Openbaar Ministerie was al jaren niet goed beveiligd tegen hackers

quote:

De beveiliging van de computersystemen van het Openbaar Ministerie was al jaren niet op orde voorafgaand aan de hack van het OM in 2025. Dat blijkt uit onderzoek uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Justitie en Veiligheid. De onderzoekers constateren dat het OM geen systeem had om verdachte activiteiten op het eigen IT-netwerk te monitoren.

In juli vorig jaar werd het OM gehackt via een kwetsbaarheid in Citrix. Die software gebruiken medewerkers om vanuit huis in te loggen op het werknetwerk. Na waarschuwingen over een hack schakelde het OM eigen systemen uit, waardoor het OM wekenlang offline was. 9000 rechtszaken liepen daardoor vertraging op.

De hack gebeurde via een zogeheten zero day-kwetsbaarheid, wat inhoudt dat er nog geen oplossing voor bestaat. De hackers hadden dus nagenoeg vrij spel. Ze maakten al in mei of juni gebruik van de kwetsbaarheid. "Dit betekent dat de aanvallers een kleine maand of langer toegang hebben gehad", schrijven de onderzoekers in het rapport.

In die periode installeerden de hackers een 'achterdeur' in het OM-systeem. Het idee daarvan was vermoedelijk om later terug te komen. De onderzoekers schrijven dat de hacker "op 20 juni 2025 succesvol kon inloggen met een gebruikersaccount".

Wat hierna gebeurde en of er bijvoorbeeld data is gedownload, blijft onduidelijk. Dit komt omdat het OM geen monitoring had op het systeem. Overigens was die monitoring er wel op dossiers in de zogenoemde Hoog Beveiligde Omgeving.

Chinese statelijke actor
De onderzoekers doen geen uitspraken over wie er verantwoordelijk is voor de hack. In een ander rapport, opgesteld door Deloitte op verzoek van het OM, staat hierover wel iets. Alhoewel dat rapport op 7 augustus 2025 werd ingediend, is het vooralsnog niet openbaar gemaakt. Bronnen zeggen tegen Nieuwsuur dat Deloitte bij de hack kenmerken heeft gezien van een Chinese statelijk actor.

Of de hackers daadwerkelijk werkten in opdracht van de Chinese overheid, is niet zeker. Hackers kunnen zich ook voordoen als iemand anders. Vorig jaar werd al wel de Chinese hackersgroep Volt Typhoon door andere beveiligingsonderzoekers in verband gebracht met hacken via dezelfde kwetsbaarheid in Citrix. Hierbij waren westerse overheden en juridische organisaties het doelwit. Ook in Nederland bleken meer organisaties doelwit te zijn geweest.

Mogelijk heeft het OM vori jaar geluk gehad en waren de hackers na het aanbrengen van de achterdeur druk met andere slachtoffers. De onderzoekers naar de OM-hack schrijven hierover: "Het lijkt erop dat de aanvallers niet zijn toegekomen aan vervolgstappen (...). Dit past bij het feit dat ook andere organisaties getroffen waren door aanvallen op dezelfde kwetsbaarheid en de aanvallers wellicht hun aandacht moesten verdelen."

Passage onleesbaar gemaakt
Of het OM inmiddels wel voldoende is beveiligd en de monitoring op orde is, is de vraag. Een passage hierover in het onderzoeksrapport is onleesbaar gemaakt. Wel valt nog te lezen dat er "vooruitgang is geboekt".

Over ICT bij het OM bestaan veel zorgen. Uit het rapport blijkt dat veiligheid tot aan de hack niet als erg belangrijk werd gezien: "In de periode voorafgaand aan het incident in juli 2025 ontbrak een structurele analyse en aanpak van de risico's rondom de digitale infrastructuur", schrijven de onderzoekers.

Juist thuiswerksoftware Citrix behoeft volgens de onderzoekers de "allerhoogste prioriteit in de beveiliging van organisaties". Dit soort software behoort "al jaren tot de meest aangevallen systemen en is doelwit van statelijke actoren en cybercriminelen. (...) Uit de dreigingsanalyse had moeten blijken dat Citrix NetScaler doorlopend nauwkeurig gemonitord diende te worden op verdachte gebeurtenissen."

Justitieminister David van Weel schrijft aan de Tweede Kamer dat hij de verbetering van de ICT bij het Openbaar Ministerie gaat laten monitoren. Een commissie moet meerdere keren per jaar verslag uitbrengen. Eerder was al afgesproken dat het OM 50 miljoen euro extra krijgt voor de beveiliging van de computersystemen.

Reactie Openbaar Ministerie:
De leiding van het OM erkent dat "monitoring eerder op orde had moeten zijn". Ze schrijven dat het OM inmiddels beschikt over een "solide monitoringsysteem". Het OM "is het goed en vele malen sneller in staat om verdachte activiteiten of patronen te detecteren, te onderzoeken en erop te reageren".

Verder staat er: "Het rapport geeft geen duidelijkheid over de exacte toedracht van het incident. Wel zijn er aanwijzingen dat een aan een statelijke actor gelieerde partij achter de aanval zat. Er is geen aanleiding om te veronderstellen dat er informatie is meegenomen. En de hoogbeveiligde omgeving van het OM is niet gecompromitteerd."
De leiding gaat in het vervolg "intensiever sturen" op verbetering en vernieuwing van de ICT.

Bron: https://nos.nl/nieuwsuur/(...)eiligd-tegen-hackers