Hoe denken jullie over de GGZ?

Wat zijn jullie gedachten over de GGZ?

Er wordt heel veel over de GGZ gezegd. Heel veel negatieve verhalen, maar geloof jij die verhalen?

Heb je er zelf ervaringen mee? Niet persé als cliënt, maar bijvoorbeeld als partner, vriend of ouder van. Of je werkt er misschien zelf?

Hoe zie jij de toekomst van de GGZ voor je?

quote:

Op woensdag 14 oktober 2026 12:09 schreef Kissingbird het volgende:

[..]
TS begint Toch

Had al een hele tekst getypt op smartphone. Eén verkeerde beweging en tekst weg

Ik denk erover dat de GGZ in de eerste plaats is wat het vroeger ook was: zorgopvang voor psychiatrische patienten.

In de tijd waarin wij leven, is dat wel steeds meer toegankelijk. De meeste mensen snappen dat mensen met psychische stoornissen niet persé gek zijn, maar nog steeds normale mensen die net als iedereen het beste willen maken van hun leven, maar wat hun emotionele welzijn betreft hulp nodig hebben om grip op zichzelf te krijgen. Ik denk dat de meeste mensen hier op R&P die zelf geen psychische stoornis hebben, een psychische aandoening zien als een soort uitvergroting van problemen waarin zij zichzelf ook mee kunnen identificeren, toch? Ik bedoel bijvoorbeeld dat als jouw leven niet ontwricht raakt door verlatingsangst, jij nog wel kunt begrijpen dat zo'n iemand het zwaar kan hebben, omdat je immers wel zelf hebt ervaren dat het kut voelt om in de steek gelaten te worden.

Ik ging er daarom altijd vanuit dat mensen die zelf kiezen voor een beroep als behandelaar of zorgverlener in de GGZ, hoofdzakelijk de behoefte heeft om anderen die het wat moeilijker hebben, te helpen. Die mensen zitten er zeker tussen. Maar zo zijn ze helaas niet allemaal.

Ik vermoed dat er veel mensen zijn die psychiatrie studeren in de eerste plaats om zichzelf beter willen leren begrijpen. Mensen die het niet willen toegeven dat zij zelf problemen hebben - dat is een te grote krenking voor hun eigen ego. Dat zou voor mij oersoonlijk heel veel verklaren over wat ikzelf heb meegemaakt bij de GGZ en ook al die schrijnende verhalen die ik van anderen hoor.

Ik geloof de meeste verhalen dus wel. Omdat ik het in de eerste plaats zelf heb meegemaakt. En ook omdat het er zoveel zijn dat ik het heel onlogisch vind dat al die mensen het zouden verzinnen.

Ik merk het ook aan kleinere dingen. Pas geleden was er een vrouwelijke psychiater in een talkshow die graag wilde vertellen hoe belangrijk het is dat wij aardiger voor onszelf moeten zijn en ons tegen onze eigen kritische stem moeten verzetten. Dit advies heb ik al zo vaak gehoord. Maar opeens ging ik mij bedenken: "Zelf-kritiek is toch niet alleen maar slecht?" Het is uiteraard niet leuk om je bewust te worden van de dingen die je niet goed doet. Dat is ook de bedoeling: omdat het pijnlijk voelt en jij je er ongelukkig bij voelt, realiseer jij je ook dat jij je gelukkiger gaat voelen als er dingen in jouw leven veranderen. Hoe dan ook lukt het alleen als jij jouw gedrag aanpast.

Verder heb ik juist tijdens een behandeling geleerd dat negatieve gedachten die wij tegen onszelf zeggen, vaak echo's zijn van uitspraken die wij vroeger van anderen horen. Met name mensen door wie wij onszelf geliefd en geaccepteerd willen voelen. Is het dan niet veel constructiever om je af te vragen waarom die kritische gedachten er zijn?

Ik vind het daarom zo typisch dat een psychiater dat soort adviezen op TV benadrukt. Ik vind het ook iets narcistisch hebben. "Er gaat de laatste tijd heel veel mis in mijn leven. Ik voel mij daardoor minderwaardig en schaam mij naar anderen toe. Oh nee, zo mag ik niet denken! Laat ik eens stilstaan bij de positieve dingen en lief doen tegen mezelf. Ik ben een prachtig mens en ik verdien het om gelukkig te worden! Het werkt! Door die positieve gedachten voel ik mij een stuk beter en kan ik de hele wereld weer aan!"

Als je hier een gewoonte van maakt, verandert er op langetermijn niks in jouw leven. Tenminste niet als jij jouw problemen zelf wilt oplossen. Misschien wel als jij jezelf het gunt om 'professionele zorg' te krijgen. Dus ik vermoed eerlijk gezegd dat er ook een bepaalde strategie achterzit.

Ik vermoed persoonlijk dat de GGZ gaat instorten. Het zal niet helemaal weg gaan, maar mensen gaan hun heil vaker zoeken bij zelfstandige psychologen en behandelaars. Ik hoop dat dat voor mensen meer betaalbaar en toegankelijker wordt.

Informatie over de menselijke psyche is ook veel toegankelijker dan vroeger. Als je het kaf van het koren scheidt, kan je heel zinnige bruikbare informatie opdoen en zelfinzicht opdoen.

Ik heb zelf heel zinnige dingen geleerd over grenzen aangeven: dat het juist niet betekent dat je de strijd aangaat met iemand om voor jezelf op te komen, omdat mensen die controle willen over jou en jouw grenzen proberen te overschrijden, persé jouw reactie nodig hebben om zichzelf ervan te overtuigen macht te hebben over jou. Als je leert daar niet op te reageren, levert jou dat juist rust en energie op.

En over strijd gesproken. Ik weet zelf hoe het is om je machteloos te voelen als je worstelt met trauma's door mishandeling van anderen. Omdat het gevoel zo sterk en diep kan zijn, weet ik ook hoe moeilijk het is om overtuigingen los te laten dat jij zelf het probleem bent en alle ellende over jezelf hebt afgeroepen.

Het gevoel vertelt jou alleen dat er 'iets' is waardoor jij je ongelukkig voelt. De overtuiging dat jij zelf de mislukkeling bent die het verdient om zichzelf zo te voelen, is jou aangeleerd. Het is heel onlogisch dat het vanuit jezelf komt.

quote:

Op woensdag 14 oktober 2026 13:22 schreef Droopie het volgende:
Wat bedoel je dat er een strategie achter zit?

En "DE" GGZ bestaat niet in mijn ogen. Je zal er goede en slechte tussen hebben zitten.
Maar wel met de intentie om mensen te helpen.

Stel dat ik vrijwilligerswerk ga doen in het bejaardentehuis omdat ik het gevoel wil hebben iets te kunnen betekenen voor hen.

Gaat het mij dan om het welzijn van bejaarden of gaat het dan vooral over dat van mezelf?

Als je mensen oprecht wilt helpen, anticipeer je op hun behoeftes en verlangens. Wat die behoeftes zijn, daar kom je alleen achter door dat aan hen te vragen. Vervolgens probeer je met de middelen die je hebt de ander tegemoet te komen.

Het zou best kunnen dat de ander alsnog teleurgesteld is in jou. Ik noem maar een voorbeeld: iemand met schizofrenie heeft pas geleden een zware crisis gehad met veel psychoses. Het gaat nu iets beter en hij wilt daarom fulltime aan het werk. Je zal hem als zorgverlener moeten teleurstellen, omdat hij wensen heeft die niet realistisch zijn. Herstel naar arbeidsparticipatie gaat veel langer duren dan hij zou wensen.

Als een behandelaar bij voorbaat al beslist voor die persoon dat het niet verstandig is dat die persoon ooit gaat werken, moeten er wel heel ingrijpende situaties gebeurd zijn om te kunnen rechtvaardigen dat je die persoon die behoeftes ontneemt.

quote:

Op woensdag 14 oktober 2026 14:03 schreef Droopie het volgende:

[..]
Een behandeling doe je toch meestal met zijn tweeen?
Je hoeft toch niet blindelings het pad te volgen wat de behandelaar voorstelt in de meeste situaties.

Dan heb jij het heel anders ervaren dan ik.

Ik kan een voorbeeld geven dat ik in 2024 door mijn huisarts werd doorverwezen naar de GGZ met de vraag of ik onderzocht kon worden op een obsessief-compulsieve stoornis en indien mogelijk of ik daarop behandeld kan worden. Ik zeg erbij dat ik een paar maanden daarvoor ook werd doorverwezen door de huisarts; een week later werd ik van de wachtlijst afgeflikkerd omdat voor hen de reden waarom ik daarnaartoe werd doorverwezen niet concreet genoeg zou zijn. Toen had de huisarts iets geschreven in de trant van dat ik in het verleden voor persoonlijkheidsstoornissen werd behandeld en dat ik in het heden nog teveel tegen problemen aanloop. Bij die eerste doorverwijzing had ik overigens al besproken met de huisarts dat het nieuw licht en behandelmogelijkheden zou geven op mijn situatie om bij mij meer naar angst- en dwangklachten te kijken. Omdat anderzijds behandelingen zoals schematherapie ook een optie konden zijn voor mij, leek het haar logischer dat zoiets uiteindelijk bij de intake besproken zou worden. Maar nogmaals, ik kon mij alleen opnieuw aanmelden bij een concrete reden voor aanmelding. "Kan ik onderzocht worden op OCS en misschien ook daarvoor behandeld worden ja of nee?" lijkt mij heel concreet.

Driekwart jaar later vond de intake plaats. Er werd besloten dat het FACT Wijkteam het beste bij mijn situatie past. Wat dat precies gaat inhouden, werd mij niet verteld. Omdat ik door aandachtsproblemen ook moeite heb met structuur in mijn leven aanbrengen en er werd gezegd dat ondersteuning van het FACT-Team daarvoor geschikt is, ging ik akkoord. Door personeelstekort moest ik daarna nog een jaar lang wachten. Toen volgde een intake voor het FACT Wijkteam waarbij de mensen heel aardig en begrijpend op mij overkwamen en met mooie beloftes zoals "We willen je graag helpen en vinden het belangrijk dat jij zelf regie hebt over jouw proces." kreeg ik hoop. Echter er werd nogal ontwijkend antwoord gegeven op vragen die ik stelde. Het viel mij verder op dat regelmatig werd het nieuws in de media over de GGZ werd aangekaart, maar ze leken het daarbij vooral heel zielig voor zichzelf te vinden en alle verantwoordelijkheden af te schuiven op de overheid.

Uiteindelijk kreeg ik ondersteuning van het Wijkteam: iemand kwam 1x per 2 weken bij mij langs even praten hoe het met mij was en daarna was de tijd om.

Ik had vorig jaar door veel stress door o.a. het overlijden van mijn moeder een paar keer 's nachts de crisislijn moeten bellen, omdat ik hele nare beangstigende dwanggedachten had die heel onlogisch waren. Een soort naar binnen geslagen paniekaanval waarbij ik eerst een uur naar naar telefoon bleef staren voordat het mij lukte om daadwerkelijk te bellen. Elke keer was de lijn bezet. Slechts één keer werd de belofte dat ik teruggebeld zou worden, waargemaakt. Ik besprak het later met de begeleider van het Wijkteam die mij vervolgens bits toe zei dat ik bij dat soort crisissen de HAP had moeten bellen. Op het moment zelf klonk ze heel overtuigend. Pas later ging ik mij realiseren dat ze een lulverhaal ophield dat de GGZ-crisislijn was opgericht om de HAP te ondersteunen en meer bedoeld om emoties van je af te praten.

Er zijn ook clienten met psychotische klachten die zichzelf tijdens een crisis wat aan kunnen doen. Waar haalt zij het gore lef vandaan door mij erop te wijzen dat het mijn eigen fout was dat ik mij tijdens een psychische crisis had moeten kunnen realiseren dat ik beter naar de HAP kon bellen?! En gevolgd door weer heel veel zelfmedelijden en veren in haar reet steken hoe ze zich blijven inzetten voor hun cliënten ondanks alle werkdruk.

~~~~

Mocht je dit schrijnend vinden. Wat ik heb meegemaakt, valt relatief nog heel erg mee. Het lijkt wel hoe erger de situatie, hoe meer iemand psychische zorg nodig heeft, hoe meer die persoon wordt overgelaten aan zijn of haar lot.

Dit is al tientallen jaren zo. Het enige wat verandert is dat het steeds erger wordt en vaker voorkomt. En ze komen ermee weg, want zorgverleners met 'expertise' worden bij voorbaat serieuzer genomen dan clienten met psychische problemen.

Harde leerschool hoe belangrijk het is om in de eerste plaats voor jezelf te kunnen opkomen. En ook dat je je niet moet laten misleiden: iemand met de uitstraling van een lieve zorgzame oma kan nog steeds in werkelijkheid iemand zijn die jou helemaal naar de klote kan maken.

@Droopie en @Masberum

Naar omstandigheden gaat het met mij eigenlijk wel goed, Na het overlijden van mijn moeder heb ik veel steun gehad van familie en daardoor ben ik mij ook iets waardiger gaan voelen als mens.

Waar ik in de praktijk wel veel last van heb, is dat het mij nog niet lukt om structuur in mijn leven op te bouwen: dat heb ik uiteraard wel nodig om de veranderingen daadwerkelijk te kunnen realiseren. Ik heb ADHD en zoals ik al zei is het heel waarschijnlijk dat ik daarnaast ook OCS (obsessief-compulsieve stoornis) heb. Dat maakt het leven voor mij misschien wat gecompliceerder dan voor de meeste mensen die dat niet hebben. Zoals ik het zelf zie, is mijn eigen gebruiksaanwijzing hoe ik met mezelf moet leren omgaan wellicht wat gecompliceerder. Maar zodra ik die beter begrijp en beter kan toepassen, ben ik ervan overtuigd dat ik meer uit mezelf kan halen en gelukkiger in het leven kan staan.

Wat mogelijke OCS betreft: ik weet dat sinds de afgelopen jaren veel meer bekend is daarover en dat behandelmogelijkheden zijn toegenomen. Het is wel iets wat je niet op eigen kracht kunt overwinnen. Vergelijkbaar met bijvoorbeeld PTSS of persoonlijkheidsstoornissen heb je wel hulp nodig om het patroon te kunnen overwinnen.

Daarom is het voor mij persoonlijk des te meer frustrerend om elke keer tegen dezelfde issues aan te lopen met de GGZ en vergelijkbare zorgverleningsinstanties. Ik vraag helemaal geen voorkeursbehandeling en ik verwacht evenmin dat ze kunnen toveren en ook niet dat ze al mijn problemen voor mij gaan oplossen. Ik wil alleen eerlijkheid en respect. Als ik aanklop voor hulp en uitleg waar ik tegenaanloop, kunnen zij opmaken in hoeverre ze mij daar wel en niet bij kunnen helpen. Als ze besluiten mij te helpen, lijkt het mij belangrijk dat er een plan van aanpak verschijnt waar we beiden achterstaan en dat we beiden ons best doen om ons daaraan te houden.

In de praktijk werkt het blijkbaar niet zo. Het lijkt erop dat zij voor mij beslissen hoe mijn situatie is, hoe ik mij daarbij behoor te voelen, hoe ik op hen behoor te reageren, welke therapie ik nodig heb, hoe ik daarop zou moeten reageren, hoelang mijn herstel gaat duren, of het uberhaupt mogelijk is voor mij om te herstellen.

Elke keer weer met dezelfde geveinsde sympathie. Als ze tegen mij zeggen dat ik compassie voor mezelf mag hebben en mezelf tijd en geduld mag gunnen, wordt er schijnbaar van mij verwacht dat ik mij door dat soort woorden beter ga voelen. Als ik vervolgens uitleg dat mijn situatie al jaren blijft stagneren, dat de consequenties bij het ouder worden ook steeds ernstiger worden, dat ik juist stress krijg bij de realisatie dat ik op deze manier mijn hele leven verpest, kijken ze mij aan alsof ze water zien branden.

Die begeleider van het FACT-team waar ik het in de vorige post over had, gaf een keer toe zich onrustig te voelen door mijn ongeduld. Toen dacht ik: "Aha, dát zit er dus achter!" Als zo'n iemand dat gewoon eerlijk toegeeft, bijvoorbeeld aangeeft zich door mij onder druk gezet te voelen en bang is dat ik te hoge verwachtingen heb van die persoon, heb ik daar echt geen problemen mee. Niemand hoeft voor mij op eieren te lopen. Als iemand mij niet kán helpen, is dat uiteraard frustrerend voor mij, maar wat schiet ik er nou zelf mee op door het iemand kwalijk te nemen die wel zijn best doet voor mij maar helaas kan hij mij niet met alles helpen? Dan zit er voor mij niks anders op dan mijn heil elders te zoeken: als plan A niet werkt, moet ik naar plan B. Als ik pech heb, merk ik pas bij plan Z verbetering ... het is zoals het is.

Ik kan er echter niet tegen als ik belazerd word.

Als ikzelf geen ervaring zou hebben met de GGZ zou ik alle negatieve verhalen waarschijnlijk ook niet geloven. Sterker nog, ik vind het moeilijk te bevatten terwijl ik het nota bene zelf ervaar. Ik geloof wel dat zij van zichzelf er stellig van overtuigd zijn goed te handelen. Dat zij zelf geloven goed te handelen, rechtvaardigt niet dat zij met hun handelen juist schade bij iemand veroorzaken. Als dat wel gebeurt, voelen zij zich niet verantwoordelijk daarvoor: dan ligt het volgens hen aan de overheid, de zorgverzekeraars, moeilijke patienten die niet willen meewerken. En oh oh oh, wat zijn zij zelf toch verschrikkelijk zielig! Wat lijden zij toch onder die onmenselijk grote werkdruk waar het normale klootjesvolk zich geen voorstelling van kan maken. Ze krijgen er uiteraard veel te weinig voor betaald. Maar toch blijven ze het werk doen, want ze krijgen een warm gevoel in hun hartje bij het idee dat ze zich inzetten voor de kansarme kneusjes van de maatschappij.

Ik heb absoluut geen medelijden met hen, want ze hebben namelijk zelf voor hun beroep gekozen. Als het hen allemaal te zwaar is, kunnen ze er ook voor kiezen een andere baan te zoeken. Ze hoeven geen veer in hun reet te steken bij gedachten als "Jamaar wie zal er dan naar die arme psychisch gestoorde stumpertjes omkijken als wij er niet meer zijn?!" Zorgverlening houdt ook in dat je van jezelf weet waar jouw eigen mogelijkheden ophouden. Als bijvoorbeeld een huisarts niet zeker weet dat hij een patient zelf kan behandelen, zal hij die patient doorverwijzen naar iemand met meer expertise. Ik merk dat dat verantwoordelijkheidsbesef vaak ontbreekt bij behandelaars en zorgverleners van de GGZ.

Wat mezelf betreft ik besef dat ik op deze manier niet verder ga komen. Ik denk dat ik wel verder ga komen als ik leer hoe ik beter mijn grenzen aangeef. Als ik mij inlaat met bijvoorbeeld een psycholoog, heb ik er meer aan dat hij mij feedback geeft over gedrag en het effect daarvan op anderen dan dat zo'n iemand in mijn ziel probeert te wroeten en mij uiteindelijk afscheept met tegelwijsheid dat ik meer compassie voor mezelf zou mogen hebben of meer in contact met mijn gevoel moet komen. Dat laatste gaat nogal moeilijk als ze tegelijkertijd mijn zorgen afdoen als 'gepieker' en dan met opdrachten komen dat ik mezelf een halfuur piekertijd per dag mag toestaan en daarna is het klaar.