Amerikaans databedrijf wilde in Nederlandse havens bespiede

quote:

Amerikaans databedrijf wilde met drones olietanks in Nederlandse havens bespieden: ‘Dit voelt als bedrijfsspionage’

Een Amerikaans databedrijf wilde met drones boven opslagtanks in de havens van Rotterdam, Amsterdam en Antwerpen vliegen. Doel: in het geheim in kaart brengen hoeveel brandstof er in de tanks zit. Een drone-exploitant weigerde de klus en sloeg alarm. „Dit voelt als bedrijfsspionage."

Uit overheidsdocumenten, vrijgegeven na een Woo-verzoek over het dronetoezicht in de Rotterdamse haven, blijkt dat het data-analysebureau contact zocht met een Nederlandse drone-operator.

Die kreeg een lucratief jaarcontract aangeboden om wekelijks met drones, voorzien van thermische camera’s, over petrochemische complexen in de havens van Amsterdam, Rotterdam en Antwerpen te vliegen. Ter plekke gelden strenge veiligheidsregels.

Geavanceerde warmtecamera’s
De voorgestelde techniek kan werken. Opgeslagen vloeistoffen houden warmte anders vast dan de luchtlaag boven in een tank. Dankzij geavanceerde warmtecamera’s is vanaf honderden meters afstand te zien hoe vol een tank zit.

Die data is goud waard voor grondstoffenspeculanten. Zij betalen grof geld om als eerste te weten of voorraden in grote havens toe- of afnemen. Het bedrijf heeft deze methode al toegepast bij een grote olieopslag in de Verenigde Staten.

In Nederland stuit die werkwijze op strenge regels en zijn er zorgen over de veiligheid. Toen de drone-exploitant informeerde naar toestemming van de olieterminals lieten de Amerikanen weten dat er geen contact was geweest met de eigenaren en dat dit ook niet ging gebeuren. Het Amerikaanse databedrijf verklaarde zelf verantwoordelijk te zijn voor de vluchten.

‘Grens overschreden’
Voor de exploitant was daarmee de maat vol. De eigenaar wees de lucratieve opdracht af en stapte naar de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT).

„Wij zijn niet roomser dan de paus, maar dit gaat echt te ver”, meldde de onderneming vertrouwelijk aan de luchtvaartinspectie. „We kwamen tot de conclusie dat dit niet zonder toestemming kan. Los van het morele aspect – het voelt toch echt een beetje als spionage – is een veilige uitvoering onmogelijk.’’

Vitale infrastructuur
Opslagtanks bij deze industriële complexen behoren tot de vitale infrastructuur. Vliegen boven deze installaties zonder medeweten van de bedrijven is verboden. De ILT bevestigt dat dronebedrijven die boven vitale infrastructuur vliegen, hun vluchten altijd vooraf moeten afstemmen met de beheerder.

De inspectie zegt ook dat haar mogelijkheden beperkt zijn. Los van controlemomenten heeft de ILT geen realtime zicht op dronebewegingen in het havengebied. Een woordvoerder benadrukt bovendien dat ‘toezicht op datavergaring buiten haar primaire werkveld valt’.

Over de schutting kijken
De melding van de drone-operator leidde binnen de inspectie tot zorgen. Inspecteurs bogen zich over de vraag of er sprake kon zijn van bedrijfsspionage. Mag een commerciële partij zomaar ‘over de schutting kijken’ bij vitale industrie? ‘In deze tijd mogen we best aan spionage denken. Het is per slot van rekening vitale infra’, schreef een inspecteur intern.

Omdat het databedrijf overwoog desnoods een andere partij of een helikopter in te zetten om de beelden te bemachtigen, legde de inspectie de zaak ook voor aan de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid.

Onduidelijk
De kwestie werd besproken in de werkgroep ongewenste droneactiviteiten, geleid door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.

Het Amerikaanse bedrijf heeft niet gereageerd op vragen van deze site. Of er daadwerkelijk ‘spionagevluchten’ boven de havens zijn uitgevoerd, met drone of helikopter, blijft onduidelijk. Bij latere controles bleken geen andere dronebedrijven te zijn benaderd.