Minderjarige aangehouden voor plannen terreurdaad uit 'nihilistisch extremisme'De politie heeft recent een minderjarige aangehouden die verdacht wordt van het voorbereiden van een terroristisch misdrijf. Hij zou zijn geïnspireerd door het zogenoemde nihilistisch extremisme: een online beweging die aanzet tot het plegen van extreem geweld, zonder duidelijke ideologische drijfveer.
Omdat het onderzoek nog loopt en het een minderjarige betreft, wil de politie verder niets kwijt over de zaak. In Nederland zijn al eerder mensen gearresteerd die actief waren binnen het nihilistisch extremisme. Het is voor zover bekend de eerste keer in Nederland dat iemand wordt verdacht van het plannen van een terreurdaad binnen dit netwerk.
![1x588x3744x2106-1024x576.webp]()
De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) publiceerde vandaag het halfjaarlijkse dreigingsbeeld. Daarin behandelt de dienst nihilistisch extremisme voor het eerst als aparte categorie. De NCTV omschrijft dit als een "zeer gewelddadige online subcultuur die niet tot nauwelijks ideologisch gemotiveerd is". De dienst maakt zich zorgen over de toenemende geweldsdreiging die uit dit soort groepen voortkomt.
Nihilistisch extremismeAanhangers van het nihilistisch extremisme delen een mensvijandig en destructief wereldbeeld. Daar ligt meestal geen duidelijke ideologie onder, maar soms zijn er wel extreemrechtse invloeden. Ze verheerlijken of plegen geweld, met name om zich te bewijzen en status te krijgen in de groep. En soms omdat men de samenleving wil laten instorten. In online groepen sporen de veelal jonge leden elkaar aan tot het maken en verspreiden van kinderporno, tot dierenmishandeling, moord, aanslagen en het aanzetten tot zelfbeschadiging of zelfdoding.
Dit online ecosysteem staat ook bekend onder de naam 'Com'. Hoewel het precieze aantal Nederlandse jongeren dat actief is in deze groepen onbekend is, is het netwerk volgens de NCTV de afgelopen jaren sterk gegroeid. Het The Hague Center for Strategic Studies (HCSS), dat ook onderzoek deed naar deze ontwikkeling, zegt dat het om tientallen Nederlanders gaat. "We hebben ruim 80 Nederlanders die in dit soort groepen zitten geïdentificeerd", zegt onderzoeker Gerben Bakker.
![digital-hub-online-radicalisation-1024x683.jpg]()
Binnen de groepen geldt een sterke hiërarchie: hoe extremer de content die je plaatst, hoe meer macht en aanzien, vertelt Bakker. Jongeren worden daarnaast vaak gechanteerd met naaktbeelden of hun familieleden worden bedreigd, waardoor ze zich gedwongen voelen extreme content te leveren. "Hierdoor bestaat er een vermengd beeld tussen daders en slachtoffers."
Eerdere arrestatiesVorig jaar werd de vermeende oprichter van de nihilistische groep No Lives Matter, Justin B., gearresteerd. In die groep werden voornamelijk minderjarigen aangezet tot het plegen en ondergaan van extreem geweld. Ook zou hij jonge mensen hebben afgeperst met seksueel expliciet materiaal. Justitie ziet No Lives Matter als een terroristische organisatie.
In oktober werd Mert A. gearresteerd. Hij is lid van de groepering 764, waarin extreem gewelddadige video's worden gedeeld en jongeren worden aangespoord om zichzelf of anderen te verwonden. Hij wordt verdacht van zware mishandeling en sextortion.
Ook een minderjarige jongen uit Sittard die in deze groep actief was, is veroordeeld tot jeugddetentie, onder andere vanwege het bezit van kinder- en dierenporno en het aansporen van een meisje om zichzelf te verwonden.
De politie laat aan Nieuwsuur weten dat er nog meer aanhoudingen zijn gedaan, gerelateerd aan nihilistisch extremistische netwerken, waaronder minderjarigen. Daarnaast heeft de politie tientallen Nederlanders in het vizier, zowel slachtoffers als daders.
'Heftiger dan kinderporno'Vorig jaar zomer bracht NRC het Nederlandse Com-speelveld aan het licht. Afgelopen januari waarschuwde de politie in het AD en in Nieuwsuur voor dit soort groepen. Vijf Nederlandse meisjes hadden een zelfmoordpoging gedaan omdat zij daartoe waren aangezet door anderen binnen het nihilistisch extremisme.
Youssef Aït Daoud, binnen de politie verantwoordelijk voor Contraterrorisme, extremisme en radicalisering, zegt zich ernstig zorgen te maken over wat zijn collega's voorbij zien komen: "De beelden zijn heftiger dan wat zij normaal zien. Heftiger dan beelden van kinderporno of jihadistisch materiaal. Het feit dat het zeer jonge kinderen betreft, die zonder grenzen anderen aanzetten tot dit soort geweld, maakt veel los bij collega's."
Voor de politie is ingrijpen niet altijd mogelijk. "Als wij het kunnen herleiden naar een persoon of gebeurtenis, doen wij er alles aan om in te grijpen, zowel in Nederland als in het buitenland. Maar door het gebruik van valse namen is niet altijd te herleiden wie erachter zit."
"Het gaat voornamelijk om jongens van rond de zestien, vaak met psychosociale problemen en een instabiele jeugd", zegt Daoud. Net als Bakker wijst hij op het gevaar van de hiërarchische verhouding in de online groepen: "De cultstatus wordt het grootst wanneer leden anderen aanzetten tot zelfmoord of het plegen van moorden. Dat baart ons de meeste zorgen"