Cultuur & Historie in het nieuws

30-04-2008

Schat voor kust van Namibië gevonden

WINDHOEK - Voor de kust van Namibië is een 500 jaar oud scheepswrak gevonden met aan boord duizenden Spaanse en Portugese gouden munten en enkele tonnen aan ivoor. Dat meldde de BBC woensdag.

Het wrak werd bij toeval ontdekt tijdens werkzaamheden van het nationale diamantbedrijf (Namdeb) voor de kust. Naast de munten en de olifantslagtanden zijn er ook kanonnen en menselijke resten aangetroffen.

Volgens archeologen dateert het geschut uit het begin van de zestiende eeuw en komen de kanonnen uit Spanje. Er wordt intussen gespeculeerd dat het mogelijk gaat om het zeilschip van de Portugese ontdekkingsreiziger Bartolomeu Dias, die rond 1500 verdween en als eerste om Kaap de Goede Hoop voer.

(c) ANP

(nu.nl)

02-05-2008

Archeologen graven onder Grote Markt Groningen

GRONINGEN - Archeologen zijn vrijdag begonnen met proefopgravingen onder de oostzijde van de Grote Markt in Groningen. Dit gedeelte van de markt gaat de komende jaren ingrijpend op de schop.

Voordat het zover is, wordt het gebied eerst door archeologen aan een uitgebreid onderzoek onderworpen.

De archeologen willen onder andere kijken of de funderingen en kelders van het beruchte Scholtenshuis nog aanwezig zijn. Dit gebouw, waar in de Tweede Wereldoorlog honderden verzetsstrijders gevangen werden gehouden en gemarteld, werd tijdens de bevrijding van Groningen door brand verwoest.

(c) ANP

(nu.nl)

quote:

Koopvaardij hield geallieerden in WOII op de been

Door Maarten Stultjens

05-05-2008

De rol van de Nederlandse koopvaardijvloot in de Tweede Wereldoorlog is misschien wel beslissend te noemen. Die stelling durft maritiem deskundige Ab Kelder wel aan. Kelder heeft zich gespecialiseerd in het lot van de 800 schepen die tijdens de oorlog op zee waren.

Het was direct aan het begin van de Tweede Wereldoorlog duidelijk dat de Nederlandse koopvaardijschepen, met 18.000 bemanningsleden, niet naar Nederland terug konden. Het toeval wilde dat de grootste reders van het land rond 10 mei in Londen waren voor een internationale bijeenkomst.

"Die reders hebben de Nederlandse Handels- en Scheepvaart Commissie opgericht. Het beheer van al die schepen is daar ondergebracht," zegt Ab Kelder. En zo verenigden zich op 13 mei 1940 voormalige concurrenten. De Nederlandse schepen werden grotendeels verhuurd aan het Britse leger om ingezet te worden in het bevoorraden van Groot-Brittannië.

meer: http://www.wereldomroep.nl/actua/nl/nederland/080505_koopvaardij

quote:

Spielberg wil leven president Lincoln verfilmen

13/05/2008 15:00

De zestiende president van de Verenigde Staten werd in 1865 vermoord na een burgeroorlog om de afschaffing van de slavernij.

Hollywoodregisseur Steven Spielberg wil het leven van Abraham Lincoln verfilmen. Voor de hoofdrol zou hij aan de Ierse acteur Liam Neeson denken, berichten Amerikaanse media. Die speelde al de hoofdrol in Spielbergs film 'Schindler's list'.

Doordat Lincoln een tegenstander was van de slavernij, werd hij in de zuidelijke staten gezien als een vriend van het noorden. In 1865 werd hij vermoord in Washington.

http://www.knack.be/nieuw(...)44-article16969.html

quote:

Oudste beeld Julius Caesar gevonden in Frankrijk

Op de bodem van de rivier de Rhône in Frankrijk is een buste van de Romeinse keizer Julius Caesar gevonden. Het is het oudste beeld van Caesar dat ooit is gevonden, aldus het Franse ministerie van cultuur dinsdag.

Het beeld werd gevonden nabij de plaats Arles, dat in 46 voor Christus werd gesticht door Caesar. De buste, een kalende, ouder wordende man, werd met enkele andere kunstwerken gevonden, waaronder een uit de derde eeuw na Christus stammend beeld van de god Neptunus.

Een Franse archeoloog vermoedt dat Caesars buste in de rivier is gegooid nadat hij werd vermoord "omdat het destijds beter was niet als een aanhanger van hem gezien te worden", aldus de archeoloog Luc Long die bij de opgravingen betrokken is. In Rome zijn volgens hem alleen beelden van Caesar te vinden die dateren van na zijn dood in 44 voor Christus.

Oudste beeld Julius Caesar gevonden in Frankrijk

quote:

IJzertijdsporen in gracht Nieuwkuijk

NIEUWKUIJK - Scherven uit de ijzertijd - 500 jaar voor Christus - zijn in een gracht van de abdij Mariënkroon in Nieuwkuijk gevonden. Een archeoloog van de provincie heeft die herkomst bevestigd.

Heemkundekring Onsenoort heeft een groot deel van de modderige bodem van de gracht de afgelopen maanden afgezocht. Dit water, aan de voet van een toren uit de 13de eeuw van wat eens kasteel Onsenoort was, bleek een schatkist. Flessen en aardewerk in alle soorten, maten en leeftijden kwamen boven water. Maar ook sierkoper dat de kloosterorde van de Cisterciënzers in de Tweede Wereldoorlog in dat water gooide om het uit handen van de bezetters te houden, werden opgedoken.

Maar lang niet alle 'schatten' gaf de gracht aan de onderzoekers prijs. Normaal zijn kasteelgrachten slechts één meter diep. Deze gracht is echter zo'n acht meter diep. En op onderzoek op die diepte is heemkundekring Onsenoort niet ingericht. Dat nu scherven uit de ijzertijd gevonden zijn, is geen verrassing. Eerder werden ten oosten van deze vindplaats op dezelfde zandrug die de Haarsteegse Priemsteeg kruist, gaten van paalwoningen gevonden uit dezelfde tijd. Onderzoeksleider Gerard Pelders wil verder met de zoektocht op de bodem van de gracht.

http://www.brabantsdagbla(...)racht-Nieuwkuijk.ece

quote:

Battle in Chile over treasure of sunken 18th century galleon

A company will seek to recover treasure from a Spanish galleon that sank in the 18th century off the central coast of Chile, even though the National Monuments Council is opposed to it, saying that by law the ship's remains and its contents are a national heritage.

The galleon Nuestro Senora del Buen Consejo y San Leopoldo (Our Lady of Good Counsel and St. Leopold), known as Oriflama, sailed from Cadiz for the Peruvian port of Callao in 1770 but sank off the coast near the town of Curepto, at some 250 kilometers (155 miles) south of Santiago in the Maule region.

The vessel, according to chronicles of the period, was carrying fine crystal, silver and gold cutlery, apparel decorated with golden thread, luxury furniture and more than 50 cannons.

At the time of its shipwreck, the crew had been decimated by scurvy.

Ten years ago the Oriflama S.A. company was founded, and its directors wanted to recover the treasure, currently valued at more than $30 million, the firm's general manager, Jose Luis Rosales, said in a statement published Saturday on the Terra Web site.

Nonetheless, the executive secretary of the National Monuments Council, Oscar Acuña, said that the treasure hunters could only get a quarter of that fortune.

"According to the law of monuments, that shipwreck that is supposedly run aground on the sand is the property of the state," Acuña's statement said.

"We have the authority to award up to 25 percent of what is found there to the recovery mission that is being organized," he said.

For his part, Rosales said that the galleon, which was said to be buried under a sandbar at La Trinchera beach, belongs to the Oriflama company.

"We have a court's verdict on property rights which says that the ship belongs to us," he said.

The Finance Ministry and the Chilean courts have up to now agreed with the company on grounds that, since the vessel is buried in the sand and is not at the bottom of the ocean, the galleon is not protected by the National Monuments Law.

According to Rosales, the firm is not seeking direct profits, but wants to build tourist attractions around the galleon and its treasure for the benefit of Curepto and the entire area.

"We have never considered, even though we have the verdict on the ownership of the vessel, that it is all ours," Rosales said, adding that the firm will build one museum in Curepto and another at La Trinchera beach.

In its 10 years of exploring and negotiations, the company has invested more than $1 million and has the support of Curepto Mayor Armando Gonzalez.

The project "will change the profile of our community," said the mayor, whose town gained notoriety a short time ago when it was discovered that last February President Michelle Bachelet inaugurated a hospital that was far from finished. The phony event even included fake patients.

Gonzalez said that next May 15 the municipal council will debate what position the town should take in case the controversy goes back to court.

"My interest is that the ship be recovered and I'll defend that," the mayor said, considering it "stupid" to have a National Monuments Law that bars anyone from touching shipwrecks more than 50 years old. EFE

http://www.zibb.com/artic(...)18th+century+galleon

19-05-2008

Voorzichtigheid rond buste van Caesar


Boven: het borstbeeld van Caesar dat deze week opdook in Arles. Onder: klassieke buste van Caesar. (Foto's AP, Ullstein)



Het ongewone borstbeeld van de Romeinse alleenheerser Caesar baarde veel opzien. Dat het Caesar is, is aannemelijk maar verre van zeker.
Door onze correspondent René Moerland

Nieuws - Buste van Caesar gevonden

Caesar leeft, zo ondervond deze week Michel l’Hour, archeoloog en directeur van het Franse instituut voor archeologisch onderzoek onder water DRASSM (Département des recherches archéologiques subaquatiques et sous-marines).

Dinsdag maakte hij bekend dat zijn instituut een unieke vondst heeft gedaan. Een onderzoeksteam dook negen maanden geleden een buste van Caesar op uit de Rhône, midden in de stad Arles. Op zich al bijzonder: volgens deskundigen zijn er wereldwijd ongeveer twintig antieke bustes van de Romeinse leidsman bekend, veel minder dan van zijn navolgers, zoals keizer Augustus.

Maar de onderzoekers van de DRASSM, een in Marseille gevestigde dienst van het Franse ministerie van Cultuur, deden er nog een schepje bovenop. Volgens hen gaat het mogelijk om de oudste bekende buste, misschien zelfs de enige die nog tijdens het leven van Caesar is vervaardigd. Hij zou dateren uit 46 voor Christus, het jaar waarin Caesar Arles een bevoorrechte positie gaf als Romeinse stad.

Sinds deze melding zitten de vier archeologen van het DRASSM permanent aan de telefoon. Van de Verenigde Staten tot Australië sprak het nieuws tot de verbeelding, iedereen wil er meer van weten. In alle talen ging de uitleg van DRASSM-archeoloog Luc Long rond, dat de buste mogelijk in het water is gegooid na de moord op Caesar, toen “het niet zo gewenst was om met een afbeelding van hem te worden gezien”.

De ophef hoeft niet te verbazen. Caesar was een van de belangrijkste figuren uit de Romeinse geschiedenis. Als dictator voor het leven legde hij de basis voor het keizerrijk, dat in Constantinopel bleef bestaan tot 1453. Als succesvol generaal breidde hij het Romeinse grondgebied flink uit. En als nog altijd gelezen auteur (vooral van De bello Gallico) bepaalde hij voor een belangrijk deel ook zijn eigen beeldvorming. Hij begon zijn macht als neef van de ene Romeinse alleenheerser (Marius) en als schoonzoon van de ander (Cinna). Vanaf zijn consulschap in het jaar 59 v. Chr. wist hij in de door burgerstrijd verscheurde Romeinse Republiek veel macht en aanzien te verwerven.

Rubicon

Zijn enorme succes werd hem uiteindelijk fataal. Nadat hij in de jaren veertig tegen de wens van de Senaat met zijn legioenen uit Gallië de grensrivier de Rubicon overstak en een staatsgreep pleegde in Rome, werd hij een populaire dictator, die het zelfs waagde de wanordelijke kalender te hervormen. Toen het er op ging lijken dat hij tot koning van Rome zou worden uitgeroepen (de eerste sinds vijfhonderd jaar), werd hij vermoord door een complot van senatoren. Zijn adoptiefzoon Octavianus werd na veel strijd de eerste keizer: die titel is ontleend aan Caesars naam.

Meer dan tweeduizend jaar hield de Rhône het borstbeeld verborgen – volgend jaar kan het worden getoond in het Historisch Museum in Arles, recht tegenover de vindplaats. Met een aardige bijkomstigheid: de DRASSM-archeologen werken van Libië tot Spanje, maar hun grootste vondst deed Long min of meer in eigen huis: hij komt uit Arles.

Mooi verhaal. Maar hoe hard is het? Is het Caesar eigenlijk wel? Wederom aan de telefoon drukt Michel l’Hour, directeur van het DRASSM, zich voorzichtig uit. “Dat zeggen de vier, vijf bekende specialisten die we hebben geraadpleegd.” Er is wel twijfel geweest, erkent hij. “We hebben een tijdje gedacht dat het misschien gewoon een Romeinse generaal was.” Maar de geraadpleegde experts bleken eensluidend. “Zij zeggen dat de stilistische kenmerken erop wijzen dat dit een portret van Caesar is uit de Republikeinse tijd, zijn tijd”, zegt L’Hour nu. De stijl is realistisch, en Caesar lijkt op andere afbeeldingen van hem op leeftijd, vooral op munten. Daarop is hij eveneens kalend en met gelijnd gezicht afgebeeld.

Toch zijn er nog veel onzekerheden, bijvoorbeeld over de geschiedenis van de buste zelf. Maar het was lastig om de onzekerheden van onderzoekers, en de achtergronden van hun hypotheses, te vertalen in een mediaverhaal, ontdekte l’Hour. “Wat we steeds zeggen, is dat we niet wéten hoe de buste in het water is beland. En ook niet wannéér. Dat kan geruime tijd na Caesars dood zijn geweest. Maar we hebben wel een theorie. En journalisten willen duidelijkheid.”

Goed, de theorie, met de nodige slagen om de arm. Die hangt samen met de omstandigheden van de ontdekking. De buste kwam boven water tijdens een archeologische verkenning van de Rhône in Arles. Zonder aanwijzingen vooraf stuitten de duikers op een plaats waar verschillende beelden begraven bleken.

Behalve Caesars buste vonden ze onder meer een marmeren beeld van Neptunus van 1 meter 80 in brokstukken, mogelijk uit de derde eeuw, en tweede bronzen beelden van ongeveer 70 centimeter. Steeds lagen deze vondsten uit verschillende tijden op verschillende diepten, tussen 8 en 14 meter, onder stenen. De oudste, Caesar, onderop.

Een serieuze, precieze datering van dit stenen beeld op 46 voor Christus is niet mogelijk, onderstreept Michel l’Hour. Zeker niet op technische gronden. Maar er is wel een hypothese mogelijk, die berust op een combinatie van historische en stilistische aanwijzingen.

“Gezien de stilistische kenmerken moet het beeld gemaakt na ongeveer 50 voor Christus,” legt hij uit. Aanvankelijk werd aangenomen dat er twaalf bustes van Caesar bekend zijn, allemaal gemaakt na zijn dood in 44 voor Christus. “Maar de informatie daarover evolueert”, legt l'Hour uit. “Nu schijnt het dat er in totaal twintig bustes bekend zijn, waarvan drie vergelijkbaar met de buste die we nu in Arles gevonden hebben.”

Waarom Arles? Volgens L’Hour ligt het voor de hand dat Arles rond 46 eer wilde bewijzen aan Caesar, omdat hij de Celto-Ligurische stad in dat jaar een nieuwe status als Romeinse kolonie verschafte, als dank voor de steun van de stad in de strijd tegen Marseille.

Collaborateurs

Maar na de moord op Caesar in 44 keerde juist de band van Arles met Caesar zich tegen de stad. “Juist dat er een begin van een persoonlijkheidscultus was, werd hem kwalijk genomen. In Arles kon men vrezen als ‘collaborateurs’ te worden gezien.

Na de moord was het pandemonium in het Romeinse rijk, vele oude rekeningen werden vereffend. Zo werd de beroemde redenaar en senator Cicero, tegenstander van Caesar, in 43 vermoord en als afschrikkend voorbeeld werden zijn afgesneden hoofd en handen op het spreekgestoelte van de senaat gespijkerd.

De vondst, in augustus vorig jaar, werd gedurende het onderzoek stilgehouden „om niet voorbarig te zijn”. Ook moest eerst de vindplaats worden afgeschermd. Die ligt nabij de niet al te rustige woonwijk Trinquetaille in Arles.

Nu de rivier is afgeschermd, was het tijd om de vondst wereldkundig te maken. Bovendien wilde het minister van Cultuur niet langer wachten: volgende week past Caesar in een tv-uitzending over de geschiedenis van Arles.

Deze zomer wordt er verder gezocht. “Misschien dat nieuwe vondsten meer zeggen over de historische omstandigheden.” L’Hour hoopt dat zich onder water bij Arles nieuwe poorten openen naar de geschiedenis van “een andere Europese beschaving”. De vondst bevestigt al dat Arles ooit een ‘dubbele’ stad was, met bebouwing op twee oevers. “We staan nog maar aan het begin van het onderzoek.”

(nrc)

[ Bericht 0% gewijzigd door ExperimentalFrentalMental op 19-05-2008 14:02:19 ]

quote:

Dorpelingen in middeleeuwen gezonder

19 mei 2008 15:27

Mensen die in de middeleeuwen buiten de stad leefden, waren gezonder dan hun tijdgenoten in de steden.

Dat is één van de conclusies van een uitgebreid archeologisch onderzoek door de Vrije Universiteit Amsterdam en de Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten in het Gelderse Elst.

Archeologen onderzochten de afgelopen jaren rond de Grote Kerk in Elst 250 graven uit de periode 700 tot 1850. Uit onderzoek van de gevonden skeletten blijkt dat de dorpelingen destijds beter groeiden, ouder werden en minder last hadden van ziektes in vergelijking met stedelingen.

Uit het archeologisch onderzoek blijkt ook dat Elst in de Romeinse tijd een zeer belangrijke cultusplaats was van de Bataven, die toen in Nederland woonden. De eerste sporen stammen uit 50 v Chr. In de tempel die op de plek van de huidige kerk stond, werden dieren geofferd aan de halfgod Hercules. Het ging vooral om jongere runderen, getuige de botresten die zijn gevonden.

Tot nu toe werd aangenomen dat op de plek van de huidige kerk al 2000 jaar lang onafgebroken een godshuis staat. Het nu verrichte onderzoek leverde echter geen sporen op tussen 250 en 700 n Chr. De locatie had in die tijd geen religieuze betekenis, stellen de onderzoekers.

Alle conclusies zijn samengevat in een boek over het verleden van Elst. Het eerste exemplaar van dat boek wordt dinsdag aan het gemeentebestuur overhandigd.

http://www.agd.nl/1052763(...)leeuwen-gezonder.htm

[ Bericht 2% gewijzigd door zakjapannertje op 19-05-2008 20:57:28 ]

quote:

Taboe over 'njai' geslecht 24-05-08

Veel Europese mannen reisden zonder vrouw naar Indië en kozen daar voor het concubinaat. Ze woonden dus samen met een inlandse vrouw, een njai. Die werd na verloop van jaren verstoten of gehuwd.

Voor het eerst wordt de geschiedenis van de njai verteld in een tentoonstelling op de Pasar Malam in Den Haag. En daarmee wordt een taboe geslecht.

De expositie is samengesteld door schrijver en onderzoeker Reggie Baay. Van hem verscheen onlangs 'De njai, het concubinaat in Nederlands-Indië'.

Baay, zelf kleinkind van een njai, vertelt in een reportage van Pauline Broekema over de indische oermoeder.

voor meer zie: http://www.nos.nl/nosjour(...)24/240508_indie.html

ook nog:

quote:

Indische brief heeft grote waarde 25-05-08

Post uit Indië, reikhalzend werd ernaar uitgekeken in een tijd zonder e-mail en internet. Brieven verbonden thuisland en kolonie. Nu zijn ze een goudmijn voor historici. Vaak geven die brieven een uniek beeld van het leven in de oost.

Vandaag begint de Week van de Indische Brief. Wetenschappers willen het publiek wijzen op de waarde van die pennevruchten. Ze roepen hen op ze niet weg te gooien, maar af te staan aan een van de landelijke archieven.

Op de Indische manifestatie Pasar Malam kan deze week privé-materiaal worden ingeleverd. Pauline Broekema in gesprek met intiatiefnemer Fridus Steijlen van het Koninklijk Instituut voor Taal- Land en Volkenkunde in Leiden.

Zie ook: Taboe ovder 'njai geslecht'; Pauline Broekema interviewde schrijver Reggie Baay over Indische vrouwen die in de 19e en 20ste eeuw tijdelijke relaties onderhielden met Nederlandse mannen. Verbintenissen waaruit, geheel taboe, talloze kinderen geboren werden.

http://www.nos.nl/nosjour(...)25/250508_indie.html

[ Bericht 40% gewijzigd door zakjapannertje op 25-05-2008 09:54:39 ]

quote:

Dinosaur tracks discovered in Arabian peninsula

The tracks of a herd of dinosaurs have been discovered on mud flats in Yemen - the first discovery of dinosaur footprints on the Arabian peninsula.

They were made by 11 long-necked sauropods, the largest land animal in Earth's history, which walked on four stout legs and ate plants.

A tourist touches a footprint of a sauropod, 31 miles north of the Yemeni capital Sanaar. Below, an artists's impression of the largest land animal in Earth's history

"The nice thing is we finally filled in a bit of a blank spot in the dinosaur map," said Anne Schulp, a palaeontologist at the University of Maastricht in the Netherlands, who worked on the study.

"Until 10 years not even bones were known from the Arabian peninsula and at last we have some dinosaur tracks."

The footprints dating from about 150 million years ago showed the sauropods travelling at the same speed along a river, likely in search of food, Schulp said in a telephone interview.

The creatures roamed the Earth from about 228 million years ago to 65 million years ago, the middle of the age of dinosaurs.

The well-preserved tracks, found about 50 miles north of Yemen's capital Sanaa, ranged from 43 centimetres to 70 centimetres and suggested strides of about 2.5 meters, Schulp added.
dinosaur footprint

Paleontologists have so far unearthed only a few dinosaur fossils from the Arabian peninsula and possible fragments of a long-necked dinosaur from Yemen.

"The nice thing about tracks is you can tell what these guys were doing," Schulp said. "You can put some life into the fossils."

The researchers had first found evidence of a large ornithopod, a two-legged, plant-eating dinosaur, and then discovered the sauropods' tracks close by.

Schulp and his colleague Mohammed Al-Wosabi of the University of Yemen measured the shape and angle of the different digits in one of the prints to identify the bipedal dinosaur as an ornithopod.

They then used the size, shape and spacing of the other prints to determine body size, travel speed and other distinguishing features of the sauropod herd, they reported in the journal PLoS ONE on Wednesday.

"We really want to learn when did which dinosaurs live, where, and why was that," Schulp said. "How did the distribution change over time, why did one replace another and move from one place to another?"

http://www.dailymail.co.u(...)abian-peninsula.html

quote:

Grote nederzetting uit bronstijd gevonden


SON - Op het nieuwe verkeersknooppunt Ekkersrijt (A50/A58) ten noorden van Eindhoven hebben archeologen in de afgelopen maanden een grote nederzetting uit de bronstijd opgegraven.

Het gaat mogelijk om de grootste nederzetting uit die tijd die ooit in Nederland is gevonden en is in elk geval de grootste in Zuid-Nederland, meldde de Eindhovense stadsarcheoloog Nico Arts vrijdag.

De bronstijd duurde van circa 1500 tot 850 jaar voor Christus. Alleen over Drenthe is het bestaan van vergelijkbare dorpen bekend, aldus Arts.

Boerderijen

Tot op heden is bijna 4 hectare afgegraven en zijn resten gevonden van negentien boerderijen. Bovendien zijn op de erven de overblijfselen van meer dan vijftig bijgebouwen ontdekt.

De nederzetting lijkt volgens een vooropgezet plan te zijn gebouwd. De boerderijen hebben een vergelijkbare indeling en tussen de erven bestaat een regelmatige afstand tot de buren.

Grafheuvels

Ook zijn twee grafheuvels en crematiegraven gevonden die er op wijzen dat in elk geval een aantal doden op het erf werd begraven. De opgravingen gaan de komende maanden nog verder.

Ook de aanleg van het verkeersknooppunt is in volle gang. Van conservering van de nederzetting is geen sprake, zegt Arts. Eind 2009 is verkeersplein Ekkersrijt klaar.

http://www.nu.nl/news/158(...)nstijd_gevonden.html

27-05-2008

8 mln historische krantenpagina's digitaal

De Koninklijke Bibliotheek in Den Haag heeft voldoende geld gekregen om 8 miljoen pagina's uit historische kranten te digitaliseren. De oude pagina's, van 1618 tot eind 20e eeuw, zullen hierna voor iedereen toegankelijk en doorzoekbaar worden. De historische pagina's kunnen onderzoekers een goed beeld geven van het leven in een bepaalde tijd.

Het nieuws van vandaag is morgen geschiedenis. Maar dit betekent niet dat het dan niet meer interessant is! De artikelen die vandaag in de krant staan zijn in de toekomst van onschatbare waarde voor onderzoekers. Ze staan boordevol informatie over de samenleving, kunst, politiek en sport in een bepaalde tijd. De Koninklijke Bibliotheek in Den Haag bezit de grootste verzameling oude kranten van Nederland. Dankzij financiering van het Nationaal Programma Grootschalige Bibliotheek kunnen deze krantenpagina’s in samenwerking met het Duitse bedrijf CCS (Content Conversion Specialists) gedigitaliseerd worden. Zo worden de kranten voor iedereen toegankelijk en kunnen ze op woordniveau doorzocht worden.


De eerste 'krant' is een halve eeuw voor Christus bedacht door keizer Julius Caesar. Hij liet het nieuws op uithangborden in openbare gelegenheden ophangen. Pas in de 17e eeuw zijn de kranten ontstaan zoals wij ze nu kennen: eerst op pamflet-formaat, later op grote blazijden.

De eerste Nederlandstalige krant werd in 1618 in Amsterdam uitgegeven. Deze krant, de Courante uyt Italien, Duytslandt, & c., kwam elke week uit op groot formaat. De Courante wordt door sommige wetenschappers wel gezien als de eerste echte krant ter wereld, omdat hij op groot formaat werd gedrukt en niet als een pamflet, zoals de eerdere kranten. Sinds de Courante zijn in Nederland alleen al meer dan 7000 landelijke, regionale en lokale dagbladen uitgebracht.

De kranten die in het archief van de Koninklijke Bibliotheek liggen worden goed geconserveerd. Het papier waarop de oude kranten zijn gedrukt is vaak dun en van slechte kwaliteit. Daardoor wordt het met verloop van tijd steeds brozer en kan het al door een lichte aanraking uit elkaar vallen. Door het te digitaliseren worden de pagina’s bewaard voor volgende generaties, zijn ze via internet voor iedereen toegankelijk en worden ze ook nog eens op steekwoorden doorzoekbaar.


De historische krantenpagina's kunnen niet gescand worden in een scanner zoals de meeste mensen thuis hebben staan. Bedrijven hebben hier professionele scanners voor die grote pagina's heel nauwkeurig kunnen scannen. Hiernaast zie je een speciale boekscanner; er zijn ook speciale scanners voor papier op A3-formaat of groter.


Binnenkort zullen de eerste krantenpagina’s naar Kampen vervoerd worden. Daar zal het bedrijf M&R het inscannen van de vele pagina’s voor haar rekening nemen. Per maand zullen ongeveer 200.000 pagina’s gedigitaliseerd worden. Zo komen in 3 jaar tijd 8 miljoen pagina’s aan bod. Deze gedigitaliseerde historische krantenpagina’s zullen worden opgenomen in de Databank Digitale Dagbladen. Naar verwachting zullen de eerste digitale dagbladen begin 2009 voor het grote publiek beschikbaar worden gemaakt.

Zie ook:
Oude bijbels nu ook digitaal doorzoekbaar (Kennislinkartikel)
De eerste pagina van de Courante uyt Italien, Duytslandt, & c.
De Krantencatalogus van de Koninklijke Bibliotheek

(Kennislink)

27-05-2008

Archeologen ontdekken kosmische klok

Hoewel druk bezocht door toeristen, bezitten de Canarische Eilanden nog heel wat (berg)wildernis die vrijwel niet toegangelijk is. Maar dat wil niet automatisch zeggen dat deze niet gefrequenteerd werden door de pre-koloniale inheemse eilandbewoners.
De sporen van hun aanwezigheid worden nog altijd ontdekt, vaak in de vorm van rotstekeningen en raadselachtige gekraste tekens op rotsen en keien. Deze tekens moesten één of andere speciale betekenis gehad hebben, maar tot op heden moeten we het nog steeds stellen met veronderstellingen.

De meest recente vondst is volgens archeologen een kosmische klok.

Alles draait rond een stuk steen van 44 bij 34 centimeter die de deskundigen begroeten als een belangrijke ontdekking en doopten met de naam 'Summer Stone'.

De steen werd gevonden op de hoogvlakten van Cabeceras De Izcagua in La Palma, op een hoogte van 2140 Meter. De plaats werd vroeger bewoond door de Awaras, aanzien als de originele inwoners van dat eiland.

Archeologen denken dat de steen een instrument was om de equinoxen te merken, waarschijnlijk omdat op de steen ook (onder andere) het symbool voor de zon gekrast is.


De werking van het 'equinox-systeem' hing af van een groepering van drie steenhopen, met op de achtergrond het silhouet van een berg. Zodoende kon men - en kan men nog steeds - de lente- en herfst-equinoxen bepalen.

Vreemd genoeg wordt deze berg nog steeds geassocieerd met astronomische waarnemingen. De Roque de Los Muchachos is namelijk een wereldberoemd waarnemingscentrum dat één van de grootste telescopen ter wereld huisvest. Is dit een extravagant voorval à la 'Back to the Future'?

(Grenswetenschap)

26-05-2008

Graftombe Cleopatra gevonden?

Brekend nieuws uit Egypte: Zahi Hawass, grote baas over de piramides, beweert de graftombe van de legendarische Egyptische koningin Cleopatra te hebben gevonden!

Cleopatra ligt volgens Hawass begraven in een tempelcomplex op een kleine 50 kilometer van Alexandrië. De archeoloog en zijn team vonden onder de Taposiris Magna-tempel een 130 meter lange tunnel, waarin beelden van Cleopatra en munten met haar beeltenis zijn teruggevonden. "Alles wijst erop dat dit de laatste rustplaats van Cleopatra is", aldus Hawass. De graftombe zelf is nog niet gevonden, maar dat is volgens de onderzoekers kwestie van tijd.


( De Taposiris Magna-tempel waaronder de tombe zou liggen )

Zahi Hawass gaat ook op zoek naar het graf van Marcus Antonius, een Romeinse generaal en geliefde van Cleopatra die samen met haar zelfmoord pleegde. Volgens de overlevering zijn beiden samen begraven

(Grenswetenschap)

quote:

Peru graaft slachtoffers 'vuile oorlog' op
Ángel Páez
LIMA, 1 juni 2008 (IPS) - Forensische teams zijn in Peru bezig met de identificatie van 125 mannen, vrouwen en kinderen die in 1984 door het leger werden vermoord tijdens een bloedbad in het dorp Putis in het zuiden van Peru.

Het duurde 24 jaar voordat de nabestaanden een antwoord kregen op hun verzoeken tot identificatie van de stoffelijke resten. In 1984 werden dorpsbewoners doodgeschoten door het leger, nadat ze eerst onder valse voorwendselen hun eigen graf moesten graven.

Het grootste bloedbad dat tijdens de burgeroorlog van 1980 - 2000 werd aangericht, komt nu pas volledig aan het licht. Sinds 17 mei werden zestig lichamen gevonden, inclusief die van tien kinderen met een leeftijd variërend van zes tot tien jaar oud.

Al jaren deden nabestaanden een beroep op overheidsinstellingen om de slachtoffers uit het massagraf in Putis in het district Santillana (provincie Ayacucho) op te graven. Volgens de onafhankelijke Waarheids- en Verzoeningscommissie (CVR) vielen tijdens het gewapende conflict in Peru dat twintig jaar duurde, 70.000 slachtoffers. Om in aanmerking te komen voor de wettelijk geregelde herstelbetalingen, moeten familieleden van slachtoffers echter kunnen aantonen hun naasten werden vermoord door guerrillastrijders, het leger of paramilitaire groepen.

Te gevaarlijk

“De opgraving in Putis is een bijzondere zaak vanwege het humanitaire aspect”, zegt Norberto Lamilla, hoofd van de niet-gouvernementele organisatie Vrede en Hoop, coördinator van de werkzaamheden. “De plaatselijke bewoners zijn voornamelijk inheems en spreken Quechua. Niemand luisterde naar hen. Het werk wordt ook niet uitgevoerd door een overheidsorgaan, maar door een maatschappelijke organisatie, het Peruaans Forensisch Antropologieteam (EPAF).”

“Het Instituut voor Forensische Geneeskunde (IML) hoort dit werk eigenlijk te doen”, zegt Lamilla, wiens organisatie zich inzet voor slachtoffers van de burgeroorlog. “Maar als gevolg van een gebrek aan samenwerking en de weigering van IML om mee te werken, moesten we EPAF inzetten.”

Het IML zou geen geld en tijd hebben voor de klus, zegt hij. “Uiteindelijk kwamen ze met het argument dat het te ver weg was en te gevaarlijk. Er zou eerst een rapport van de inlichtingendienst nodig zijn, voordat ze hier naartoe konden komen. Dat het om het grootste massagraf gaat dat we ons kunnen herinneren, doet er kennelijk niet toe.”

Sommige stoffelijke resten waren boven de grond zichtbaar, zegt Lamilla. “De lokale bevolking wil dit hoofdstuk kunnen afsluiten en de doden een christelijke begrafenis geven. Dat er botten liggen die door de elementen worden aangetast terwijl de overheid niets doet, doet psychologisch iets met de mensen.

Valse beloften

De slachtoffers van destijds waren dorpsbewoners die gevlucht waren voor de maoïstische guerrillabeweging Lichtend Pad. Het leger had hen onder valse voorwendselen naar Putin gelokt, met de belofte om hen te beschermen. Ze werden gedwongen een gat te graven en werden in december 1984 doodgeschoten door het leger, zegt een rapport van de Waarheids- en Verzoeningscommissie uit 2003.

“Lichtend Pad was in 1984 erg actief in de hooglanden van Santillana. De guerrillastrijders zochten hulp van de lokale bevolking en probeerden dorpsbewoners de werven voor hun strijd. Om die reden kwam er een militaire basis in Putis. Die werd in november 1984 actief”, zegt het rapport.

Een maand later vond het bloedbad plaats. Het leger beschuldigde de dorpsbewoners van collaboratie met Lichtend Pad. In feite leefden zij in angst voor de opstandelingen, omdat die met regelmaat dorpsbewoners vermoordden die weigerden mee te vechten of die verdacht werden van samenwerking met het leger.

Omdat ze van alle kanten bedreigd werden, vluchtten veel bewoners naar andere dorpen en uithoeken of verborgen ze zich in de heuvels. Het leger haalde hen echter over naar Putis te komen, waar ze militaire bescherming zouden krijgen. Veel bewoners gingen in op de uitnodiging en kwamen met al hun bezittingen naar Putis.

Eenmaal aangekomen, moesten de bewoners een groot gat graven. Tegen sommige mannen werd gezegd dat dit voor een forelkwekerij was, tegen anderen dat er huizen gebouwd zouden worden. Toen de zogenaamde visvijver af was, moesten ongeveer honderd dorpelingen, inclusief vrouwen en kinderen, zich verzamelen. “Zonder verdere uitleg werden ze doodgeschoten”, aldus het rapport.

De militairen verkochten vervolgens het vee van de bewoners. Om de moordpartij te verdoezelen, lekten ze naar de pers dat bij een gewapende confrontatie vijftien guerrillastrijders waren omgekomen. In 2003 vroeg de CVR bij het ministerie van Defensie om een lijst met militairen die in 1984 in de regio gestationeerd waren. Volgens het ministerie is die informatie niet beschikbaar.

IPS(JS)

quote:

Magellan's travels may have benefited from El Nino conditions

The El Nino phenomenon that has puzzled climate scientists in recent decades may have assisted the first trip around the world nearly 500 years ago.

Explorer Ferdinand Magellan encountered fair weather on November 28, 1520, after days of battling through the rough waters south of South America.

From there his passage across the Pacific Ocean may have been eased by the calming effects of El Nino, researchers speculate in a new study.

When an El Nino occurs, the waters of the Equatorial Pacific become warmer than normal, creating rising air that changes wind and weather patterns.

The effects can be worldwide, including drought in the western Pacific and more rain in Peru and the west coast of South America.

Tree rings indicate that an El Nino was occurring in 1519 and 1520, and may even have begun in 1518.

After passing through the strait later named for him, Magellan sailed north along the South American coast and then turned northwest, crossing the equator and eventually arriving at the Philippines, where he was killed in a battle with natives.

Magellan was seeking the so-called spice islands, now part of Indonesia, and his course took him north of that goal.

But the route may have been dictated by mild conditions and favourable winds during an El Nino, anthropologists Scott M. Fitzpatrick of North Carolina State University and Richard Callaghan of the University of Calgary, Canada, suggest in a study of his trip.

Their research is summarised in the journal Science and is to be published in full in the August edition of the Journal of Pacific History.

They were studying early exploration trips and were struck by the fact that Magellan sailed unusually far north, Fitzpatrick explained.

"We had not considered El Nino until afterward, when we were trying to account for why the winds were so calm when he came into the Pacific," he said. "We knew it was unusual."

The researchers used a computer to model wind and weather conditions across the Pacific during an El Nino and then compared that to Magellan's route.

Magellan's journals show that many of the crew had died or were sick with scurvy, so he may simply have chosen to sail with the existing winds and currents, reducing the number of crew needed to operate his ships, Fitzgerald said.

"It could have been an adept manoeuvre," the researchers wrote, allowing him to move west along the path of least resistance.

In his writings, Magellan said he chose the northerly route because of reports of a famine in the spice islands.

This also could be accurate, Callaghan and Fitzpatrick say, as El Nino conditions often result in drought in that region.

Magellan had received correspondence from a friend in the spice islands before setting out, and so may have known about a famine there, Fitzgerald said.

But that could not be determined for certain, because the correspondence was destroyed in the great Lisbon earthquake of 1755.

While the reasons for Magellan's choice of route remain uncertain, El Nino conditions "may have been largely responsible for structuring the route and extent of what many consider the world's greatest voyage," the researchers wrote.

Science: www.sciencemag.org
Journal of Pacific History: www.tandf.co.uk/journals/titles/00223344.asp

http://www.nzherald.co.nz/section/2/story.cfm?c_id=2&objectid=10513801

Deels DE-bericht, deels C&H.

quote:

Massagraf WO I in Frankrijk gevonden
FROMELLES - Archeologen hebben in het Noord-Franse dorpje Fromelles waarschijnlijk een massagraf uit de Eerste Wereldoorlog gevonden. Dat meldde de BBC maandag. Het gaat vermoedelijk om Australische soldaten.
Please Wait ...

Bij de opgravingen werden meerdere lichaamsdelen gevonden. De onderzoekers gaan ervan uit dat er ongeveer vierhonderd stoffelijke overschotten begraven liggen. Aan de hand van uniformen hopen zij de nationaliteit van de slachtoffers te kunnen achterhalen.

In de streek werd op 19 en 20 juli 1916 de Slag bij Fromelles uitgevochten. Hierbij vielen duizenden doden, voornamelijk Australische. De slag eindigde in een Duitse overwinning. Aan Duitse zijde vocht vermoedelijk de korporaal Adolf Hitler mee.

http://www.telegraaf.nl/b(...)onden__.html?cid=rss

'Verloren' piramide teruggevonden in Egypte

05-06-2008

AMSTERDAM - Egypte heeft donderdag een vierduizend jaar oude piramide onthuld die zoek was geraakt en onlangs werd herontdekt. Ook onthuld werd een processieweg die langs de piramide loopt en waarover ooit hogepriesters liepen met de mummies van heilige stieren die in de oude Egyptische hoofdstad Memphis werden aanbeden.

De piramide is waarschijnlijk gebouwd door koning Menkauhor, een weinig bekende farao die maar acht jaar aan het bewind was. In 1842 maakte de Duitse archeoloog Karl Lepsius melding van de piramide bij een opsomming van zijn vondsten in Saqqara. De 'piramide zonder kop'- zo genoemd omdat de top ontbrak - staat op de lijst vermeld als nummer 29.

Lepsius' vondst raakte met woestijnzand overdekt en al die tijd kon niemand Menkauhors laatste rustplaats terugvinden. Een team onder leiding van de Egyptische hoofdarcheoloog Zahi Hawass vond na anderhalf jaar graven alleen de voet van de piramide - de 'superstructuur', zoals de Egyptenaren zeggen - onder acht meter zand terug.

Dodenstad

Hawass leidde donderdag een groep journalisten rond op de vindplaats in Saqqara, de dodenstad en begraafplaats van de vorsten van Memphis, de hoofdstad van het Oude Koninkrijk even ten zuiden van Caïro. De stijl van de piramide wijst erop dat die stamt uit de Vijfde dynastie, zei hij, een periode die duurde van 2465 jaar tot 2325 jaar voor Christus.

Daarmee zou de piramide slechts tweehonderd jaar jonger zijn dan de beroemde grote piramide van Giza, die waarschijnlijk werd voltooid in 2500 v. Chr. Een andere aanwijzing voor deze datering is een grijs granieten deksel van een sarcofaag die in de piramide is aangetroffen en die typerend is voor de genoemde periode.

Grafkamer

Hoe imposant de piramide mogelijk is geweest valt uit de rechthoek van grote rotsblokken in een vijf meter diepe kuil niet af te lezen. En in de grafkamer die de piramide bevat is geen cartouche -de naam van de farao in hiërogliefen- gevonden waaruit blijkt dat de piramide aan Menkauhor behoort. Maar Hawass is ervan overtuigd dat het zo is, omdat alle gegevens daarop wijzen.

De andere vondst, de processieweg, dateert uit de Ptolemeïsche periode die tot 30 jaar voor Christus duurde en ongeveer drie eeuwen besloeg. Volgens de overlevering mocht alleen de hogepriester, zijn gezicht bedekt door een masker, over de weg lopen om de gemummificeerde resten van heilige stieren naar het Serapium van Saqqara te dragen, een netwerk van ondergrondse grafkamers waar de dieren in sarcofagen werden bijgezet.

(c) Novum

(nu.nl)

quote:

Prince will finally pay off debt

King Charles II went into exile without paying the debt

The Prince of Wales will finally pay off a family debt dating back more than 350 years on a visit to Worcester.

For the past 15 years businessmen in the city have been trying to reclaim the £453.3s which King Charles II failed to pay 357 years ago.

Before the Battle of Worcester in 1651 the Worcester Clothiers made the monarch thousands of new uniforms to fight Cromwell's army.

But he was driven out of the country and never actually paid for them.

Prince Charles is expected to finally pay off his ancestral debt when he visits the city with the Duchess of Cornwall on Tuesday - but without the interest.

According to the Institute for the Measurement of Worth website, the sum of £453 and three shillings in 1651 would have been worth approximately £47,500 in 2007, if interest was taken into account.

'Very grateful'

A spokeswoman for Clarence House said Prince Charles would personally repay a sum of £453.15 to the current High Master of the Clothiers Andrew Grant at a ceremony.

The spokeswoman said the prince would hand over the money at The Commandery, which served as the headquarters for the Royalists during the battle, as a "gesture of goodwill".


The money will be presented in a purse made by the Royal Shakespeare Company in the style of a 1650 "gaming purse".

Mr Grant said: "We are very grateful to The Prince of Wales for repaying the debt to the Worcester Clothiers Company during His Royal Highness's visit to The Commandery.

"We very much look forward to welcoming The Prince and The Duchess to this historic building which is steeped in history and which will make this a most happy, memorable and unique event."

Charles II was eventually invited back to England to reclaim his throne in the 1660s.

During their visit to Worcestershire the Prince and Duchess will also open the new surgery at Upton upon Severn and meet people affected by last summer's floods in the town.

The royal couple will also travel along the Severn Valley Railway to mark the reopening of the line, which was also damaged by flooding.

http://news.bbc.co.uk/2/h(...)rd/worcs/7444179.stm

[ Bericht 78% gewijzigd door zakjapannertje op 11-06-2008 00:20:41 ]

quote:

Kans op één miljoen euro voor fort Rammekens

11-06-2008

Fort Rammekens, het oudste zeefort van West-Europa (1547), maakt dit najaar kans op het winnen van één miljoen euro in het televisieprogramma BankGiro Loterij Restauraties.

“Dat geld is hard nodig voor de restauratie” aldus Staatsbosbeheer, eigenaar van het fort. Verschillende muren staan nu al op instorten”. Fort Rammekens gaat in acht uitzendingen de strijd aan met vijftien andere historische gebouwen in Nederland. Het publiek bepaalt of fort Rammekens ook daadwerkelijk de één miljoen euro wint.

Fort Rammekens ligt aan de Westerschelde bij Vlissingen. In de tijd van de bouw van het fort was dit het meest strategische punt van Nederland. Uniek voor die tijd was het feit dat het fort voor een deel in de zee lag. Staatsbosbeheer benadrukt dat het fort onlosmakelijk verbonden is met zijn omgeving. “Het contrast van het weidse uitzicht over de Westerschelde, het drukke havengebied en de stilte van de natuur is spectaculair. Je kunt je niet voorstellen dat het publiek dat niet meer zou kunnen ervaren.” Toch is die kans reëel aanwezig, want als het fort niet gerestaureerd wordt, is Staatsbosbeheer genoodzaakt de poort te sluiten.

De deelname aan Restauraties voelt letterlijk als een lot uit de loterij. In de eerste plaats natuurlijk de erkenning van de cultuurhistorische waarde van het fort. De aandacht die fort Rammekens in de uitzending krijgt, zal door Staatsbosbeheer worden gebruikt om de noodzaak van de restauratie aan te tonen. Elke Nederlander die ook maar enigszins geïnteresseerd is in de geschiedenis van ons land, zal begrijpen dat fort Rammekens daarin een bijzondere plaats inneemt. Elke Zeeuw kent bovendien de prachtige Renaissancistische poort die de toegang vormt tot het fort. “We hopen natuurlijk op veel steun van het Nederlands publiek. Alleen dan kunnen we winnen en kan de restauratie ook feitelijk aanvangen. Iedereen blijft dan welkom om te komen ronddwalen door de mooie natuurgebieden rond het fort en fort Rammekens daadwerkelijk te ontdekken.”

Bron: Zeeuws Maritiem MuZEEum, 10 juni 2008

http://www.scheldenet.nl/nl/nieuws/actualiteit_pagina?story=3105&lng=nl

[/spam]

09-06-2008

Archeologen ontdekken 'eerste' kerk ter wereld

Archeologen in Jordanië zeggen onder de St.Gregoriuskerk in het Jordaanse plaatsje Rihab de oudste christelijke kerk ter wereld te hebben ontdekt.


Vroeg-christelijke grot in Eygpte


Rihab in Jordanië

De ondergrondse kerk zou tussen 30 en 77 na Christus zijn gebouwd.

‘We hebben aanwijzingen dat deze kerk de eerste christenen, zeventig discipelen van Jezus Christus, onderdak bood,’ aldus archeoloog Abdul Qader Hussan, hoofd van het Rihab Centre of Archaeological Studies, in The Jordan Times.

Vervolging
De christenen zouden uit Jeruzalem zijn gevlucht uit angst voor vervolging door de Romeinen en hielden geheime diensten in de kerk.

Volgens Hussan bleven de christenen ondergronds tot circa 230 na Christus toen de St.Gregoriuskerk in Rihab werd gebouwd. Overigens stond keizer Constantijn I het christendom in het Romeinse rijk pas toe in 313.

Het is niet de eerste ondergrondse kerk die is ontdekt. In Turkije bevindt zich een schuilkerk die de Grot van St.Petrus wordt genoemd en door evangelist Lucas zou zijn gesticht.

(Elsevier)

[ Bericht 58% gewijzigd door ExperimentalFrentalMental op 12-06-2008 10:46:14 ]

quote:

Koning Boudewijnstichting verwerft "Manifest aan het Brabantse Volk"

16/06/2008 20:59

Het Erfgoedfonds van de Koning Boudewijnstichting heeft het "Manifest aan het Brabantse Volk" van Henri Van der Noot (1731-1821), de leider van de Brabantse Omwenteling of Brabantse Revolutie, gekocht. Het document heeft een grote historische en symbolische waarde, het kan beschouwd worden als de eerste onafhankelijkheidsverklaring van onze gebieden.

Henri Van der Noot verwoordt in het manifest de afzetting van keizer Jozef II en de onafhankelijkheid van het Hertogdom Brabant. Hij haalde zijn inspiratie bij de Amerikaanse onafhankelijkheidsverklaring (4 juli 1776), maar baseerde zich ook op de "Acte van Verlatinghe" waarbij zeven Noord-Nederlandse provincies zich in 1581 afscheidden van de Spaanse overheersing om de Verenigde Provincies te vormen. Sinds 22 april 2008 is het manuscript toevertrouwd aan de collectie van het Algemeen Rijksarchief. (TIP)

http://www.knack.be/belga(...)n5-article53394.html

quote:

Sitting Bull's tribe to regain control of southern Badlands

By Leonard Doyle in Washington
Tuesday, 10 June 2008

Nearly 120 years after the last massacre of Native Americans by the United States cavalry at Wounded Knee, some of the lands confiscated from their descendants are to be returned to the Oglala Sioux.

Badlands National Park in South Dakota, which encompasses Wounded Knee, is one of the poorest parts of the US. It has few paved roads. Unemployment is shockingly high among the Sioux. Alcoholism is rampant and there are high rates of suicide and imprisonment of American Indians.

After decades of protests, the park service is now planning to return the southern part of the park to Indian control. It will take an act of Congress to approve, but is expected to occur next year. Though broadly welcomed by the Sioux residents, there are those who say the land should be returned to the original owners for private use rather than to the tribal council as a park.

The shadow of Wounded Knee hangs over much of the discussion. The Sioux were among the last to fight against American expansion into the West. In the dying days of 1890, their leader, Sitting Bull, was assassinated. About 120 of his followers along with 230 women and children took refuge at Pine Ridge, South Dakota, where they were surrounded by the US cavalry.

About 300 men, women and children were killed, along with 25 soldiers, mostly by their own shrapnel or bullets.

In the 1970s, the militant American Indian Movement reoccupied the site, leading to still more bloodshed, this time at the hands of the FBI and the Bureau of Indian Affairs. But what rankles for Anita Ecoffey, an elder of the Oglala Sioux, who lives in Wounded Knee, was her family's eviction from ancestral lands in the 1940s by the military. Ms Ecoffey, 65, recalled her grandmother describing the flight, taking only what they could carry, and leaving the land where their ancestors were buried.

Some 800 members of the tribe were given a week to leave by the military, which wanted the land for a firing range. "To me this is as bad as what happened at Wounded Knee," she said. "When my grandmother was evicted they took only what they could carry. A lot of them had no place to go, which is why I say they died of a broken heart."

Ms Ecoffey described how much of the reservation is still littered with unexploded shells the military never cleaned up. Poachers have also ravaged the stark landscape, with its spires of rock and tallgrass plains. Over decades, they have illegally removed thousands of fossils from the poorly policed national park.

Under the new plan, the northern half of Badlands, which is paved and has a visitor centre, will remain under the control of the park service. The Sioux hope to restore the ecologically fragile southern portion, starting by removing the unexploded shells.

Most of the national parks – Grand Canyon, Yellowstone, Yosemite and Glacier – were created when the Roosevelt administration forced tribes from the land in the 1930s. Karl Jacoby, a professor of history at Brown University, said: "There weren't empty wilderness areas in the United States. They had to be created by the removal of Indians."

But there is dissent about what should happen. One of the Sioux activists who occupied Pine Ridge in 2000 says the land should be returned to its original Indians rather than remain a park. "That's not respecting the rights of the people who have nothing," said Keith Janis. "The whole national park system is environmental racism against the Indian people of this country."

Ms Ecoffey, however, hopes that Barack Obama will be elected president and fulfil the promises he made while campaigning in South Dakota last week to lift Native Americans out of their poverty.

http://www.independent.co(...)badlands-843558.html

Het is niet een echt nieuws bericht.

Maar deze week werden we in het nieuws natuurlijk overspoeld met fotos van de nederlandse culuur en
historie in de vorm van vrolijke en uitgelaten oranjegekte. Vooral afgelopen maandag moest ik even
terug denken aan die heel andere 16e juni nu 224 jaar geleden.

Die 16e juni 1784 waarop de Staten van Holland het dragen van Oranje verboden!!

Het zou een gruwel voor ze zijn geweest als die voorouders van toen de oranje legioenen van nu
hadden kunnen zien.

17-06-2008

Middeleeuwse stadsmuur in Doetinchem blootgelegd

DOETINCHEM - Archeologen hehben op een bouwlocatie in Doetinchem een deel van een middeleeuwse stadsmuur blootgelegd, meldde de gemeente Doetinchem dinsdag.

De vijf meter lange en 80 centimeter brede muur aan de Walstraat stamt uit de laat 13e, begin 14e eeuw. Of het bouwsel zichtbaar blijft, is nog niet duidelijk. Wel wordt de archeologische vondst gedocumenteerd.

Op zes toekomstige bouwlocaties in de Doetinchemse binnenstad is het goed mogelijk dat archeologen stuiten op nog andere delen van de middeleeuwse stadsmuur.

(c) ANP

(nu.nl)

23-06-2008

Nieuw type Romeins schip gevonden in Utrecht

AMSTERDAM - Archeologen zijn bij de Utrechtse bouwlocatie Leidsche Rijn gestuit op een wrak van een nog onbekend Romeins scheepstype.

De vondst werd gedaan in een dichtgeslibde rivierbedding vlakbij een Romeins fort dat ooit ten noorden van De Meern lag. Dat heeft de gemeente Utrecht maandag bekendgemaakt.

Scheepsarcheologen zijn volgens de gemeente 'zeer opgetogen' over de vondst. Die betekent volgens hen een belangrijke aanvulling op de kennis van Romeinse en latere scheepstypen.

Het schip wordt dinsdag gepresenteerd door wethouder Harm Janssen en de gemeentelijk archeoloog.

(c) Novum

(nu.nl)

24-06-2008

Datum slachtpartij door Odysseus vastgesteld

(Novum/AP) - Wetenschappers denken de exacte datum waarop koning Odysseus naar huis terugkeerde na de Trojaanse Oorlog te hebben vastgesteld. Op basis van referenties aan de positie van zon en sterren in de Odyssee van de Griekse dichter Homerus beargumenteren Marcelo Magnasco en Constantino Baikouzis dat Odysseus in het jaar 1178 voor het begin van onze jaartelling, op 16 april zijn rivalen afslachtte. Hun bevindingen worden beschreven in de online uitgave van Proceedings of the National Academy of Science.

Experts hebben ellenlange discussies gevoerd over de historiciteit van de verhalen van Homerus. Magnasco en Baikouzis interpreteren het verhaal van Homerus op zo'n manier dat er referenties aan de positie van zon en sterren in kunnen worden gelezen. Zo schrijft Homerus dat Hermes (de Griekse naam voor Mercurius, de boodschapper van de goden) op een gegeven moment ver westwaarts reist om een boodschap af te leveren. Volgens de wetenschappers is dit een referentie aan de westelijke positie van de planeet Mercurius. Door dit soort referenties te koppelen aan het daadwerkelijk voorkomen van deze verschijnselen in het verleden, kan een datum worden vastgesteld.

Volgens de wetenschappers is dat dus 16 april 1178 voor Christus. Op die dag zou Odysseus na zijn odyssee na afloop van de Trojaanse Oorlog zijn teruggekeerd in het koninkrijk Ithaka om een bloedbad aan te richten onder de mannen die zijn vrouw wilden huwen. De wetenschappers zeggen dat hun onderzoek niet bewijst dat Odysseus daadwerkelijk heeft bestaan en op de genoemde datum thuis aankwam. Wel staat nu vast dat Homerus in ieder geval van bepaalde astronomische verschijnselen op de hoogte was die zich eeuwen voor zijn eigen leven hebben voorgedaan, aldus Magnasco en Baikouzis.

(trouw.nl)

23-06-2008

Ontdekte Indianenstam is al honderd jaar bekend

De onlangs ontdekte indianenstam in het dichtbeboste grensgebied tussen Brazilië en Peru blijkt niets meer dan een stunt te zijn om aandacht te vragen voor verdwijnende indianenstammen. De stam is al meer dan honderd jaar bekend, en de fotograaf maakte jaren geleden al foto’s van de zwart en rood geverfde jagers.

Dat heeft de fotograaf José Carlos Meirelles toegeven aan de Britse krant The Observer.



De in 1910 ontdekte indianenstam


1910
Enkele jaren geleden maakte de expert op het gebied van inheemse stammen al eens foto’s van de indianen in het Amazonewoud. Hij wist dat de stam al in 1910 was ontdekt.

Om aandacht te vragen voor het uitsterven van de indianenstammen door de kap van hout, bedacht de fotograaf dat een spectaculaire ontdekking wel wat aandacht zou moeten opleveren.

En zo geschiedde. De overheid in Peru besloot tot meer maatregelen om deze stammen te beschermen.

Doel heiligt middelen
Meirelles, die de foto’s in opdracht van het Braziliaanse agentschap voor de beschermingen van inheemse stammen maakte, staat volledig achter zijn ‘stunt’.

‘Het doel heiligt de middelen,’ aldus de 61-jarige fotograaf.

Meirelles weigert overigens de exacte coördinaten bekend te maken. Zelfs als ze hem zouden martelen, zo beweert hij in The Observer.

Door Robin van der Kloor

(Elsevier)

[ Bericht 12% gewijzigd door ExperimentalFrentalMental op 25-06-2008 01:12:25 ]

quote:

De gipsen maskers van het Prater

Door correspondent Tijn Sadée

27-06-2008

Komende zondag vindt in Wenen de apotheose plaats van Europa's voetbalfeest: de EK-finale in het Ernst Happelstadion. Maar aan de lokatie kleeft een duister verleden. In 1939 zaten onder de tribunes joden gevangen, in afwachting van hun deportatie naar Buchenwald. "Maar het voetbal ging gewoon door."

hele artikel: http://www.wereldomroep.n(...)_voetbalstadion_nazi

04-07-2008

Italianen verklaren noodtoestand in Pompei

ROME - De Italiaanse overheid heeft vrijdag de noodtoestand uitgeroepen voor de archeologische vindplaats Pompei.

Op die manier hopen de Italianen de overblijfselen van het Romeins stadje dat in 79 na Christus werd verwoest door de vulkaan Vesuvius te kunnen redden.

Na jarenlang achterstallig onderhoud, een enorme stroom bezoekers en een gebrek aan faciliteiten is de opgraving aanzienlijk verslechterd.

Het Italiaanse kabinet besloot dat er een speciale commissaris moet komen die de situatie moet verbeteren, schrijft de krant Corriere delle Sera.

Werelderfgoedlijst

In Pompei, dat op de Werelderfgoedlijst staat, gaat jaarlijks 150 vierkante meter met fresco's versierde muur verloren door gebrek aan onderhoud.

Meer dan 3000 stenen vallen elk jaar van hun plek en worden niet teruggezet. De restauratie, die begon in 1978, is nog steeds niet afgerond. Veel van de 1500 getroffen huizen zijn niet langer te bezoeken.

Circa 2,5 miljoen toeristen bezoeken jaarlijks Pompei. Een derde van Pompei ligt nog onder de grond.

(c) ANP

(nu.nl)

07-07-2008

Duizend jaar oude graftombe ontdekt in Peru

In het noorden van Peru hebben Canadese archeologen een eeuwenoude graftombe ontdekt van een leider van de Moche Indianen. De vondst kan de pre-Colombiaanse cultuur van de indianen verhelderen.


Het eeuwenoude skelet is gevonden in Peru

Het goed geconserveerde lichaam zat in een houten sarcofaag. Dat melden diverse internationale media.

De tombe is ontdekt in Upuce, 670 kilometer van de Peruaanse hoofdstad Lima.

De Canadese archeoloog Steve Bourget spreekt van een zeer bijzondere ontdekking, omdat het graf van een leider van de indianenstam is. Vermoedelijk is het lijk 1.600 jaar oud.

Masker
De Moche Indianen leefden van 100 tot 800 na Christus en zijn beroemd door hun keramiek, architectuur en irrigatie.

Volgens archeologen droeg het gevonden lichaam een goudkleurig begrafenismasker en lagen er koperen kronen, armbanden en oorbellen in.

In de buurt van de tombe is het lijk van een jonge man gevonden en dode dieren als lama's.

Door Maartje Willems

(Elsevier)

[ Bericht 11% gewijzigd door ExperimentalFrentalMental op 08-07-2008 00:09:06 ]

08-07-2008

Skelet uit Romeinse tijd opgegraven

MIDDEN-DELFLAND - Tijdens een opgraving in de Harnaschpolder, gemeente Midden-Delfland, is een menselijk skelet uit de Romeinse tijd aangetroffen. Dat meldde de gemeente dinsdag.

In de grond zijn behalve het lichaam ook Romeins aardewerk en glas, en sporen van greppels en sloten gevonden. Ook een kuil met meer dan tachtig weefgewichten werd blootgelegd.

De gemeentelijk archeoloog van Delft leidt de opgraving in de Harnaschpolder. Vlak onder het maaiveld ligt een nederzetting die in de eerste en tweede eeuw na Christus bewoond is geweest.

(c) ANP

(nu.nl)

quote:

Thaise minister weg om tempeldeal

Gepubliceerd: donderdag 10 juli 2008 08:12 UTC
Laatst gewijzigd: donderdag 10 juli 2008 09:57 UTC

Bangkok - In Thailand is de minister van Buitenlandse Zaken afgetreden nadat een gerechtshof had bepaald dat hij de grondwet had overtreden.
Noppadon Pattama had met buurland Cambodja een overeenkomst gesloten om een eeuwenoude hindoetempel net over de grens op de Werelderfgoedlijst van Unesco te krijgen. Het nieuws dat de Preah Vihear tempel uit de elfde eeuw aan de Werelderfgoedlijst is toegevoegd, werd deze week door duizenden Cambodjanen begroet als een overwinning op Thailand. Thailand en Cambodja ruziën al over de tempel sinds het Internationaal Gerechtshof in 1962 oordeelde dat de tempel op Cambodjaans grondgebied staat.
De oppositie had op het aftreden van Noppadon Pattama aangedrongen en zal mogelijk ook het aftreden van andere kabinetsleden eisen.

http://www.wereldomroep.n(...)er-weg-om-tempeldeal

Archeologen vinden wrak Kever

quote:

EINDHOVEN - Archeologen hebben in Eindhoven tijdens de opgravingen van een villa uit de 16e eeuw het wrak van een Volkswagen Kever (midden 20e eeuw) blootgelegd.

Kever opgegraven
Stadsarcheoloog Nico Arts heeft dat donderdag gemeld. Hij heeft inmiddels contact gehad met de zoon van de eigenaar van het autootje. Die vertelde hem donderdagochtend dat zijn vader het wrak in 1969 heeft begraven om er maar vanaf te zijn.

Onherkenbaar

Het is nog niet vastgesteld hoe oud de Kever precies is. "Er zat in ieder geval niemand meer in", stelde Arts vast. De auto is nauwelijks herkenbaar als het karakteristieke Duitse autootje maar volgens een van de archeologen, die een liefhebber is, gaat het zeker om een Kever.

Volgens Arts komt het zelden voor dat archeologen autowrakken opgraven. Het is nog onduidelijk wat er met de auto gaat gebeuren.

http://www.nu.nl/news/165(...)nden_wrak_Kever.html

Zojuist ook op het streeknieuws geweest, waar een archeologe wist te vertellen dat de auto is behandeld als echt archeologisch resultaat: het chassisnummer en andere details zijn genoteerd, en de auto wordt opgenomen als vondst. Let ook op het detail waarbij de auto gedateerd wordt: 'midden 20e eeuw'.

quote:

Op vrijdag 11 juli 2008 00:55 schreef De_Hertog het volgende:
Archeologen vinden wrak Kever
[..]

http://www.nu.nl/news/165(...)nden_wrak_Kever.html

Zojuist ook op het streeknieuws geweest, waar een archeologe wist te vertellen dat de auto is behandeld als echt archeologisch resultaat: het chassisnummer en andere details zijn genoteerd, en de auto wordt opgenomen als vondst. Let ook op het detail waarbij de auto gedateerd wordt: 'midden 20e eeuw'.

grappig bericht

10-06-2008

Beeld van Venus ontdekt in Macedonië

AMSTERDAM - Macedonische archeologen hebben een goed bewaard gebleven naaktbeeld uit de Oudheid gevonden van Venus, de godin van de liefde.

Het marmeren beeld van 1,7 meter hoogte werd dinsdag ontdekt in Romeinse ruïnes van Scupi bij de stad Skopje, zei archeoloog Marina Oncevska donderdag.

Het beeld, dat een meesterwerk zou zijn, dateert uit de tweede of derde eeuw. Venus is afgebeeld met haar handen voor haar kruis en borsten en bij haar linkerbeen is een dolfijn is te zien.

(c) Novum

(nu.nl)

quote:

Joodse boeken uit Irak duiken op in Israël

Michel Hoebink

11-07-2008

Een collectie zeldzame antieke Hebreeuwse boeken afkomstig uit Irak is opgedoken in Israël. De Irakese minister van oudheden kijkt wantrouwig naar de Amerikanen en heeft een commissie ingesteld om de zaak te onderzoeken.

"We hebben het materiaal van dieven gekocht", zegt Mordechai Ben-Porat, directeur van het Babylon Jewry Heritage Center in Israël, onomwonden in een recent interview met de Israëlische krant Haaretz. Voor 25.000 dollar kocht zijn organisatie driehonderd zeldzame Hebreeuwse teksten in Bagdad, waaronder een vijftiende eeuws commentaar op het boek Job en een werk over Bijbelse profeten uit 1617. De eerste ladingen werden simpelweg opgestuurd vanuit Bagdad door een vertegenwoordiger van het Centrum. Maar toen de Amerikanen lucht kregen van de transacties verhinderden ze die. Directeur Ben-Porat voelde zich naar eigen zeggen gedwongen de rest te smokkelen.

meer: http://www.wereldomroep.n(...)11_Hebreeuwse_boeken

quote:

Vrijheid per vliegtuig
Berlijnse luchtbrug begon zestig jaar geleden

(26 juni 2008) Precies zestig jaar geleden was Berlijn het eerste schouwtoneel van de Koude Oorlog. Westerse vliegtuigen vlogen bijna een jaar lang af en aan om de door de Russen geïsoleerde bevolking van voedsel te voorzien. De luchtbrug bezit nog altijd mythische proporties.

door Pim Huijnen

hele artikel: http://www.duitslandweb.n(...)ijnse-luchtbrug.html

14-07-2008

Romeinse weg in Kanaleneiland gevonden

UTRECHT - Bij archeologisch onderzoek in de wijk Kanaleneiland is onlangs de grens van het Romeinse rijk teruggevonden. Dat heeft de gemeente Utrecht maandag bekendgemaakt.

Onder het ophogingszand van deze woonwijk uit de jaren zestig blijken zich goed bewaarde resten te bevinden van de weg die de legerkampen langs de Romeinse grens met elkaar verbond.

(c) ANP

(nu.nl)

quote:

Japanse vloot bezoekt Amsterdam

AMSTERDAM - Amsterdam krijgt drie trainingsschepen van de Japanse Maritieme Zelfverdedigingskrachten op bezoek. De Kashima, Asagiri en Umigiti komen woensdag aan in de hoofdstad en blijven tot en met zondag, staat te lezen op de website van de gemeente.

De schepen komen naar Amsterdam vanwege het 150-jarig bestaan van het vriendschaps- en handelsverdrag tussen Japan en Nederland. Vrije handel en openstelling van elkaars havens stonden hierin bovenaan. Bovendien is het volgend jaar de vierhonderdste verjaardag van de Japans-Nederlandse handelsrelaties.

De vloot deed eerder de Franse havenstad Rouen aan. Na Amsterdam varen de schepen door naar Portsmouth in het Verenigd Koninkrijk. De Japanse verdedigingskrachten mogen volgens de grondwet niet meedoen aan oorlogen, maar worden wel ingezet voor vredesoperaties. (ANP)

http://www.parool.nl/paro(...)oekt-Amsterdam.dhtml

en

http://www.parool.nl/paro(...)atie-te-vieren.dhtml

16-07-2008

Prehistorische crematiegraven ontdekt in Rotterdam

ROTTERDAM - Archeologen hebben in de Rotterdamse deelgemeente IJsselmonde crematiegraven aangetroffen die mogelijk ouder zijn dan 6500 jaar. Archeoloog Arnold Carmiggelt sprak woensdag van een unieke vondst voor Nederlandse begrippen.

In de drie graven, vermoedelijk van jagers, vissers en voedselverzamelaars, lagen verbrandde menselijke botten. De archeologen troffen ook resten van een oeros en een wild zwijn, die vermoedelijk aan de doden zijn meegegeven als voedsel.

"Aan de hand van onderzoek met radioactieve koolstof gaan we na hoe oud de resten precies zijn. Daar gaat wel een aantal maanden overheen", aldus Carmiggelt.

(c) ANP

(nu.nl)

16-07-2008

Mammoettand gevonden in Breda

AMSTERDAM - In Breda is tijdens werkzaamheden een mammoettand van een halve meter lang gevonden. Dat heeft de gemeente bekendgemaakt.

De tand werd maandag al gevonden in aangevoerd zeezand. De gemeente stuurde foto's van de slagtand naar natuurmuseum Naturalis.

Dat concludeerde dat het om een slagtand van de wolharige mammoet gaat. Omdat de tand vrij krom is, was hij waarschijnlijk van een wat ouder mannetje.

Ijstijd

De mammoet deed zo'n tweehonderdduizend jaar geleden zijn intrede in Nederland. Tienduizend jaar geleden stierf het dier met het einde van de ijstijd uit.

De slagtand werd gevonden aan de Markendaalseweg tijdens werkzaamheden om het water weer in het stadscentrum te laten terugkeren. In Breda wordt de gedempte haven heropend en een stadsgracht aangelegd.

(nu.nl)

17-07-2008

Oude levens digitaal


Boerengezin uit Oirschot aan de maaltijd in 1935. foto spaarnestad

40.000 Nederlanders die een eeuw geleden werden geboren, zijn in het onderzoeksprogramma Lifecourses in context beland. Tot vreugde van historici.

De digitalisering van bevolkingsgegevens is voor historisch nieuwsgierigen een trend om van te watertanden. Vijf jaar lang zijn onder de vlag van het NWO-programma Life courses in context de levenslopen van 40.000 Nederlanders onderzocht. Het gaat om Nederlanders geboren tussen 1863 en 1922. Uit de oude bevolkingsregisters zijn hun namen, geboorte- en overlijdensdata, huwelijk, kinderen, medebewoners, verhuizingen, beroep en religie overgenomen. Onlangs sloot het onderzoeksprogramma vijf jaar onderzoek af met het congres ‘Levenslopen in de negentiende en twintigste eeuw’.

Eén van de 40.000 levenslopen is die van Desiré de Kerf, geboren in 1878. Zijn vader is dagloner, zijn moeder werkvrouw van beroep. Getuigen van de geboorte van Desiré zijn de veldwachter en de secretaris. Hij huwt op 23-jarige leeftijd met de acht jaar oudere borduurster Clementina van Overloop. Desiré wordt landbouwknecht en krijgt twee dochters en drie zoons, waarvan twee zoontjes al jong overlijden, Francien op 3-jarige leeftijd en Louis een week na zijn geboorte.

De 40.000 gereconstrueerde levenslopen zijn bijzonder, omdat individuen gevolgd zijn in hun migratietochten door heel Nederland, waarbij bovendien beroep en religie steeds geregistreerd is. Dat levert een schat aan informatie op over bijvoorbeeld sociale stijging en daling, over hoe boeren trouwen binnen hun eigen stand, en andere beroepsgroepen steeds verder verspreid over het land trouwden. En de kennis groeit over de tragische kindersterfte in gezinnen in het begin van de twintigste eeuw.

Voor de reconstructie van de levensloop van de Zeeuwse landbouwknecht De Kerf moest gezocht worden in het bevolkingsregister en in de aktes van de burgerlijke stand van de gemeenten Hulst en Clinge.

Het riekt naar het betere speurwerk van de genealoog. Met dit essentiële verschil dat het historisch informaticus Kees Mandemakers gaat om de vooruitgang van de wetenschap. “Het interesseert mij niet eens of er een Mandemakers tussen zit”, zegt hij als hoofd van de Historische Steekproef Nederlandse (HSN) bevolking. De totale steekproef betrof 78.000, ruim de helft is nu gereconstrueerd.

Mailkamer

Het zenuwcentrum van de Historische Steekproef Nederlandse bevolking bestaat uit twee controlekamers en een mailkamer. Hier, in het gebouw van het Instituut voor Internationale Sociale Geschiedenis te Amsterdam, controleren medewerkers de levensloopgegevens en sturen ze vragen over ontbrekende gegevens naar medewerkers in het land die vervolgens opnieuw de lokale archieven induiken. Op het drukste moment, in 2004, organiseerden en controleerden zestig mensen de gegevens; twintig mensen voerden ze in. De investeringen in de HSN bedragen sinds 1991 zes miljoen euro, waarvan meer dan drie miljoen is uitgegeven voor Life courses in context. Dat is omgerekend 75 euro per levensloop. Had landbouwknecht Desiré de Kerf dat geweten!

De geboorteakten zijn 100 procent dekkend, omdat in Nederland zowel gemeenten als rechtbanken registers van de burgerlijke stand bewaarden. Brak er op één plek brand uit, dan bleven elders kopieën bewaard. Daarnaast zijn er de bevolkingsregisters vanaf 1850. Ook België heeft een vergelijkbaar vroeg en nauwkeurig bijgehouden systeem en in Zweden bestaan parochieregisters die zelfs nog verder teruggaan in de tijd.

Onverwacht is de kennis over ogenschijnlijk zeer jonge vraagstukken. Bestond er in het interbellum al vrijwillige kinderloosheid? De historici Jan van Bavel, Jan Kok en Theo Engelen presenteerden hun meest recente onderzoek naar kinderloosheid op een afsluitend levensloopcongres. Ze analyseerden huwelijken gesloten tussen 1919 en 1938. Bekend was dat een aanzienlijk deel van de vrouwen geboren in 1900, namelijk 19 procent, kinderloos bleef. Het latere beeld in de samenleving is dat dit vooral onvrijwillige kinderloosheid betrof. Het was immers nog voor de uitvinding van de pil. De lage gemiddelde vruchtbaarheid zou samenhangen met de economische en politieke crisis van het interbellum, de tijd tussen de wereldoorlogen.

Huwelijkstiming

Kinderen krijgen werd ook als keuze ervaren, zo interpreteren de historici de levensloopdata. Pas na het bereiken van een acceptabel welstandsniveau werd getrouwd en kwamen er kinderen. Hooggeschoolde professionals, managers, boeren, vissers en geschoolde vrouwen trouwden namelijk op markant latere leeftijden. Die huwelijkstiming blijkt sterk samen te hangen met kinderloosheid. En ook na het trouwen werd in sommige groepen nog gewacht met kinderen krijgen. De uitstellers wonen vaker in steden en in gemeenten met een groot aanbod aan winkels. En ze behoren vaker tot de rekkelijke gezindten – protestanten – zijn gemengd getrouwd of niet-religieus. Voor deze bevolkingsgroepen werd kinderloosheid dus denkbaar. Dat sluit aan bij de geluiden uit de literatuur uit die tijd dat uitstel van ouderschap een moeilijk te stoppen gewoonte was.

Leverde vijf jaar levenslooponderzoek op wat ervan verwacht werd? Socioloog en voorzitter van de wetenschappelijke adviescommissie Jaap Dronkers dubt: “Ja en nee. Nee, omdat er bijna altijd menskracht te weinig is voor de denkbare analyses die niet of nog niet zijn uitgevoerd. Eén van de problemen van dit soort grote dataverzamelingen is dat geldschieters bereid zijn de dataverzameling te financieren, maar karig worden met de financiering van de analyses. Dat is niet uniek voor de HSN, datzelfde geldt ook voor de PISA-data, verzameld door de OECD voor veel geld, maar nog steeds niet voldoende geanalyseerd.”

Bezoek de website van hsn en de website van genlias

(nrc)

Duits Stonehenge ontdekt

28-07-2008

MAAGDENBURG - Bij archeologische opgravingen in het oosten van Duitsland zijn restanten van een complex ontdekt dat wetenschappers vergelijken met het Britse Stonehenge.

In tegenstelling tot de cirkels van steen in Engeland, was de ruim 4000 jaar oude constructie bij Maagdenburg van hout gemaakt.

Het monument wordt beschouwd als een van de belangrijkste vondsten in Europa uit het derde millennium voor onze jaartelling.

Het vermoedelijke cultusoord zou ongeveer 250 jaar zijn gebruikt voor offer- en dodenrituelen.

(nu.nl)

28-07-2008

Boot Griekse Oudheid boven water

ROME - Wetenschappers hebben maandag voor de kust van Sicilië een wrak geborgen van een schip uit de Griekse Oudheid. Het schip is ongeveer 2500 jaar oud, aldus het Italiaanse persbureau ANSA.

Berging Grieks schip

Twintig schepen waren bij de operatie betrokken om het wrak boven water te krijgen. De Griekse boot, die in 1988 werd ontdekt, verkeert nog in goede staat.

Het is de bedoeling dat het 21 meter lange schip naar Groot-Brittannië wordt gestuurd voor restauratie.

(c) ANP

(nu.nl)

31-07-2008

Archeologen vinden waterput van scheepshout

KATWIJK - Archeologen hebben in Katwijk zo'n twintig waterputten uit de tiende en elfde eeuw gevonden. Een van de putten is volgens het archeologisch onderzoeksbureau ADC Archeo Projecten heel bijzonder, omdat hij gemaakt is van afgedankt scheepshout.

De vondst is gedaan op het terrein van de nieuwbouwwijk Zanderij-Westerbaan, waar binnenkort nieuwe huizen worden gebouwd. Volgens het onderzoeksbureau zijn er maar weinig opgravingen uit de vroege middeleeuwen die met de scheepvaart te maken hebben.

Naast de waterputten werd er ook een babyskeletje uit de vroege middeleeuwen op het terrein gevonden. Een antropoloog gaat onderzoeken hoe oud het kindje was en waaraan het is gestorven.

(c) ANP

(nu.nl)

06-08-2008

Eeuwenoud Shakespeare-theater gevonden in Londen

AMSTERDAM - Archeologen van het Museum of Londen hebben de resten blootgelegd van vermoedelijk een van de oudste theaters in de Britse hoofdstad, een waar Shakespeare zelf nog als acteur heeft gespeeld.

'The Theater' werd in 1576 geopend. Na een huurconflict werd het openluchttheater later ontmanteld en in 1599 ten zuiden van de Theems herbouwd als 'The Globe'.

Dit laatste theater is na een grondige restauratie in 1997 heropend.

(c) Novum

(nu.nl)

14-08-2008

Meer kennis over bronstijd door aanleg Betuwelijn

LEIDEN - Recente archeologische opgravingen, met name die voorafgaand aan de aanleg van de Betuwelijn, hebben het beeld over nederzettingen in de bronstijd (2000 - 800 v.Chr.) bijgesteld. Dat stelt archeoloog Stijn Arnoldussen, die 3 september aan de Universiteit Leiden op dit onderwerp promoveert.

Aanvankelijk dacht men dat nederzettingen tijdens de bronstijd 'zwierven'. Nederzettingen bestonden uit een paar boerderijen.

Bewoners zouden na korte tijd genoodzaakt zijn de erven te verlaten doordat bijvoorbeeld de akkers uitgeput raakten, of omdat het bouwmateriaal van het huis een beperkte levensduur had.

Volgens Arnoldussen werden deze nederzettingen echter drie keer langer bewoond dan werd gedacht. "Bronstijdboeren deden in het rivierengebied vaak moeite om op een eerder gekozen plek te blijven wonen, zelfs wanneer dit betekende dat huizen compleet moesten worden afgebroken en op dezelfde plek weer opgebouwd", zo was donderdag te lezen op de site van de Universiteit Leiden.

(nu.nl)

21-08-2008

Plato duikt op in Turkije

BERLIJN - Archeologen hebben in Turkije nieuwe geschriften van de Griekse filosoof Plato ontdekt. Duitse wetenschappers stuitten in het zuidwesten van Turkije op 26 fragmenten van het geschrift van de Diogenes van Oenoanda uit de tweede eeuw voor Christus.

Dat maakte de leiding van de expeditie donderdag in Berlijn bekend.

De teksten van Plato hebben betrekking op de schepping van de aarde en de onsterfelijkheid van de kosmos.

Ook ontdekten de onderzoekers in de oude stadsmuur van Oenoanda inscripties waarin een 'hoogste god' wordt aangesproken. De inscripties zijn een bewijs van het bestaan van een monotheïstische cultus in de eerste eeuw na Christus.

(c) ANP

(nu.nl)