Heftige wereldwijde financiële crisis dreigt: AI-zeepbel zal barsten

quote:

Hoe de AI-zeepbel kan barsten en de wereldeconomie kan meesleuren, volgens de BIS

De centrale bank voor centrale banken maakt zich zorgen over de duizelingwekkende sommen die in AI worden geïnvesteerd en werpt het spookbeeld op van een wereldwijde recessie als de zeepbel barst.

In haar jaarverslag voor 2026 vergeleek de Bank for International Settlements de huidige hype met historische gebeurtenissen, waaronder de kanaal- en Britse spoorwegmanie in de 19e eeuw, de elektrificatie-euforie van de jaren 1920 en de dotcom-boom van de jaren 1990.



Het rapport stelt: “allemaal deelden ze één gemeenschappelijk kenmerk: een echte technologische doorbraak die kapitaal aantrok in een omvang die commerciële opbrengsten uiteindelijk niet konden rechtvaardigen.”

“Deze episodes eindigden met een uiteindelijke omkering van investeringen, wat economiebrede recessies veroorzaakte. De schaal en snelheid van de huidige AI-investeringsgolf, samen met verwachtingen van grote productiviteitswinsten, vertonen gelijkenissen met deze precedenten en wijzen op mogelijke neerwaartse risico’s op de korte termijn.”

The Register heeft eerder al gemeld dat Amazon voor 2026 investeringsuitgaven van 200 miljard dollar voorspelt, Microsoft 190 miljard, Google zo’n 180 miljard en Meta tot 140 miljard dollar. Ook Oracle zet zwaar in op AI.

De BIS schat dat de vijf grootste hyperscalers samen meer dan een biljoen dollar zullen uitgeven aan AI-gerelateerde investeringen in 2026 — en gezien de inflatoire druk op geheugencomponenten en het feit dat elke concurrent elkaar probeert te overtreffen, lijkt dat plausibel.

“Deze toezeggingen lopen vooruit op de inkomsten en de vrije kasstroom van deze bedrijven, waardoor sommigen schulden uitgeven om extra financiering aan te trekken. Deze investeringsrace kan deels worden gedreven door de verwachting dat slechts een klein aantal spelers met superieure technologie uiteindelijk de markt zal domineren.”

Intense concurrentie leidt tot het risico dat techgiganten te veel middelen inzetten voor “investeringsprojecten met nog onzekere opbrengsten, waardoor alle bedrijven kwetsbaar worden voor tegenvallende AI-rendementen.” Door de toenemende concurrentiedruk stijgen de uitgaven verder, terwijl het netto economische overschot voor de techsector afneemt en “in ongunstige scenario’s negatief kan worden.”

“Teleurstellende opbrengsten kunnen een plotselinge terugval in financiering veroorzaken en de capex-boom veranderen in een langdurige investeringscrisis met mogelijke gevolgen voor de financiële condities,” vervolgt het jaarverslag.

Het rapport wijst ook op zorgen over een naderende “aanbodkant-bottleneck” rond zaken als elektriciteitsbeschikbaarheid, chiptekorten en beperkingen in netwerkaansluitingen. AI-datacenters zetten nu al druk op energieprijzen en inputkosten, met “mogelijke doorwerking naar inflatie.”

“Vooruitkijkend kunnen deze tijdelijke tekorten ook overinvestering versterken, omdat bedrijven proberen toekomstige capaciteit vast te leggen via langlopende contracten die hen verder blootstellen aan teleurstellingen in de vraag.”

Als inflatie zou oplopen of AI-gedreven investeringen instorten, kunnen de macro-economische gevolgen worden versterkt door “bestaande financiële kwetsbaarheden.” Beleidsrentes die worden verhoogd om inflatie te beteugelen kunnen leiden tot een “scherpe terugval in activaprijzen na een langdurige periode van exuberant risiconemen, wat ontwrichtende macro-financiële terugkoppelingseffecten kan veroorzaken.”

Gezien de “toenemende leverage” van AI-bedrijven en hun “groeiende voetafdruk in kredietmarkten” kan een grote verschuiving in optimistische verwachtingen over deze bedrijven ernstige financiële neveneffecten hebben. “Kwetsbaarheden strekken zich uit tot hun toeleveringsketen, waaronder engineering-, inkoop- en bouwcontractors met relatief zwakke balansen, waardoor zij worden blootgesteld aan een terugval in capex door hyperscalers.”

De “ondoorzichtigheid” van AI-sectorfinanciering vergroot de kwetsbaarheden doordat bedrijven een web van private afspraken creëren — circulaire financiering — en de voorwaarden van datacenter-leasecontracten vaak niet volledig worden openbaar gemaakt, aldus de BIS.

Tegen deze achtergrond melden bedrijven die AI-pilots draaien wel enige efficiëntiewinsten op werknemersniveau, maar slechts weinigen zien duidelijke productiviteitswinsten uit AI-projecten die op grote schaal in productieomgevingen zijn uitgerold.

The Register heeft al langer zorgen besproken over de dynamiek van de AI-industrie, zoals blijkt uit de vele links in het oorspronkelijke artikel. Het lijkt erop dat ook de financiële wereld zich nu bewust begint te worden van de mogelijke valkuilen.