Europa dreigt ‘AI-kolonie’ te worden: Geen antwoord

quote:

Europa dreigt ‘AI-kolonie’ te worden: ‘Geen antwoord op miljardengeweld uit VS’

De wereldwijde AI-handel - met onder meer chips en datacenters - bedraagt met 3.800 miljard dollar, zo'n 15 procent van de wereldhandel. 65 procent hiervan komt uit Azië en slechts 15 à 20 procent komt uit Europa. De AI-dienstverlening - cloudservices, softwarelicenties en chatbots - wordt beheerst door de VS. Kredietverzekeraar Allianz Trade waarschuwt in een alarmerend rapport dat Europa achterloopt en de AI-slag grotendeels dreigt te missen.

Volgens het rapport heeft Azië zich ontwikkeld als wereldwijde fabriek voor AI-technologie - voornamelijk in China, Taiwan en Hongkong. Wat betreft de vraagkant is vooral de VS een zwaargewicht. 'Die kloof vertaalt zich direct in strategisch machtsverlies voor Europa. De productie van de meeste geavanceerde chips, geheugen en chipmachines zit geconcentreerd in een select clubje landen: Taiwan, Zuid‑Korea, de VS én inderdaad ook Nederland. Dat maakt de AI‑keten uiterst kwetsbaar voor verstoringen en geeft de technologisch leidende landen ongekende drukmiddelen.'

ohan Geeroms, Director Risk Underwriting bij Allianz Trade Benelux, zegt stellig: 'Als Europa laten we de digitale sleutels van onze economie zomaar uit handen vallen. Europa heeft simpelweg geen antwoord op het miljardengeweld uit Amerika en de staatssteun in Azië. Als we nu niet keihard investeren in eigen datacenters en infrastructuur, degraderen we onszelf definitief tot een tweederangs digitale kolonie.'

De reden dat Europa achterblijft, komt volgens Allianz Trade door een opstapeling van structurele obstakels: versnipperde regelgeving, complexe vergunningstrajecten, trage netaansluitingen en het ontbreken van een eigen Europese hyperscaler. Daarmee is het haast onmogelijk om in hetzelfde tempo als de VS of Azië op te schalen.

Daarnaast benadrukt de kredietverzekeraar dat AI‑infrastructuur een belangrijk nieuw geopolitiek machtsmiddel is. Naar schatting beschikt de VS over zo'n 60 gigawatt aan operationele datacentercapaciteit, terwijl projecten in ontwikkeling dat totaal richting 100 gigawatt kunnen brengen. Europa daarentegen blijft steken onder de 10 gigawatt, met een ontwikkelpotentieel dat zes keer kleiner is dan dat van de VS.

Amerikaanse hyperscalers zoals Amazon, Microsoft en Google hebben nu al ongeveer 35 procent van de Europese rekenkracht in handen. Ook controleren ze bijna de helft van de toekomstige capaciteit in de pijplijn. Samen hebben ze een cloud‑marktaandeel in Europa van zo'n 70 procent. Met andere woorden: een groot deel van de Europese digitale economie draait op Amerikaanse infrastructuur. Dat maakt ons uitermate kwetsbaar', aldus Geeroms.

Nederland
Het rapport is niet alleen kritisch over de Europese positie, maar ook Nederland krijgt een slechte beoordeling. Volgens Geeroms profileert Nederland 'zich graag als digitale draaischijf van Europa.' Volgens hem wijzen we op 'onze sterke chipmachine‑industrie, onze volwassen datacenters en goede internationale dataverbindingen.' Toch ziet hij dat de AI-infrastructuur tekortschiet. 'De zwaarste AI‑rekenclusters vestigen zich nu vooral in de VS en Scandinavië. Nederland schiet zichzelf in de voet met strengere regels, schaarse stroomcapaciteit en lange vergunningstrajecten. Daarmee dreigt ons land van digitale koploper te veranderen in een doorgangshaven: het dataverkeer loopt hier wel langs, maar de echte AI‑waardecreatie – van chips tot cloud – vindt elders plaats.'

Groeiende geldstroom
Ook is er een groeiende geldstroom voor Amerikaanse AI‑diensten vanuit Europa. Volgens de berekeningen van de kredietverzekeraar betalen Europeanen zo'n 2,7 miljard euro per jaar aan AI‑abonnementen van Amerikaanse partijen. Dit bedrag kan uiteindelijk oplopen tot zo'n 34 miljard euro. 'De winsten van de AI-revolutie worden elders verzilverd, terwijl wij de rekening betalen', zegt Geeroms.