9 miljoen voor jongerenoverlast in Schiedam

quote:

Schiedam blijft worstelen met heftig jeugdgeweld: ‘Er is geen snelle oplossing’

Schiedam kampt anderhalf jaar na de dodelijke steekpartij op de 13-jarige Joni nog altijd met aanhoudend jeugdgeweld. Als deel van de oplossing maakte het rijk 9,2 miljoen euro vrij om te besteden in twee probleemwijken. Wat kunnen Schiedammers verwachten van het plan van hun gemeente?

Op 23 februari 2025 wordt Schiedam gechoqueerd door de dood van de 13-jarige scholier Joni. In een parkje wordt hij door een klasgenoot in zijn rug en arm gestoken. Hoewel zijn longen worden geraakt, lukt het hem om zich te verplaatsen en bij mensen aan te bellen. Daar wordt 112 ingeschakeld. In het ziekenhuis overlijdt de scholier aan zijn verwondingen.

Het is het dieptepunt in een aanhoudende reeks van geweldsincidenten onder jongeren in Schiedam. Een maand later is het weer raak. Een 15-jarige jongen wordt in de buurt van Sportpark Thurlede neergestoken.

Jongerenoverlast in 2026
Anderhalf jaar later kampt Schiedam nog altijd veel met jongerenproblematiek. In de eerste zes maanden van 2026 kreeg de politie in Schiedam 222 meldingen van jeugdoverlast.

De koploper is de wijk Nieuwland met 47 meldingen. Hier overleed in januari bij een metrostation een 60-jarige man, nadat hij in een handgemeen terechtkwam met jongeren. Andere wijken die veel meldingen krijgen zijn Kethel en Schiedam-Oost, met respectievelijk 45 en 41 meldingen.

Invloed van sociale media
Gewelddadige jongeren spreken is moeilijk. Ze praten liever niet met journalisten of de politie. Twee vrienden van 12 en 13 jaar stemmen uiteindelijk toe om anoniem te vertellen over hun ervaringen met geweld.

Eén van de twee heeft een dag eerder nog iemand in elkaar geslagen. Hij vertelt hoe zijn slachtoffer hem belachelijk maakte op Snapchat, een populaire app onder jongeren. Een vriend filmde het gevecht, zodat ze het later op sociale media konden plaatsen.

Criminoloog Robby Roks van de Erasmus Universiteit ziet ook de toenemende invloed van sociale media op jeugdcriminaliteit. “Vroeger werden roddels en vechtpartijtjes doorverteld, dan wisten misschien 40 mensen ervan af. Tegenwoordig worden beeldmaterialen online gedeeld. Dit zorgt voor een verhoogde groepsdruk en daardoor vaker voor escalaties.”

Geen traditionele jeugdbendes
In Schiedam spelen jeugdgroepen een hoofdrol in gewelddadige incidenten. De twee anonieme jongens uit Schiedam vertellen zelf geen lid te zijn van een bende. Wel waarschuwen ze voor drie specifieke bendes met de namen DSL, BVG en 22. “Met hen moet je echt geen ruzie hebben.”

Vorig jaar sprak Rijnmond de burgemeester van Schiedam, Harald Bergmann. Hij benoemde dat twee jeugdgroepen een hoofdrol spelen in de aanhoudende geweldsgolf. De politie voegt toe dat er waarschijnlijk nog wat subgroepen omheen hangen.

Volgens Bergmann gaat het in Schiedam niet om klassieke jeugdbendeproblematiek en heeft het niets te maken met drugshandel. “Het komt voort uit haat, nijd en strijd.” De daders zijn jong en soms ook minderbegaafd. “Daders zijn soms ook slachtoffers”, legde hij vorig jaar uit. “De jongeren worden geronseld en durven vaak geen nee te zeggen.”

9,2 miljoen euro investeren in kansarme wijken?
In de zomer van 2025 haalde Bergmann 9,2 miljoen euro op voor de Schiedamse wijken Nieuwland en Schiedam-Oost. Dit is onderdeel van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid, dat zich richt op 20 kwetsbare gebieden in Nederland.

Met dit geld investeert de gemeente Schiedam in de twee kwetsbare wijken. Een woordvoerder van de gemeente Schiedam deelde elf punten die ze nu inzetten om jeugdcriminaliteit tegen te gaan. Op deze lijst staan onder meer dat ze investeren in positieve vrijetijdsbesteding en opvoedondersteuning door middel van jongerenwerkers.

Als volwassenen zich zorgen maken om kinderen uit hun omgeving, kunnen ze hulp inschakelen van Stedelijk Team Vroegsignalering. Zij onderzoeken in samenwerking met de Universiteit van Leiden wat de juiste begeleiding is voor kinderen.

Samenwerken met andere instanties
De gemeente werkt nauw samen met de politie, die onder andere jongeren preventief fouilleert en kluisjescontroles uitvoert op alle Schiedamse middelbare scholen. De politie bepaalt de frequentie en het moment van de controle, zodat het verrassingselement behouden blijft.

Omdat het bendegeweld niet stopt bij de stadsgrenzen, werkt burgemeester Bergmann samen met de gemeente Rotterdam. Gezamenlijk wordt er gekeken naar ontwikkelingen binnen jeugdgroepen.

Eind vorig jaar zijn er een aantal persoonlijke gesprekken gevoerd met jongeren die bijvoorbeeld in een rivaliserende jeugdgroep zitten. Ouders of verzorgers waren hierbij aanwezig. In deze gesprekken zijn afspraken gemaakt. Houd je je daar niet aan? Dan riskeer je een dwangsom van 2500 euro.

Het gevaar van hoge boetes
Eerder dit jaar sprak Rijnmond met jeugdcriminaliteitsdeskundige Sandy den Haan. Daarin gaf ze aan dat een dwangsom nadelige gevolgen kan hebben voor daders. “Het kan gezinnen dieper in de problemen brengen. Als je weinig geld hebt, is zo’n boete lastig te betalen. Je straft ook ouders die al erg betrokken zijn, maar niet weten hoe ze hun kind moeten helpen.”

Wethouder Cemil Kahramanoglu benadrukt dat de dwangsom slechts één van de maatregelen is die de gemeente neemt. “Soms kun je niet anders. Wie een boete krijgt, heeft al een heel traject achter de rug. Als ouder ben je altijd verantwoordelijk voor wat je kind doet.”

Oplossingen voor de lange termijn
Ook criminoloog Roks begrijpt dat jongeren gestraft moeten worden voor sommige delicten. Mensen met een crimineel verleden bevestigen dit zelf ook, zegt hij. “Het is dan wel altijd belangrijk om buiten de straf ook te kijken naar een vervolg. Je moet hoe dan ook mensen proberen betrokken te houden bij de samenleving.”

Roks benadrukt dat er sowieso niet een snelle oplossing is om jeugdcriminaliteit op te lossen. “Er is altijd een langetermijnvisie nodig. De overheid moet meerjarig durven investeren in het verminderen van kansenongelijkheid. Daar komt het uiteindelijk op neer. Dat gaat verder dan een vierjarig plan van een gemeenteraad of kabinet. Je moet jongeren perspectief bieden.”