quisque iaculis metus nec ipsum placerat nonummy. Vestibulum ante ipsum primis in faucibus orci luctus et ultrices posuere cubilia Curae; Vestibulum eleifend pretium dui. Cum sociis natoque penatibus et magnis dis parturient montes, nascetur ridiculus mus. Morbi non lectus eget tortor pharetra volutpat. Aliquam erat volutpat. Etiam laoreet, orci sit amet rutrum consectetuer, eros tortor dignissim orci, quis aliquet elit erat sit amet elit. Nunc sed justo nec eros malesuada vehicula. Mauris congue erat luctus diam. Aliquam porta, tellus nec dapibus faucibus, nunc purus imperdiet est, eu luctus lorem neque hendrerit neque. Duis sit amet nulla. Nunc porta, erat at egestas lacinia, elit mi auctor erat, ut vestibulum odio dui ac pede. Duis facilisis arcu commodo arcu.

Pellentesque congue, nisi eget tincidunt imperdiet, ipsum mauris feugiat massa, eu scelerisque nisl mauris eu enim. Integer eu nulla at ante auctor pretium. Suspendisse dictum malesuada dolor. Ut lacinia risus vel enim. Donec sit amet sem. Praesent lacus arcu, imperdiet ultricies, congue a, blandit quis, eros. In in tortor et ligula pulvinar malesuada. Ut non lacus nec nisl adipiscing elementum. Sed turpis odio, sagittis vel, faucibus id, suscipit eget, leo. Curabitur nisi quam, suscipit eget, posuere eu, adipiscing sit amet, massa. Praesent sit amet nibh at diam ultricies bibendum. Quisque nibh quam, aliquam pulvinar, faucibus quis, congue at, lacus.

Nulla facilisi. Aenean nec metus id pede congue ornare. Maecenas sed ligula. Maecenas ac risus a sapien ultrices blandit. Donec vehicula. Nam quis nibh. Quisque turpis odio, feugiat at, tristique vitae, fermentum ac, augue. In ornare purus vel mauris. Nullam tempor risus id risus. Sed varius dolor eget dolor. Donec dolor.

Duis pulvinar. Fusce magna. Sed mattis, pede ac sollicitudin iaculis, nisi leo dignissim mauris, vitae suscipit augue massa egestas sem. Vestibulum hendrerit, lectus non sagittis rutrum, libero magna mattis odio, in congue elit nibh quis mauris. Integer laoreet ultrices libero. Mauris molestie leo eget sapien. Nunc neque erat, fringilla id, varius vitae, consequat a, nisi. Aliquam magna nisi, malesuada nec, mollis non, nonummy quis, pede. Nulla interdum facilisis odio. Nullam congue consequat neque. Ut nec erat. In hac habitasse platea dictumst. Proin sed risus sollicitudin tellus tempus vehicula. Vivamus eget enim. Integer hendrerit varius tortor. Donec quis nisi ut nibh dignissim accumsan. Nulla porta libero sit amet nisl. Morbi mauris leo, fermentum vel, convallis id, imperdiet porta, elit. Sed in dolor non massa ultrices varius.

Fusce elementum accumsan magna. Curabitur eleifend semper enim. Nullam feugiat dapibus est. Quisque faucibus, elit ut scelerisque scelerisque, pede sem aliquam ipsum, sed ultricies purus mi id erat. Sed vel diam. Proin posuere purus quis lorem. Vivamus semper faucibus diam. Quisque faucibus ultrices elit. Sed consequat, libero et adipiscing accumsan, augue turpis elementum sem, et ullamcorper nulla dui viverra quam. Nam quis arcu. Nam sagittis pellentesque augue. Curabitur vel magna. Phasellus in tellus. Phasellus a elit. Nam turpis orci, mattis a, elementum at, tincidunt non, mi. Mauris eleifend ultricies urna. Aenean interdum gravida turpis. Fusce blandit laoreet libero. Sed et quam ac eros tempus fermentum. Sed congue bibendum augue.

Praesent mi risus, malesuada at, euismod id, facilisis vel, velit. Curabitur dictum. Sed sed ante. Vestibulum ante ipsum primis in faucibus orci luctus et ultrices posuere cubilia Curae; Duis eu orci non risus lacinia consectetuer. Curabitur a libero nec erat dictum semper. Phasellus fringilla, nisl eu luctus dictum, sapien pede euismod felis, vel dictum metus diam sed lorem. Duis luctus. Vivamus fringilla eleifend purus. Ut vel mi. Pellentesque venenatis, tortor in euismod mollis, nisl purus auctor nunc, nec ullamcorper metus sem in metus. Mauris nulla felis, vehicula eget, pharetra quis, lacinia eu, mi. Suspendisse potenti. Aenean laoreet, libero ut posuere semper, ante purus laoreet lorem, bibendum auctor massa arcu quis metus.

In erat odio, vulputate eu, commodo vitae, tincidunt vitae, nisi. Suspendisse fringilla odio ut dolor. Curabitur vitae libero. Donec quam. Donec ultrices leo ac orci. Suspendisse potenti. Duis quam nisl, tincidunt et, eleifend quis, tincidunt eget, risus. Aliquam nec risus id augue tincidunt hendrerit. Phasellus dapibus blandit est. Integer scelerisque diam id diam. Praesent dolor felis, ultricies sed, suscipit sit amet, rutrum nec, diam. Duis dui. Nulla elit augue, lobortis vitae, cursus id, nonummy ac, risus. Cum sociis natoque penatibus et magnis dis parturient montes, nascetur ridiculus mus. Vestibulum posuere urna sed augue. Nam diam.

Praesent sodales quam nec massa. Praesent sit amet lacus. In ut odio tempus ligula tristique tincidunt. Quisque ac odio quis eros placerat tempor. Nunc sodales mattis massa. In hac habitasse platea dictumst. Sed blandit mollis ipsum. Pellentesque arcu. Pellentesque nulla erat, rutrum in, rutrum in, tincidunt vel, diam. Morbi sed massa.


kan er niets aan doen, zit echt onder mn ctrl+v :p
  dinsdag 13 november 2007 @ 16:10:37 #42
107951 JortK
Immer kwaliteitsposts
pi_54578014
<PriceList code="001" type="S">
<Description>001</Description>
<Currency code="EUR"/>
<Country code=""/>
<AccountType></AccountType>
<AccountStatus></AccountStatus>
<AccountClassificationId></AccountClassificationId>
</PriceList>
  Redactie Frontpage dinsdag 13 november 2007 @ 16:11:04 #43
83660 crew  Etcetera
*pffrrrwwwt*
pi_54578025
De 21-jarige militair kwam tien dagen geleden in Uruzgan om het leven door een aanslag met een geïmproviseerd explosief.
It's not just sex, it's love
It's two people connecting
With four other people
And aliens
pi_54578054
lsjeblieft, laat de muziek niet stoppen (de muziek.. muziek)
Alsjeblieft, laat de muziek niet stoppen (de muziek.. muziek)
Alsjeblieft, laat de muziek niet stoppen (de muziek.. muziek)
Alsjeblieft, laat de muziek niet stoppen (de muziek.. muziek)

Het wordt laat, ik ga op weg naar mijn favoriete plek,
Ik moet mijn lichaam bewegen, de stress weg dansen,
Ik was naar niemand op zoek toen je naar mij keek,
mogelijke kandidaat yeah

Wie wist dat jij hier zou zijn, eruitziend als je doet,
Je maakt het onmogelijk om hier te blijven,
Schatje, ik moest zeggen dat je aura ongelofelijk is,
Als je niet hoeft te gaan (ga niet)

Weet je wat je hebt gestart.
Ik kwam hier alleen om feest te vieren
Maar nou gaan we los op de dansvloer, ondeugend gedragend
Jou handen om mijn middel, laat de muziek maar draaien
Wij zijn hand in hand
Borst tegen borst en nu zijn onze gezichten naar elkaar toe

Ik wil je hier weg halen
Laten we ontsnappen in de muziek, DJ laat de muziek draaien
Ik kan het niet weigeren, zoals jij dit doet
Blijf losgaan, alsjeblieft stop niet
Alsjeblieft, laat de muziek niet stoppen
Alsjeblieft, laat de muziek niet stoppen

Ik wil je hier weg halen
Laten we ontsnappen in de muziek, DJ laat de muziek draaien
Ik kan het niet weigeren, zoals jij dit doet
Bijf losgaan, alsjeblieft stop niet
Alsjeblieft, laat de muziek niet stoppen

Schatje, ben je er klaar voor want het wordt koud,
Voel je de passie niet, klaar om te ontploffen,
Wat er tussen ons gaande is hoeft niemand te weten,
Dit is een prive show ohh

Weet je wat je hebt gestart.
Ik kwam hier alleen om feest te vieren
Maar nou gaan we los op de dansvloer, ondeugend gedragend
Jouw handen om mijn middel, laat de muziek maar draaien
Wij zijn hand in hand
Nog een draai en nu zijn onze gezichten naar elkaar toe

Ik wil je hier weg halen
Laten we ontsnappen in de muziek, DJ laat de muziek draaien
Ik kan het niet weigeren, zoals jij dit doet
Bijf losgaan, alsjeblieft stop niet
Alsjeblieft, laat de muziek niet stoppen

IIk wil je hier weg halen
Laten we ontsnappen in de muziek, DJ laat de muziek draaien
Ik kan het niet weigeren, zoals jij dit doet
Bijf losgaan, alsjeblieft stop niet
Alsjeblieft, laat de muziek niet stoppen

Alsjeblieft, laat de muziek niet stoppen (de muziek.. muziek)
Alsjeblieft, laat de muziek niet stoppen (de muziek.. muziek)
Alsjeblieft, laat de muziek niet stoppen (de muziek.. muziek)
  Boks-Chick dinsdag 13 november 2007 @ 16:30:41 #45
118131 BrandX
BoksChick & CoffeeAddict
pi_54578587
Momenteel dit: A1007681/656690
  dinsdag 13 november 2007 @ 16:34:24 #47
44800 SilentChaos
Rehab is for quitters...
pi_54578619
A morning of awkwardness is far better than a night of loneliness...
I won't go down in history, but I will go down on your sister...
Freedom is just another word for missing someone...
Satisfaction is the death of desire...
pi_54579272
IASD91277
Lambo of Rekt
  dinsdag 13 november 2007 @ 17:05:15 #49
107951 JortK
Immer kwaliteitsposts
  dinsdag 13 november 2007 @ 17:08:19 #50
44800 SilentChaos
Rehab is for quitters...
pi_54579399
FFFF FFFF CEFF B6FF B6FF B6FF B6FF F9FF FFFF FFFF C0FF DBFF DBFF DBFF E7FF FFFF FFFF A0FF FFFF FFFF E0FF F7FF EFFF EFFF F0FF FFFF FFFF E0FF FEFF FEFF FFFF FFFF A0FF FFFF FFFF F1FF EEFF EEFF EAFF F8FF FFFF FFFF 80FF F7FF F7FF F7FF F8FF FFFF FFFF F7FF E0FF F6FF FFFF FFFF FFFF FFFF 82FF 82FF FFFF FFFF FFFF FFFF FFFF FFFF FFFF FFFF FFFF FFFF FFFF E3FF DDFF B6FF BEFF BEFF B6FF DDFF E3FF FFFF FFFF FFFF FFFF FFFF DFFF EFFF F7FF FBFF F7FF F7FF EFFF DFFF BFFF 7FFF BFFF DFFF EFFF F7FF 00FF 00FF 00FF 00FF FFFF FFFF FFFF FFFF FFFF FFFF FFFF FFFF FFFF FFFF FFFF E3FF DDFF B6FF BEFF BEFF B6FF DDFF E3FF FFFF
A morning of awkwardness is far better than a night of loneliness...
I won't go down in history, but I will go down on your sister...
Freedom is just another word for missing someone...
Satisfaction is the death of desire...
abonnement Unibet Coolblue Bitvavo
Forum Opties
Forumhop:
Hop naar:
(afkorting, bv 'KLB')