quote:Cyberaanvallen in Europa — en wat nu?
De recente cyberincidenten in Europa laten zien hoe afhankelijk onze samenleving is geworden van digitale systemen en automatisering. Van supermarktkoelingen en distributiecentra tot energievoorziening, telecom en betalingsverkeer: steeds meer essentiële processen zijn digitaal verbonden.
De cyberincidenten bij supermarktkoelingen in Frankrijk en de IT-problemen bij Ahold Delhaize in Nederland en België roepen vragen op over onze digitale weerbaarheid. Of deze gebeurtenissen onderling verband houden, is vooralsnog niet vastgesteld. Ook over de verantwoordelijken en hun precieze motieven moeten we voorzichtig zijn. Maar wat als dergelijke aanvallen bewust worden ingezet om essentiële voorzieningen te ontregelen en onze samenleving gedeeltelijk plat te leggen?
Waar zitten onze grootste kwetsbaarheden? Is betere beveiliging voldoende, of moeten we ook investeren in noodvoorzieningen, handmatige terugvalmogelijkheden en minder afhankelijkheid van digitale systemen?
De schade bij Albert Heijn en de Franse supermarkten is vervelend en kan aanzienlijk zijn, maar vormt op zichzelf waarschijnlijk geen aanleiding voor een militaire tegenreactie. Juist daarin schuilt een risico: met herhaalde, gerichte acties kun je een land ontregelen, destabiliseren, intimideren en onder druk zetten zonder dat er sprake is van een openlijk militair conflict. Zo ontstaat de vraag hoe je daarop reageert zonder de situatie onnodig te laten escaleren.
Daarmee komen we bij een geopolitieke kwestie. Stel dat overtuigend wordt vastgesteld dat een statelijke actor, bijvoorbeeld Rusland, achter een reeks sabotageacties zit. Wanneer is het dan niet langer alleen een kwestie van cybersecurity, maar ook van collectieve veiligheid en NAVO-verantwoordelijkheid? Het NAVO-verdrag sluit cyberaanvallen niet uit van artikel 5, maar of een aanval aanleiding geeft om dat artikel in te roepen, hangt af van de omstandigheden en wordt door de bondgenoten gezamenlijk beoordeeld.
Hoeveel moet er worden ontregeld voordat de grens is bereikt? Wanneer volstaan beveiliging, sancties en diplomatie niet meer, en komen actieve tegenmaatregelen of zelfs militaire middelen in beeld? En hoe voorkom je escalatie terwijl je tegelijkertijd duidelijk maakt dat er grenzen zijn aan wat een tegenstander ongestraft kan doen?
Gerelateerde topics:
NWS / Cyberaanval treft Franse supermarkten, koelsystemen op 50 graden gezet
NWS / Albert Heijn ligt online plat #2
NWS / Picnic en Jumbo profiteren van AH-storing, moeten capaciteit opschalen
NWS / NAVO presenteert in Polen strategie om Rusland te verslaan bij aanval (wat plaats vond op dezelfde dag van bovengenoemde cyberaanvallen)
En vooral deze van slechts drie weken geleden dus:
NWS / Rusland gaat NAVO testen met mogelijk hybride aanvalEn check vooral even de reakties in dat laatste topic, gezien in het licht van de huidige situatie, waarin een dergelijke dreiging door de nodige users als onzin, bangmakerij en oorlogshitserij werd gezien.quote:Rusland zou "binnen enkele maanden" de NAVO willen testen door kleine, mogelijk hybride aanvallen uit te voeren op NAVO-grondgebied. Daarmee zou de Russische president Poetin willen laten zien dat NAVO-artikel 5, waarin staat dat een aanval op een bondgenoot een aanval op allen is, "meer theoretisch, dan praktisch is".
Ja, de vraag over noodpakketten komt met dit fenomeen ook wel weer heel serieus terug. Goed punt. Maar wat ik me in de OP eigenlijk nog het meeste afvraag is dus, wanneer gaan we echte serieuze stappen ondernemen richting een agressor die bereid is tot dit type agressieve en destructieve cyberaanvallen. Het gaat hier niet om, betaal mij zoveel miljoen en alles is weer ok. Nee, hier wordt een flink deel van onze voedselketen in 1 klap vernietigd en ontregeld. Dit zijn hele serieuze aanvallen zoals ik het zie.quote:Op dinsdag 13 oktober 2026 04:35 schreef Invisibli het volgende:
Alles hypermodern en verbonden heeft zowel voor als nadelen.
Niet spannend tenij je jezelf er volledig van afhankelijk maakt.
Zorg wel voor de basisdingen om op terug te vallen. Eten, fiets, dekens, cash, kaarsen, niet alles hoeft met een app wat mijn betreft.
Gebruik nog wat cash en plastic kaarten.
Kookstel op gas.
Wat moeten nu ze doen dan? Voedsel uitdelen ?quote:Op dinsdag 13 oktober 2026 05:37 schreef Tengano het volgende:
[..]
wanneer gaan we echte serieuze stappen ondernemen richting een agressor die bereid is tot dit type agressieve en destructieve cyberaanvallen. Het gaat hier niet om, betaal mij zoveel miljoen en alles is weer ok. Nee, hier wordt een flink deel van onze voedselketen in 1 klap vernietigd en ontregeld. Dit zijn hele serieuze aanvallen zoals ik het zie.
En hoe ver moet dit gaan voordat je echt stappen en wellicht uiteindelijk militaire stappen moet maken om dit de kop in te drukken. En daar zal zeker een soort van fasering in zitten, maar momenteel is het dus zo dat een Nederlands bedrijf als AH wordt geraakt en de regering kijkt toe en gaat waarschijnlijk niets doen
quote:Op dinsdag 22 september 2026 10:18 schreef Zoddie het volgende:
<knip>
In theorie is Artikel 5 leuk maar in de praktijk?
Stel Rusland voert doelbewust een aanval uit op een NAVO land, zonder slachtoffers en alleen een beetje schade en doet verder niets meer.
Gaan dan echt alle Navo landen Rusland aanvallen?
Dat lijkt me sterk, wat zal de NAVO dan wel echt doen?
Er is een proxy-oorlog gaande met Rusland. Een full-blown escalatie lijkt me ook niet in ons belang.quote:Op dinsdag 13 oktober 2026 05:37 schreef Tengano het volgende:
[..]
En zo kan je vijand iedere keer iets omkegelen zonder in een serieuze oorlog verzeild te raken omdat het eigenlijk in zo'n land aan solidariteit ontbreekt; een gigantische klap voor AH of voor de supermarkten in Frankrijk is niet genoeg om daadkrachtig tegenmaatregelen te nemen. En dat betekent dat een volgende vergelijkbare actie alweer aanstaande is zodat je als land met een soort salamimethode wordt lam gelegd en uitgeschakeld.
En voor die tijd behoor je eigenlijk effectieve en wellicht militaire stappen te nemen omdat, aangenomen dat dit een artikel 5 situatie is, dit doelbewuste en daadwerkelijke aanvallen met echte slachtoffers en schade zijn.
In feite gold dat voor de VS en Canada ook tijdens de tweede wereldoorlog.quote:Op dinsdag 13 oktober 2026 07:29 schreef Eix het volgende:
Er is een proxy-oorlog gaande met Rusland. Een full-blown escalatie lijkt me ook niet in ons belang.
Tot Pearl Harbor.quote:Op dinsdag 13 oktober 2026 07:31 schreef Tengano het volgende:
[..]
In feite gold dat voor de VS en Canada ook tijdens de tweede wereldoorlog.
[/quote]quote:Op dinsdag 13 oktober 2026 00:27 schreef Tengano het volgende:
[..]
En check vooral even de reakties in dat topic, gezien in het licht van de huidige situatie, waarin een dergelijke dreiging door de nodige users als onzin, bangmakerij en oorlogshitserij werd gezien.
Er zijn nog steeds de Gotecs en Berghains. Wel stukje rijden.quote:Op dinsdag 13 oktober 2026 01:15 schreef Linkse_Boomknuffelaar het volgende:
We moeten dus veel, veel minder online gaan doen en weer meer gewoon op papier. Net als in de jaren '90.
En toen was de samenleving sowieso miljoen miljard keer gezelliger dan de huidige tijd waarin iedereen en zijn moeder mega-autist is en alleen nog voor een stom beeldschermpje zit en niet meer normaal met anderen kan communiceren.
Weg met dat hele internet.
Bekijk deze YouTube-video
Terug naar de goede tijd.![]()
![]()
![]()
![]()
Toen werd er niemand gehackt.
Ik kan hem niet lezen ... maar aan de titel te zien: goed dat de politiek zich er ook mee gaat bemoeien, voor een duidelijkere planquote:Op dinsdag 13 oktober 2026 07:48 schreef nostra het volgende:
https://www.telegraaf.nl/(...)l&utm_campaign=share
quote:Op dinsdag 13 oktober 2026 08:45 schreef cinderloom het volgende:
[..]
Ik kan hem niet lezen ... maar aan de titel te zien: goed dat de politiek zich er ook mee gaat bemoeien, voor een duidelijkere plan
Ik vind het alleen wel zeer slecht van AH dat ze nog geen duidelijkheid hebben gegeven over wat er nou aan de hand is. Werkt niet in hun voordeel zeg maar.quote:Op dinsdag 13 oktober 2026 07:30 schreef beefkeek het volgende:
Wil je serieus een discussie, of wil je vooral schoppen tegen degenen die ‘t 3 weken geleden niet met je eens waren? Er vanuit gaande dat je een serieuze discussie wil:
Bij dit soort cyberaanvallen is attributie ontzettend moeilijk, het is moeilijk met zekerheid vast te stellen wat de oorsprong is. In ‘t geval van AH weten we niet wat er aan de hand is, kan een supply chain issue bij leveranciers zijn waar het risico op doorbreken bestaat, kan ransomware zijn, kan een daadwerkelijke hack op AH zijn - we weten het niet.
Je stelt voor dat ze serieuze stappen moeten maken, zelfs militair. Wat voor stappen? Effectief wil je dus een militaire reactie op een cyberaanval waarvan het niet eens zeker is waar die vandaan komt? Dat is een escalatie.
Ik heb het vermoeden dat ze het zelf ook nog niet gedetailleerd genoeg weten om erover naar buiten te treden. Maar dat is maar een aanname.quote:Op dinsdag 13 oktober 2026 09:06 schreef Netsplitter het volgende:
[..]
Ik vind het alleen wel zeer slecht van AH dat ze nog geen duidelijkheid hebben gegeven over wat er nou aan de hand is. Werkt niet in hun voordeel zeg maar.
Ik denk en weet bijna zeker dat ze echt wel weten wat er grofweg aan de hand is. Als ze dat na 48u nog niet weten is er echt serieus iets mis met hun team en/of met hun ingehuurde experts.quote:Op dinsdag 13 oktober 2026 09:09 schreef beefkeek het volgende:
[..]
Ik heb het vermoeden dat ze het zelf ook nog niet gedetailleerd genoeg weten om erover naar buiten te treden. Maar dat is maar een aanname.
Natuurlijk weten ze dat wel, maar waarom zouden ze het jou vertellen?quote:Op dinsdag 13 oktober 2026 09:16 schreef Netsplitter het volgende:
[..]
Ik denk en weet bijna zeker dat ze echt wel weten wat er grofweg aan de hand is. Als ze dat na 48u nog niet weten is er echt serieus iets mis met hun team en/of met hun ingehuurde experts.
|
|
| Forum Opties | |
|---|---|
| Forumhop: | |
| Hop naar: | |