Het vasthouden van rijn- of regenwater is het grote probleem, doordat zoetwater in zulke grote hoeveelheden omlaag komt, en we daarom dat zoetwater graag zo snel mogelijk de Waddenzee in kiepenquote:AI-overzicht
H2O is de scheikundige formule voor water.
De letter H staat voor waterstof (hydrogenium) en de O voor zuurstof (oxygenium).
Het cijfer 2 geeft aan dat elk watermolecuul bestaat uit twee waterstofatomen en één zuurstofatoom.
De gletsjers zijn nu wel gesmolten, dus zoveel Rijnwater zal er niet meer komen uit Oostenrijkquote:AI-overzicht
Het nieuwe gemaal bij Den Oever in de Afsluitdijk kan op vol vermogen 275.000 liter water per seconde vanuit het IJsselmeer naar de Waddenzee pompen.
Dit water is grotendeels afkomstig van de Rijn, die via de IJssel in het IJsselmeer uitstroomt.
Kerngegevens van het gemaal
Totale capaciteit: 275.000 liter water per seconde (vult een Olympisch zwembad in 9 seconden).
Aantal pompen: 6 megapompen verdeeld over twee pompgroepen.
Vermogen per pomp: Ruim 45.000 tot 50.000 liter per seconde.
Afmetingen: Elke pomp is bijna 12 meter hoog en weegt 90 ton.
Opvoerhoogte: Het water kan 3,4 meter omhoog worden gepompt.
Waarom zijn deze pompen nodig?
Voorheen voerde de Afsluitdijk overtollig water alleen af via spuisluizen.
Dit 'spuien' werkt via natuurlijk verloop en kan alleen als het waterpeil van de Waddenzee lager is dan dat van het IJsselmeer.
Door de stijgende zeespiegel en een toenemende aanvoer van rivierwater lukt dit steeds minder vaak
quote:Spuisluizen alleen niet meer voldoende
Momenteel zijn er alleen spuisluizen in de Afsluitdijk. "
Via deze sluizen kunnen we overtollig water alleen afvoeren als het waterpeil in de Waddenzee lager is dan in het IJsselmeer.
Bovendien neemt de aanvoer van water uit rivieren en omliggende gebieden naar het IJsselmeer toe.
We moeten dus meer water kunnen afvoeren dan de huidige spuisluizen aankunnen.
Met het nieuwe gemaal kunnen we ook bij harde wind en hoogwater aan de Waddenzeekant water afvoeren", aldus Rijkswaterstaat.
En wat gebeurt er dan als de absolute ondergrens bereikt wordt?quote:Op woensdag 12 augustus 2026 10:50 schreef TigerXtrm het volgende:
Het IJselmeer staat inmiddels op -29cm NAP. De normale ondergrens die gehanteerd wordt in de zomer is -30cm, en de absolute ondergrens is -40cm. Afgelopen paar dagen zie ik het met een goeie cm per dag dalen. Als dat tempo aanhoudt halen we het einde van augustus niet eens
Dan gaat het flink stuiven als er een boot langskomt?quote:Op woensdag 12 augustus 2026 10:56 schreef Basp1 het volgende:
[..]
En wat gebeurt er dan als de absolute ondergrens bereikt wordt?
Als ik naar buienradar kijk begint het een beetje hoopvol te worden. De komende twee weken in ieder geval wat regen verspreid over een paar dagen. Maar is nog geen zekerheidje natuurlijk.quote:Op woensdag 12 augustus 2026 10:50 schreef TigerXtrm het volgende:
Het IJselmeer staat inmiddels op -29cm NAP. De normale ondergrens die gehanteerd wordt in de zomer is -30cm, en de absolute ondergrens is -40cm. Afgelopen paar dagen zie ik het met een goeie cm per dag dalen. Als dat tempo aanhoudt halen we het einde van augustus niet eens
dan stroom zout water uit de Waddenzee naar binnen en is het resterende water een beetje zout,quote:Op woensdag 12 augustus 2026 10:56 schreef Basp1 het volgende:
[..]
En wat gebeurt er dan als de absolute ondergrens bereikt wordt?
maar voor die tijd gaat het zoet water al mengen met zout waterquote:AI-overzicht
Dat klopt helemaal.
Als al het zoete water uit het IJsselmeer zou verdwijnen, blijft er in theorie een lege kom over die direct volstroomt met zout water.
Dit komt door de volgende mechanismenten:
Directe verbinding met de zee
Waddenzee:
Het IJsselmeer staat via de Afsluitdijk in directe verbinding met de zoute Waddenzee.
Sluizen:
Zonder de tegendruk van zoet water stroomt er bij vloed direct zout water door de sluizen en de spuikanalen naar binnen.
Grondwater en kwel
Zoute kwel:
De bodem onder het IJsselmeer en de omliggende polders bevat diepe lagen zout grondwater (reconstructie van de oude Zuiderzee).
Omhoogkomend zout:
Zonder de neerwaartse druk van het zoete water drukt dit zoute grondwater via de bodem omhoog.
Gevolgen voor de omgeving
Drinkwater:
De drinkwatervoorziening voor miljoenen Nederlanders valt direct weg.
Landbouw:
De landbouw in Noord-Nederland en Flevoland mislukt door extreme verzilting.
Natuur:
Het huidige ecosysteem van zoetwatervissen en vogels sterft direct uit.
Is het mogelijk om brakwater te gebruiken voor landbouw?quote:AI-overzicht
Dat klopt helemaal.
In de natuur of bij waterbeheer is de overgang van zoet naar zout water bijna nooit een harde, plotselinge grens, maar een geleidelijk proces.
Brak water en diffusie
Voordat het water volledig zout is, ontstaat er een mengzone.
Dit noemen we brak water.
Dit mengen gebeurt door een aantal natuurlijke processen:
Diffusie:
Moleculen verspreiden zich van nature van een hoge concentratie (zee) naar een lage concentratie (rivier).
Turbulentie:
Wind, golven en stroming schudden het water door elkaar, wat het mengen versnelt.
Getijden:
De vloed duwt zout water de riviermonding in, terwijl de eb het zoete water weer naar zee trekt.
quote:AI-overzicht
Ja, het is mogelijk om brak water te gebruiken voor de landbouw, maar alleen onder bepaalde voorwaarden.
Je kunt het inzetten voor specifieke zouttolerante gewassen, of het eerst ontzouten.
Gewone landbouwplanten gaan dood of groeien slecht door te veel zout
.Direct gebruik (Zilte landbouw)
Zoute planten:
Je kunt groenten telen die van nature goed tegen zout kunnen, zoals zeekraal, lamsoor of bepaalde zilte aardappel- en wortelrassen
.Kiemfase: Jonge planten en zaden zijn heel gevoelig voor zout.
Tijdens het kiemen en opkomen heb je vaak alsnog zoet water nodig.
Bodemstructuur:
Geef je te vaak brak water op kleigrond?
Dan kan de grond dicht slaan door natrium, waardoor water en lucht de grond niet meer goed in gaan.
Dan treedt de verdringingsreeks in werking.quote:Op woensdag 12 augustus 2026 10:56 schreef Basp1 het volgende:
[..]
En wat gebeurt er dan als de absolute ondergrens bereikt wordt?
En waar moet dat zoute water dan vandaan komen als je gewoon de sluizen dicht laat?quote:Op woensdag 12 augustus 2026 12:39 schreef TigerXtrm het volgende:
Als je nog verder onder die -40cm gaat dan komt de stabiliteit van kust en dijken in gevaar en krijg je verzilting omdat er te grote hoeveelheden zout water het IJselmeer in stromen.
Die zijn helaas lekquote:Op woensdag 12 augustus 2026 13:42 schreef quo_ het volgende:
[..]
En waar moet dat zoute water dan vandaan komen als je gewoon de sluizen dicht laat?
Pakweg de noordoostelijke helft van Nederland is momenteel afhankelijk van het IJsselmeer om voldoende zoet water aan te voeren, voor de landbouw maar ook om het peil in allerlei kanalen en rivieren op peil te houden (het water in diverse riviertjes hier in de buurt gaat momenteel stroomopwaarts b.v.). Dat werkt weer door in de natuur maar bijvoorbeeld ook in wat er nog mogelijk is qua transport over water. Wel een vervelend gedoetje al bij al.quote:Op woensdag 12 augustus 2026 10:56 schreef Basp1 het volgende:
[..]
En wat gebeurt er dan als de absolute ondergrens bereikt wordt?
noem het maar een gedoetjequote:Op woensdag 12 augustus 2026 16:48 schreef KareldeStoute het volgende:
[..]
Pakweg de noordoostelijke helft van Nederland is momenteel afhankelijk van het IJsselmeer om voldoende zoet water aan te voeren, voor de landbouw maar ook om het peil in allerlei kanalen en rivieren op peil te houden (het water in diverse riviertjes hier in de buurt gaat momenteel stroomopwaarts b.v.). Dat werkt weer door in de natuur maar bijvoorbeeld ook in wat er nog mogelijk is qua transport over water.
Wel een vervelend gedoetje al bij al.
quote:AI-overzicht
Hoewel waterconflicten toenemen, zijn de dodelijkste oorlogen in de geschiedenis historisch gezien uitgevochten om politieke macht, ideologie en land.
Feiten over historische oorlogen
Dodelijkste conflicten: De Tweede Wereldoorlog, de Mongoolse veroveringen en de Taiping-opstand kostten de meeste levens.
Hoofdoorzaken: Deze strijd draaide om geopolitieke dominantie, territorium en religie, niet om waterschaarste.
Water als trigger: Water is historisch vaker een bron van lokale spanningen of een militair wapen dan de directe aanleiding voor een grootschalige wereldoorlog.
De groeiende dreiging van wateroorlogen
Toenemende schaarste:
Door klimaatverandering en bevolkingsgroei stijgt de spanning rond gedeelde rivieren zoals de Nijl, de Indus en de Jordaan.
Conflicthaarden:
Moderne analisten waarschuwen dat water in de 21e eeuw wel een primaire reden voor grootschalige gewapende conflicten kan worden.
quote:Scheepvaart over Duitse Rijn deels gestremd, miljardenstrop dreigt voor economie
Het eerste dat Roberto Spranzi 's ochtends bekijkt, is de waterstand van de Rijn. Met de huidige droogte telt iedere centimeter voor de transporteur uit Duisburg. Vervolgens belt hij met klanten om te bespreken wat nog kan worden vervoerd. "Ieder plan van gisteren kan vandaag weer de prullenbak in. Deze toestand heb ik niet eerder meegemaakt."
Door de aanhoudende droogte staat de waterstand in de Rijn historisch laag. Hier in Duisburg is de vaargeul nog maar 1,85 meter diep, op het kritieke punt bij Kaub zo'n 1,30 meter. Buiten de uitgediepte vaargeul kan de Rijn daar de komende dagen droogvallen. Vrijwel geen enkel vrachtschip kan dit punt nog passeren.
Daarmee is de Rijn de facto in tweeën gesplitst voor de scheepvaart, wat niet eerder gebeurde. In het noorden varen schepen vanuit Nederland niet meer verder dan het Ruhrgebied en Keulen. Stroomopwaarts is scheepvaart vanaf Mainz naar het zuiden en richting de Donau nog mogelijk, maar een zeehaven bereiken is een brug te ver.
De binnenvaartcoöperatie van Spranzi, de Deutsche Transport-Genossenschaft (DTG), heeft zo'n honderd schepen in gebruik. "De meeste komen tot Duisburg, misschien Keulen, terwijl ze normaal over de Donau tot de Zwarte Zee varen." Veel wordt opgeslagen in Duisburg, wat leidt tot een overvolle haven.
Ook vervoeren de schepen nu een fractie van de normale lading, om te voorkomen dat het schip te diep in het water ligt. "We zijn voor 20 procent gevuld", vertelt een schipper, die zoutzuur naar Duisburg heeft gevaren. "Dan houden we 10 à 20 centimeter over als marge, waarbij we soms al de bodem raken. Het gaat wel, maar je vaart je schroef wel kapot."
De kosten van het transport stijgen met de dag, vertelt Spranzi. Hoe minder ingeladen kan worden, hoe hoger de kosten. "Voor verschillende klanten wordt het onbetaalbaar. Zij blazen transporten af of stellen het uit."
Ook het toerisme wordt geraakt. In Duisburg ligt een boot met tientallen Nederlanders aangemeerd. Het klassieke 'reisje over de Rijn' kwam niet verder dan Koblenz. "Daar zijn we omgekeerd en toen voelden we wel dat het schip over de bodem schaafde", vertelt een passagier.Een foto van een containerschip in de haven van Duisburg met zeer beperkte lading
De economische schade loopt in de miljarden. Onderzoeksinstituut ifW verwacht dat de beperkte economische groei van Duitsland voor dit jaar zal verdampen als gevolg van de lage waterstand.
De Rijn is namelijk de logistieke levensader van Duitsland. Zo'n 80 procent van de scheepvaart in Duitsland vaart over deze rivier. De haven van Duisburg is de grootste binnenhaven van Europa. Langs de Rijn zijn de afgelopen eeuw omvangrijke industriegebieden opgetrokken, met chemiereuzen als Bayer, Henkel en BASF en staalproducenten als AccelorMittal en ThyssenKrupp.
"Het gaat daar om faciliteiten die niet stopgezet kunnen worden. Zij hebben bepaalde leveringen hoe dan ook nodig", vertelt Spranzi. Hij zet daarom alles op alles om de meest moderne, ondiepe schepen nog langs het kritieke punt bij Kaub te krijgen.
Voor zulke leveringen wordt de hoofdprijs betaald. Deels kan dit transport over weg of spoor worden opgevangen, maar dat is een druppel op de gloeiende plaat. Voor één schip zijn al snel honderd vrachtwagens nodig.
Verdiepen van de vaargeul
Er zijn geen kortetermijnoplossingen. Sinds het vorige laagterecord uit 2018 is een actieplan opgesteld, waarover de sector te spreken is. "Het is deels omgezet, maar de vaart is er een beetje uitgeraakt. De maatregelen moeten echt prioriteit krijgen."
Het gaat onder meer om het aanleggen van opvangbekken, waar water bij natte periodes kan worden opgeslagen, om bij droogte terug de Rijn in te stromen. Het verdiepen van de vaargeul is een optie, maar omstreden. Daardoor vallen de natuurlijke oevers sneller droog, met nadelige effecten voor flora en fauna. Ook stroomt het water in een vaargeul juist sneller weg.
Afhankelijk van regenval
Door klimaatverandering zal de Rijn vaker met lage waterstanden in de zomer te maken krijgen. Waar de rivier van oudsher constant werd gevoed met gesmolten sneeuw en ijs uit de Zwitserse Alpen, is de Rijn nu sterker afhankelijk van regenval. De wintervoorraad ijs was dit jaar eind juni al geheel gesmolten, niet eerder was dat zo vroeg.
"Het is nog maar augustus", zegt transporteur Spranzi met een zucht. "Een lage waterstand verwacht je normaal pas later in het jaar."
Voorlopig wordt er nauwelijks regenval van betekenis verwacht. Daardoor is het onzeker hoelang de stremming in de Rijn zal aanhouden en hoe groot de miljardenschade aan de Duitse economie zal zijn.
https://nos.nl/artikel/26(...)dreigt-voor-economie
Jaar op jaar relatief droog? In 2023 hadden we overal teveel water.quote:Op donderdag 13 augustus 2026 08:24 schreef Swetsenegger het volgende:
Het is voor mij onbegrijpelijk dat nu het al jaar op jaar relatief erg droog is in de zomer waterschappen nog steeds niet zijn overgegaan tot het aanleggen van grote spaarbekkens. Graaf kunstmatige meren, laat ze in winter tot hun strotje toe vollopen en zorg dat ze in de zomer niet kunnen leeglopen. Bergen met water tot je beschikking in droge perioden.
Sure, er zijn jaren waar het niet droog is in de zomer, maar het is al langere tijd relatief droog in de zomers.quote:Op donderdag 13 augustus 2026 08:26 schreef Basp1 het volgende:
[..]
Jaar op jaar relatief droog? In 2023 hadden we overal teveel water.
Hoe kom je aan al die gronden? Grondprijzen zijn al door het dak geschoten en we leven niet in een communistisch regime. Dat duurt al jaren voor je het rond hebt, mocht de politiek daar ja tegen zeggen. En voor de politiek hier ja tegen zegt.. we weten allemaal hoe de boeren zullen reageren (zij hebben immers de meeste gronden buiten stedelijk gebied en natuur is al een natuurlijke spaarbekken)quote:Op donderdag 13 augustus 2026 08:24 schreef Swetsenegger het volgende:
Het is voor mij onbegrijpelijk dat nu het al jaar op jaar relatief erg droog is in de zomer waterschappen nog steeds niet zijn overgegaan tot het aanleggen van grote spaarbekkens. Graaf kunstmatige meren, laat ze in winter tot hun strotje toe vollopen en zorg dat ze in de zomer niet kunnen leeglopen. Bergen met water tot je beschikking in droge perioden.
Het minsterie heeft een V van Visserij erbij gekregen. Die belangen wegen zwaarder dan je denkt. Naast dat er Natura2000-gebieden zijn. Dan heb je geen stikstof die je als BV NL de nek omdraait, maar verzilting.quote:Op donderdag 13 augustus 2026 08:44 schreef Radegast het volgende:
Maak van de Zeelandbrug een dam, en zo van de Oosterschelde en Grevelingen zoetwaterreservoirs.
Was volgens mij eigenlijk vanaf het begin de bedoeling van de Deltawerken maar ja,..
Omdat het jaarcycli zijn. In ieder geval in de hoge zandgronden (dus niet Nederland met klei-gronden) moet je het water vasthouden zien als een batterij opladen. In de winter laad je je “batterij” zoveel mogelijk op (want er is meer neerslag in de winter) en zo kan je de zomer zo lang mogelijk doorkomen. Voorkomen gaat niet helpen met deze zomers.quote:Op donderdag 13 augustus 2026 08:26 schreef Basp1 het volgende:
[..]
Jaar op jaar relatief droog? In 2023 hadden we overal teveel water.
De waterschappen hebben enorm veel grond in bezit. Vaak als ruilmiddel om grond die voor projecten bruikbaar zijn te ruilen tegen andere gronden. Daarnaast wordt veel van hun grond verpacht. https://www.wdodelta.nl/grondzakenquote:Op donderdag 13 augustus 2026 09:58 schreef Utopica het volgende:
[..]
Hoe kom je aan al die gronden? Grondprijzen zijn al door het dak geschoten en we leven niet in een communistisch regime. Dat duurt al jaren voor je het rond hebt, mocht de politiek daar ja tegen zeggen. En voor de politiek hier ja tegen zegt.. we weten allemaal hoe de boeren zullen reageren (zij hebben immers de meeste gronden buiten stedelijk gebied en natuur is al een natuurlijke spaarbekken)
Ofja, we kunnen de waterschapsbelasting, grondwaterheffing (daarmee drinkwater e.d.) en motorrijbelasting flink omhoog gooien. Het
Rijk betaalt of een klein deel mee.
Iets met kalf en put enzo. We krijgen pas een grootschalige oplossing voor dit probleem wanneer we een zomer hebben gehad waarbij er letterlijk geen water meer uit de kraan komt en iedereen op water rantsoen staatquote:Op donderdag 13 augustus 2026 10:11 schreef Utopica het volgende:
[..]
Omdat het jaarcycli zijn. In ieder geval in de hoge zandgronden (dus niet Nederland met klei-gronden) moet je het water vasthouden zien als een batterij opladen. In de winter laad je je “batterij” zoveel mogelijk op (want er is meer neerslag in de winter) en zo kan je de zomer zo lang mogelijk doorkomen. Voorkomen gaat niet helpen met deze zomers.
Rivierwater kan je niet zomaar vasthouden. Door direct te infiltreren ga je hele grondwatersystemen vervuilen. Natuurlijk kan je het ook eerst schoon maken, maarja, dat kost ook weer geld. Veel geld.
Krijg je weer dat politieke vraagstuk en voor iets dat nu veel geld kost en past zichtbaar is in de lange termijn. Ja we hadden de Deltawerken, maar daar was dan ook een grote ramp voor nodig voor dat gedaan werd.
Noem je wel een waterschap op die nog veel wateraanvoer heeft.. een gemiddelde droge periode komen ze wel door. En per waterschap betaal je verschillend.quote:Op donderdag 13 augustus 2026 11:31 schreef Swetsenegger het volgende:
[..]
De waterschappen hebben enorm veel grond in bezit. Vaak als ruilmiddel om grond die voor projecten bruikbaar zijn te ruilen tegen andere gronden. Daarnaast wordt veel van hun grond verpacht. https://www.wdodelta.nl/grondzaken
Daarnaast betaal je al heel veel aan de waterschappen
Zo werkt het toch altijd met de politiek? Het is mn werk en al jaren mn grote frustratie. Het zal meeste in het topic nog wel verbazen dat ik in dit vakgebied zat toen er “nog” niets aan de hand was. Maarja, iets met klimaattrends en weten hoe je watersysteem in elkaar zit (en wat ook de blinde vlekken zijn).quote:Op donderdag 13 augustus 2026 11:31 schreef TigerXtrm het volgende:
[..]
Iets met kalf en put enzo. We krijgen pas een grootschalige oplossing voor dit probleem wanneer we een zomer hebben gehad waarbij er letterlijk geen water meer uit de kraan komt en iedereen op water rantsoen staat
|
|
| Forum Opties | |
|---|---|
| Forumhop: | |
| Hop naar: | |