OM zwakt beschuldiging Erik O. af
Militair niet langer verdacht van moord op Iraakse burger
ARNHEM - Het openbaar ministerie (OM) heeft de tenlastelegging tegen marinier Erik O. afgezwakt. In plaats van moord dan wel doodslag legt het OM de sergeant-majoor overtreding van de geweldsinstructie ten laste. De strafzaak dient op 27 september voor de militaire kamer van de rechtbank in Arnhem.
O. zou op 27 december vorig jaar bij een dreigende plundering in Zuid-Irak een Iraakse man hebben doodgeschoten. Het OM formuleert dat nu anders. Door het overtreden van de geweldsinstructie is een Irakees gedood en 'is er levensgevaar voor mensen te duchten geweest'. Het overtreden van de geweldsinstructie is een militair delict. Als de militaire strafkamer van de rechtbank Arnhem dit niet bewezen acht, valt het OM terug op dood door schuld.
Het optreden van de 43-jarige marinier staat volgens het OM haaks op de geweldsinstructie voor de Nederlandse Stabilisation Force Iraq (SFIR), die sinds een jaar in de Zuid-Iraakse provincie al-Moethanna verblijft. Militairen mogen alleen geweld gebruiken als dat in verhouding staat tot de situatie en er geen ander middel beschikbaar is. O. zegt zelf dat hij juist heeft gehandeld en dat hem geen blaam treft. Volgens zijn advocaat G.J. Knoops heeft O. het bericht 'gelaten' ontvangen. ,,Hij had gehoopt dat het OM die beslissing niet had genomen, maar hij is realistisch genoeg om in te zien dat er zoveel belangen met deze zaak gemoeid zijn dat een vervolging onvermijdelijk leek.''
Het OM heeft veel kritiek gekregen op de aanpak van de zaak. Nog voordat onderzoek was gedaan, stond voor het OM al vast dat de marinier gericht op de Irakees heeft geschoten. Het besluit over strafvervolging heeft volgens het OM zo lang op zich laten wachten ,,omdat er door de koninklijke marechaussee in een veraf gelegen gebied zorgvuldig onderzoek moest worden gedaan''.
De Tweede-Kamerfracties van PvdA en D66 en vakbonden van militairen juichen het toe dat de rechtbank een oordeel zal uitspreken. AFMP-voorzitter W. van den Burg: ,,Als het OM de zaak had geseponeerd, was er altijd rook rond de zaak blijven hangen. Nu moet het OM met de billen bloot.''
Volgens PvdA-kamerlid Koenders kan een snelle afhandeling een einde maken aan onduidelijkheid over de geweldsinstructie. Minister Kamp van defensie heeft steeds gezegd dat de instructie glashelder is. Dat zou ook blijken uit de praktijk. Tijdens drie latere incidenten in de buurt van de provinciehoofdstad as-Samawah (met twee Iraakse slachtoffers en één zwaargewonde) hebben Nederlandse militairen conform de instructie gehandeld. Na onderzoek door de marechaussee heeft het OM deze zaken geseponeerd.
Kamp zei gisteren dat hij 'trots' is ,,op hetgeen de Nederlandse militairen in het buitenland onder moeilijke omstandigheden presteren. Hun optreden is beslist, beheerst en correct.''