Nederland, land van rails, wissels en beleidsnota’s — vandaag dendert er een locomotief van bestuurlijke logica vol op stoom door Den Haag. Staatssecretaris Eric van der Burg staat op een klapstoeltje op station Binnenhof, zwaait met een vlag en roept over het kabaal: “Sein op groen! Laat die Amerikaanse dieseltrein maar komen!” De NS, grootmeester van vertraging en punctualiteit, heeft zijn wagons van KPN afgekoppeld en rangeert nu naar het platform van DXC Technology, een ICT-bedrijf uit de VS dat zijn servers vult met pure octaan.
De aanbesteding was een spektakelstuk zonder vertraging: DXC kwam als Shinkansen binnen, glimmend, goedkoop en met een powerbank van argumenten. KPN keek nog kwaad uit het raampje, maar kon niets meer doen — de conducteur had al gefloten. De overstap? Regulier. De procedure? Volgens dienstregeling. De controverse? Op onverklaarbare wijze ontspoord in de media, maar volgens Van der Burg is er slechts sprake van een kortstondige wisselstoring tussen beeldvorming en realiteit.
NS benadrukt dat de geleverde systemen geen passagiers vervoeren, hooguit wat tabellen met planningsdata en spreadsheets die houterig over het digitale spoor schommelen. Geen machinisteninfo, geen reizigersnamen — deze wagon rijdt op het zijspoor van administratieve vergetelheid. Het risico op datalekken? “Ach,” zegt de NS, “die trein komt hier niet eens langs.”
Ondertussen doemt uit Washington DC de angst op voor een intercontinentale datatrein vol federale ambtenaren, die onder het mom van Amerikaanse wetgeving meeliften op Europese kabels om in Nederlandse firewalls te koekeloeren. Maar Van der Burg houdt dapper stand in zijn seinhuis: “Er is geen rode vlag, geen klapperend hek, geen dreigende overwegstoring.” Zijn gezicht glanst in het TL-licht van beleid. “Nederland blijft gewoon op het goede spoor.”
De Kamervragen daarover? Die zijn inmiddels gearriveerd op het eindstation “Geen Aanleiding Tot Paniek”, waar de koffieautomaat defect is en niemand meer weet waarom ze eigenlijk zijn uitgestapt. De experts die waarschuwden dat de aanbesteding riskant was, staan nu ergens tussen spoor 9¾ en een bureaucratische mistbank te mopperen dat de NS z’n seinen verkeerd heeft afgesteld. Maar NS houdt koers: aanbestedingsrecht is de dienstregeling, Amerikaans bedrijf of niet — de trein rijdt.
Of de overstap vertraging heeft opgelopen? Onbekend. Misschien staat de locomotief nog even te wachten op een rangeerder met koffiepauze. Maar één ding is zeker: de ICT-Express naar DXC is vertrokken met een daverende stoomfluit en niemand weet of hij ooit weer op Nederlands spoor terugkeert.