quote:
Op vrijdag 7 juli 2006 13:08 schreef achterhetspoor het volgende:[..]
Ok maar op die manier is er wel een beperkte vorm van compensatie mogelijk.
maar geen compensatie die de langdurige vrijheidsstraf zondermeer ´humaner´ maakt dan de doodstraf. Anders gezegd, het is wat mij betreft geen argument om de levenslange vrijheidstraf de zwaarste straf te doen zijn ipv de doodstraf.
Er is wat mij betreft wel een ander argument.
Het gaat hier om straffen door de overheid (al dan niet namens het volk c.q. de gemeenschap). Een publiekrechtelijke sanctie dus. Die komen wij in verschillende vormen tegen (ook in het bestuursrecht dmv dwangsommen bijvoorbeeld). Alle vormen hebben met elkaar gemeen dat straffen een zekere nadelige invloed heeft op het gestrafte individu. Zij het in financieel opzicht (de boete, de dwangsom), zij het in vrijheidsopzicht (de vrijheidsstraf, bestuursdwang).
In beide gevallen gaat het mijns inziens om de
rechtspositie van het individu. Zijn financien behoren immers tot zijn vermogen, dus met financiele sancties tast je iemands vermogenspositie (= rechtspositie) aan. Hetzelfde geldt voor allerlei beperkingen op de vrijheid van het individu. Dergelijke vrijheden moeten in een maatschappij als de onze immers ook worden opgevat als een recht, en wel in hoofdzaak het eigendomsrecht (het meest omvattende recht dat een persoon op een zaak kan hebben (art 5:1 BW), maar ook los van enige verhouding tot een zaak, heeft het individu in onze samenleving vrijheidsrechten die hij kan inroepen tegen een overheid waar nodig. De bevoegdheid tot het opleggen van een vrijheidsstraf, maakt het voor een overheid mogelijk die vrijheidsrechten terzijde te schuiven, waar zij daar anders niet toe bevoegd zou zijn. Bovendien zijn er nogal wat voorwaarden verbonden aan de bevoegdheid tot het opleggen van een vrijheidsstraf, namelijk de onaantastbare veroordeling op grond van een strafbaar feit waarvoor de wetgever het opleggen van een vrijheidsstraf mogelijk maakt.
Hoe dan ook, voortdurend zie je dat het eenzijdig, dwingend optreden van de overheid (het opleggen van een straf is per definitie eenzijdig en dwingend) enerzijds als een dermate zwaar middel wordt gezien waarvoor de grootst mogelijke waarborgen moeten gelden, anderzijds dat zij zich beperken tot het beinvloeden van
de rechten van het individu (zoals gezegd gaat het dan niet alleen om vermogensrechten).
Welnu, hoe past de eenzijdige, dwingende van overheidswege opgelegde levensbeeindiging in dat systeem? Persoonlijk ben ik van oordeel dat het leven op zichzelf geen recht is. Het is hooguit een rechtsfeit, maar er bestaat niet zoiets als een afdwingbaar recht op leven. Wat er het dichtste bij in de buurt komt, is het recht op vrijheid (dat je zou kunnen omschrijven als een recht op de vrijheid je leven te leven zoals je dat wil, behoudens iedere begrenzing door wet en/of recht van een ander) maar dat wordt dus gedekt door de vrijheidsstraf.
Een overheid dat een individu de doodstraf oplegt en deze ook uitvoert, beperkt zich dus niet tot een eenzijdige beinvloeding van diens rechten, maar gaat (oneindig veel) verder dan dat. Kan een overheid een dergelijke bevoegdheid hebben? Natuurlijk, dat is een kwestie van een wettelijke bepaling die die bevoegdheid creeert, maar dat is een juridisch technische benadering. Naar mijn idee mag een overheid, als publiekrechtelijk orgaan, indien het gaat om het eenzijdige, dwingende en leedtoevoegend (want het gaat hier om straffen), nimmer verder gaan dan de rechten (en plichten) van het individu. Het leven zelf valt daar niet onder, kan daar niet onder vallen en mag daar niet onder vallen. Ik heb daar niet de sluitende juridische argumenten voor, maar ik vind niet dat een overheid bindend zou mogen oordelen over de vraag of een individu het recht (!!) heeft om verder te leven, al was het maar omdat er niet zoiets bestaat als het recht op leven of verder leven. Je leeft en dat moet een overheid, of wie dan ook, als gegeven accepteren. Hoe slecht dat soms ook uit moge komen.
When you're racing, it's life. Anything that happens before or after is just waiting.